1 / 17

Prawo rzeczowe dr Magdalena Olczyk

Prawo rzeczowe dr Magdalena Olczyk. Informacje ogólne. Prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym. Pojęcie rzeczy. Prawo rzeczowe. Znaczenie podmiotowe – prawo majątkowe przysługujące osobie względem rzeczy o charakterze bezwzględnym

Download Presentation

Prawo rzeczowe dr Magdalena Olczyk

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Prawo rzeczowe dr Magdalena Olczyk Informacje ogólne. Prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym. Pojęcie rzeczy.

  2. Prawo rzeczowe • Znaczenie podmiotowe – prawo majątkowe przysługujące osobie względem rzeczy o charakterze bezwzględnym • Znaczenie przedmiotowe – zbiór przepisów, norm prawnych regulujących treść, powstanie zmianę czy wygaśnięcie praw rzeczowych w znaczeniu podmiotowym

  3. Prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym Wśród aktów prawnych regulujących uprawnienia do korzystania z rzeczy można wymienić: • Konstytucję RP • Kodeks cywilny • Ustawę z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne • Ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze • Ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

  4. Prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym • Ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami • Ustawę z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali • Ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece • Ustawę z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów • Ustawę z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych • Ustawę z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

  5. Prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym • Ustawę z dnia 11 kwietnia 2004 r. o kształtowaniu ustroju rolnego • Ustawę z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców • Ustawę z dnia 13 lipca 2000 r. o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmianie ustaw: Kodeks cywilny, Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczystych i hipotece (tzw. timesharing)

  6. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym • Prawo majątkowe, które głównie chroni interesy ekonomiczne podmiotu • Bezwzględne (nazywane skutecznymi erga omnes); • Przedmiotem są rzeczy (czasami przedmiotem praw rzeczowych są również prawa) • Niektórzy autorzy wskazują także na bezpośredniość władztwa nad rzeczą

  7. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym • Sens konstruowania definicji prawa rzeczowego w znaczeniu podmiotowym suigeneris (problem najmu czy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu – przedmiot: część składowa rzeczy lub możliwość braku przymiotu właściciela) • Prawo rzeczowe jako prawo wskazane w K.c. • Zasada numerusclaususpraw rzeczowych • Kwalifikacja prawa podmiotowego przez ustawodawcę

  8. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym B). Zawsze gdy da się ustalić rzeczowy charakter prawa Czy w drodze czynności prawnej można tworzyć nowe prawa bezwzględne? • Zasada autonomii woli stron? • Ochrona osób trzecich nieuczestniczących w czynności prawnej

  9. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym Typy praw rzeczowych • Własność • Użytkowanie wieczyste • Prawa rzeczowe ograniczone • użytkowanie, • służebność, • zastaw, • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, • hipoteka

  10. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym II. Prawa zbywalne i niezbywalne Niezbywalne: użytkowanie art. 254 K.c.; służebność osobista art. 300 K.c. Zbywalne (przenoszalne) – własność; użytkowanie wieczyste; hipoteka; zastaw; spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; służebność gruntowa III. Samoistne, związane i akcesoryjne • samoistne - ich istnienie nie zależy od istnienia innego prawa • związane – podmiotem może być podmiot innego prawa, np. służebność gruntowa czy własność budynków przysługująca użytkownikowi wieczystemu • akcesoryjne – zależne od istnienia i treści innego prawa (zastaw, hipoteka) IV. Mające za przedmiot tylko rzecz albo rzecz i prawo

  11. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym • Tylko rzecz – własność, użytkowanie wieczyste, służebność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu • Rzecz i prawa- zastaw, hipoteka, użytkowanie. V. Mogące mieć za przedmiot tylko nieruchomość (użytkowanie wieczyste, hipoteka, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, służebności) albo nieruchomość lub ruchomość (własność, użytkowanie) albo jedynie ruchomość (zastaw)

  12. Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym Jawność praw rzeczowych • Realizacja zasady możliwości uzyskania informacji o przysługującym podmiotowi prawie • Rejestry urzędowe • Księgi wieczyste • Rejestr zastawów • Ewidencja budynków i gruntów • Ujawnienie przez posiadanie

  13. Jawność praw rzeczowych • Posiadanie- pojęcie art. 336 K.c. • Corpus czyli fizyczny element władztwa (corpus possessionis) i • Animus czyli psychiczny element władztwa (animus rem sibihabendi) • Art. 339 K.c. • Art. 341 K.c. • Art. 4 UKWiH: Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.

  14. Przedmiot prawa rzeczowego • Rzecz Art. 45 K.c. Definicja J. Wasilkowskiego: „rzeczami w rozumieniu naszego prawa cywilnego są materialne części przyrody w stanie pierwotnym lub przetworzonym, na tyle wyodrębnione (w sposób naturalny lub sztuczny), że w stosunkach gospodarczych mogą być traktowane jako dobra samoistne”

  15. Przedmiot prawa rzeczowego • Rzeczy ruchome i nieruchomości – art. 46 K.c. odnośnie do nieruchomości: gruntowe, budynkowe (np. art. 235 K.c.; 279 K.c.) i lokalowe (ustawa o własności lokali) • Rzeczy oznaczone co do gatunku i tożsamości; rzeczy zamienne i niezamienne; rzeczy przyszłe; emptiospei i emptio rei speratae; pieniadze • Rzeczy proste (jednolity charakter) i złożone (z części, które składają się z różnych części, będących samodzielnymi zwykle do dnia połączenia ich lub włączenia do rzeczy głównej - • Część składowa rzeczy (art. 47 K.c.) Przykład: Karol był właścicielem samochodu, w którym miał zamontowane wysokiej klasy radio. Samochód sprzedał Piotrowi. Następnie przed wydaniem auta wymontował radio. Piotr domaga się od Stefana wydania samochodu z radiem, twierdzi bowiem, że kupił samochód z radiem. Czy zasadnie?

  16. E. Pożytki (naturalne, cywilne, prawa) Przykład: Wojciech wydzierżawił od Tomasza nieruchomość leśną. Tomasz ściął następnie wszystkie drzewa rosnące na nieruchomości. Wojciech domaga się od Tomasza wydania drzew. Czy zasadnie? F. Przynależności Przykład: Karol był właścicielem nieruchomości. Na nieruchomości znajdował się sad owocowy. Na nieruchomości znajdował się również niewielki traktorek, służący do obsługi sadu. Karol sprzedał Piotrowi nieruchomość. W umowie o traktorku nie było mowy. Po zawarciu umowy Karol przyszedł, aby zabrać traktorek. Piotr odmawia zwrotu, uważając, że jest jego właścicielem. Czy Karolowi przysługuje roszczenie o wydanie traktorka?

  17. Przedmiot prawa rzeczowego G. Rzeczy zbiorowe i zbiór rzeczy – rzecz zbiorowa: dopiero pewna ilość rzeczy może być przedmiotem stosunku cywilnoprawnego (np. ziarnka kawy; piasku itp.) a zbiór rzeczy (univeristas rerum) samodzielne identyczne rzeczy które zebrane razem tworzą pewien zbiór, np. księgozbiór, inwentarz żywy itp. Przedmiotem obrotu są poszczególne rzeczy tworzące zbiór a nie zbiór jako całość; Por. Zespolona funkcjonalne masa majątkowa jak przedsiębiorstwo czy gospodarstwo rolne art. 551 – 553 K.c. H. Rzeczy w obrocie (resincommercio) i wyłączone z obrotu (res extra commercium): resomniumcommunes (rzeki, wody płynące, ulice, parki); ciało człowieka (por, części ciała jak włosy, krew, nerka itd.)

More Related