1 / 94

De tirannie van de handel

De tirannie van de handel. Cursus “Waardig Werk Wereldwijd” ACV Sociale School Heverlee 19 januari 2010 Marc Maes, Beleidsmedewerker 11.11.11. Doe-lijst. Een portret van de Wereldhandelsorganisatie Een voorstelling van de EPAs Het Europese Handelsbeleid: wat en wie

lavonn
Download Presentation

De tirannie van de handel

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. De tirannie van de handel Cursus “Waardig Werk Wereldwijd” ACV Sociale School Heverlee 19 januari 2010 Marc Maes, Beleidsmedewerker 11.11.11

  2. Doe-lijst • Een portret van de Wereldhandelsorganisatie • Een voorstelling van de EPAs • Het Europese Handelsbeleid: wat en wie • Het Belgische Handelsbeleid: wat en wie • Handel en Waardig Werk?

  3. WTO De Wereldhandels organisatie

  4. ... OR IS IT A TABLE? Participants in a recent radio discussion on the WTO were full of ideas. The WTO should do this, the WTO should do that, they said. One of them finally interjected: “Wait a minute. The WTO is a table. People sit round the table and negotiate. What do you expect the table to do?”

  5. De WTO: fact file Location: Geneva, SwitzerlandEstablished: 1 January 1995Created by: Uruguay Round negotiations (1986-94)   Membership: 153 countries Budget: 125 million Euro for 2009 Secretariat staff: 625Head: Pascal Lamy (Director-general) Géén lid van de Verenigde Naties

  6. De WTO Doel: Liberalisering van de wereldeconomie

  7. De WTO: functies • uitvoering van WTO-akkoorden verzekeren• forum voor handelsbesprekingen 2• handelsgeschillen oplossen 1• nationaal handelsbeleid evalueren• technische assistentie en training voor ontwikkelingslanden• samenwerking met andere internationale organisaties 

  8. Belangrijkste WTO principes • Markttoegang: landen openen grenzen voor elkaars producten en diensten (vermindering van invoertarieven, van quota, regelgeving) • Meest Begunstigde Natie principe (Most Favoured Nation principle) = verbod op discriminatie tussen WTO-leden

  9. Belangrijkste WTO principes • Nationale behandeling= buitenlandse producten/bedrijven moeten minstens even goed behandeld worden als binnenlandse • “Gelijke” behandeling voor “gelijke” producten en diensten • Bijzondere en gedifferentieerde behandeling voor ontwikkelingslanden (“Enabling clause”)

  10. Belangrijkste WTO-akkoorden • GATT (General Agreement on Tariffs and Trade): • is voorloper van WTO, • bestaat sinds 1947, • bevat algemene principes, • slaat vooral op goederenhandel • werd herhaaldelijk geactualiseerd op basis van onderhandelingrondes • laatste ronde: Uruguay Ronde (1986-1994)

  11. Belangrijkste WTO-akkoorden AoA (Agreement on Agriculture) : • Getekend in 1994 • Regelt handel in landbouwproducten in afwijking van GATT • Afspraken: • Marktoegang • Vermindering van steun aan de productie • Vermindering van exportsteun • Controversieel omdat het de rijke landen zoveel bescherming en subsidies toelaat

  12. Belangrijkste WTO-akkoorden GATS (General Agreement on trade in Services): • Getekend in 1994 • Regelt handel in diensten • Dienstenhandel = vooral investeringen en verplaatsen van personen (consumenten en dienstenverstrekkers) • Markttoegang = vermindering van binnenlandse regelgeving • Controversieel omdat GATS “raakt aan inrichting van de maatschappij”

  13. Belangrijkste WTO-akkoorden TRIPS (Trade Related Intellectual Property Rights Agreement) : • Getekend in 1994 • Verplicht tot bescherming van intellectuele eigendomsrechten (patenten enz) • Controversieel omdat het vooral belangen beschermt van het Noorden, duur is om uit te voeren, en technologie duur maakt.

  14. Belangrijkste WTO-akkoorden ATC (Agreement on Textiles and Clothing) : • Getekend in 1994 • Maakt een einde aan het Multivezelakkoord dat jarenlang Noorden beschermde tegen invoer uit Zuiden • Schaft tegen 1.1.2005 alle kwantitatieve beperkingen af • Controversieel omwille van sociale rechten, einde van quota voor minst-ontwikkelde landen, dominantie van China

  15. Forum of Arena? De WTO-besluitvorming

  16. De WTO-besluitvorming Formele besluitvorming: • Hoogste orgaan: ministerconferentie (om de twee jaar: Singapore 1996, Geneve 1998, Seattle 1999, Doha 2001, Cancun 2003,Hong Kong 2005) • Algemene Raad in Geneve: ambassadeurs • Raden: diensten, goederen, intellectuele eigendomsrechten • Commissies, werkgroepen

  17. De WTO-besluitvorming Officieuze besluitvorming: • “Green Rooms”: gesprekken tussen 20-tal WTO-leden en DG • “openhaardgesprekken” en “boswandelingen”: voorzitters van raden en comités met select aantal leden • Wie? Waar? Wanneer? Wat? WTO secretariaat organiseert deze vergaderingen sinds Lamy aan het stuur staat Daarnaast: • Officieuze contacten belegd door leden: bijv op de Europese delegatie, de US ambassade, enz • Groepsvergaderingen: G4, G4+2, G10, G20, G33, Cairns, LDC, Afrika, ACP, G110  GEEN Notulen

  18. De WTO-besluitvorming Officieuze WTO-groepen: • (Quad: EU, US, Japan, Canada) • G4 = EU, US, India, Brazilië • G6 = G4+2 : Japan en Australië • G7 = G6 + China • G14= …

  19. De WTO-besluitvorming Officieuze WTO-groepen: • G10 = 10 ontwikkelde landen die landbouw beschermen maar niet exporteren • Nama-11 = grotere ontwikkelingslanden die samen ageren rond industriële tarieven • Cairns = landbouwexporterende landen (zonder EU) • G20 = grotere ontwikkelingslanden die samen ageren rond landbouw • G33 = 45 kleinere ontwikkelingslanden die samen ageren voor recht op bescherming en voedselzekerheid

  20. De WTO-besluitvorming Officieuze WTO-groepen (vervolg): • LDC = de minstontwikkelde landen • Afrika groep = alle Afrikaanse landen • ACP = alle ACP landen (uit Afrika, Cariben en Stille Oceaan) • G90 = ACP, Africa en LDC samen • G110 = alle georganiseerde ontwikkelingslanden samen Meeste groepen gaan over landbouw. Ontwikkelingslanden minder goed georganiseerd rond andere thema’s

  21. De WTO-besluitvorming De Ministerconferentie: geen vaste werkwijze De officiële agenda • Officiële opening (enkele uren, dag 1) • Speeches door Ministers (van ‘s morgens tot ‘s avonds alle volgende dagen) • Officiële slotzitting: aanvaarding van slottekst (1 à 2 uur, laatste dag) Met notulen

  22. De WTO-besluitvorming De Ministerconferentie: de officieuze agenda Alle onderhandelingen: “biechten”, kleine groepen, voltallige themavergaderingen, Green Rooms, HODs Geen notulen

  23. De WTO Besluitvorming: • “één land, één stem”, maar er wordt nooit gestemd • beslissingen bij impliciete consensus van aanwezigen • consensus building • informele en exclusieve vergaderingen • politiek van voldongen feiten • ongelijkheid van middelen • coalitievorming • “the Quad rules by pressure” lijkt voorbij • “één dollar, één stem”: economische macht blijft doorwegen

  24. De Doharonde = een ontwikkelingsronde ?

  25. Het voorspel De EU heeft geijverd voor een nieuwe ronde sinds 1995. De EU wil vooral: • Meer markttoegang voor haar producten en diensten • Verdere uitbreiding van de bevoegdheden van de WTO (“Singapore issues”) - Investeringen - Concurrentieregels - Openbare aanbestedingen - Vereenvoudiging van de douane procedures • De EU vraagt ook de invoering van sociale en milieuclausules in de WTO

  26. Het voorspel Standpunt van de ontwikkelingslanden: • Geen nieuwe ronde en nieuwe bevoegdheden, maar • RRR: review, repair, reform

  27. De EU en de WTO RRR: • Review: evalueren van de UR akkoorden • Repair: oplossen van leemtes en onevenwichten in de UR akkoorden (“implementatie” dossier) • Reform: WTO doorzichtiger maken, meer democratisch

  28. Het voorspel Maar ontwikkelingslanden ook geïnteresseerd in • Einde van de dumping van landbouwproducten • Goedkopere medicijnen • Meer markttoegang voor laag technologische producten (textiel, kleding, half-afgewerkte producten etc.) • Technische assistentie en capaciteitsondersteuning: om te onderhandelen, uit te voeren, en productiebeperkingen te verminderen

  29. Het voorspel Agenda van de VSA: • verminderen landbouwsubsidies in EU • liberalisering van de diensten • algehele vermindering van industriële subsidies • geen bijschaving van WTO-akkoorden • behoud van anti-dumping • liberalisering overheidsaanbestedingen

  30. Het voorspel Van Seattle naar Doha: • EU push voor een Millennium Ronde mislukt in Seattle • EU en USA duwen nieuwe ronde door Doha in post-11-september atmosfeer

  31. De Doharonde • Inhoud: • Landbouw • Diensten (GATS) • NAMA (markttoegang voor niet landbouwproducten) • Herziening van bestaande akkoorden om uitvoering te verbeteren (=/- 90 artikels) of om bijzonder behandeling voor ontwikkelingslanden te verbeteren (=/-80 artikels) • Herziening TRIPS • Herziening anti-dumping

  32. De Doharonde • Inhoud: Nieuwe thema’s Oprichting van werkgroepen over • handel en technologieoverdracht • handel en schuld Voorlopig aan boord maar moet nog bevestigd op volgende ministerconferentie (in september 2003 in Cancun) • Vereenvoudiging van douaneformaliteiten • Investeringen • Overheidsaanbestedingen • Concurrentieregels beslissing Verworpen: relatie met arbeidsnormen Aanvaard: verduidelijken van relatie met milieuakkoorden en liberalisering van milieugoederen en -diensten

  33. De Doharonde Volgorde: • Er wordt eerst werk gemaakt van : • de herzieningen en • de verduidelijkingen van de voorstellen over : • de nieuwe thema’s en • de nieuwe verwachtingen op vlak van marktoegang in landbouw, industriële producten en diensten • Op basis daarvan wordt er in Cancun beslist over de nieuwe thema’s

  34. Cancun mislukt • toegevingen aan ontwikkelingslanden over herzieningen worden vertraagd • en gekoppeld aan toegevingen over nieuwe toegevingen en markttoegang • Ontwikkelingslanden verwerpen investeringen, overheidsaanbestedingen en concurrentieregels • Van “Singapore Issues” blijft enkel vereenvoudiging van douaneprocedures over

  35. De ronde loopt vast • Na Cancun vernauwt de ronde al snel tot een harde onderhandeling over NAMA en landbouw • Niets gaat vooruit zolang er geen vergelijk gevonden wordt in die 2 thema’s

  36. Belangenstrijd • Nama : - Rijke landen willen marktoegang in het Zuiden - Vooral in grotere ontwikkelingslanden • Minst-ontwikkelde landen en enkele “kwetsbare landen” vrijgesteld

  37. Belangenstrijd • Nama: • Methode: Noorden wil Zwitserse formule: Nieuwe tarief = oude x coëfficiënt/(oude + coëfficiënt) • Is zeer drastische verlaging tot hoogte van coëfficiënt (Noorden eist: coëff 15) • Vroegere rondes: lineaire formule dwz verlagen mét bepaald %

  38. Belangenstrijd • Landbouw:

  39. Belangenstrijd • Landbouw: • Exporteurs willen markttoegang • Exporteurs/Importeurs zonder subsidies willen subsidies weg • Importeurs willen markten beschermen Gevolg: iedereen markten openen en niemand nog subsidies? Of : iedereen mag beschermen en steunen, maar dan niet exporteren Zwakkere ontwikkelingslanden vrezen marktliberalisering; worden weinig gehoord Strijd tussen landbouw model: industrieel tegen familiaal

  40. Stand van zaken nu • Laatste vijf jaar langzame technische vooruitgang • Ingewikkeld kluwen van regels en uitzonderingen • Duidelijk dat Noorden landbouwsubsidies niet willen verlagen • Duidelijk dat Zuiden invoertaksen niet sterk wil verminderen

  41. Stand van zaken nu • Wel bereid om plafonds te aanvaarden zodat subsidies en taksen niet meer kunnen stijgen • Lijkt dus op algemene verlaging van ambities • VSA nog niet klaar met standpunt • Géén onderhandelingen op de 7de ministerconferentie van de WTO

  42. Stand van zaken nu “Kleine” irritante dossiers: • Katoensubsidies van de VSA • Toegang tot de Europese markt voor bananen

  43. EPA’s Economische Partnerschapsakkoorden

  44. Wat zijn EPA’s? “Economische Partnerschaps-Akkoorden” zijn - “veelomvattende” - regionale - vrijhandelsakkoorden - tussen de EU en de ACP-landen

  45. Wat zijn EPA’s? “tussen EU en ACP-landen” • ACP : 78(+1) landen uit Afrika-Cariben-Pacific • Samenwerkingsakkoorden sinds 1975 (Lomé), nu Cotonou (2000) • 76 ACP-landen onderhandelen EPAs: 79 min Cuba, Oost Timor, Somalië • 39 zijn minstontwikkelde landen (MOL)

  46. Wat zijn EPA’s? EPA’s zijn regionale akkoorden tussen EU en 6 ACP regio’s • EU-Cariben (15 landen) • EU-West-Afrika (16) • EU-Centraal-Afrika (8) • EU-Oost- and Zuidelijk Afrika (ESA)(15+1) • EU-Zuidelijk Afrika (7-1) • EU-Pacific (14)

  47. Wat zijn EPA’s? EPA’s zijn Vrijhandelsakkoorden : akkoorden die invoertaksen op de handel in goederen zoveel mogelijk afschaffen

  48. Wat zijn EPA’s? EPA’s zijn Vrijhandelsakkoorden (Free Trade Agreements - FTAs) FTA’s worden gedefineerd door de WTO in art.24 van GATT • “afschaffing van alle handelsbelemmeringen” • “voor vrijwel alle handel” IN GOEDEREN • “binnen een overgangsperiode van 10 jaar” • “met verlengingen in uitzonderlijke gevallen”

  49. Wat zijn EPA’s? EPA’s zijn Vrijhandelsakkoorden “vrijwel alle handel” volgens de EU • Gemiddeld 90% van alle handel • Met asymmetrie : EU 100%  ACP ±80% • ± 20% kan uitgezonderd worden

More Related