1 / 88

Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları

Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları. Simbiotik yaşayan protozoonları içerir. İnsan ve hayvanlarda önemli olan etkenler; Trichomonadida ve Diplomonadida takımlarında yer alırlar. Takım: Trichomonadida Aile: Trichomonadidae

knoton
Download Presentation

Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları • Simbiotik yaşayan protozoonları içerir. • İnsan ve hayvanlarda önemli olan etkenler; • Trichomonadida ve Diplomonadida takımlarında yer alırlar. • Takım: Trichomonadida • Aile: Trichomonadidae • Cins: Trichomonas, Tritrichomonas, Trichomitus, Tetratrichomonas, Pentatrichomonas

  2. Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları • Aile: • Monocercomonadidae • Cins: Histomonas • Histomonas meleagridis veteriner hekimlik ve kanatlı sektörü için önemli etkenlerdendir.

  3. Sindirim ve Genital Kanal Kamçılı Protozoonları • Diplomonadida takımında ise; • Aile: Hexamitidae • Cins: Hexamita, Giardia, Spironucleus, Octomitus • Bunlardan Giardia etkenleri önemli sindirim kanalı kamçılı protozoer etkenlerindendir.

  4. Trichomonadidae AilesiTrofozoit, Morfoloji

  5. Trichomonadidae • sadece trofozoit formları vardır. • Kist oluşturmazlar. • İkiye bölünerek çoğalırlar. • kamçı sayıları, arka kamçının özelliği ve pelta olup olmamasına göre ayrılırlar. • Trichomonas, • Tritrichomonas, Trichomitus, TetratrichomonasPentatrichomonas cinsleri vardır. trofozoit

  6. Trichomonadidae , Cinsler • Tritrichomonas: • Üç adet ön kamçı var. • Pelta yoktur.

  7. Trichomonadidae , Cinsler • Trichomitus cinsi: • Üç adet ön kamçı var. • Pelta var. • Parabazal cisimcik “ V ” şeklindedir.

  8. Trichomonadidae , Cinsler • Genus: Trichomonas • Anterior flagellum 4 adetdir. • Pelta bulunur. • Arka kamçı (posterior flagellum) serbest olarak sonlanmaz.

  9. Trichomonadidae , Cinsler • Tetratrichomonas cinsi: • Dört adet ön kamçı var. • Pelta mevcutdur.

  10. Trichomonadidae , Cinsler • Pentatrichomonas cinsi; • Beş adet ön kamçı var. Kamçıların dördü bir grup halindedir. • Pelta var.

  11. Trichomonadidae • Bu aileye bağlı bulunan türlerden önemli olanları ve konakları: • Tritrichomonas foetus: Hayvanlar • Trichomonas gallinae: Kanatlılar • Trichomonas vaginalis: İnsanlar

  12. Histomoniosis • Histomonas meleagridis • enfeksiyöz entero-hepatitis, enfeksiyöz tiflo-hepatitis, karabaş hastalığı. • Dünyada yaygındır. • Konakları hindi, sülün, tavuk ve değişik kanatlılar olup, hindilerde önemlidir. • Konakta sekum boşluğu, sekum mukozası ve karaciğer parankimasına yerleşir.

  13. Histomonas meleagridisBulaşması Esas bulaşma yolu; • Heterakis gallinarum’un enfekte yumurtalarının yenmesiyle, • Enfekte yer solucanlarının yenmesiyle, • Ender olarak da İshalli dışkıyla atılan protozoonların hemen diğer kanatlılar tarafından alınmasıyla.

  14. Histomonas meleagridismorfoloji • 2 formu vardır. Her iki formda amibe benzer ve pseudopodu vardır. • Kamçılı formu (Lümen formu): Sekum boşluğunda bulunur. 5-30 mikrondur. • Kamçısız formu (Doku formu): 8-21x6-15 mikron, oval yapıda, sekum mukazası ve karaciğer parankimasında. Karaciğer de

  15. Histomoniosis - Epidemiyoloji Epidemiyolojide etkili faktörler: • Heterakis gallinarum : Bulaşmada önemlidir. Bu askaritin yumurtaları %1 oranında enfekte olurlar. Ancak yumurtalar dış şartlara oldukça dayanıklıdır ve 2 yıl kadar canlı kalır ve protozoonu taşırlar. • Yer solucanları hastalığın yayılışında önemli yere sahiptir. H. gallinarum yumurtalarını alırlar. Bu askaritin larvalarını vücutlarında biriktirirler. Özellikle Sonbahar aylarında ilk yağışları takiben ani enfeksiyonlar oluşabilir. • Tavuklar hindiler için enfeksiyon kaynağıdır. Karışık yetiştirme risk faktörüdür. Tavuklar etkilenmez. • Yaşla birlikte enfeksiyona duyarlılık azalır, reenfeksiyonlara karşı bağışıklık gelişir.

  16. Histomonasmeleagridis, biyoloji

  17. HistomoniosisPatogenezis • 3-12 haftalık hindiler çok etkilenir ve akut form görülür, %50’lere varan mortalite, • İlk klinik bulguları takiben 2-3 gün içinde ölümler görülebilir. • Daha yaşlılarda kronik seyirlidir ve ölüm azdır. • Tavuklar hindilere göre daha az duyarlıdır. Barsak doku formu

  18. HistomoniosisPatolojik lezyonlar • Sekum da ülserler, • sekum duvarı kalınlaşır, mukoza fibrinonekrotik, sosis şeklini alır, • sarımsı exudat ile doludur, • zamanla barsak içinde tıkaç oluşturur, • bazen barsak delinir ve peritonitis oluşur, • barsak duvarında yapışmalar gözlenir.

  19. Histomoniosis meleagridisPatolojik lezyonlar • Karaciğerdeki lezyonlar tipik ve hastalığı tanıtıcıdır. • Çapları 1 cm olan beyaz dairesel nekrotik odaklar, • Kenarları kabarık, ortası çukur olup, sarı ile sarımsı yeşil renkli,

  20. Histomoniosis meleagridisPatolojik lezyonlar • Karaciğerde derinlemesine nekroz alanları patognomonik lezyondur.

  21. Histomoniosis meleagridisHistopatoloji • Parazitler lezyonlu alanlarda, paraziter vakuoller içerisinde tek veya birkaçı bir arada görülür. • Bölgede hiperemi, hemoraji, lenfosit infiltrasyonu, nekrozlu bölgeler, makrofajlar ve dev hücreler görülür.

  22. Histomoniosis meleagridisKlinik Belirtiler • İnkübasyon süresi 2-3 hafta, • Düşkünlük, halsizlik, bitkinlik ilk bulgulardır. • Kanatlar ve kuyruk aşağı sarkmış, • tüyler kabarmış. • Baş kararmış (siyanotik renk), • Kükürt sarısı ishal veya dışkılama (hastalık için tipikdir).

  23. Histomoniosis,Tanı • Klinik ve patolojik belirtiler tanıda önemlidir. • Kesin tanı için nekroside sekum ve karaciğreden hazırlanacak tuşe veya histopatolojik kesit preparatlarında etkenler aranır. • Karaciğerdeki lezyonlar tüberküloz, löykoz ve tümörlerden; sekumdakiler ise koksidiyozdan ayrımı yapılmalıdır.

  24. Histomoniosis - Tedavi • Hastalık tespit edilen sürülerde tüm hayvanlar ilaçlanır. • Tedavi ve koruyucu amaçla ilaçlar kullanılır. • Nitroimidazole’lerden; (Ronidazole,İpronidazole, dimetridazole) • Nitrothiazole türevleri, • Nithiazide kullanılır.

  25. Histomonas enfeksiyonları-kontrol • Tavuk ve hindiler ayrı yetiştirilmeli, • Tavuk yetiştirilen yerlere en azından 2 yıl süreyle hindi sokulmamalı, • Tavuklar H. gallinarum’a karşı tedavi edilmeli, • Hastalık riski olan yerlerde yem içinde veya suları ile koruyucu amaçla dimetridazole, ipronidazole gibi ilaçlar kullanılmalı.

  26. Tritrichomonas foetus Sığır Genital Trichomoniosisi • Etiyoloji: Tritrichomonas foetus • Yayılışı: Dünyada yaygındır. Türkiye ? • Konakları: sığırlardır • Yerleştiği Yer: İneklerde: Uterus, aralıklı olarak vajina Boğalarda: Prepusyum boşluğu

  27. Sığır Genital trikomoniozisi Bulaşma • Ana bulaşma yolu çiftleşme ile olur. • Seyrek olarak ise; Enfekte boğaların suni tohumlamada kullanılmasıyla ve Sterilizasyona dikkat edilmeden peş peşe yapılan genital müdahalelerle bulaşma olabilir.

  28. Tritrichomonas foetusTrofozoit, morfoloji • 20x10 mikron (10-25x3-15) • Üç adet ön, bir adet arka kamçı vardır. • Dalgalı zar tüm vücut boyunca uzanır. • Pelta yoktur. • Aksostil kalındır ve vücudun arka ucundan dışarı çıkar. • Mekik veya armut şeklindedir.

  29. Sığır Trichomoniosis-Biyolojik gelişme • Çiftleşme ile ineklere bulaşır. • Önce vajina enfekte olur. • 15-20 gün sonra buradaki parazitler uterusa geçer. • Östrustan 2-3 gün öncesi parazitler tekrar vajinaya gelir. • Çiftleşme ile boğalara geçen parazitler prepusyum boşluğuna yerleşir ve sağaltılmadıkları takdirde yaşam boyu enfekte kalırlar. Self-kür olayı vardır. 2-3 östrussiklusu sonucu parazitler tamamen atılır.

  30. Patogenezis-Klinik BelirtilerBoğalarda; • Tipik bulgular oluşmaz ve dikkati çekmez. • Prepusyum boşluğuna etkenler yerleştiği için burada küçük nodülcükler gelişir. • Parazitler nadirende olsa testis, epididimis ve semen kesesinde görülebilir. • Klinik olarak bazen prepusyumdan akıntı geldiği gözlenebilir.

  31. Patogenezis-Klinik BelirtilerGebe olmayan ineklerde • Tipik patolojik lezyonlar oluşmaz. • Sadece kataral endometritis, • Bazen vajinitis şekillenir. • Vajinadan arasıra bir akıntının geldiği dikkati çeker. • Birkaç östrus siklusu sonrası tamamen iyileşir.

  32. Patogenezis-Klinik BelirtilerGebe ineklerde • Endometritis ve plasentitis, 1-14 hafta arasında abort, yavru zarları atılır ve iyileşir. Dikkati çekmez. Gebe kalmadığı sanılır. • Abort olur, yavru zarları atılamaz, kataral veya prulent endometritis şekillenir, müdahale edilmezse steril (kısır) kalır. • Abort olmaz, yavru ölür ve uterus içinde masere olur, piyometra şekillenir. Uterusta birkaç litre gri-beyaz renkte sıvı toplanır, bakteri enfeksiyonu ile çok pis kokulu durum alır. Müdahale edilmezse yaşam boyu steril kalır.

  33. Sığır trikomoniozisi- bağışıklık • Enfeksiyonu atlatan inek ve düveler reenfeksiyonlara karşı nisbeten bağışıktırlar. • Ancak enfeksiyon oluşabilir. • Etkenin birkaç serolojik suşu vardır.

  34. Sığır trikomoniozisi- Tanı Parazit vajina ve uterustaki mukus ve eksudatda bulunur. Elde edilen sıvı santrifüj edilir ve sedimentden preparatlar hazırlanıp, boyanarak trofozoitler aranır. • Sürüde infertilite problemleri, sürüye yeni bir boğa katılması önemlidir. • Boğalarda ise prepusyum boşluğu serum fizyolojik ile yıkanır ve elde edilen sıvı, • Fötal zarların suları, plasenta ve fötusun mide içeriği, • Besi yerlerine (CPLMS : Cystein-pepton-liver extract-maltose-serum; BGPS : Beef extract-glukoz-pepton-serum ; Diamond’s besi yeri) ekim yapılarak parazit çoğaltılır. • Serolojik testler (Vajinal akıntıdan yapılan mukus aglutinasyon testi) sürü taramalarında kullanılır.

  35. Sığır trikomoniozisi-Epidemiyoloji • Enfeksiyon kaynağı boğalardır. • Boğalarda klinik belirti görülmemesi, • Boğaların tedavi edilmediği sürece etkeni taşımaları nedeniyle; • Boğa ile tohumlama yapılan sürülerde sorun olur. • Kontrollü suni tohumlama yapılan sürülerde enfeksiyon görülmez. • Suni tohumlama da sterilizasyon ve suni tohumlamada kullanılan boğaların enfekte olmaması önemlidir.

  36. Sığır trikomoniozisi-Tedavi • Boğalarda kıymetli olanlar tedavi edilmeli. • Bunun için; • Dimetridazole 50 mg/kg günde bir kez 5 gün süreyle oral verilir. • İpronidazole 30 cc, i,m • Prepusyum ve penis tripaflavin, akriflavin içeren merhemler ile ovulur. Uretra içine akriflavin %1 lik 30 ml verilir. • İneklerde ise self-kür olayı olduğu için tedaviye gerek kalmaz. Enfekte hayvanlar 3 ay kadar çiftleştirilmezse iyileşir.

  37. Sığır trikomoniozisi-Kontrol • Genel Kontrol-Korunma: • Çiftleşme ile bulaşabilen hastalıklarda genel kontrol tedbirleri alınır. • suni tohumlama tercih edilmeli, • Bu işlem sırasında asepsi-antisepsiye uyulmalı, • Tohumlamada boğa kullanılacaksa iyice kontrolü yapılmalı, • Sürüye yeni damızlık inek alındığında kontrolleri yapılmalıdır.

  38. Sığır trikomoniozisi-KontrolHastalık Çıktığında • Çiftleşmemiş erkek ve dişiler sürüden ayrılır ve sağlam kabul edilir. • Değerli olan boğaların tedavisi yapılır, diğerleri kesime sevk edilir. • Daha önce çiftleşmiş olan inekler enfekte kabul edilir. Komplikasyonsuz olanlar 3 ay çiftleştirilmez ve bir yıl boyunca da suni tohumlama uygulanır. Bunlardan gebe kalan ve normal doğum yapanlar sağlam kabul edilir.

  39. Trichomonas gallinae • Esas konakları evcil güvercinler olup, diğer kanatlılarda da görülür. • Kanatlılarda üst sindirim yolları trikomoniozisi, • Dünya da yaygındır. Türkiye de güvercinlerde görülmektedir.

  40. Trichomonas gallinae-Yerleşim Yeri • Ön sindirim yollarıdır. • Ağız, sinuslar, orbital bölge, farinks, özefagus, kursak ve bazen taşlık da yerleşir. • Ayrıca akciğer, hava kesesi, kalp, pankreas, dalak, böbrek, trakea, kemik iliğinde de görülebilir.

  41. Trichomonas gallinae-Bulaşması • Enfekte anneler yuvadaki yavrularına hastalığı bulaştırırlar. • “Güvercin sütü” ile anne yavruya etkenleri verir. • Erişkin güvercin ve diğer kanatlıların enfeksiyonu ise enfekte güvercinlerin su içtiği yerlerden kısa süre sonra su içmekle olur. • Yırtıcı kuşlar enfekte güvercinleri yiyerek enfekte olur.

  42. Trichomonas gallinae-morfoloji • Trofozoitler 5-19x2-9 mikron, • Dört ön kamçı var, • Arka serbest kamçı yok, • Dalgalı zar vücudun 2/3 üne kadardır, • Aksostil ince, vücuddan ayrıldığı yerde kromatin halkası yoktur.

  43. Trichomonas gallinaeEpidemiyoloji • Hastalık çok genç güvercinlerde görülür ve önemlidir. • Daha önce enfeksiyonu atlatan yaşlı güvercinler etkilenmezler. • Enfekte erişkin güvercinler hastalık kaynağını oluştururlar. • Hindi ve tavuk gibi kanatlılar ise bulaşık sulardan su içmekle etkeni alırlar.

  44. Trichomonas gallinaepatogenezis ve klinik belirtiler • ağız mukozasında küçük sarı, dairemsi alanlar gelişir, zamanla bunların sayıları artar, genişler ve büyük kazeifiye kitleler oluşur. • Farinks, özefagus, kursakda küçük sarımsı-beyaz odaklar gelişir. Bunlar da büyük kazeöz lezyonlara dönüşebilir.

  45. Trichomonas gallinaepatogenezis ve klinik belirtiler • Kursakta sıvı birikir, oluşan kazeifiye kitleler ve sıvı birikimi lümeni doldurur. • İç organlarda ise dairesel katı sarı kazeöz nodüller görülür. Bunların çapları genellikle 1 cm civarındadır.

  46. TrichomonasgallinaeTanı • Üst sindirim yollarındaki tipik patolojik lezyonlar tanıda önemlidir. • Lezyonlardan alınan kazıntının mikroskobik incelemesi ile parazitlerin görülmesiyle kesin tanı konur. • Ayırıcı tanıda kanatlı çiçeği, A-vitamini noksanlığı ve moniliosis enfeksiyonları akla getirilmelidir.

  47. Trichomonas gallinaeTedavi-Kontrol • Enheptin (2-amino-5-nitrothiazole) ve dimetridazole kullanılır. • Enheptin içme sularına %1.25 oranında 1-2 hafta süreyle kullanılır. • Özellikle enfeksiyonun yayılmasında birinci derecede sorumlu yaşlı güvercinlerin sularına ilaç katılması, • Güvercinlerin ticari amaçlı yetiştiriciliğin olduğu tavuk, hindi kümeslerine girişlerinin engellenmesi.

  48. Trichomonas vaginalis • Konakları insanlardır. • Kobay, rat ve hamster intravajinal olarak enfekte edilebilir. Fare ise deneysel olarak intravajinal ve subcutan enfekte edilebilir. • Dünya da ve ülkemizde yaygındır. • Trofozoitleri 4-32x2.4-14 (10x7) mikron, • Kist formu yoktur.

  49. İnsan Trichomoniosis • Yerleşim Yeri: Erkeklerde prostat bezi, vesica seminalis, üretra, Kadınlarda vajina, nadiren uterus. • Bulaşma: Çiftleşmeyle olur. • Parazitler bakteri, löykosit ve akıntıdaki komponentlerle beslenir.

  50. Trichomonasvaginalis-biyoloji

More Related