e drejta biznesore prezanimi 2
Download
Skip this Video
Download Presentation
E DREJTA BIZNESORE Prezanimi 2

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 29

E DREJTA BIZNESORE Prezanimi 2 - PowerPoint PPT Presentation


  • 163 Views
  • Uploaded on

E DREJTA BIZNESORE Prezanimi 2. www.Ligjerata.info. BURIMET E SË DREJTËS Burimet materiale dhe formale. Në shkencën juridike është rregull që të diskutohet për “burimet e së drejtës” Ky diskutim rrjedh nga nevoja e konstatimit të fakteve se nga buron e drejta;

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' E DREJTA BIZNESORE Prezanimi 2 ' - kina


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
burimet e s drejt s burimet materiale dhe formale
BURIMET E SË DREJTËSBurimet materiale dhe formale
  • Në shkencën juridike është rregull që të diskutohet për “burimet e së drejtës”
  • Ky diskutim rrjedh nga nevoja e konstatimit të fakteve se nga buron e drejta;
  • Sikurse në shumivën e degëve dhe disiplinave jurdike, autorët kanë mendime të ndryshme lidhur me përcaktimin e fakteve se çfarë përmban kuptimi i ndrajës në burime të së drejtës në kuptimin material dhe atë formal;
  • Megjithatë, nëse i shikojmë shumicën e këtyre botkuptimeve mund të konstatojmë se e burime e së drejës ndahen në burime
    • materiale dhe
    • formale;
ka kondsiderohet burim matrial i s drejt s
Çka kondsiderohet burim matrial i së drejtës?
  • Konsiderohet kushtet e jetës materiale ose shkaqet dhe rrethanat mareriale të cilat kanë ndikuar dhe ndikojnë në lindjn dhe zhvillimin e së drejtës;
ka konsiderohet burim formal i s drejt s
Çka konsiderohet burim formal i së drejtës?
  • Konsiderohet aktat e përgjithshme nga të cilat burojnë aktet e posaçme juridike me të cilat rregullohet situata konkrete juridike;
  • Të tilla janë:
  • Kushtetuta,
  • Ligji,
  • Aktet nën ligjore;
  • Kontratat ndërkombëtare;
  • Doket dhe uzansat;
  • Precedenti gjyqësor;
  • Praktika gjyqësore;
  • Shkenca juridike
kushtetuta
Kushtetuta

Është ligj i veçantë dhe akt më i lartë i një shteti që duhet dalluar nga ligjet tjera;

  • Është akti më i lartë i përgjithshëm që përmban në vete parimet kryesore dhe normat më të rëndësishme që kanë të bëjnë me:
    • Rregullimin shoqëror – juridik;
    • Pushtetin shtetëror;
    • Organizimin shtetëror;
    • Sistemin ekonomik;
    • Çështjen e pronës;
    • Etj;
  • Në mbështetje të kushtetutës nxjerrën të gjitha Ligjet dhe aktet tjera;
  • Procedura e nxjerrjes është e veçantë dhe zakonisht e nxjerr Parlamenti i shtetit ose hynë në fuqi në bazë të Referendumit;
ligji
Ligji
  • Është burimi kryesor i shkruar i së drejtës;
  • Është forma kryesore në bazë të së cilës paraqitet e drejta;
  • Ligji zakonisht në kuptimin formal përkufizohet si dispozitë, rregull ose si normë juridike;
  • Ligjin e nxjerrë organi më i lartë i shtetit – Parlamenti, paraprakisht sipas një procedure të caktuar;
  • Hynë në fuqi pas shpallës në Gazetën Zyrtar pas afatit të përcaktuar Ligjor;
  • Ligji mund të shfuqizohet:
    • Me nxjerrje të ligjit të ri i cili e rregullon materien e njëjtë – që duhet shprehimisht të ceket në tekstin Ligjit të ri (obrogatio);
    • Ligji mund të plotësohet ose ndryshohet me dispozita të reja (abrogatio);
  • Ligji, gjithashtu është rregull e përgjithshme pasi që nuk nxjerrët vetëm për një situatë por ai i rregullon të gjitha rastet njësoi;
  • Puna krijuese lidhur me shpalljen dhe publikimin e ligjeve quhet kodifikim;
aktet n n ligjore
Aktet nën ligjore;
  • Vetëm më ligje është e pamundur që të rregullohet e tërë jeta shoqërore;
  • Andaj, është në tërësi e natyrshme dhe normale që me akte nën ligjore të rregullohen shumë çështje;
  • Këto janë akte me të ulëta se sa aktet ligjore dhe se duhet të jenë në pajtim të plotë me Ligjin;
  • Këto akte nuk i nxjerrë organi më i lartë i shtetit;
  • Zakonisht këto akte i nxjerrin organet administrative dhe gjyqësore;
  • Me këto aktet rregullohen problematikat më për së afërmi dhe detajisht;
  • Aktet nënligjore janë:
    • Dekterligji;
    • Urdhëresa;
    • Rregullorja;
    • Vendimi;
    • Udhëzimi;
slide8

Këto akte i nxjerrin organet ekzekutive, organet e administratës por edhe bartësit e funksioneve të caktuara shtetërore të cilët konsiderohen kompetent në bazë të ligjit;

  • Po ashtu sikurse edhe ligji – aktet nënligjore duhet të publikohen në gazetën zyrtare ose në ndonjë formë tjetër që të njoftohet publiku i gjerë me to:
kontratat nd rkomb tare
Kontratat ndërkombëtare
  • Shumë çështje në aspektin juridik ndërmjet të shteteve mund të rregullohen edhe me kontrata;
  • Kontrata mund të jenë bilaterale (dy paleshe) dhe multilaterale (shumë paleshe);
  • Kontrata ndërkombëtare që të fitojë karakterin e burimit juridik të vendit duhet që të ratifikohet nga parlamenti i vendit;
  • Menjëherë porsa të ratifikohet shërben si burim juridik vendor fiton fuqinë dhe përparësinë që të zbatohet para ligjit të vendit;
  • Ratifikimin e bënë Kuvendi ose Parlamenti i shtetit;
doket dhe uzansat
Doket dhe uzansat
  • DOKËT:
    • Në kohën e lashtë kur nuk ka ekzistuar e drejta e shkruar, doket si burim i së drejtës kanë luajtur rol të rëndësishëm në rregullimin e jetës shoqërore dhe ekonomike;
    • Edhe sot e kësaj dite doket konsiderohen burim i së drejtës por ato radhitën të fundit në listë për kah rëndësia;
    • Kjo për faktin se sot në botën moderne jeta shoqërore – ekonomike është e rregulluar në masë të madhe me norma juridike;
    • Ato në literaturë konsiderohet si jo precize dhe të papërsosura;
    • Në vendet që kanë sistemin juridik Anglo – Sakson ato ende janë me rëndësi të madhe:
    • Në të drejtën tregtare doket kanë rëndësi të madhe;
    • Ekziston dallimi më mes të dokeve afariste dhe të drejtës zakonore:
slide11

E drejta zakonoreështë normë dhe se palët janë të vetëdijshme se kanë obligim që ta zbatojnë dhe të sillen sipas saj;

  • Doket afariste zbatohen nga palët në bazë të vullnetit të tyre dhe në raste të caktuara edhe në mënyrë të heshtur;
  • Doket mund të ndahen edhe sipas territorit, p.sh:
        • Doke të përgjithshme;
        • Doke rajonale; dhe
        • Doke lokale;
uzansat
UZANSAT
  • Uzansat janë afariste mirëpo ato dallojnë nga të parat sepse janë rregulla të shkruara, sistemuara dhe të publikuara nga organi i shtetit ose nga ndonjë organ i shteti që ka autorizimin në bazë të Ligjit”
        • Edhe uzansat janë:
          • Të përgjithshme;
          • Të veçanta:
      • Çdo herë uzansat e veçanti i përjashtojnë ato të përgjithshmet kur janë pyetje se cila nga ato duhet të zbatohet e para:
      • Uzansat janë ta aplikueshme vetëm nëse palët gjatë krijimit të marrëdhënies së tyre shprehimisht janë thirrur në to;
precedenti gjyq sor
Precedenti gjyqësor
  • Precedent rrjedh nga fjala latine praecedare që nënkupton që një çështje të rregullohet sikurse rasti i ngjashëm i mëparshëm:
  • Kjo zakonisht vije në pyetje atëherë kur nuk ekzistojnë dispozitat e caktuara ligjore;
  • Ky parim zakonisht është aplikuar në gjykatë tek zgjedhja e kontesteve të caktuara;
praktika gjyq sore
Praktika gjyqësore
  • Ne veçanti tek shtetet të cilat e kanë sistemi e rregullimit juridik Anglo – sakson praktika gjyqësore konsiderohet si burim i rëndësishëm i së drejtës:
  • Ndërkaq, në sistemet kontinentale ku dominon e drejta shkruar, konsiderohet se e praktika gjyqësore nuk mund të konsiderohet burim i së drejtës sepse gjykata gjatë gjykimit vetëm e zbaton të drejtën dhe nuk e krijon të drejtën;
  • Megjithatë, praktika gjyqësore në kuadër të mendimit të vet nuk konsiderohet burim i drejtpërdrejtë juridik mirëpo ky mendim luan rol pozitiv dhe indirekt kontribuon në sistemin e së drejtës;
shkenca juridike
Shkenca juridike
  • Shkenca juridike ka rol dhe ndikim të madh në krijimin dhe zhvillimin e së drejtës dhe sistemit juridik në veçanti;
  • Shkenca juridike e studion dhe e përpunon të drejtën pozitive duke e bërë interpretimin shkencor të saj;
  • Duke i komentuar, krahasuar dhe analizuar normat juridike ajo jep kontribut të jashtëzakonshëm në zhvillimin dhe përsosjen e sistemit juridik;
  • Shkenca juridike ju ndihmon organeve të juridikaturës, institucioneve ekonomike dhe organeve të administratës;
  • Shkenca juridike ndihme e vet e paraqet më mënyrë të shpjegimeve të normave juridike, i komenton të metat, i shqyrton kundërthëniet
  • Etj;
zbatimi i s drejt s
ZBATIMI I SË DREJTËS
  • Marrëdhëniet shoqërore rregullohen dhe shprehen me anë të veprimtarisë normative – juridike në realitetin shoqëror;
  • Qëllim parësor i së drejtë dhe shtetit;
  • Rregullimi i sjelljes së subjekteve;
  • Qëllimi që e drejta të kuptohet me vetëdije;
  • Rregullimi i marrëdhënieve ndërmjet njerëzve;
  • Nëse shkelen ligjet e nxjerra nga shteti atëherë zbatohen sanksionet;
  • Shteti duhet që ta ketë parasysh momentin e nxjerrjes së normës duke ja përshtatur atë interesave të shoqërisë
        • Zbatimi vullnetar
        • Zbatimi i dhunshëm;
procesi i zbatimit t s drejt s
PROCESI I ZBATIMIT TË SË DREJTËS
  • Të gjitha normat juridike në një shoqëri të organizuar nxjerrën në mënyrë që ato të rregullojnë raporte ose marrëdhënie të caktuara shoqërore;
  • Megjithatë, zbatimi i normës juridike është proces i ndërlikuar dhe që varet nga:
    • Veprimet psikike;
    • Veprimet mendore;
    • Veprimet trupore;
    • Veprimet materiale – fizike;
  • Të gjitha këto veprime janë të orientuara në arritjen e dy qëllimeve:
    • Që më saktësi të caktohet sjellja të cilën norma e caktuar e kërkon në rastin konkret; dhe
    • Që kjo sjellje të zbatohet;
slide18

Në mënyrë që të mësohet më afër norma dhe zbatimi i saj duhet kaluar në këto faza:

      • Përcaktimin e saktë të përmbajtjes – kuptimit të normës juridike;
      • Gjetjen e kuptimit të normës juridike;
      • Caktimin e situatës konkrete në të cilin norma konkrete duhet të aplikohet;
      • Zgjedhjen (vendosjen) e situatës konkrete në të cilën situata konkrete duhet të aplikohet;
      • Urdhrin që duhet dhënë subjekti i cili duhet të kryejë veprimet të cilat ia cakton norma juridike;
  • Duhet dalluar edhe dy veprime të cilat janë të rëndësishme për çdo subjekt gjatë zbatimit të normës juridike:
        • Çështja faktike e cila që dëshiron të zgjedhën me këtë normë juridike;
        • Çështjen juridike që dëshiron t’i zgjedhë norma konkrete;
veprimi i norm s juridike n hapsir dhe koh
VEPRIMI I NORMËS JURIDIKE NË HAPSIRË DHE KOHË
  • Dispozitat e caktuara mund të vlejnë në:
    • Territorin e shtetit por edhe vetëm në një pjesë të tij (varësisht nga rregullimi federal ose i thjeshtë):
    • Aspektin kohor i veprimit të dispozitave juridike;
e drejta pozitive
E DREJTA POZITIVE
  • E drejta pozitive është ajo e drejtë e cila është aplikim (zbatim) e sipër;
  • E drejtë historike konsiderohet ajo e drejtë e cila nuk është në zbatim e sipër e cila ka pushuar që të zbatohet;
interpretimi i s drejt s
INTERPRETIMI I SË DREJTËS
  • Kuptimi i interpretimit;
  • Mënyrat e interpretimit:
  • Në bazë të analizës
  • Gjuhësor;
  • Logjik
  • Në bazë të sintezës
    • Interpretimi sistematik;
    • Interpretimi historik;
    • Interpretimi telelogjik – qëllimor;
  • Llojet e interpretimit:
  • Legal;
  • Gjyqësor;
  • Shkencor;
marrdh nia juridike
MARRDHËNIA JURIDIKE
  • Të gjitha marrëdhëniet me anë të te cilave realizohen qëllimet e aktiviteteve njerëzore i quajmë marrëdhënie shoqërore;
  • Këto marrëdhënie shoqërore realizohen nëpërmjet të sjelljes së njerëzve në bazë të normave juridike;
  • Sipas përmbajtjes marrëdhëniet shoqërore i kemi mund të jenë:
    • Ekonomike;
    • Politike;
    • Kulturore;
    • Familjare;
    • Nga marrëdhënia e punës;
    • Etj;
  • Interesimi i shtetit për rregullimin e marrëdhënieve juridike me norma
  • Sanksionet
  • Për realizimin e një marrëdhënie të caktuar juridike është e domosdoshme ekzistence e një norme të përgjithshme ose të veçantë’
  • Marrëdhënia juridike krijohet në pazë të fakteve të cilat si relevante i pranon norma juridike;
faktet juridike
FAKTET JURIDIKE
  • Ndodhitë;
  • Veprimet juridike;
  • Punët juridike;
  • Punët e lejuara juridike dhe të palejuara;
e drejta objektive dhe e drejta subjektive
E DREJTA OBJEKTIVE DHE E DREJTA SUBJEKTIVE
  • E drejta objektive tërësia e normave juridike të cilat e përbëjnë një sistem të caktuar juridik;
  • E drejta subjektive është ajo që i takon subjektit të caktuar.
      • Forca e të drejtës subjektive është e kushtëzuar nga e drejta objektive
      • Të drejtat subjektive lidhem me autorizimin dhe kërkesën për mbrojtjen e saj
detyrimi juridik
DETYRIMI JURIDIK
  • Është element i të drejtës subjektive;
  • Rregullon çështjet e bërjes, mos bërjes (durimit) ose lëshimit
  • Detyrimit juridik
objekti i s drejt s
OBJEKTI I SË DREJTËS
  • Janë faktet në të cilat në të cilat është e orientuar e drejta subjektive;
  • Janë të gjitha ato relacione për shkak të së cilave njeriu hynë në marrëdhënie juridike (p.sh. sendet, veprimet e njeriut, të mirat personale, shpirtërore, etj);
  • Objekt i të drejtës civile janë ato fakte ose marrëdhënie të cilat drejtpërdrejtë ose tërthorazi mund të shndërrohen në të mira materiale – në të holla;
sendet kuptimi juridik
SENDET – Kuptimi juridik
  • Janë pjesë materiale të cilat gjenden në pushtetin njeriut;
  • Mbi to krijohet e drejta e pronësisë apo ndonjë e drejtë tjetër;
  • Janë objekte materiale dhe objekt i rëndësishëm i marrëdhënieve civile – juridike;
  • Kuptimi i objektit material është kuptim më i gjerë se kuptimi i sendit;
  • Objekti material i përfshinë të gjitha;
  • Ndërsa sendi është i veçantë, individual;
  • Kuptimi i sendit është më i ngushtë se vet kuptimi i mallit;
  • Mall mund të konsiderohet edhe fuqia punëtore, produktet intelektuale njerëzore;
nj objekti material q t trajtohet si send sht e domosdoshme q ai t jet
Një objekti material që të trajtohet si send është e domosdoshme që ai të jetë
  • I kufizuar në hapësirë që të mund të trajtohet si send;
  • Nuk mund të konsiderohen si sende drita, nxehtësia, ajri, uji,etj);
  • Trupat në gjendje të ndryshme (gazrat, lëngjet, etj) kur kufizohen në boca dhe të tubuara në vende të përshtatshme, kur energjia elektrike përçohet nga përçuesit elektrik atëherë konsiderohen sende;
  • Për t’u konsideruar diçka send është e detyrueshme që të jetë:
    • Pjesë e natyrës materiale;
    • Të jetë në pushtetin e njeriut; dhe
    • Të jetë objekt i të drejtës pronësore;
llojet dhe ndarja e sendeve
LLOJET DHE NDARJA E SENDEVE
  • Mjetet kryesore dhe mjetet xhiruese
  • Sendet në qarkullim dhe jashtë qarkullimit;
  • Sendet e pa lëvizshme dhe të lëvizshme;
  • Sendet e caktuara individuale dhe ato të caktuara sipas gjinisë
  • Sendet e ndryshueshme dhe të pa ndryshueshme;
  • Sendet konsumuese dhe jo konsumuese;
  • Sendet e ndashme dhe jo të ndashme;
  • Sendet e thjeshta dhe të përbërë;
  • Sendet kryesore dhe aksesore;
  • Paratë;
  • Letrat me vlerë
ad