İktisada Giriş I
Download
1 / 91

İktisada Giriş I Yrd. Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü [email protected] - PowerPoint PPT Presentation


  • 138 Views
  • Uploaded on

İktisada Giriş I Yrd. Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü [email protected] htpp://kisi.deu.edu.tr/dilek.seymen. Arz ve Talep Esnekliği. Esneklik. Talep esnekliği. -Esneklik kavramı -Talebin fiyat esnekliği -Talebin gelir esnekliği. Esneklik. Talebin Fiyat Esnekliği.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' İktisada Giriş I Yrd. Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü [email protected]' - jessamine-tillman


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

İktisada Giriş I

Yrd. Doç Dr. Dilek Seymen

DEÜ.İİBF

İktisat Bölümü

[email protected]

htpp://kisi.deu.edu.tr/dilek.seymen


Arz ve Talep

Esnekliği


Esneklik

Esneklik

Talep esnekliği

-Esneklik kavramı

-Talebin fiyat esnekliği

-Talebin gelir esnekliği


Esneklik1

Esneklik

Talebin Fiyat Esnekliği

- Nokta esneklik

- Yay esnekliği

- Çapraz esneklik


Bir malın talebinin kendi fiyatındaki değişme karşısında gösterdiği duyarlılığa talebin fiyat esnekliğidenir.


Talepteki % değişme karşısında gösterdiği duyarlılığa

Fiyattaki % değişme

DQD

DQD

DP

P

÷

*

DP

QD

Q

P

Talebin fiyat esnekliğinin ölçülmesi

Esneklik (ep)=

(Nokta Esnekliği)


Talebin fiyat esnekli i

Talebin fiyat esnekliği karşısında gösterdiği duyarlılığa

Taleple fiyat arasında ters orantılı bir ilişki olduğu için talebin fiyat esnekliği negatiftir.


p karşısında gösterdiği duyarlılığa

=

q

=

.

ep =

Talebin fiyat esnekliği

Örnek:// Bir malın fiyatı 4 TL. iken talep 6 birim; fiyat 5 TL. iken, talep 3 birim ise, elastikiyet nedir?

p1 =4 P2 = 5 q1 = 6 q2 = 3

5 – 4 = 1

3 – 6 = -3

-3

4

- 2

=

6

1


Talepteki % değişme karşısında gösterdiği duyarlılığa

Fiyattaki % değişme

DQD

DQD

(P2+P1)/2

DP

÷

*

(QD2+QD1)/2

DP

(QD2+QD1)/2

(P2+P1)/2

Talebin fiyat esnekliği

Esneklik (ep)=

(Yay Esnekliği)


Nokta ve Yay Esnekliği karşısında gösterdiği duyarlılığa

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim


p karşısında gösterdiği duyarlılığa

q

.

q

p

Nokta ve Yay Esnekliği

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim

Nokta Elastikiyeti

ep = -


p karşısında gösterdiği duyarlılığa

q

.

q

p

Nokta ve Yay Esnekliği

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim

Nokta Elastikiyeti

ep = -


. karşısında gösterdiği duyarlılığa

ep = -

Nokta ve Yay Esnekliği

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim

Nokta Elastikiyeti

p

q

.

ep = -

q

p

20

70-100

- 0.4

=

100

35-20


q karşısında gösterdiği duyarlılığa

P1 + P2

.

ep = -

q1 + q2

p

Nokta ve Yay Elastikiyeti

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim

Yay Elastikiyeti


. karşısında gösterdiği duyarlılığa

ep = -

Nokta ve Yay Elastikiyeti

Bir malın fiyatı 20 TL’den 35 TL’ye çıktığında, talep 100 birimden 70 birime düşmektedir. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

p1 =20 TL. P2 = 35 TL. q1 = 100 birim q2 = 70 birim

Yay Elastikiyeti

q

P1 + P2

.

ep = -

q1 + q2

p

70-100

20 + 35

- 0.65

=

100 + 70

35-20


Nokta esnekli inin l lmesi m noktas nda esneklik
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa (m noktasında esneklik)

m

n

P (TL)

D

Q (000s)


Nokta esnekli inin l lmesi
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

n

Q = 10

DQ DP

Ped =

¸

Q1 P1

P (TL)

D

Q (000s)


Nokta esnekli inin l lmesi1
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

n

Q = 10

DQ DP

Ped =

¸

Q1 P1

10 -2

10 8

¸

=

P (TL)

D

Q (000s)


Nokta esnekli inin l lmesi2
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

n

Q = 10

DQ DP

Ped =

¸

Q1 P1

10 -2

10 8

¸

=

= 10/10x - 8 / 2

P (TL)

D

Q (000s)


Nokta esnekli inin l lmesi3
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

n

Q = 10

DQ DP

Ped =

¸

Q1 P1

10 -2

10 8

¸

=

= 10/10 x -8/2

= -80/20

P (TL)

D

Q (000s)


Nokta esnekli inin l lmesi4
Nokta esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

n

Q = 10

DQ DP

Ped =

¸

Q1 P1

10 -2

10 8

¸

=

= 10/10 x -8/2

= -80/20

= -8/2 = - 4.0

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi m ve n noktalar aras ndaki esneklik
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa (m ve n noktaları arasındaki esneklik)

m

n

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

7

n

Q = 10

P orta

15

Q orta

DQ DP

Ped =

¸

(Q2+Q1)/2(P2+P1)/2

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi1
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

7

n

Q = 10

P orta

15

Q orta

DQ DP

Ped =

¸

(Q2+Q1)/2(P2+P1)/2

10 -2

(20+10)/2(8+6)/2

¸

=

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi2
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

7

n

Q = 10

P orta

15

Q orta

DQ DP

Ped =

¸

(Q2+Q1)/2(P2+P1)/2

10 -2

(20+10)/2(8+6)/2

¸

=

= 10/15 x -7/2

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi3
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

7

n

Q = 10

P orta

15

Q orta

DQ DP

Ped =

¸

(Q2+Q1)/2(P2+P1)/2

10 -2

(20+10)/2(8+6)/2

¸

=

= 10/15 x -7/2

= -70/30

P (TL)

D

Q (000s)


Yay esnekli inin l lmesi4
Yay esnekliğinin ölçülmesi karşısında gösterdiği duyarlılığa

m

P = –2

7

n

Q = 10

P orta

15

Q orta

DQ DP

Ped =

¸

(Q2+Q1)/2(P2+P1)/2

10 -2

(20+10)/2(8+6)/2

¸

=

= 10/15 x -7/2

= -70/30

= -7/3 = -2.33

P (TL)

D

Q (000s)


Esneklik2

Esneklik karşısında gösterdiği duyarlılığa

Farklı fiyat esneklikleri ve talep eğrileri


- Esnekliğin sayısal değeri sıfır ile sonsuz arasında değişir

  • Talep esnekliği negatif olmakla birlikte, karşılaştırmalarda katsayıların mutlak değerleri dikkate alınır.


Ki nokta aras nda esnek talep
İki nokta arasında değişiresnek talep

b

5

10

ep >1

P(TL)

a

4

D

0

20

Q (dönemlik milyon birim)


Ki nokta aras nda az esnek talep
İki nokta arasında değişiraz esnek talep

c

8

15

ep < 1

P(TL)

a

4

D

0

20

Q (dönemlik milyon birim)


Nelasti k talep p e d 0
İ değişirnelastiktalep (PeD= 0)

P

D

Q1

O

Q


Sonsuz esnek talep p e d
Sonsuz esnek talep değişir (PeD= ¥)

P

D

P1

O

Q


Birim esnek talep p e d 1
Birim esnek talep değişir (PeD = –1)

b

8

100

P

a

20

D

40

O

Q


Esneklik3

Esneklik değişir

Talebin Fiyat Esnekliği

tüketici harcamaları ve firma hasılatı


To plam harcama
To değişirplam harcama

P(TL)

Tüketicinin toplam harcaması

=

Firmanın toplam hasılatı

=

2 TL x 3mio = 6mio TL

D

Q (dönemlik milyon birim)


Ki nokta aras nda esnek talep1
İki nokta arasında değişiresnek talep

Fiyat arttıkça

harcamalar azalır

b

5

10

P(TL)

a

4

D

0

20

Q (dönemlik milyon birim)


Ki nokta aras nda az esnek talep1
İki nokta arasında değişiraz esnek talep

Fiyat arttıkça

Harcamalar artar

c

8

15

P(TL)

a

4

D

0

20

Q (dönemlik milyon birim)


Nelasti k talep p e d 01
İ değişirnelastiktalep (PeD= 0)

b

P2

P

D

a

P1

Q1

O

Q


Sonsuz esnek talep p e d1
Sonsuz esnek talep değişir (PeD= ¥)

b

Q2

P

a

D

P1

Q1

O

Q


Birim esnek talep p e d 11
Birim esnek talep değişir (PeD = –1)

b

8

100

P

a

20

D

40

O

Q


Fiyat değişmelerinin talebi etkileme derecesi hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.


Esneklik4

Esneklik hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Bir talep eğrisi üzerinde fiyat esnekliği


P hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

T’’

ep1

T

ep= -1

T’

ep<1

Q

O

M

N


Mallar hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Esneklikler

Patates

0.3

Şeker

0.3

Ulaşım (Kamu Hizmeti)

0.4

Tüm Gıda Ürünleri

0.4

Benzin-Mazot

0.6

Sığır Eti

0.9

Mobilya

1.2

Otomobil

2.1

Tablo: Amerika’da Talebin Fiyat Esnekliğine Ait Hesaplamalar


Talebin fiyat esnekli ini etkileyen fakt rler

Talebin Fiyat Esnekliğini Etkileyen Faktörler hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

  • Bir mala karşı duyulan ihtiyacın şiddeti

  • Talep edilen mal ve hizmetlerin ikamelerinin mümkün olup olmayışı

  • Mala harcanan paranın tüketici bütçesindeki oransal önemi

  • d. Zaman


P hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Dk

Du

B

A

p1

D

p0

Du

Dk

q2

q1

q0

Q

O


Esneklik5

Esneklik hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Çapraz esneklik


  • -Bir malın talebi, hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.ikame ve tamamlayıcı malların fiyatlarının da etkisi altındadır.

  • Bu etkinin derecesi çapraz esneklik katsayısı ile ölçülür.

  • - Bir malın talebinin diğer malların fiyatlarındaki değişmeye karşı gösterdiği tepkiye çapraz esneklik denir.


Apraz esnekli in l lmesi

Çapraz esnekliğin ölçülmesi hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

X malınınTalebindeki % değişme

Y Malının Fiyatındaki % değişme

DQx

DQx

DPy

Py

÷

*

DPy

Qx

Qx

Py

Esneklik (ecp)=


Y hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır. malı;

-ikame malı olabilir (pozitif esneklik)

-Tamamlayıcı mal (negatif esneklik)

olabilir


İkame Malları hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

.

5 - 6

11

5

11 – 12

.

5 - 6

(11 + 12)/2

(5+6)/2

11 – 12

Kuzu etinin fiyatı 11 YTL.kg iken 12 YTL./kg.’a çıktığında tavuk eti talebi 5 kg’dan 6 kg’a çıkmıştır. Nokta ve yay olmak üzere çapraz elastikiyetleri hesaplayınız.

Py1 =11 YTL. qx1 = 5 kg exy = ? Nokta

Py2 = 12 YTL. qx2 = 6 kg exy = ? Yay

eXy =

2.2

=

eXy =

2.1

=


Tamamlayıcı Malları hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

.

20000 - 13000

1.5

1.5 – 1.75

20000

.

20000 - 13000

1.5 + 1.75

1.5 – 1.75

20000 + 13000

Benzin fiyatı 1.5 YTL./lt. iken 1.75 YTL/lt. olduğunda otomobil aylık talebi 20.000 adetten 13.000 adete düşmüştür. Nokta ve yay elastikiyetlerini hesaplayınız.

Py1 =1.5 YTL. qx1 = 20000 adet.

Py2 = 1.75 YTL. qx2 = 13000 adet.

eXy =

-2.1

=

eXy =

-2.8

=


Esneklik6

Esneklik hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Talebin gelir esnekliği


Talebin Gelir Elastikiyeti hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

y

q

.

ey =

(Nokta Elastikiyeti)

q

y

q

y1 + y2

.

ey = -

(Yay Elastikiyeti)

q1 + q2

y

Normal olarak talebin gelir elastikiyeti pozitiftir; çünkü gelir arttıkça, tüketicinin mal talebi de artar. Ancak inferior malların talebinin elastikiyeti negatiftir; çünkü gelir artınca tüketici inferior mal talebini azaltır, kaliteli mallar ikame eder (Giffen Paradoksu)

Zorunlu malların gelir elastikiyeti düşüktür (ep < 1). Tüketici gelir seviyesi ne olursa olsun bu gibi malları belirli bir miktarda almak ister. Ancak kültürel malların gelir elastikiyeti büyüktür (ep1). Tüketicinin geliri arttıkça, bu mallara olan talep daha büyük oranda artar.


Mallar hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Esneklikler

Süt

-0.5

Domuz Ürünleri

-0.2

Kök Bitkisi Gıdalar

0.3

Kümes Hayvanları

0.3

Peynir

0.4

Sığır Eti

0.5

Benzin-Mazot

1.1

Restorant Yemeği

2.4

Tablo: Amerika’da Talebin Gelir Esnekliği


Örnek Soru: hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır. İzmir Devlet Opera ve Balesi, büyüyen açıklarını kapatmak ve gelirlerini artırmak için bilet fiyatlarında %20'lik bir indirime gitti. İzmir Belediyesi Otobüs İşletmeleri ise gelirlerini artırmak amacıyla bilet fiyatlarını artırma yolunu tercih etti. Sizce bu iki farklı politikadan biri hatalı mıydı? Gelirleri artırma yoluyla uygulanan bu iki zıt politika tercihini opera ve belediye otobüsü tüketicilerinin talep esnekliklerini ve talep esneklikleri ile toplam harcamalar arasındaki ilişkiyi dikkate alarak açıklayınız.


Esneklik7

Esneklik hesaplanırken diğer şartların (diğer mal fiyatlarının, tüketicinin gelirinin, zevklerin) aynı kaldığı varsayımı (ceteris paribus) unutulmamalıdır.

Arzın fiyat esnekliği


Bir malın piyasaya arz edilen miktarlarının fiyat değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine arz esnekliği denir


Arz n fiyat esnekli inin l lmesi

Arzın fiyat esnekliğinin ölçülmesi değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

Arz miktarında % değişme DQS

Fiyatta % değişmeDP

DQS

DP

÷

QS

P

DQS

DP

÷

(P1+P2)/2

(QS1+Qs2)/2

(Nokta Esnekliği)

(Yay Esnekliği)


Farkl fiyat esnekliklerine sahip arz e rileri
Farklı fiyat esnekliklerine sahip arz eğrileri değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

S1

P0

O

Q

Q0


Farkl fiyat esnekliklerine sahip arz e rileri1
Farklı fiyat esnekliklerine sahip arz eğrileri değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

S1

S2

P0

O

Q

Q0


Farkl fiyat esnekliklerine sahip arz e rileri2
Farklı fiyat esnekliklerine sahip arz eğrileri değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

S1

S2

P1

P0

O

Q1

Q

Q0


Farkl fiyat esnekliklerine sahip arz e rileri3
Farklı fiyat esnekliklerine sahip arz eğrileri değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

S1

S2

P1

P0

O

Q1

Q2

Q

Q0


P değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

P

0

0

0

Q

Q

Q

S

S

S

es= 0

es= 

es= 1


P değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

S

p

p

q

0

Q

q

p

p

q

q

.

.

ey =

1

=

=

q

q

p

p


Arz esnekli ini etkileyen fakt rler

Arz esnekliğini etkileyen faktörler değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

a. Üretim sürecinde üretim miktarının değiştirilmesinin mümkün olup olmaması

b. Stoklama olanakları ve stoklama maliyeti

c. Zaman


Esneklik8

Esneklik değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

Arzın fiyat esnekliği ve zaman


D nem anal zler ve arz
DÖNEM ANALİZLERİ ve ARZ değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

D`

P

P

P

D`

D`

D

D

D

D`

D`

D`

D

D

D

O

O

O

Q

Q

Q

S

S

S

P`

P`

P`

P

P

P

S

a

a`

a`

a


Farkl zaman dilimlerinde arz
Farklı zaman dilimlerinde arz değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

P1

a

D1

O

Q1

Q


Farkl zaman dilimlerinde arz1
Farklı zaman dilimlerinde arz değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

P1

a

D2

D1

O

Q1

Q


Farkl zaman dilimlerinde arz2
Farklı zaman dilimlerinde arz değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

b

P2

P

Si

P1

a

D2

D1

O

Q1

Q


Farkl zaman dilimlerinde arz3
Farklı zaman dilimlerinde arz değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

c

P3

Q3

P

Si

SS

b

P2

P1

a

D2

D1

O

Q1

Q


Farkl zaman dilimlerinde arz4
Farklı zaman dilimlerinde arz değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

d

P4

Q4

P

Si

SS

b

P2

c

SL

P3

P1

a

D2

D1

O

Q1

Q3

Q


Denge sonrası arz ve talep kaymaları ve esneklikler değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine


Piyasa arz s ve talebi d
Piyasa arz (S) ve talebi (D) değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

S1

Fiyat (P)

a

P1

D

Q1

O

Miktar (Q)


Piyasa arz ve talebi
Piyasa arz ve talebi değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

S2

S1

b

P2

P

a

P1

D

Q1

Q2

O

Q


Piyasa arz ve talebi1
Piyasa arz ve talebi değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

S2

S1

b

P2

P

a

D'

P1

D

Q1

Q2

O

Q


Piyasa arz ve talebi2
Piyasa arz ve talebi değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

S2

S1

b

P2

P

c

P3

a

D'

P1

D

Q1

Q2

Q3

O

Q


Tarım Sektöründe Arz Yapısı değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

  • Tarım ürünleri piyasası diğer ürün piyasalarından farklı (dengesiz):

  • Tarım ürünlerinde fiyat belirsizliğine neden olan belli başlı faktörler:

  • Tarım ürünleri büyük ölçüde doğal koşulların ve iklimin etkisi altında

  • Tarım ürünlerine ve özellikle gıda ürünlerine talebin gelir ve fiyat esnekliği düşük (Tüketicinin geliri artsa da veya bu malların fiyatı düşse de, talep edilen miktarlarda büyük değişme olmuyor)

  • Bu nedenle fiyat oluşumunda arz cephesi önemli rol oynuyor, ancak arz da doğal koşullara bağlı.

  • Tarımda teknik yenilikler ve bu yeniliklerin uygulanması sınırlı(yeni makine alımı-yeni teknoloji)


Tar m sekt r nde arz yap s ve esneklikler king kanunu
Tarım Sektöründe Arz Yapısı ve Esneklikler: değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine (King Kanunu)

D

D

P

P

D

D

O

O

Q

Q

S

S`

S

S`

B

P2

A

P1

A

P1

B

P2

q2

q1

q2

q1


Tar m sekt r nde arz yap s ve zaman unsuru r mcek a cobweb teoremi
Tarım Sektöründe Arz Yapısı ve Zaman Unsuru değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine Örümcek Ağı (COBWEB) Teoremi

P

St=f(Pt-1)

P1

P1

P3

P3

P4

P4

P2

P2

D’

P0

P0

D

O

Q

q2

q3

q1

q0

1 2 3 4 5

Azalan Dalgalanmalar

Talep esnekliği>Arz esnekliği


Tar m sekt r nde arz yap s ve zaman unsuru r mcek a cobweb teoremi1
Tarım Sektöründe Arz Yapısı ve Zaman Unsuru değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine Örümcek Ağı (COBWEB) Teoremi

P

D’

S

P3

P3

P1

P1

P0

P0

P2

P2

D

O

q3

Q

q2

q0

q1

1 2 3 4 5

Artan Dalgalanmalar

Arz esnekliği>Talep esnekliği


Tar m sekt r nde arz yap s ve zaman unsuru r mcek a cobweb teoremi2
Tarım Sektöründe Arz Yapısı ve Zaman Unsuru değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine Örümcek Ağı (COBWEB) Teoremi

P

D’

S

P3

P1

P1

P0

P0

P2

D

O

Q

q0

q1

1 2 3 4 5

Devamlı Dalgalanmalar

Arz esnekliği=Talep esnekliği


Devlet Müdahalesi: Tavan ve Taban Fiyatlar değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

Fiyatlar arz ve talep yerine bazen idari otorite tarafından belirlenebilir.

Hükümetler fiyatlara müdahale edip bir tavan fiyat tayin edebilirler.

Böyle bir müdahale piyasada reaksiyona yol açar;

(aksiyon-reaksiyon)  Karaborsa Karaborsa Fiyatı

Bazen de hükümet malın satılabileceği minimum fiyatı taban fiyat olarak belirleyerek üreticiyi korumak ister


Devlet m dahalesi tavan fiyatlar
Devlet Müdahalesi: Tavan Fiyatlar değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

O

Q

(ve) KARABORSA FİYATI

S

D

A

P2

E

P0

C

B

P1

Talep Fazlası

S

D

q0

qs

qd


Devlet m dahalesi taban fiyatlar
Devlet Müdahalesi: Taban Fiyatlar değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

P

O

Q

S

D

A

B

Arz Fazlası

P1

E

P0

S

D

q0

qs

qd


Devlet müdahalesi: Vergiler ve Fiyat Oluşumuna Etkisi değişmesine karşı gösterdiği hassasiyet derecesine

Vergiler ve Fiyat Oluşumu

Devlet malların satışı üzerinden vergi alabilir

(dolaylı-vasıtalı vergiler) Katma değer vergisinde olduğu gibi...

Bu vergi malın fiyatının belirli bir yüzdesi olarak fiyata eklenir.

Böylece piyasada alıcı ve satıcı için iki ayrı fiyat ortaya çıkar;

Satıcının her mal biriminin satışından elde ettiği hasılat

 Alıcının her birim için yaptığı ödeme


Devlet m dahalesi vergiler ve fiyat olu umuna etkisi ve esnekliklerin nemi
Devlet müdahalesi: Vergiler ve Fiyat oluşumuna Etkisi ve Esnekliklerin Önemi

P

Q

O

D

St

S

E’

t

pt

A

p0

E

ps

B

D

qt

q0


Talebin tam esnek ve Esnekliklerin Önemi

in-elastik olduğu durumlarda bu vergi kim tarafından karşılanır?


Vas tal vergilerin fiyat olu umuna etkisi
Vasıtalı Vergilerin Fiyat Oluşumuna Etkisi Esnekliklerin Önemi

D

P

P

St

St

Pt

t

S

S

P0

= Pt

P0

D

q

q

0

0

q1

q2


ad