1 / 18

DİLEK KİPLERİ

DİLEK KİPLERİ. MUNİBE CANBAY. İşin, oluşun ve hareketlerin yapılması dileğini bildirir. Dilek kipleri zaman belirtmez; ancak belirsiz biçimde gelecek zaman anlamı taşır. Dilek kipleri dört çeşittir. 1 - Gereklilik Kipi 2 – İstek Kipi 3 - Koşul - Şart Kipi

Download Presentation

DİLEK KİPLERİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. DİLEK KİPLERİ MUNİBE CANBAY

  2. İşin, oluşun ve hareketlerin yapılması dileğini bildirir. Dilek kipleri zaman belirtmez; ancak belirsiz biçimde gelecek zaman anlamı taşır. Dilek kipleri dört çeşittir. 1 - Gereklilik Kipi 2 – İstek Kipi 3 - Koşul - Şart Kipi 4 - Emir Kipi DİLEK KİPLERİ

  3. 1 - GEREKLİLİK KİPİ İşin yapılmasını yada yapılmamasının gerektiği anlatılır. “–meli, -malı” ekiyle yapılır. Bazen ihtimal bildirebilir. ÖRNEK: Git – meli – yim Git – me – meli - yim Git – meli – sin Git – me – meli - sin Git – meli Git – me - meli Git – meli – yiz Git – me – meli - yiz Git – meli – siniz Git - me – meli - siniz Git – meli - ler Git – me – meli- ler

  4. GEREKLİLİK KİPİÖRNEK CÜMLELER • Mutlaka okula gitmeliyim. • Kazanmak için çalışmalısın. • Annen gitmiş olmalı. (ihtimal) • Bu akşam ders çalışmalıyım. • Ona iyi davranmalısın.

  5. 2 - İSTEK KİPİ • İşin yapılmasının ya da yapılmamasını istediğini, arzuladığını anlatır, “-e, -a” ekiyle yapılır. ÖRNEK: Gel – e – yim Gel – me – (y)e - yim Gel – e – sin Gel – me – (y)e - sin Gel – e Gel – me – (y)e Gel – e – lim Gel – me – (y)e - lim Gel – e – siniz Gel – me – (y)e - siniz Gel – e – ler Gel – me – (y)e - ler * ”y” kaynaştırma harfidir.

  6. İSTEK KİPİ ÖRNEK CÜMLELER • Biraz hava alayım. • En iyisi biraz yürüyelim. • Gel seni bir göreyim. • Bugün okula gidelim. • Bu kitabı okumayalım.

  7. 3 - KOŞUL - ŞART KİPİ • İşin yapılıp yapılmamasının şart olduğunu anlatır. “–se, -sa” ekiyle yapılır. ÖRNEK: Sor – sa – m Sor – ma – sa - m Sor – sa – n Sor – ma – sa - n Sor – sa Sor – ma - sa Sor – sa – k Sor – ma – sa - k Sor – sa – nız Sor – ma – sa - nız Sor – sa – lar Sor – ma – sa - lar

  8. KOŞUL - ŞART KİPİ ÖRNEK CÜMLELER • Eve gitsekte dinlensek. • Yağmur yağarsa sevinirim. • Yağmur yağarsa mantarlar çıkar. • Annem bugün erken gelse…

  9. 4 - EMİR KİPİ • İşin yapılıp yapılmamasının emredildiğini anlatan ektir. Eki yoktur. Şahıs ekleriyle yapılır. ÖRNEK:(ben) - – (sen) gel gel - me (o) gel (sin) gel – me – (sin) (biz) – - (siz) gel – i – (niz) gel – me – (y)i – (niz) (onlar) gel (sinler) gel – me – (sinler)

  10. EMİR KİPİ ÖRNEK CÜMLELER • Bu akşam eve erken git. • Söyleyin ödevini yapsın. • Ellerinizi yıkayın. • Çabuk buraya gel.

  11. SORULAR

  12. SORU - 1 Aşağıdaki dizelerin hangisinde yüklem, gereklilik kipindedir? A - ) Çınar yeşili sundurmamda , Bakmalıyım ayçiçeği tarlasına. B - ) Akçakavaklar ıslanırken, Örter bizi gün ananın yaprakları. C - ) İşte duruyor bir çocuk! Mürdüm eriği gözleriyle. D - ) Bir yüce dağdan bir yüce dağa, Dikmişim ışıklı direklerimi.

  13. ÇÖZÜM - 1 • B’ de “örten” geniş zaman, C’ de “duruyor” şimdiki zaman D’ de “dikmişim” öğrenilen geçmiş zamandır. A’ da “bakmalıyız” gereklilik kipinde çekimlenmiştir. Cevap: A

  14. SORU - 2 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem farklı bir kip almıştır? A - ) Deli gibi hareket ediyor. B - ) Yüzünden düşen bin parça. C - ) Yarın akşam telefon etmeliyiz. D - ) Sabaha karşı oraya vardık.

  15. ÇÖZÜM - 2 A, B ve D şıklarında haber kipleri kullanılmıştır. C şıkkında ise dilek kiplerinden, gereklilik kipi kullanılmıştır. Cevap: C

  16. Soru - 3 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem farklı bir kip almıştır? A - ) deli gibi hareket ediyor. B - ) yüzünden düşen bin parça. C – ) yarın akşam telefon etmeliyiz. D – )sabaha karşı oraya vardık.

  17. ÇÖZÜM - 3 A,B ve D şıklarında haber kipi kullanılmıştır. C şıkkında ise dilek kipinden, gereklilik kipi kullanılmıştır. Cevap : C

  18. MUNİBE CANBAY

More Related