1 / 31

INTERNA 2014

INTERNA 2014. lek. med. Tomasz Kłopotowski Ordynator Regionalnego Ośrodka Ostrych Zatruć i Oddziału Toksykologii Klinicznej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Sosnowiec. Historia trucizn i zatruć. Toksykologia – nauka o truciznach

gratia
Download Presentation

INTERNA 2014

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. INTERNA 2014 lek. med. Tomasz Kłopotowski Ordynator Regionalnego Ośrodka Ostrych Zatruć i Oddziału Toksykologii Klinicznej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Sosnowiec

  2. Historia trucizn i zatruć Toksykologia – nauka o truciznach • toxicos – łuk, toxicon – substancja, trucizna w której maczano strzały • logos – nauka, wiedza

  3. Historia trucizn i zatruć prehistoryczni Masajowie, zamieszkujący Kenię 18 tysięcy lat temu używali strzał zatrutych strofantyną

  4. Historia trucizn i zatruć W papirusie Ebersa(1500 r p.n.e.) jednym z najstarszych dokumentów medycznych, jest mowa o wielu starożytnych truciznach arszenik, antymon, ołów, opium, mandragora, cykuta, tojad, piołun, glikozydy cyjanowe

  5. Historia trucizn i zatruć Odyseja Homera (około 850 lat p.n.e.)Ulisses maczał końcówki strzał w jadzie węża oraz w wyciągach roślin zawierających glikozydy nasercowe Arystoteles (384 – 322 lat p.n.e.) wspomina o strzałach zatruwanych przez Scytian Owidiusz (43 lat p.n.e. – 18 lat n.e.)opisuje strzały zatruwane krwią węży

  6. Historia trucizn i zatruć Lekarz grecki Dioscorides (40 - 80 n.e.) dzielił trucizny w zależności od ich pochodzenia na: • zwierzęce • roślinne • minerały Podział ten przetrwał 1500 lat

  7. Historia trucizn i zatruć - trucizny zwierzęce Kleopatra (69 – 30 p.n.e.) ofiara próby samobójczej z wykorzystaniem jadu kobry

  8. Historia trucizn i zatruć - rośliny trujące Tojad mocny(Aconitum napellus, A. callibotryn) uznawany był za matkę trucizn, zawiera akonitynę

  9. Historia trucizn i zatruć -rośliny trujące Szalej jadowity ( Cicuta virosa) Cykuta była oficjalną trucizną używaną przez Greków egzekucja Sokratesa (ok. 470 – 399 r p.n.e.) Czynniki toksyczne: • cykutotoksyna • cykutol

  10. Historia trucizn i zatruć - trucizny mineralne metale ciężkie: ołów, rtęć, arszenik i antymon największe znaczenie odegrał ołów odkryty 3500 lat p.n.e w starożytnym Rzymie ołów był wszechobecny: • w pojemnikach ołowianych przechowywano żywność • dodawano go bezpośrednio do wina w celu poprawienia smaku • wino przygotowywane było w ołowianych kadziach • jedzono na ołowianych naczyniach, pito z ołowianych kielichów

  11. Historia trucizn i zatruć - trucizny mineralne znany był również tlenek węgla Arystoteles (III w p.n.e.) - „dymy węglowe prowadzą do ciężkiej głowy i śmierci” Cicero (106 – 43 p.n.e.) wspomina o wykorzystywaniu dymu węglowego do popełniania samobójstw i wykonywania egzekucji

  12. Historia trucizn i zatruć średniowiecze w średniowieczu najistotniejsza rolę odegrał arszenik cesarza Fryderyka II w roku 1250; zmarł po krótkiej chorobie, którą kronikarze nazwali biegunką

  13. Historia trucizn i zatruć - renesans Największy toksykolog renesansu: Auroleus Phillipus Theostratus Bombastus von Hohenheim - Paracelsus (1491 – 1541)

  14. Historia trucizn i zatruć - renesans Paracelsus badał związek między dawką substancji chemicznej i odpowiedzią ustroju; badania te dały początek podstawom naukowym toksykologii

  15. Historia trucizn i zatruć - renesans Paracelsus uznawał za konieczne rozróżnienie właściwości terapeutycznych poszczególnych substancji od Ich właściwości toksycznych

  16. Historia trucizn i zatruć - renesans "Cóż jest trucizną? Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja nie jest trucizną" Dosis facit venenum

  17. Historia nowożytnej toksykologii Ojciec nowożytnej toksykologii Jose Mateo Bonaventura Orfila (1787 – 1853), Hiszpan, naturalizowany we Francji, profesor medycyny sądowej na Uniwersytecie Paryskim, lekarz króla Ludwika XVIII, pierwszy wyizolował arszenik z ludzkich organów

  18. Historia nowożytnej toksykologii Orfila w roku 1815 napisał rozprawę toksykologiczną, w której jako pierwszy uznał za konieczne wykonywanie analizy chemicznej i toksykologicznych badań autopsyjnych do potwierdzenia zatrucia dla celów sądowych oddzielił toksykologię, jako odrębną dziedzinę nauki, od medycyny klinicznej i farmakologii

  19. Historia nowożytnej toksykologii Ojciec medycyny przemysłowej – Ramazzini już w 1790 roku opisał utratę zębów, nadmierne ślinienie się i zaburzenia neurologiczne w wyniku zawodowego narażenia na rtęć u zatrudnionych przy pokrywaniu luster rtęcią na wyspie Murano (Wenecja)

  20. Historia nowożytnej toksykologii W XIX w. azotanu rtęci używano w procesie wytwarzania filcu, a uwalniane podczas podgrzewania pary rtęci były inhalowane w czasie wykańczania i formowania filcowych kapeluszy W 1860 r. Freeman opisał drgawki wytwórców kapeluszy, nazywane czasami drżeniami Danburry, w odniesieniu do nazwy miasta Danburry w stanie Connecticut - centrum przemysłu kapeluszniczego

  21. Historia nowożytnej toksykologii Powszechnie uznawano kapeluszników za szalonych z powodu ich dziwnego, zrywanego kroku, skrajnej cichości, zaburzeń mowy - stąd nazwa „choroba szalonych kapeluszników” „Szalony kapelusznik” w „Przygodach Alicji w krainie czarów” opublikowanej w 1865 roku jest literackim opisem zawodowego zatrucia rtęcią

  22. Historia nowożytnej toksykologii • II wojna światowa doprowadziła do rozwoju przemysłu chemicznego i farmaceutycznego • wprowadzono wiele nowych leków i substancji chemicznych stosowanych także jako środki gospodarstwa domowego

  23. Historia nowożytnej toksykologii • środowisko lekarskie uznało, że problemem należy zająć się w sposób systemowy • w późnych latach czterdziestych zaczęły powstawać w Europie pierwsze oddziały leczenia zatruć (Kopenhaga, Budapeszt) • w Holandii rozpoczął działalność pierwszy serwis telefonicznej informacji toksykologicznej

  24. Historia nowożytnej toksykologii Pierwszy prawdziwy Ośrodek Informacji Toksykologicznej został ufundowany w Cleveland, Ohio w roku 1953 i kolejno w innych miastach Stanów Zjednoczonych Równocześnie zaczęły powstawać nowe ośrodki w Europie (Zurych, Bruksela, Lyon, Monachium, Londyn, Birmingham)

  25. Historia nowożytnej toksykologii Na mocy instrukcji nr 2/67 z dnia 30 stycznia 1967 roku Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej stworzono 10 Regionalnych Ośrodków Toksykologicznych działających na terenie Polski

  26. Historia nowożytnej toksykologii 1 listopada 1968 roku stworzony zostaje w Klinice Chorób Wewnętrznych ŚlAM w Zabrzu Regionalny Ośrodek Ostrych Zatruć, który następnie staje się integralną częścią Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Przemyśle Węglowym i Hutniczym w Sosnowcu, a następnie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.

  27. Momenty przełomowe w leczeniu zatruć • Starożytność: Galen poświęcił się całkowicie stworzeniu uniwersalnej odtrutki „Theriac” składającej się z 70 składników, zawierającej m. in. ciało żmii • Rok 1939 – 1945: Pierwszy wielki krok w udoskonaleniu metod leczenia – wykorzystanie doświadczeń II wojny światowej w leczeniu wstrząsu - Kirkegaard

  28. Momenty przełomowe w leczeniu zatruć • 1951 rok: Nilssen ustalił jak bardzo ważne w leczeniu zatruć jest utrzymanie drożności dróg oddechowych i zapobieganie niedotlenieniu • 1954 rok: Dolan - po raz pierwszy skuteczna hemodializa w zatruciu salicylanami

  29. Momenty przełomowe w leczeniu zatruć • 1961 rok: Clemmesen i Nilssen - opracowanie „metody skandynawskiej” leczenia zatruć • 1964 rok: Yatsidis - zastosowanie hemoperfuzji w leczeniu mocznicy • 1973 rok: Chang - zastosowanie hemoperfuzji węglowej w zatruciu glimidem

  30. Śmiertelność w ostrych zatruciach

  31. Momenty przełomowe w leczeniu zatruć • Lata 80-te XX w.: wprowadzenie do leczenia zatruć metod pozaustrojowej eliminacji trucizn (hemodializa, hemoperfuzja ....CRRT) • Wczesne lata 90-te XX w.: stosowanie swoistych przeciwciał • Późne lata 90-te XX w.: transplantacja narządów

More Related