L-Ewwel Snin tal-Kavallieri ta San Gwann f Malta

1. L-Ewwel Snin tal-Kavallieri ta’ San Gwann f’Malta Il-Kavallieri waslu Malta fl-1530 Qabel gew Malta huma kienu Gerusalemm, Akkri, Cipru u Rodi. Il-mexxej tal-Kavallieri kien jissejjah il-Granmastru. Meta gew Malta, il-Granmastru kien L’Isle Adam. Biex tara l-kumplament tas-slides, ikklikkja dejjem x’imkien fuq l-iscreen tal-kompjuter tieghek.

2. Il-Kavallieri jmorru l-Birgu Il-belt kapitali ta’ Malta fl-1530 kienet l-Imdina. Billi l-Imdina kienet boghod mill-bahar, il-Kavallieri marru joqoghdu l-Birgu Fil-Birgu bnew Sacra Infermeria (sptar) Bnew ukoll xi bereg Huma dawru l-belt tal-Birgu bis-swar.

3. Il-Birgu Fil-Birgu, il-Kavallieri ghamlu hafna xoghol Fl-istampi li gejjin se tara diversi xoghlijiet li l-Kavallieri wettqu bejn l-1530 u l-1566 sakemm iddecidew li jibnu Belt Gdida. Ghalhekk nistghu nghidu li bejn l-1530 u l-1572, il-Belt Kapitali ta’ Malta kienet il-BIRGU.

4. Il-Kastell Sant Anglu Fil-ponta tal-penizola tal-Birgu kien hemm il-Castello a Mare, jew ahjar kif nafuh illum, il-Kastell Sant Anglu. Il-Kavallieri mill-ewwel sahhew dan il-kastell, bl-iskop li jiddefendu d-dahla tal-Port il-Kbir.

5. Il-Manderaggio Bejn il-Kastell u l-belt tal-Birgu, il-Kavallieri haffru MANDERAGGIO jew ahjar mandragg. Hawnhekk il-Kavallieri kienu jdahhlu x-xwieni taghhom waqt xi attakk mill-ghedewwa. L-ghedewwa tal-Kavallieri kienu t-Torok Ottomani. La Valette iffortifika l-BirhuLa Valette iffortifika l-Birhu

6. Il-Bereg Il-Kavallieri kellhom tmien lingwi differenti. Fil-Birgu mill-ewwel hasbu biex kull lingwa jkollha BERGA – jew palazz. Interessanti li fil-Birgu kien hemm ukoll il-Berga ta’ l-Ingilterra li wara ma regghetx inbniet fil-Belt Valletta bhall-bereg l-ohra.

7. Il-Collachio Kemm gewwa Rodi, kif ukoll fil-Birgu il-Kavallieri iddisinjaw COLLACHIO. Il-Collachio kienet bicca mill-belt riservata ghall-Kavallieri biss. Fil-Collachio tal-Birgu, wiehed ghadu jista’ jara l-Bereg u s-Sacra Infermeria, jew ahjar l-isptar ta’ l-Ordni. Dan il-bini fil-Birgu, li qabel kien is-Sacra Infermeria, illum huwa l-kunvent tas-sorijiet Beneditttini tal-Klawsura.

8. Iktar bereg Fil-Collachio, li llum inkesa b’paviment li tassew jixraq lill-belt antika tal-Birgu, nistghu naraw diversi bereg. L-istil arkitettoniku li fuqu nbnew il-bereg tal-Birgu huwa dak RINAXXIMENTALI. Fl-istil Rinaxximentali, il-faccata kienet tinhadem lixxa u minghajr kumplikazzjonijiet.

9. Is-Swar tal-Birgu Billi l-Kavallieri investew energija u flus fil-Birgu, huma dawru l-belt kapitali taghhom bis-swar. Sal-lum dawra mal-Birgu ghadha turik sensiela ta’ swar tassew b’sahhithom immens.

10. Dragut jattakka lil Malta Test importanti ghall-Birgu wasal fl-1551, fi zmien il-Granmastru D’Homedes. Il-mexxej Tork Dragut attakka l-Gzejjer Maltin. Huwa dahal bla xkiel fil-Port ta’ Marsamxett. Nizel l-art, seraq li sab u harbat kulma ma setax jiehu mieghu. Il-Birgu pero` ma kellux biex jirbhu. Dragut baqa’ sejjer Ghawdex, rebah il-gzira u kaxkar lill-popolazzjoni kollha fl-iskjavitu`. Fi triqtu lura lejn id-dar, Dragut rebah ukoll Tripli li dak iz-zmien kellha difiza organizzata mill-Kavallieri.

11. Wara Dragut Wara l-attakk ta’ Dragut, il-Kavallieri ma qatghux qalbhom imma meddew ghonqhom ghax-xoghol. Bnew il-Forti Sant Jiermu. Dawru l-Isla bis-swar. Bnew il-Forti San Mikiel fuq in-naha ta’ gewwa ta’ l-Isla. Sahhew iktar il-Kastell Sant Anglu.

12. L-Assedju l-Kbir Hekk wasalna ghall-Assedju l-Kbir ta’ l-1565. Flotta Torka attakkat il-Gzejjer Maltin. Il-Kavallieri u l-Maltin, immexxija mill-Granmastru La Valette, ghelbu l-qawwiet Ottomani. L-unika fortizza li rebhu t-Torok kien il-Forti Sant Jiermu. Il-Birgu, l-Isla, il-Kastell Sant Anglu u l-Forti San Mikiel zammew iebes.

13. Wara l-Assedju Il-Birgu inghata t-titlu li baqa’ jgib sal-lum, CITTA` VITTORIOSA – il-belt qatt mirbuha. L-Isla ssejhet SENGLEA – ghall-Ganmastru La Sengle li bniha. Il-Kavallieri taw bidu ghall-bini ta’ belt kapitali gdida – VALLETTA. Il-pjazza principali tal-Birgu inghata l-isem ta’ MISRAH IR-REBHA.