Mevlana da nsan lim ve a k
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 60

Mevlana’da İnsan İlim ve Aşk PowerPoint PPT Presentation


  • 102 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Mevlana’da İnsan İlim ve Aşk.

Download Presentation

Mevlana’da İnsan İlim ve Aşk

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mevlanada nsan lim ve Ak


  • XIII. yzyl Trk-slm dnyasnn byk mutasavvf airi ve dnr Mevln Celleddin-i Rm (1207-1273), Bat Trkistan'n Belh ehrinde domutur. Babas, bilginler sultan (sultnl-ulem) olarak tannan Muhammed Bahaeddin Veled'dir. Mevln Celleddin-i Rm, Harezm lkesine Mool aknlar balad yllarda, hkmdarla aras alan babasyla birlikte, ran, Badat, Hicaz ve am yoluyla Anadolu'ya gelmi, bir sre Karaman'da kaldktan sonra Konya'ya yerlemitir (1228).


  • Seyyid Burhaneddin Tirmizi

  • ems-i Tebriz

  • Selahaddin Zerkub

  • Hsameddin elebi


ESERLER

  • Mesnevi

  • Divan- Kebir

  • Fihi-Mfh

  • Mektbt

  • Meclis- Seb'a


MEVLANADA NSAN

  • Alemden maksat insandr. nsann bir soluu , bir cana deer;

  • Ondan den bir kl , bir madene deer.

    "Cannda bir can var, o can ara .

    Beden danda bir mcevher var , mcevherin

    madenini ara ...A yryp giden sufi, gcn yeterse ara ;Ama darda deil , aradn kendinde ara."(Rubailer, 22-78)


Huy Deiir mi ?

  • Sende Nemrutluk var, atee atlma, atlacaksan da nce brahim ol. (Mesnevi I:1606)

  • u halde insan, doutan iyi ve kt meziyetleri potansiyel olarak bnyesinde tar. Eer onu

    eitirsen topluma ve insanla faydal yapabilirsin.


  • nsan, varlna deer veren bu cevheri aramakla sorumludur: Cannda bir can var, o can ara... Beden danda bir mcevher var, o mcevherin madenini ara... A yryp giden sf gcn yeterse ara; ama darda deil, aradn kendinde ara... (Rubler, 205)


  • Nur ve kemali artran lokma, helal kazantan elde edilen lokmadr.lim ve hikmet helal lokmadan doar; ak ve rikkat (gnl incelii) helal lokmadan meydana gelir.


  • Birisinde yzlerce faziletle beraber bir de hata bulunsa o hata, bir bitkinin sap oranndadr. Terazide ikisini de beraber tartarlar. nk bitki ve sap beden ve can gibi badamtr.


Karndakinde grdn su, sendeki suun cinsindendir. nce o huyu kendi tabiatndan atman gerek.Sendeki irkin huy, sana onda grnd. O sana deta bir aynadr...


Dostuyla ho geinen dostsuz kalmaz.

Mteriyle iyi anlaan iflas etmez.

Ay geceden rkmedii iin byle parlak kald.

Gl de dikenle uyutuu iin bu kokuyu elde etti.( Rubailer,211).


arab o imitir, sarholuu siz ediyorsunuz.


Gnl kirden, ssten temizlenirse, Hak gneinin nuru orada parldar. (Mesnev, I:35 )


Neden en makbul hediye temiz bir gnl? nk yere ge smayan Hak Teala oraya nazar etmi ve Oraya sdm buyurmu. Hakkn gzelliine ayna olmada gzel bir gnlden daha iyisi yok.


Ancak akla sevgiliye, Hakk'a balanan gnl muteberdir. (Mesnevi,I / 1853). Cebrail gibi, akl ile insan Allah'a ulaamaz; yar yolda kalr. nsanla Allah aras bir deniz mesafesi ise akl bu denizde bir yzc, ak ise bir gemidir. Yzmek gzeldir ama uzun bir yolculuk iin yeterli deildir. nsan yzerken yorulabilir, boulabilir. Ama gemiye binen hedefine ular. (Mesnevi IV/ 1423-27)

MEVLANADA LM


limin uykusu phesiz uyanklktr. Vay o cahillerle dost olan uyank kiiye! (Mesnev, II:39)

lim Hz. Sleymann mhr gibidir, onunla btn dnya insann hkm altna girer, dnya bir sret, ilim ise onun candr. (Mesnev, I:1071-72)


lmi eer tenine kullanrsan ylan olur, gnlne kullanrsan sana yr olur.

Onun ilmi vard ama imannn ak olmad iin demde toprak suretinden baka bir ey gremedi. (Mesnev, VI:262)


Gnl ehlinin ilimleri onlar tar, ten ehlinin ilimleri ise onlara yktr.

lim gnle aksederse yardmc olur, ilim bedene yansrsa yk olur (Mesnev,I, 3446-3447).


lmi olup ameli olmayanlar sadece ilim muhafzdr, lim deildir. (Mesnev, III:3060)

Nefsinin isteklerine esir, rahatna dkn, abuk bkan, kendine gveni olmayan, zahmetlere sabretmeyen, dnyalk peinde koan insanlar ilim sahibi olamazlar. (Mesnev, III: Dbce)


  • Eer ocua st yerine ekmek verirsen ona iyilik etmi olmazsn nk ekmek henz onu yiyecek durumda olmayan zavall ocuu ldrr. Ama ne zaman ki dileri kar, ocuk kendiliinden ekmek istemeye balar.

  • nsanlarla konuurken kendi seviyelerine kapasitelerine gre ve anlayabilecei bir dille konuunuz.

  • emsin szleri et gibidir; Onu yemee kalkarsanz lrsnz ama o et bana dokunmaz. O halde o szleri siz emsten deil benden dinleyiniz. (Kpek Hikayesi)


lmh-y ehl-i dil hammalan

lmh-y ehl-i ten ahmalan

Gnl ehlinin ilmi sahibini tayan hamal gibidir. Tenperestlerin ilmi ise sahiplerinin srtna ykten baka bir ey deildir.


Ey karde ! Miski tenine deil, kalbine sr. Mnafk miski tenine srer ruhu ise klhann dibinde hor ve zelil bir durumdadr. Oysa seni insan yapan tarafn ruhun, kalbin, fikrin ve dncendir; geri kalan ksmn kemik ve kldan ibarettir. Dncen gl ise sen gl bahesisin, dikense klhan doldurursun. Glsuyu isen gs ve balara srlrsn, pis su olursan yerin malum. (2/12 )


Kim bu dnyada kuyruksuz, kulaksz ve karnsz bir aslan grmtr.Cenab- Hak byle bir ey yaratmad...Ya cann bu kadar kymetli olmasn ya da aslan dvmesi yaptrmaktan vazge. (1/118)

Ey karde, inenin acsna sabret ki nefis kafirinin inesini krasn.


"Ak, her ne ekilde aklasam da anlatsam da onu tarifte insan dilsiz kalr.Kalem, geri her eyi yazar ama aka gelince ba dner.Akl, ak anlatmada amura batm eek gibidir. Ak ve akl yine ak izah eder.Gnee delil, yine gnetir. Sana delil lazmsa, gneten yzn evirme." (Mesnevi, I/ 117-121)

MEVLANADA AK


-Ak davadr, cefa da ahidi, ahidin yoksa davan der.

-Madem ki kafatasnda ak arab yok, git zenginlerin kapsnda kse yala.(Rubailer)


Ak, denizleri mlek gibi kaynatacak, dalar kum gibi ufalayacak, gkleri para para edip yeryzn titretecek gce sahiptir.


Gnlmzdeki muhabbet atei cehennemin alevlerini sndrecek kadar gldr.


Nice Hintli ve nice Trkn dili birdir de nice iki Trk birbirine yabanc gibidir.

yleyse yaknlk dili baka bir dildir.Gnl beraberlii, dil birliinden daha iyidir.

Gnlden sz, iaret ve yaz olmadan yz binlerce tercman belirir. (Mesnev, I, 1206-1208).


SEMA


Yce Yaratcya olan ak ile harekete geiini ve kulluunu idrak edip nsan- Kmil e doru yneliini ifde eder.


Sema, her birine selm ad verilen drt blmden oluur ve semzenba tarafndan idre edilir. Semzenba, semzenlerindnlerini kontrol ederek intizm temin eder.


I.Selm : nsann hakikate domasdr.

2. Selam: nsann yaratlndaki nizam, azameti mahade ederek Allahn kudreti karsnda hayranlk duymasdr.


III.Selm bu hayranlk duygusunun aka dnmesidir.

IV.Selm ise insann yaratltaki vazfesine yani kullua dndr.

Selmn balamas ile postnin yani eyh efendi de hrkasn karmadan ve kollarn amadan sema a girer. Postundan Sema meydannn ortasna kadar dnerek gelir ve yine dnerek postuna gider. Buna Post Sem denir.


Mutrb ve semzenlerin eyh postunu selmlayp, semhnede yerlerini almalarndan sonra, eyh efendi semhneye girer, mutrb ve semzenleri selmlayp posta oturur. Mutrbdaki saz grubu asl olarak neylerden oluur. Bulunduu takdirde bu heyete rebab, kanun, tanbur gibi dier sazlar da ilve edilir


Sema Treni, Nt- erfle balar. Semazen stndeki siyah hrkay kararak, sembolik olarak, hakikate doar kollarn balayarak bir rakamn temsil eder


  • Bu naat ayakta ve sazsz okunur

  • Nati, kudm darblar izler. Bu Yce Yaratcnn kinata ol emridir.


slm inanna gre Allah, insann nce cansz bedenini yaratm, sonra ona kendi ruhundan fleyerek diriltmitir. Na'tdan sonra yaplan ney taksimi ite bu ilh nefesi temsl eder.


  • Taksimden sonra perevin balamas ile eyh efendi ve semzenler, sema meydannda sadan sola doru drev bir yrye balarlar. Sem meydann kez dolamaktan ibret olan bu yryeDevr-i Veleddenir. Semhnenin giri kaps ile tam kardaki krmz post arasnda var olduu kabul edilen bir izgi, semhneyi iki yarm daireye bler. Hatt- istiv denilen bu izgi, Mevlevlerce kutsal saylr ve asl zerine baslmaz .


nc devrin sonunda eyh efendinin posttaki yerini almasyla Devr-i Veled tamamlanr.


Drdnc blm, Sultan Veled devridir. Bu, semazenlerin birbirine kere selam vererek, bir perevle dairevi yrydr..


ekilde gizli ruhun ruha selamdr...Sem meydannn sa tarafndan post hizasna gelen semzen, Hatt- stivya basmadan ve posta srt evirmeden dnerek karya geer.


Bylece arkasndan gelen semzenle kar karya gelir. Bir an gz gze gelen iki dervi, ayn anda ne doru eilerekbirbirlerine ba keserler. Buna Mukbele denir


Bu devirler, eyh denilen mnev terbiyecinin rehberliinde Mutlak Hakkati lm-el Yakn olarak bilii, Ayn-el Yakn olarak gr, Hakk-al Yakn olarak da Ona erii sembolize eder.


eyhin posttaki yerini almasyla son taksim de sona erer ve Kuran- Kermden bir blm yani Ar- erf okunur. Son dualar yaplr.


Allahn ad olan H nidlar ile son selamlamalarla Sem Treni sona erer.


eyh Efendiden sonra semzenler ve mutrb da eyh postunu selmlayp semhneyi terk ederler.


  • Login