B yoloj k sava etkenler korunma
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 58

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA PowerPoint PPT Presentation


  • 202 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA. Prof Dr Neşe Saltoğlu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hast. ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Biyolojik savaş nedir?.

Download Presentation

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


B yoloj k sava etkenler korunma

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA

Prof Dr Neşe Saltoğlu

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Enfeksiyon Hast. ve Klinik Mikrobiyoloji AD


Biyolojik sava nedir

Biyolojik savaş nedir?

  • İnsan, hayvan, bitkilerde ölüm veya hastalık oluşturma amaçlı canlı mikroorganizmalar veya mikroorganizma toksinlerinin kullanılması ile yapılan savaş


Tarih e

Tarihçe

  • 1347 Kırım savaşı (vebalı hastaları)

  • 1960 Francisella tularensis

    • ABD 1960

    • Sovyetler Birliği 1990

  • 1710 Rus- İsveç savaşı (veba)

  • 2. dünya savaşında veba basilinin kullanılması

  • İngiltere Hintlilere karşı çiçek virusu


  • Tarih e1

    Tarihçe

    • 1925’te Cenevre protokolü ile biyolojik savaş etkenlerinin kullanımı yasaklanmış

    • 1942-43 İskoçya’da Gruniard adası şarbon basili ile aerosol


    Neden biyolojik sava

    Neden biyolojik savaş?

    • Çok büyük kayıp verdirebilir

    • Çok geniş alanı etkileyebilir

    • Keşfedilmeleri güçtür. Doğal bir epidemi ile karışabilir.

    • Üretilmeleri kolay ve ucuz ajanlardır.

    • Tedavileri güçtür.


    Biyolojik sava etkeni bir ajan n zellikleri

    Biyolojik savaş etkeni bir ajanın özellikleri

    • Çabuk etkili olmalı

    • Çabuk yayılmalı

    • Çabuk kaybolmalı

    • Ortamdan temizlenebilme yöntemleri bilinmeli


    Hangi yolla kullan l rlar

    Hangi yolla kullanılırlar?

    • Aerosol

    • Solunum yoluyla inhalasyon

    • Beslenme yoluyla geçiş

    • Cilt yolu ile temas

    • Yiyecek –içeceklerin kontaminasyonu

      • Artropodlar aracılığı ile


    Kategori a

    Kategori A

    • Ulusal güvenliği tehdit edecek riske sahip mikroorganizmaları içerir.

    • Kolay yayılırlar,

    • Mortalitesi yüksek tablolara yol açarlar,

    • Sosyal panik ve çöküntüye neden olurlar.

    • Korunma için özel çaba gerektirirler.


    Kategori a ajanlar

    Kategori A Ajanlar

    • Bacillus anthracis                       

    • Yersinia pestis                                        

    • Clostridium botulinum                            

    • Francisella tularensis

    • Çiçek virüsü                                                        

    • Filovirüsler (Ebola-Marburg hemorajik ateşi)

    • Arenavirüsler (Lassa, Arjantin hemorajik ateşi)


    Kategori b

    Kategori B

    • Bu ajanların yayılımları orta derecededir,

    • ağır hastalık oluşturmazlar.

    • ölüm oranları düşüktür.


    Kategori b1

    Coxiella burnetii

    Brucella türleri                              

    Burkholderia mallei

    Alfavirüsler (Venezuella At Ensefaliti, Batı ve Doğu At ensefalomiyeliti)

    Clostridium perfringens (e toksin)

    Staphylococcus aureus (enterotoksin B)

    Salmonella türleri

    Shigella dysenteriae

    Escherichia coli (O157:H7, EHEC)

    V.cholerae

    Cryptosporidium parvum

    Kategori B


    Kategori c

    Kategori C

    • Kitleye yayılabilirler ve tedavilerinde güçlüklerle karşılaşılır.

    • Mycobacterium tuberculosis

    • Hantaan virüs

    • Sarı humma virüsü


    Arbon

    Şarbon

    • gram pozitif, hareketsiz, sporlu aerob basil

      • B antracis sporları 140C de 30 dakikada

      • 180 Cde 2 dakikada

        inaktive olur

    • dezenfektanlara dirençli

    • yüksek kons form aldehid %5-10gluteraldehid %2-4

    • hidrojen peroksid ve

    • perasetik asit etkili


    Arbon tehditler

    Şarbon tehditler

    • 1979Sverdleskov/Ukrayna

    • 1990-1991Körfez Savaşı (Irak biyolojik savaş için geliştirdi)

    • 1992 ‘de Sovyetler Birliği 66 olgu inh. şarbonu nedeni ile ölüm

    • 1995Metro saldırısı/Tokyo

    • 1997-98Körfez tehditi, 2 milyon Amerikan askeri aşılandı

    • 2001Dünya Ticaret Merkezi saldırısı


    Arbon tehditler1

    Şarbon tehditler

    • 1995 Tüm antibiyotiklere dirençli laboratuvar suşu/Rusya

    • 1966, 1989, 1995, 1998,2001 Uluslararası Şarbon Konferansları

    • Biyolojik savaş etkeni olarak şarbon

      • İngiltere, ABD, Irak, Sovyetler Birliği,Japonya


    Biyolojik sava ta neden arbon

    Biyolojik Savaşta Neden Şarbon?

    • Şarbon sporları solunum yolu ile alınabilir

    • Solunum yolu ile alınmada yüksek ölüm oranı

    • Sporlar önemli stabiliteye sahip

      • 50 kg şarbon rüzgarla 500.000 yerleşimli bir merkeze gönderilirse

      • 95.000 ölüm, 125.000 hastaneye yatış

  • Herhangi bir yol ile insanlarda şarbon etkeninin infektif dozu kesin bilinmiyor İnhalasyon için tahmini doz 8000-50.000 spor


  • Solunum yolu arbonu

    Solunum yolu şarbonu

    • İK:iyi bilinmiyor 1-43 gün

    • periyod doza bağlı olabilir

      • Sovyetler Birliğinde 1979 epidemisi

  • İnhale sporlar alveoller içerisinde hemen germinasyona uğramazlar

  • Alveolar makrofajlar tarafından alınana dek potansiyel olarak beklerler

  • Sporlar makrofajlarda germine ve replike olurlar


  • Solunum yolu arbonu1

    Solunum yolu şarbonu

    • Boğaz ağrısı- ateş-kas ağrısı,

    • kuru öksürük,

    • nefes darlığı,

    • stridor, siyanoz,

    • şok ve menenjit gelişebilir

      • Antibiyotikler sadece germinatif yada vegetatif formlara etkilidir

      • Ölüm oranı %86-89


    Arbon laboratuvar tan s

    Şarbon laboratuvar tanısı

    • Doku veya diğer klinik örneklerden B. antracisin izolasyonu ve doğrulanması

    • kültür, gram boyama, kapsül için metilen mavisi boyama

    • Diğer laboratuvar testleri

      • Örneklerde B. antracisinpolimeraz zincir reaksiyonu ile gösterilmesi

      • B. antracisin klinik örneklerde

        immunohistokimyasal boyamalarla

        gösterilmesi

      • Diğer laboratuvar testleri (seroloji)


    Pheli materyalle temas

    Şüpheli materyalle temas

    • Temas durumunda erken tedavi önemlidir.

    • Akc. infeksiyonunun gelişebilmesi için çok küçük partiküllerinin inhalasyonu gereklidir

      • Bunu yapmak için ileri teknoloji ve özel ekipman gerekir.


    Pheli materyalle temas halinde yakla m

    Şüpheli materyalle temas halinde yaklaşım

    • Şüpheli zarf ya da paketi sallamayınız

    • Temas olmuşsa ellerinizi sabun ve su ile yıkayınız ve yüzünüze bulaşmayı önleyiniz

    • Evde iseniz polise haber veriniz

    • İşte iseniz polise ve işyeri güvenliği ve yönetime haber veriniz

    • Paket size ulaştığında odanızda ya da bu şüpheli materyalin olduğu alandaki kişileri saptayınız; bu listeyi hem sağlık yetkililerine hem de polis yetkililerine araştırma ve tavsiyeler için bildiriniz.


    Pheli materyale yakla m 2

    Şüpheli materyale yaklaşım-2

    • Şüpheli materyal yüzey dışında ise

      • Tozu temizlemeye çalışmayınız,

      • Kabından çıkarmaya çalışmayınız

      • Odadan çıkınız,kapıyı kapayınız

      • Diğer kişilerin bu alana girişini engelleyiniz

      • Ellerinizi sabun ve su ile yıkayınız


    Sa l k personelinin pheli materyale yakla m

    Sağlık personelinin şüpheli materyale yaklaşımı

    • Sağlık personeli için standart önlemler alınmalı

    • İnvazif prosedür sonrası veya otopsi yapılmasında aletler ve etraf sporisidal (Klorid) gibi ajanla dezenfekte edilmeli

      • ancak organik materyal varlığında kloridlerin etkisi sınırlı!

  • sporlar sıcak, gün ışığı, dezenfektanlara dirençli yıllarca toprakta ve suda canlı kalabilir


  • Biyolojik sava etkeni arbonla temas sonras profilaksi

    Biyolojik savaş etkeni şarbonla Temas sonrası profilaksi

    • Erişkinler

      • Siprofloksasin oral 60gün

      • Doksisiklinoral 60gün

  • Gebeler

    • Amoksisilinoral 60 gün


  • Biyolojik sava etkeni arbonla temas sonras profilaksi1

    Biyolojik savaş etkeni şarbonla Temas sonrası profilaksi

    • Çocuklar

      • Amoksisilin oral 500mg x 360 gün

      • Siprofloksasin oral 10-15mg/kg 12 saattebir60 gün

      • Doksisiklin>8 yaş oral 100mgx260 gün


    Temas ncesi korunma

    Temas öncesi korunma

    • Aşılanma

      • protektif antijenden hazırlanan avirulan aşı kullanılır

      • B.antracis kültürü hücresiz filtrattan elde edilmiş V770-NP1-R suşu

        • Amphogel, Wyeth lab.


    Biyolojik sava ta tan

    Biyolojik Savaşta Tanı

    • Biyolojik silah saldırısı aerosol formunda sessiz, kokusuz ve renksiz olduğu için saldırı anında tespit zordur.

    • Hastalığın tanısı ilk olgu ortaya çıktığı zaman olasıdır.

    • Saldırı bölgesinden alınan biyolojik örneklerin laboratuvar tetkiki sonucu tanı koyulabilir.


    A uygulamas

    Aşı uygulaması

    • Uygulama şeması

    • 3 subkütan injeksiyon, 0.-2.-4. haftalarda,

      • 3 boster doz 6.-12.- 18. aylarda


    Biyolojik silahlara kar savunma

    Biyolojik silahlara karşı savunma

    • Hazırlık ve önlemlerin alınması

      • Ajanları bilmek , buna hazırlıklı olmak

  • Saptamak ve gözetim

    • Erken saptamak, antidot-aşı geliştirmek

  • Tanı ve etkenin özelliklerini belirleme

    • Uygun lab. kurulması

  • Yöntemlerin oluşturulması

  • İletişim


  • B yoloj k sava etkenler korunma

    Biyolojik Saldırıda

    Yapılacak İşlemler

    • İlk yardım

    • Tanı

    • Dekontaminasyon

    • Koruyucu önlemler


    Lk yard m

    İlk Yardım

    • Saldırılarda kişiye yapılacak ilk işlem elbiselerinin çıkarılmasıdır.

    • Dekontaminasyon işlemi yapılmadan hastaneye getirilmez.

    • Ağızdan ağıza resusitasyondan kaçınılmalıdır.

    • Hastaya ait materyalle doğrudan temas edilmemelidir.


    Tan sal rneklerin toplanmas

    Tanısal örneklerin toplanması

    • Rutin inceleme için

      • Antrax

      • C. perfringens

    • Özel tanısal incelemeler için

      • Şarbon

      • Botilinum toksini

      • Stafilokok enterotoksini

      • Clostridium perfringens


    Laboratuvara rnek g nderme

    Laboratuvara örnek gönderme

    • Örnekler vidalı, kapaklı plastik şişelere konulmalı

    • Sızıntıyı önlemek için ikinci bir plastik şişe ya da çantaya konulmalı

    • Tüm örnekler metal bir nakil kutusuna konulmalı-sızma engellenmeli

    • Etkene maruz kalmış kişilerden alınan örnekler rutin lab. nakledilmeli

    • Örnekler özel testler için açıkça işaretlenmeli

    • Muhafaza zinciri kurallarına uyulmalı

    • Etiketlerde hastanın ad, ünitesi, tarih ve sonuçları alacak bölüm işaretlenmeli


    B yoloj k sava etkenler korunma

    KoruyuculukÖnlemleri

    • Kontaminasyon en aza indirilmeli.

    • Gaz maskesi ve güvenli sığınaklar sağlanmalı

    • Kolay dekontamine olmayacak malzeme seçilmeli

    • Tüm yiyecekler ağzı sıkıca kapalı kaplarda saklanmalı


    B yoloj k sava etkenler korunma

    ÇİÇEK(Smallpox, Variola)

    • Toksemi ve spesifik döküntü ile seyreden viral hastalık

    • Aerosol yolu ile bulaşır

    • mortalitesi yüksek,

      İS: 10-17 gün

      Hastalık süresi 1-2 hf


    I ekte korunma

    Çiçekte Korunma

    • Cilt döküntüleri tamamen geçene kadar izolasyon gerekir.

    • Solunum izolasyonu gerekir. Bunun için negatif basınçlı odalara, özel filtrelere gerek vardır.


    I ekte korunma1

    Çiçekte Korunma

    • Cilt teması da eldiven, elbise gibi koruyucu önlemlerle engellenmelidir.

    • İlk çiçek hastalığı tanısı koyulduğunda yakın temasta olan kişilerin 72 saat içinde aşılanması hastalığın hafif atlatılmasını sağlar.


    I ek korunma

    Çiçek korunma

    • İMMUNOPROFİLAKSİ:

      • Wyett aşısı tek doz

      • Ig 0.6 ml/kg i.m

      • Kemoprofilaksi

      • Hayvan deneylerinde Sidofovir adlı ilacın ilk 24 saat içinde verildiğinde etkili olabileceği görülmüştür.


    B yoloj k sava etkenler korunma

    Veba

    • Aerosol veya mikrobik taşıyıcılar

    • İnsandan insan bulaşma yüksek

    • İS : 2-3 gün

    • Hastalık süresi 1-2 gün

    • Ölüm oranı çok yüksek

    • Hastaların izolasyonu, temas önlemleri alınmalı


    B yoloj k sava etkenler korunma

    Veba


    B yoloj k sava etkenler korunma

    İmmunoprofilaksi

    uzun süreli korunma sağlayamıyor.

    1. doz başlangıçta 1ml

    2. doz 3. ayda 0.2ml

    3. doz 5. veya 6. ayda 0.2 ml

    Her 6 ayda bir rapel

    Kemoprofilaksi

    7 gün süreli oral yolla

    Doksisiklin 2x100mg/gün

    Veya

    Siprofloksasin 2x500mg/gün

    Veba


    Brusella

    Brusella

    • Aerosol ya da yiyeceklere sabotaj yolu ile yayılabilir

    • Islak toprak ve yiyeceklerde uzun süre kalıcı

    • İnsandan insana bulaşmaz

    • İnfeksiyoz gücü yüksek

    • İS: 1 aya kadar

    • Hastalık süresi 1 hf’dan 1 yıla kadar

    • Ölüm oranı düşük

    • Antimkrobiyal tedavi orta derece etkili


    Bruselloz korunma

    Bruselloz Korunma

    • İnsan aşısı yok

    • Kemoprofilaksi

      • Doksisiklin+rifampisin 3 hafta süre ile


    Tularemi

    Tularemi

    • Yayılma yolu aerosol

      • Pnömoni

    • İnsandan insana bulaşma yok

    • Enfeksiyon gücü yüksek

    • İS 2-10 gün

    • Hastalık süresi 2 hf ve üzeri

    • Tedavi edilmezse orta düzeyde mortalite


    Tularemi1

    Tularemi


    Tularemi2

    Tularemi

    • İmmunoprofilaksi

      • Canlı attenüe aşı, tek doz uygulanır

    • Kemoprofilaksi

      • Doksisiklin veya tetrasiklin 14 gün süre ile


    Q ate i

    Q ateşi

    • Q ateşi etkeni

    • Kontamine hava izolasyonu

    • Korunma

      • İmmunoprofilaksi

      • IND 610 subkütan aşı, tek doz

      • Kemoprofilaksi

        • Doksisiklin veya tetrasiklin 5 gün süre ile


    Viral hemorajik ate

    Viral hemorajik ateş

    • Aerosol yolu ile bulaş

    • Enfeksiyon gücü yüksek

    • İmmunoprofilaksi

      • AHF Candid 1 aşısı ve RVF aşısı

    • Koruyuculuk %50


    Kolera

    Kolera

    • Yiyecek-içecek kaynaklarına sabotaj

    • Aerosol yolu

    • İnsandan insana bulaşma düşük oranda

    • İS: 1-8 gün

    • Hastalık süresi 1hf ve üzerinde

    • Mortal seyir orta –yüksek

    • Aerosol ve saf suda kalıcı değildir.


    Kolera1

    Kolera

    • Wyett Ayert aşısı 0.5 ml 2 doz i.m veya sc uygulanır

    • 0. gün ve 7-30 günlerde

    • 6 ay sonra rapel

    • Antimikrobiyal tedavi orta etkili


    B yoloj k sava etkenler korunma

    Ruam

    • Aerosol yolu ile yayılma

      • 2. dünya savaşındA Çine karşı kullanılmış, inhalasyon ruamı

  • İnsandan insana bulaş düşük

  • Enfeksiyon gücü yüksek

  • İS: 1 yıla kadar

  • Hastalık süresi 4-20 gün

  • Letalite değişken


  • B yoloj k sava etkenler korunma

    Ruam

    • İmmunoprofilaksi yok

    • Kemoprofilaksi

      • Temas sonrası trimetoprim-sulfametaksazol kullanılır.


    Botilusmus

    Botilusmus

    • İmmunoprofilaksi

      • Pentavalan antitoksin (A-E)

      • 0-2-12. haftalarda subkütan enjeksiyon

      • 1 yıl sonra rapel


    Kaynaklar

    Kaynaklar

    • CDC www.bt.cdc.gov

    • NBC www.nbc-med.org

    • MDH www.health.state.mn.usindex.html

    • HOPKİNS www.hopkins-biodefense.org

    • APIC www.apic.org

    • ACP www.acponline.org/bioterro/index.html

    • Karayılanoğlu T. Kimyasal ve Biyolojik Terorizm

      Ankara, GATA Basımevi 2002

    • Pahsa A. Biyolojik Silah Yaralılarına İlk Yardım GATA


  • Login