b yoloj k sava etkenler korunma
Download
Skip this Video
Download Presentation
BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 58

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA - PowerPoint PPT Presentation


  • 359 Views
  • Uploaded on

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA. Prof Dr Neşe Saltoğlu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hast. ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Biyolojik savaş nedir?.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA' - derry


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
b yoloj k sava etkenler korunma

BİYOLOJİK SAVAŞ ETKENLERİ- KORUNMA

Prof Dr Neşe Saltoğlu

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Enfeksiyon Hast. ve Klinik Mikrobiyoloji AD

biyolojik sava nedir
Biyolojik savaş nedir?
  • İnsan, hayvan, bitkilerde ölüm veya hastalık oluşturma amaçlı canlı mikroorganizmalar veya mikroorganizma toksinlerinin kullanılması ile yapılan savaş
tarih e
Tarihçe
  • 1347 Kırım savaşı (vebalı hastaları)
  • 1960 Francisella tularensis
      • ABD 1960
      • Sovyetler Birliği 1990
  • 1710 Rus- İsveç savaşı (veba)
  • 2. dünya savaşında veba basilinin kullanılması
  • İngiltere Hintlilere karşı çiçek virusu
tarih e1
Tarihçe
  • 1925’te Cenevre protokolü ile biyolojik savaş etkenlerinin kullanımı yasaklanmış
  • 1942-43 İskoçya’da Gruniard adası şarbon basili ile aerosol
neden biyolojik sava
Neden biyolojik savaş?
  • Çok büyük kayıp verdirebilir
  • Çok geniş alanı etkileyebilir
  • Keşfedilmeleri güçtür. Doğal bir epidemi ile karışabilir.
  • Üretilmeleri kolay ve ucuz ajanlardır.
  • Tedavileri güçtür.
biyolojik sava etkeni bir ajan n zellikleri
Biyolojik savaş etkeni bir ajanın özellikleri
  • Çabuk etkili olmalı
  • Çabuk yayılmalı
  • Çabuk kaybolmalı
  • Ortamdan temizlenebilme yöntemleri bilinmeli
hangi yolla kullan l rlar
Hangi yolla kullanılırlar?
  • Aerosol
  • Solunum yoluyla inhalasyon
  • Beslenme yoluyla geçiş
  • Cilt yolu ile temas
  • Yiyecek –içeceklerin kontaminasyonu
    • Artropodlar aracılığı ile
kategori a
Kategori A
  • Ulusal güvenliği tehdit edecek riske sahip mikroorganizmaları içerir.
  • Kolay yayılırlar,
  • Mortalitesi yüksek tablolara yol açarlar,
  • Sosyal panik ve çöküntüye neden olurlar.
  • Korunma için özel çaba gerektirirler.
kategori a ajanlar
Kategori A Ajanlar
  • Bacillus anthracis                       
  • Yersinia pestis                                        
  • Clostridium botulinum                            
  • Francisella tularensis
  • Çiçek virüsü                                                        
  • Filovirüsler (Ebola-Marburg hemorajik ateşi)
  • Arenavirüsler (Lassa, Arjantin hemorajik ateşi)
kategori b
Kategori B
  • Bu ajanların yayılımları orta derecededir,
  • ağır hastalık oluşturmazlar.
  • ölüm oranları düşüktür.
kategori b1
Coxiella burnetii

Brucella türleri                              

Burkholderia mallei

Alfavirüsler (Venezuella At Ensefaliti, Batı ve Doğu At ensefalomiyeliti)

Clostridium perfringens (e toksin)

Staphylococcus aureus (enterotoksin B)

Salmonella türleri

Shigella dysenteriae

Escherichia coli (O157:H7, EHEC)

V.cholerae

Cryptosporidium parvum

Kategori B
kategori c
Kategori C
  • Kitleye yayılabilirler ve tedavilerinde güçlüklerle karşılaşılır.
  • Mycobacterium tuberculosis
  • Hantaan virüs
  • Sarı humma virüsü
arbon
Şarbon
  • gram pozitif, hareketsiz, sporlu aerob basil
    • B antracis sporları 140C de 30 dakikada
    • 180 Cde 2 dakikada

inaktive olur

  • dezenfektanlara dirençli
  • yüksek kons form aldehid %5-10gluteraldehid %2-4
  • hidrojen peroksid ve
  • perasetik asit etkili
arbon tehditler
Şarbon tehditler
  • 1979 Sverdleskov/Ukrayna
  • 1990-1991 Körfez Savaşı (Irak biyolojik savaş için geliştirdi)
  • 1992 ‘de Sovyetler Birliği 66 olgu inh. şarbonu nedeni ile ölüm
  • 1995 Metro saldırısı/Tokyo
  • 1997-98 Körfez tehditi, 2 milyon Amerikan askeri aşılandı
  • 2001 Dünya Ticaret Merkezi saldırısı
arbon tehditler1
Şarbon tehditler
  • 1995 Tüm antibiyotiklere dirençli laboratuvar suşu/Rusya
  • 1966, 1989, 1995, 1998,2001 Uluslararası Şarbon Konferansları
  • Biyolojik savaş etkeni olarak şarbon
        • İngiltere, ABD, Irak, Sovyetler Birliği,Japonya
biyolojik sava ta neden arbon
Biyolojik Savaşta Neden Şarbon?
  • Şarbon sporları solunum yolu ile alınabilir
  • Solunum yolu ile alınmada yüksek ölüm oranı
  • Sporlar önemli stabiliteye sahip
      • 50 kg şarbon rüzgarla 500.000 yerleşimli bir merkeze gönderilirse
      • 95.000 ölüm, 125.000 hastaneye yatış
  • Herhangi bir yol ile insanlarda şarbon etkeninin infektif dozu kesin bilinmiyor İnhalasyon için tahmini doz 8000-50.000 spor
solunum yolu arbonu
Solunum yolu şarbonu
  • İK:iyi bilinmiyor 1-43 gün
  • periyod doza bağlı olabilir
        • Sovyetler Birliğinde 1979 epidemisi
  • İnhale sporlar alveoller içerisinde hemen germinasyona uğramazlar
  • Alveolar makrofajlar tarafından alınana dek potansiyel olarak beklerler
  • Sporlar makrofajlarda germine ve replike olurlar
solunum yolu arbonu1
Solunum yolu şarbonu
  • Boğaz ağrısı- ateş-kas ağrısı,
  • kuru öksürük,
  • nefes darlığı,
  • stridor, siyanoz,
  • şok ve menenjit gelişebilir
      • Antibiyotikler sadece germinatif yada vegetatif formlara etkilidir
      • Ölüm oranı %86-89
arbon laboratuvar tan s
Şarbon laboratuvar tanısı
  • Doku veya diğer klinik örneklerden B. antracisin izolasyonu ve doğrulanması
  • kültür, gram boyama, kapsül için metilen mavisi boyama
  • Diğer laboratuvar testleri
    • Örneklerde B. antracisinpolimeraz zincir reaksiyonu ile gösterilmesi
    • B. antracisin klinik örneklerde

immunohistokimyasal boyamalarla

gösterilmesi

    • Diğer laboratuvar testleri (seroloji)
pheli materyalle temas
Şüpheli materyalle temas
  • Temas durumunda erken tedavi önemlidir.
  • Akc. infeksiyonunun gelişebilmesi için çok küçük partiküllerinin inhalasyonu gereklidir
    • Bunu yapmak için ileri teknoloji ve özel ekipman gerekir.
pheli materyalle temas halinde yakla m
Şüpheli materyalle temas halinde yaklaşım
  • Şüpheli zarf ya da paketi sallamayınız
  • Temas olmuşsa ellerinizi sabun ve su ile yıkayınız ve yüzünüze bulaşmayı önleyiniz
  • Evde iseniz polise haber veriniz
  • İşte iseniz polise ve işyeri güvenliği ve yönetime haber veriniz
  • Paket size ulaştığında odanızda ya da bu şüpheli materyalin olduğu alandaki kişileri saptayınız; bu listeyi hem sağlık yetkililerine hem de polis yetkililerine araştırma ve tavsiyeler için bildiriniz.
pheli materyale yakla m 2
Şüpheli materyale yaklaşım-2
  • Şüpheli materyal yüzey dışında ise
    • Tozu temizlemeye çalışmayınız,
    • Kabından çıkarmaya çalışmayınız
    • Odadan çıkınız,kapıyı kapayınız
    • Diğer kişilerin bu alana girişini engelleyiniz
    • Ellerinizi sabun ve su ile yıkayınız
sa l k personelinin pheli materyale yakla m
Sağlık personelinin şüpheli materyale yaklaşımı
  • Sağlık personeli için standart önlemler alınmalı
  • İnvazif prosedür sonrası veya otopsi yapılmasında aletler ve etraf sporisidal (Klorid) gibi ajanla dezenfekte edilmeli
      • ancak organik materyal varlığında kloridlerin etkisi sınırlı!
  • sporlar sıcak, gün ışığı, dezenfektanlara dirençli yıllarca toprakta ve suda canlı kalabilir
biyolojik sava etkeni arbonla temas sonras profilaksi
Biyolojik savaş etkeni şarbonla Temas sonrası profilaksi
  • Erişkinler
      • Siprofloksasin oral 60gün
      • Doksisiklin oral 60gün
  • Gebeler
      • Amoksisilin oral 60 gün
biyolojik sava etkeni arbonla temas sonras profilaksi1
Biyolojik savaş etkeni şarbonla Temas sonrası profilaksi
  • Çocuklar
      • Amoksisilin oral 500mg x 3 60 gün
      • Siprofloksasin oral 10-15mg/kg 12 saattebir 60 gün
      • Doksisiklin>8 yaş oral 100mgx2 60 gün
temas ncesi korunma
Temas öncesi korunma
  • Aşılanma
    • protektif antijenden hazırlanan avirulan aşı kullanılır
    • B.antracis kültürü hücresiz filtrattan elde edilmiş V770-NP1-R suşu
          • Amphogel, Wyeth lab.
biyolojik sava ta tan
Biyolojik Savaşta Tanı
  • Biyolojik silah saldırısı aerosol formunda sessiz, kokusuz ve renksiz olduğu için saldırı anında tespit zordur.
  • Hastalığın tanısı ilk olgu ortaya çıktığı zaman olasıdır.
  • Saldırı bölgesinden alınan biyolojik örneklerin laboratuvar tetkiki sonucu tanı koyulabilir.
a uygulamas
Aşı uygulaması
  • Uygulama şeması
  • 3 subkütan injeksiyon, 0.-2.-4. haftalarda,
    • 3 boster doz 6.-12.- 18. aylarda
biyolojik silahlara kar savunma
Biyolojik silahlara karşı savunma
  • Hazırlık ve önlemlerin alınması
      • Ajanları bilmek , buna hazırlıklı olmak
  • Saptamak ve gözetim
      • Erken saptamak, antidot-aşı geliştirmek
  • Tanı ve etkenin özelliklerini belirleme
      • Uygun lab. kurulması
  • Yöntemlerin oluşturulması
  • İletişim
slide32

Biyolojik Saldırıda

Yapılacak İşlemler

• İlk yardım

• Tanı

• Dekontaminasyon

• Koruyucu önlemler

lk yard m
İlk Yardım
  • Saldırılarda kişiye yapılacak ilk işlem elbiselerinin çıkarılmasıdır.
  • Dekontaminasyon işlemi yapılmadan hastaneye getirilmez.
  • Ağızdan ağıza resusitasyondan kaçınılmalıdır.
  • Hastaya ait materyalle doğrudan temas edilmemelidir.
tan sal rneklerin toplanmas
Tanısal örneklerin toplanması
  • Rutin inceleme için
    • Antrax
    • C. perfringens
  • Özel tanısal incelemeler için
    • Şarbon
    • Botilinum toksini
    • Stafilokok enterotoksini
    • Clostridium perfringens
laboratuvara rnek g nderme
Laboratuvara örnek gönderme
  • Örnekler vidalı, kapaklı plastik şişelere konulmalı
  • Sızıntıyı önlemek için ikinci bir plastik şişe ya da çantaya konulmalı
  • Tüm örnekler metal bir nakil kutusuna konulmalı-sızma engellenmeli
  • Etkene maruz kalmış kişilerden alınan örnekler rutin lab. nakledilmeli
  • Örnekler özel testler için açıkça işaretlenmeli
  • Muhafaza zinciri kurallarına uyulmalı
  • Etiketlerde hastanın ad, ünitesi, tarih ve sonuçları alacak bölüm işaretlenmeli
slide37

KoruyuculukÖnlemleri

  • Kontaminasyon en aza indirilmeli.
  • Gaz maskesi ve güvenli sığınaklar sağlanmalı
  • Kolay dekontamine olmayacak malzeme seçilmeli
  • Tüm yiyecekler ağzı sıkıca kapalı kaplarda saklanmalı
slide38

ÇİÇEK(Smallpox, Variola)

  • Toksemi ve spesifik döküntü ile seyreden viral hastalık
  • Aerosol yolu ile bulaşır
  • mortalitesi yüksek,

İS: 10-17 gün

Hastalık süresi 1-2 hf

i ekte korunma
Çiçekte Korunma
  • Cilt döküntüleri tamamen geçene kadar izolasyon gerekir.
  • Solunum izolasyonu gerekir. Bunun için negatif basınçlı odalara, özel filtrelere gerek vardır.
i ekte korunma1
Çiçekte Korunma
  • Cilt teması da eldiven, elbise gibi koruyucu önlemlerle engellenmelidir.
  • İlk çiçek hastalığı tanısı koyulduğunda yakın temasta olan kişilerin 72 saat içinde aşılanması hastalığın hafif atlatılmasını sağlar.
i ek korunma
Çiçek korunma
  • İMMUNOPROFİLAKSİ:
    • Wyett aşısı tek doz
    • Ig 0.6 ml/kg i.m
    • Kemoprofilaksi
    • Hayvan deneylerinde Sidofovir adlı ilacın ilk 24 saat içinde verildiğinde etkili olabileceği görülmüştür.
slide43
Veba
  • Aerosol veya mikrobik taşıyıcılar
  • İnsandan insan bulaşma yüksek
  • İS : 2-3 gün
  • Hastalık süresi 1-2 gün
  • Ölüm oranı çok yüksek
  • Hastaların izolasyonu, temas önlemleri alınmalı
slide45
İmmunoprofilaksi

uzun süreli korunma sağlayamıyor.

1. doz başlangıçta 1ml

2. doz 3. ayda 0.2ml

3. doz 5. veya 6. ayda 0.2 ml

Her 6 ayda bir rapel

Kemoprofilaksi

7 gün süreli oral yolla

Doksisiklin 2x100mg/gün

Veya

Siprofloksasin 2x500mg/gün

Veba
brusella
Brusella
  • Aerosol ya da yiyeceklere sabotaj yolu ile yayılabilir
  • Islak toprak ve yiyeceklerde uzun süre kalıcı
  • İnsandan insana bulaşmaz
  • İnfeksiyoz gücü yüksek
  • İS: 1 aya kadar
  • Hastalık süresi 1 hf’dan 1 yıla kadar
  • Ölüm oranı düşük
  • Antimkrobiyal tedavi orta derece etkili
bruselloz korunma
Bruselloz Korunma
  • İnsan aşısı yok
  • Kemoprofilaksi
    • Doksisiklin+rifampisin 3 hafta süre ile
tularemi
Tularemi
  • Yayılma yolu aerosol
    • Pnömoni
  • İnsandan insana bulaşma yok
  • Enfeksiyon gücü yüksek
  • İS 2-10 gün
  • Hastalık süresi 2 hf ve üzeri
  • Tedavi edilmezse orta düzeyde mortalite
tularemi2
Tularemi
  • İmmunoprofilaksi
    • Canlı attenüe aşı, tek doz uygulanır
  • Kemoprofilaksi
    • Doksisiklin veya tetrasiklin 14 gün süre ile
q ate i
Q ateşi
  • Q ateşi etkeni
  • Kontamine hava izolasyonu
  • Korunma
    • İmmunoprofilaksi
    • IND 610 subkütan aşı, tek doz
    • Kemoprofilaksi
      • Doksisiklin veya tetrasiklin 5 gün süre ile
viral hemorajik ate
Viral hemorajik ateş
  • Aerosol yolu ile bulaş
  • Enfeksiyon gücü yüksek
  • İmmunoprofilaksi
    • AHF Candid 1 aşısı ve RVF aşısı
  • Koruyuculuk %50
kolera
Kolera
  • Yiyecek-içecek kaynaklarına sabotaj
  • Aerosol yolu
  • İnsandan insana bulaşma düşük oranda
  • İS: 1-8 gün
  • Hastalık süresi 1hf ve üzerinde
  • Mortal seyir orta –yüksek
  • Aerosol ve saf suda kalıcı değildir.
kolera1
Kolera
  • Wyett Ayert aşısı 0.5 ml 2 doz i.m veya sc uygulanır
  • 0. gün ve 7-30 günlerde
  • 6 ay sonra rapel
  • Antimikrobiyal tedavi orta etkili
slide55
Ruam
  • Aerosol yolu ile yayılma
      • 2. dünya savaşındA Çine karşı kullanılmış, inhalasyon ruamı
  • İnsandan insana bulaş düşük
  • Enfeksiyon gücü yüksek
  • İS: 1 yıla kadar
  • Hastalık süresi 4-20 gün
  • Letalite değişken
slide56
Ruam
  • İmmunoprofilaksi yok
  • Kemoprofilaksi
    • Temas sonrası trimetoprim-sulfametaksazol kullanılır.
botilusmus
Botilusmus
  • İmmunoprofilaksi
    • Pentavalan antitoksin (A-E)
    • 0-2-12. haftalarda subkütan enjeksiyon
    • 1 yıl sonra rapel
kaynaklar
Kaynaklar
  • CDC www.bt.cdc.gov
  • NBC www.nbc-med.org
  • MDH www.health.state.mn.usindex.html
  • HOPKİNS www.hopkins-biodefense.org
  • APIC www.apic.org
  • ACP www.acponline.org/bioterro/index.html
  • Karayılanoğlu T. Kimyasal ve Biyolojik Terorizm

Ankara, GATA Basımevi 2002

  • Pahsa A. Biyolojik Silah Yaralılarına İlk Yardım GATA
ad