Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 56

VEREM Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları Şubesi PowerPoint PPT Presentation


  • 207 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

VEREM Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları Şubesi. Hazırlayan:Dr. SUHA ÖZKAN Ankara Verem Savaşı Dispanseri. 66. Verem Eğitim ve Propaganda Haftası. 06-12 OCAK 2013. Tüberküloz (verem) hastalığı nedir?.

Download Presentation

VEREM Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları Şubesi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

VEREMBursa Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları Şubesi

Hazırlayan:Dr. SUHA ÖZKAN

Ankara Verem Savaşı Dispanseri

66. Verem Eğitim ve Propaganda Haftası

06-12 OCAK 2013


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Tüberküloz (verem) hastalığı nedir?

“Mycobacterium tuberculosis” isimli basilin insanlarda yaptığı, tüm organları tutabilen, bulaşıcı ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilen bir hastalıktır


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Nasıl bulaşır?

KaynakHava yoluSağlam İnsan

Hasta insan Öksürük, aksırık ve Solunumla aldığı TB

konuşmaile çıkardığı mikrobu nedeniyle

tüberküloz (TB) mikrobuENFEKTE olur


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Bulaşmada damlacık çekirdeği

  • Konuşma ile 0-210 partikül

  • Öksürme ile 0-3.500 partikül

  • Hapşırma ile 4.500-1.000.000 partikül çıkarılır

1

Bulaşma, TB hastasının çıkardığı 1-5 mikron büyüklüğünde olan ve 1-3 canlı basil içeren taneciklerin (damlacık çekirdeği) solunmasıyla olur

2

Standart ısı ve nemde damlacık çekirdeğindeki TB basillerinin;

%60-70’i üç saat, %48-66’sı altı saat, %28-32’si dokuz saat canlı kalabilmektedir

3

1 Duguid J. Expulsion of pathogenic organisms from the respiratory tract. Br Med J 1946;1:245

2 Riley RL, O’Grady F. Airborne infection: transmission and control. New York: Macmillan, 1961

3 Loudan RG, Roberts RM.Droplet expulsion from the respiratory tract. Am Rev Respir Dis. 1967:95


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Tedavi olmayan bir tüberküloz hastası her yıl yaklaşık 10-15 kişiyi enfekte eder

(tedavi olmayan dirençli bir hasta da dirençli mikropları bulaştırır)

TB hastası


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Bulaştırıcılığı etkileyen faktörler 1:

Hastaya ait faktörler:

  • Akciğer tüberkülozu olması, balgamında basil bulunması ve basil sayısı (yayma pozitifliği)

  • Balgamın aerosol oluşturması (öksürük, hapşırık, sulu balgam)

  • Basilin canlılığı

  • Basilin virulansı


Bula t r c l etkileyen fakt rler 2

Bulaştırıcılığı etkileyen faktörler 2:

Ortama ait faktörler:

  • Ortamın sık havalandırılması

  • Ultraviyole, güneş ışığı

  • Kaynağa yakın olma


Bula t r c l etkileyen fakt rler 3

Bulaştırıcılığı etkileyen faktörler 3:

Kişiye ait faktörler:

  • Hastalığa/basile dirençlilik (önceki hastalık, koruyucu tedavi, BCG, vs.)

  • Hastalanmayı artıran durumlar, diğer hastalıklar

  • Basil kaynağı ile birlikte geçirilen süre

  • Yaş (0-14 yaş grubundakiler daha çok etkilenir)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TEMAS YAKINLIĞINA GÖRE BULAŞMA

Suya düşen taş prensibi*

Rastlantısal temaslı

Aile

Kaynak

hasta

Akraba, arkadaş

Enfekte olmayan

Enfekte olan

* Veen 1992

Hans L. Rieder. Epidemiologic Basis of Tubeculosis Control, IUATLD, 1999. S:21


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜBERKÜLOZ SORUNUNUN BOYUTLARI

TÜBERKÜLOZ, ÜLKEMİZDE VE DÜNYADA ÖNEMLİ BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU OLMAYA DEVAM ETMEKTEDİR

Dünyada, erişkinlerde bulaşıcı hastalıklardan ölümün en büyük ikinci nedenidir

(HIV/AIDS’ den sonra)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Dünyada Tüberküloz

  • Dünyada her yıl yaklaşık 9 milyon yeni hasta ortaya çıkmakta ve 1,7 milyon insan veremden ölmektedir

  • 2 milyar insan, yani dünya nüfusunun üçte biri TB basili ile enfektedir

  • Enfekte olanların %10’unda, aktif hastalık gelişmesi ihtimali vardır

  • Çok ilaca dirençli hasta sayısı her yıl artmaktadır


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

17. Güney Afrika

18. Tanzanya

19. Tayland

20. Uganda

21. Vietnam

22. Zimbabwe

1. Afganistan

2. Bangladeş

3. Brezilya

4. Kamboçya

5. Çin

6. Kongo

7. Etiyopya

8. Hindistan

9. Endonezya

10. Kenya

11. Mozambik

12. Myanmar

13. Nijerya

14. Pakistan

15. Filipinler

16. Rusya

Yüksek Olgu Yükü Olan ülkeler

(22 ülkede, dünyadaki tüm TB hastalarının % 80’i bulunmaktadır.)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

2007 Yılı TB İnsidansı (100 binde)

WHO 2009 Raporu


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜRKİYE’DE VEREM


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜRKİYE’DE VEREM

  • Türkiye’de her yıl yaklaşık 17 bin yeni verem hastası ortaya çıkmaktadır

  • 2008 Yılında Verem Savaşı Dispanserlerine (VSD) kayıtlı toplam 18.452 verem hastası bulunmaktadır

  • Bu hastaların %62’si erkek, %38’i kadındır

  • Hastaların yaklaşık %70’inde akciğer tüberkülozu varken, %30’unda akciğer dışındaki organlar (Lenf bezleri, plevra, kemik, böbrek, beyin) tutulmuştur


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜRKİYE’DE VEREM

  • 2008 yılı verem hastalarının %43,1’i 15-34 yaş grubundadır

18


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

HEDEFLER

Ulusal Tüberküloz Kontrol Programının halk sağlığı açısından öncelikli hedefleri;

  • Hastalığın bulaşmasını önlemek

  • Hastalanan kişilerin tümüyle iyileşmesini sağlamak

  • Hastalığa yakalananların sayısını (morbiditeyi) azaltmak

  • Hastalığa bağlı ölümleri (mortaliteyi) azaltmak

    Bu hedefe ulaşılabilmesi için tedaviye uyumun ve devamın sağlanması gereklidir


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

DSÖ’NÜN BELİRLEDİĞİHEDEFLER

TANI HEDEFİ:

Varolan balgam yayması pozitif tüberküloz olgularının % 70’ ini bulmak

TEDAVİ HEDEFİ:

Balgam yayması pozitif hastalarda %85 tedavi başarısı sağlamak


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

VEREM TANISI


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANI - Semptomlar

  • Solunum Sistemi Bulguları

  • Öksürük

  • Balgam çıkarma

  • Hemoptizi

  • Göğüs ağrısı, sırt-yan ağrı

  • Nefes darlığı

  • Ses kısıklığı

  • Sistemik Bulgular

  • Ateş (intermittan)

  • Gece terlemesi

  • İştahsızlık, kilo kaybı

  • Halsizlik, yorgunluk

  • Hastalığın olduğu organa özgün bulgular (LAP, idrarda kan görülmesi, eklemde şişlik vb.)

İki- üç haftadan uzun süren öksürükte veremden şüphelenmek gerekir


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANI - Hastalık Öyküsü ve Temas Araştırılması

  • Şikayetlerin başlangıcı ve seyri

  • Şikayetleri için daha önceden yapılan tetkikler ve uygulanan tedaviler

  • Daha önce TB tanısının ve tedavisinin olup olmadığı

  • Aile ve yakın çevresinde TB hastasının varlığı

  • Hastalık için yatkınlık (HIV(+), D.M., silikozis, K.B.Y., steroid kullanımı, bazı kanser türleri ve tedavileri, alkol bağımlılığı, beslenme durumu, stres, v.b..)

  • Diğer dış faktörler: Cezaevinde, bakımevlerinde, sığınma evlerinde kalma, evsizler, sağlık çalışanları, kapalı ortamda fazla sayıda insanın bulunması v.b.


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANI - Bakteriyoloji

Tüberkülozda bakteriyolojik tanı esastır

İncelenebilecek Örnekler:Balgam, indüklenmiş balgam, açlık mide suyu, bronkoskopik aspirasyon sıvısı, BOS, plevral mayi, idrar, eklem sıvısı, biyopsi materyali, v.b.

Mikroskopi: Balgamda ziehl-neelsen boyama ile ARB incelemesi

Kültür: Mikroskopisi yapılan materyalin Löwenstein-Jensen katı ve/veya otomatize sıvı besiyerine ekilmesi

İlaç duyarlılık testi: Üremiş kültürde, tedavide kullanılan antitüberküloz ilaçlara duyarlılıklarının araştırılması


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANIDA MİKROSKOPİ - Yayma

Ziehl Neelsen boyasında TB basillerinin mikroskopik görünümü (kırmızı renkte)

Floresan mikroskopide parlak olarak görülen TB basilleri

Asit ve alkolle yıkandığında boyasını vermediği için aside rezistan basil (ARB) denir.


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANIDA KÜLTÜR İNCELEMESİ

Tüp

Besiyeri

L. Jensen katı besiyerinde üremiş

verem mikrobu kolonileri

Kültürde tüberküloz basilinin

üretilmesi en kesin tanı yöntemidir


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TANI - RADYOLOJİ

AKCİĞER TÜBERKÜLOZU BULGULARI

Sol akciğerde iltihap

*PA akciğer filmlerinin aktif TB tanısında duyarlılığı %70-80’dir

*Yalnız radyoloji ile TB tanısı konulamaz

Sağ üst alanda kavite


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜBERKÜLİN CİLT TESTİ (PPD)

  • Cilt içine enjeksiyon yapılır48-72 saat oluşan kabarıklık ölçülür

  • PPD testinin pozitif olması kişinin mikrobu aldığını gösterir

  • Kesin hastalığı göstermez


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Tüberkülin Cilt Testinin Değerlendirilmesi

BCG’lilerde

0-5 mmNegatif kabul edilir

6-14 mmBCG’ye atfedilir

*15 mm ve üzeriPozitif kabul edilir (enfeksiyon)

BCG’sizlerde

0-5 mm Negatif kabul edilir

6-9 mm Şüpheli kabul edilir, bir hafta sonra tekrarlanan testte 6-9 mm negatif, 10 mm ve üzeri pozitif kabul edilir

*10 mm ve üzeriPozitif kabul edilir (enfeksiyon)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Hastalığın tuttuğu organlar

  • Akciğer tüberkülozu: Akciğer parankimini tutan hastalık

  • Verem hastalığı %70-80 oranında AC’leri tutar

  • Parankimde tutulum olmadan plevra efüzyonu veya mediastende lenf bezi büyümesi akciğer dışı kabul edilir

  • Akciğer dışı tüberküloz: Akciğer parankimi dışındaki organlardan alınan örneklerde ARB gösterilen veya tüberkülozla uyumlu histolojik ve klinik bulgusu olan hastalar

  • En sık akciğer zarları, lenf bezleri, kemikler, böbrekler, beyin zarları tutulur

  • Vücudun bütün organlarında hastalık yapabilir

Bazı hastalarda hem akciğer, hem de akciğer dışı hastalık olabilir


B ld r m ve kayit

BİLDİRİM VE KAYIT

  • Tüberküloz, bildirimi zorunlu bir hastalıktır

  • Tanı konduktan sonra bir hafta içinde İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilir

  • Tanı konulan verem hastaları gizlilik kuralları içinde dispanserde kaydedilir


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TEDAVİ

İlaç Tedavisinin İlkeleri:

1- En etkili, en güvenli ve en kısa süreli tedavi

2- Çoklu ilaç kullanılmalı

3- İlaçlar düzenli kullanılmalı

4- Yeterli süre ilaç kullanılmalı

  • Düzenli bir tedavi ile % 95-99 iyileşme sağlanır

  • Tedavi başlandıktan 15-20 gün sonra bulaştırıcılık ortadan kalkar


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Tüberküloz tedavisindeki ilaçlar

  • İzoniyazid (H)

  • Rifampisin (R)

  • Pirazinamid / Morfozinamid (Z)

  • Streptomisin (S)

  • Etambutol (E)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Hastanın tedavisi sürerken hastaneye yatırılması gereken durumlar

  • Genel durumun bozuk olması

  • Komplikasyonların varlığı (solunum, kalp yetmezliği v.b..)

  • Ağır ya da sık hemoptizi olması

  • İlaç allerjisi, ilaca bağlı hepatit ve diğer hastane tedavisini gerektiren ilaç yan etkileri

  • Ayaktan tedavide sorun yaşanan ve tedaviye uyumsuz hastalar

  • Tedavi başarısızlığı olan veya kronik hastalar


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Çok İlaca Direnç

Multi-Drug Resistance (MDR)

  • TB tedavisinde kullanılan izoniyazid ve rifampisinin ikisine birden direnç olmasıdır

  • Birlikte başka ilaçlara direnç olabilir veya olmayabilir

  • Daha önce tüberküloz ilacı kullanmamışsa (<1 ay) primer, bir aydan fazla tüberküloz tedavisi varsa edinsel ilaç direnci söz konusudur

  • Çok ilaca direnci (ÇİD) saptanan hastaların, standart birinci grup ilaçlarla tedavi olasılıkları düşüktür

ÇİD saptanan ve tedavi başarısızlığı olan hastalar, halen Türkiye’de belirlenmiş 4 hastane tarafından ikinci grup ilaçlarla tedavi edilmektedirler


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Çok İlaca Dirençli Tüberküloz

Duyarlı TBDirençli-TB

Tedavi başarısı % 95-98 % 56-80

Tedavi süresi 6 - 9 ay 18-24 ay

İlaç maliyeti 100 $ 10 000 $

İlaç toksisitesi az çok

Ölüm riskiaz çok

İşgücü kaybıkısa uzun


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİNDE UYARILAR

  • Tedavi şemasındaki ilaç kombinasyonlarından eksik ilaç başlanmamalı, eksik ilaçla tedavi sürdürülmemeli

  • Özellikle, ÇİD tedavisinde kullanılan ikinci grup ilaçlar, normal TB hastalarında sorumsuzca kullanılmamalı

  • Yan etkilere dikkatli yaklaşım gösterilmeli. Major yan etkide ilaç çıkarılırken, tedavinin devamında ne yapılacağı uzman merkezlere danışılmalı

  • Asla tedaviye yeni ilaç eklenmemeli. Başarısızlığa giden bir hastada yeni dirençlere neden olunmamalı

  • Düzenli olarak yapılan bakteriyolojik incelemelerle tedavideki uyum ve düzelme izlenmeli


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

İZLEMDE TEK STANDART

DGT

DOĞRUDAN GÖZETİMLİ TEDAVİ


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Hastanın tedaviye uyumunu sağlamada gereklilikler

  • Bilgili, motive ve güleryüzlü dispanser çalışanları

  • Hastanın iyi eğitimi ve bu eğitimin devamlılığı

  • Hasta ile gözetim planı yapılması ve uygulanması

  • Tedavide sağlık personeli gözetimi olması

  • Ev ziyareti yaparak sosyal ve ekonomik durum tespiti ve adres doğrulanması

  • Tedavi boyunca hastayı ödüllendirme, sosyal ve ekonomik destek sağlamak

  • İlaçların eksiksiz temini, ücretsiz tedavi


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Doğrudan gözetimli tedavi (DGT) nedir?

  • DGT, görevlendirilmiş bir kişinin, hastanın her doz ilacını yuttuğunu gözlemesidir. (Bu görevli sağlık çalışanı olmalı)

  • Böylece hastanın tedaviye uyumu garantilenir, her doz ilacı içtiğinden emin olunur


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Neden DGT?

  • Tüberküloz mikrobu hava yolu ile bulaşmaktadır

  • Hasta ile aynı havayı solumak, mikrobun bulaşması için yeterlidir

  • Sağlıklı kişilerin tüm yaşamları boyunca kendilerini korumaları olanaksızdır

    Bu nedenle hedefimiz

  • Hastalanan kişileri en kısa sürede bulmak

  • Bunların tedavilerini garantileyerek çevresindeki kişilere bulaştırmalarını önlemek


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

DGT uygulamanın temel nedeni, hastaların tedaviye uyumsuz olabilmeleridir

  • En az 6 ay süreyle her gün ilaç içilmesinin zorluğu

  • Tedavi başladıktan sonraki bir-iki ay içinde şikayetlerin geçmesi ve kendini iyi hissetme

  • Eğitim durumu, sosyal konum, yaşadığı ortam, yaş, cinsiyet gibi değişkenler

  • Olası yan etkilere karşı bilgilenmeme, vb.

Hastalar, bu gibi nedenlerle ilaçlarını düzensiz kullanmakta ve tedaviyi terk etmektedirler


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Düzensiz tedavi ve tedaviyi yarıda bırakmanın olası sonuçları

  • Hastalık tablosunun tekrarlanması

  • İyileşememe

  • Bulaştırıcılığın devam etmesi

  • İlaçlara direnç gelişmesi ve dirençli mikrobun diğer kişilere bulaşması

  • Ölüm olasılığının artması

  • Tedavi maliyetinin artması

Tedavinin garantisi= DGT


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TEDAVİNİN SONLANDIRILMASI

  • Hasta, hastalığının özelliklerine uygun tedavi rejimindeki ilaçları yeterli süre ve düzenli kullanması sonunda kontrol edilir

  • İyileştiğine karar verilen hastanın ilaçları kesilir ve tedavi sonrası kontrollere gelmesi söylenir

  • Tekrar benzer yakınmaları olursa, hemen dispansere başvurması öğütlenir

  • Dispanserdeki tüm dosya ve kayıtları süresiz olarak arşivde saklanır


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Başarılı Tedavi Sonuçları

Kür: Tedavi başlangıcında balgam yayması pozitif olan bir TB hastasının biri idame döneminde, diğeri tedavi sonunda olmak üzere iki defa negatifliğinin gösterilmesi

Tedavi tamamlama: Akciğer dışı TB hastasının veya AC TB’de tedavi başlangıcında balgam yayması ne olursa olsun, tedavi sonunda negatifliği gösterilemeden tedavi süresinin tamamlanması


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Diğer Tedavi Sonuçları

Tedaviyi terk: Tedavisi sırasında bir hastanın, iki ay ya da daha fazla ilaçlarını kullanmaması

Tedavi başarısızlığı: Tedavinin beşinci ay veya sonrasında balgam yayma pozitifliğinin saptanması

Ölüm: Tedavi sırasında herhangi bir nedenle olan ölümler


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Tüberkülozdan Korunma

  • Toplumsal korunma

    Bulaşıcı olan tüberkülozlu hastaları bulmak ve bunları etkin bir şekilde tedavi ederek bulaştırıcı durumdan çıkarmak

  • Kişisel korunma

    BCG ile aşılama

    İlaçla koruma (kemoprofilaksi)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

BCG ile aşılama

  • Aşının koruyuculuğu çeşitli çalışmalarda %80’e varan oranlarda bulunmuştur*

  • Bu koruyuculuk ortalama 5-6 yıl sürelidir, ancak 15 yıl devam ettiğini de bildirenler vardır**

  • Özellikle küçük yaşlarda ölümcül seyreden milier tüberküloz ve menenjit tüberküloza karşı etkinliği vardır

*Akkaynak S. Tüberkülozda aşı ile immunizasyon, Tüberküloz ve Toraks 31; 40-49, 1983

**Styblo K. Epidemiology of Tuberculosis selected papers, vol:24 Royal Netherlands Tuberculosis Association, The Hague (1991)


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

İlaçla koruma

  • Enfekte olmayan sağlam kişilerde, bulaştırıcı TB hastalarının etrafa saçtıkları basillerle enfekte olma olasılığını azaltmak için

  • Enfekte olan fakat hastalanmamış kişilerde ise aktif tüberküloz hastalığı gelişme olasılığını azaltmak için riski yüksek olanlarda yapılan koruyucu tedavidir

  • Genellikle İzoniyazid kullanılır

  • Genelde toplam koruma tedavi süresi 6 aydır


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

İlaçla koruma

  • Bulaşıcı TB hastasıyla teması olan 35 yaşından daha genç olanlara

  • 15 yaşından küçük TCT pozitifçocuklara

  • Akciğer filminde TB sekeli lezyonu olanlara

  • TCT konversiyonu olanlara (son iki yılda BCG yapılmama koşuluyla 6 mm’den fazla artış ve pozitifleşme)

  • TB riskini arttıran bağışıklığı baskılanmış veTCT pozitif kişilere (HIV, AIDS, silikozis, pnömokonyoz, KBY, diabet, lenfoma, lösemi gibi kanser türleri, gastrektomi, uzun süre yüksek doz kortikosteroid kullanımı gibi…) İLAÇLA KORUMA önerilir


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TEMASLI MUAYENESİ

Yüksek TB insidansına sahip lokalize bir topluluğun belirlenmesi ve izlenmesi metodudur

Temaslı muayenesinin amacı

Kaynak (indeks) vakanın bulunması

En büyük bulaşma riski altında bulunan yakın temaslıların (özellikle hane içi) muayene edilerek, olası bir bulaşma (enfeksiyon) veya aktif hastalığın erken tespiti

Gereksinim gösterenlere ilaçla koruma başlanması


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Temas yakınlığına göre bulaşma

  • Ev içi temasta %20

  • Yakın arkadaşlıkta%3,7

  • İş arkadaşlığında%0,3

Van Geuns HA, etal. Results of contact examination in Rotterdam 1967-1969. IUAT Bull 1975; 50: 107

Temaslı muayenesinin önemi

Tüberküloz hastasına tanı konulduğunda:

  • Temaslıların % 41’i enfekte bulunmuş

  • %6’sında aktif hastalık tespit edilmiştir

Vidal R, Miravitles M, et al. Increased risk of tuberculosis transmission in families with micrepidemics.Eur Respir J 1997;10:1327-1331


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Temaslı kimdir?

Thorax 2000;55:887-901

  • Yakın temaslı: Aynı ev içinde yaşayan kişiler, kız/erkek arkadaş, kaynak hastanın evine sık ziyaret yapan kişiler. Bazen işteki veya hastane koğuşundaki temaslı da bu grupta değerlendirilir

  • Rastlantısal temaslı: Mesleki temaslılar, sosyal yaşamda birlikte oldukları kişiler

Kaynak olgu yayma pozitifse ve temaslılar çocuk yaş grubundaysa veya bağışıklığı azalmış erişkinse, ayrıca kaynak olgunun yakın temaslılarında %10’dan fazla bulaş varsa temaslı muayenesi genişletilmelidir*

*Ormerod LP, Watson JM, et al. Notification of tuberculosis: an updated code of for England and Wales. J R Coll Phys London 1997;31:299-303


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

Günümüzde tarama uygulanan toplum grupları

  • Hasta temaslıları

  • Fabrikalar

  • Askeri birlikler ve askere giriş

  • Yurt başvuruları

  • Çocuk yuvası ve kreş başvuruları

  • Cezaevleri

  • Huzurevleri

  • Bazı esnaf grupları

  • Bakım ve rehabilitasyon merkezleri

  • Heyet raporu başvuruları, işe giriş vb.

  • Renkli yazılı olanlar gerçek risk gruplarındandır


Verem bursa halk sa l m d rl bula c hastal klar kontrol programlar ubesi

TEŞEKKÜRLER


  • Login