Do dr mustafa altini ik ad tf biyokimya ad 2008
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 58

Atom ve Molekül Yapıları (1 saat) PowerPoint PPT Presentation


  • 146 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2008. Atom ve Molekül Yapıları (1 saat). Atom, elementlerin en küçük kimyasal yapıtaşıdır. Atom çekirdeği : genel olarak nükleon olarak adlandırılan proton ve nötronlardan meydana gelmiştir.

Download Presentation

Atom ve Molekül Yapıları (1 saat)

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Do.Dr. Mustafa ALTINIIK

ADTF Biyokimya AD

2008

Atom ve Molekl Yaplar(1 saat)


Atom, elementlerin en kk kimyasal yaptadr.

Atom ekirdei: genel olarak nkleon olarak adlandrlan proton ve ntronlardan meydana gelmitir.

Elektronlar: ekirdein etrafnda younluu yer yer azalp oalan elektron bulutlar halinde bulunurlar.

ATOMLAR


Bir elementin ntron saylar farkl olan atomlar izotoplar olarak tanmlanr.


Doadaki elementler, belirli oranlarda izotop atomlar iermektedirler.

Bu nedenle atom arlklar tam saylar deildir.


  • Atom ekirdei etrafndaki her elektron enerji seviyesinde bulunabilecek elektron says sabittir.


Belirli bir enerji seviyesindeki bir elektronun atom ekirdei etrafnda % 90 veya daha fazla olaslkla bulunduu yrngeler orbital olarak tanmlanmtr.


-Orbitaller, belirli bir enerji seviyesinde atom ekirdeine en yakn olandan itibaren s, p, d, f orbitalleri olarak isimlendirilirler.


Oktet kural: Soygazlarn elektron dizilimine sahip olmayan atomlar, buna ulamak iin tepkime verirler.


  • ki atom yan yana geldiklerinde elektronlar her iki atomun ekirdek ve elektronlarnn etkisi altna girerler. Bu karlkl etkileimler sonunda Oktet kuralna uygun olarak elektronlar yeniden dzenlenir.


  • yonik (elektrovalent) balar

  • Kovalent balar

  • Ko-ordinat (dative kovalent) balar

  • Hidrojen balar

  • Metalik balar

  • Van der Waals kuvvetleri

  • Elektronlarn yeniden dzenlenmesi srasnda kimyasal balar meydana gelir.


anyon

katyon

yonik (elektrovalent) balar

Atomlar, elektron kazanarak ya da kaybederek iyon ad verilen ykl paracklar olutururlar. Zt ykl iyonlar arasndaki ekim kuvveti sonucu olarak da iyonik balar oluur.


yonlar, olduka farkl elektronegatifliklere sahip atomlar arasndaki tepkime sonucu oluurlar.

Elektronegatiflik, bir atomun elektronlar ekebilme becerisinin lsdr.


Kovalent balar

Elektronegatiflikleri ayn ya da yakn olan iki ya da daha fazla atom, tam bir elektron aktarm olmakszn elektronlar paylaarak soygaz yapsna ularlar. Bylece atomlar arasnda kovalent balar oluur.


Bir organik molekl, molekldeki kovalent balara katlan atomlarn elektronegatifliklerine gre polar veya nonpolar (apolar) olabilir.


Oktet kuralna gre, biyokimyada sk rastlayacamz atomlardan hidrojen tek, oksijen iki, azot , karbon ise drt kovalent ba yapabilmektedir.


Oktet kuralnn istisnalar da vardr. Atomlar elektronlar, sadece soygaz elektron diziliine ulamak iin deil, paylalan elektronlar pozitif ykl ekirdekler arasnda artan elektron younluu salad iin de paylarlar. nc ve sonraki periyot elementlerinin ba oluturacak d orbitalleri vardr. Bu elementler deerlik kabuklarnda sekizden fazla elektron bulundurabilirler ve bu nedenle drtten fazla ba oluabilir.


Atomik orbitallerden molekler orbitaller oluur ki bu srada melez atomik orbitallerin olumas nemlidir.


Karbon ( C ) atomunun 2s orbitali ve 2p orbitalinin kombinasyonu, sp3 hibridizasyon olarak tanmlanr.


Bir sp3 orbitaliyle bir 1s orbitalinin rtmesiyle oluan molekler orbitalden bir sigma () ba meydana gelir. Metandaki ve etandaki gibi tek balarn hepsi sigma balardr.


C-C tek balar eksenleri etrafnda serbeste dnebilir.


2s orbitali ve 2p orbitalinden yalnzca ikisini kapsayan hibridizasyon sp2 hibridizasyon olarak tanmlanr.


sp2 orbitaller, molekler orbital haline dntklerinde iki farkl tip ba olutururlar. Bylece ba ve bandan oluan, ift balar diye isimlendirilen balar meydana gelir.


ift balar eksenleri etrafnda serbeste dnemez; molekler orbitali dn krar. Bu nedenle de ift baa katlan atomlar bir dzlem zerinde bulunurlar.


ift ba ieren yaplarda cis-izomer ve trans-izomer diye bilinen geometrik izomerler vardr.

Sadece atomlarnn uzaydaki ynelmeleriyle farkllk gsteren bileiklere stereoizomerler denir.


Birka ift ba ieren baz yaplardaift balarn orbitalleri, belli atomlar arasnda snrl kalmaz; uzam bir molekler orbitalinde paylalm ekildedir. Bu zellikteki yaplar da rezonans hibridler olarak adlandrlrlar


2s orbitali ve 2p orbitalinden yalnzca birini kapsayan hibridizasyon sp hibridizasyon olarak tanmlanr.


sp hibridizasyon, CC l balarnn olumasnda grlr. CC l bann, iki ba ile bir bandan olutuunu syleyebiliriz.


Ko-ordinat (dative kovalent) balar

Ortaklaa kullanlan her iki elektronun ayn atom tarafndan saland kovalent balardr.


Hidrojen balar

Bir hidrojen (H) atomunun oksijen (O) ve azot (N) gibi bir elektronegatif atoma kovalent balanmas halinde, elektronlarn oksijen ve azot atomuna hidrojenden daha yakn bulunmalar nedeniyle elektropozitif hale gelen hidrojenin baka bir elektronegatif atom tarafndan ekilmesi sonucu meydana gelir.


Hidrojen balarnda, hidrojen ba donrleri (vericileri) diye bilinen OH, NH, SH gruplarnn hidrojen atomlar, O, N, S gibi akseptr( alc) atomlarn serbest elektronlar ile etkileirler.


Hidrojen balar, ayn cins molekller arasnda, farkl cins molekller arasnda, bir molekl iinde oluabilir.


Metalik balar


Van der Waals kuvvetleri

Dipol-dipol etkileimidir.


Elektriksel ekim kuvvetlerinin etkisi ile birbirlerine yaklaan iki atom, birbirlerine gre en kararl olduklar uzaklkta ba olutururlar.


MOLEKLLER

iki veya daha fazla atomun kimyasal balarla birbirlerine balanmalar sonucunda ortaya karlar.


Molekller, elektron-nokta formlleriyle (Lewis yaps) ya da daha kolay olarak, her biri atomlar tarafndan paylalan elektron iftini belirten izgili formllerle gsterilir.


Molekllerin boyutlu yaplar, deiik ekillerde gsterilebilir (molekl formlleri). Perspektif diagram (stereokimyasal gsteri), kre-omak modeli ve alan doldurma modeli (van der Waals modeli) nemli ekillerdir.


Stereokimyasal gsterite normal izgili balar dzlem iinde, noktal izgili ba dzlemin arkasnda, kaln izgili ba ise dzlemin nnde bulunmaktadr.


Molekl ya da iyonu oluturan atomlar sadece deerlik elektronlarn (en d kabuk elektronlarn) gstererek bir araya getirerek yazma biimi, Lewis yaplarn (elektron-nokta formllerini) yazma biimidir.


Molekl ya da iyondaki bir atomun grup numarasndan serbest ve bal deerlik elektronlar says karlarak o atomunformal yk bulunur.


Molekl ya da iyonun toplam yk, molekl ya da iyondaki atomlarn birim (+) ya da (-) formal yklerin toplamdr.


zomerlik

zomerlik, kapal forml ayn, ak formlleri farkl olan bileiklerle ilgili bir tanmlamadr.

Ayn molekl formlne sahip farkl bileikler izomer bileiklerdir.

eitli izomerlik ekilleri tanmlanmtr:

-Yapsal izomerlik

-Stereoizomerlik


Yapsal izomerler

Molekldeki atomlarn dizilii veya yeri farkl olan izomerlerdir.


Stereoizomerler

Molekldeki atomlarn uzayda dzenlenileri farkl olan izomerlerdir.


Stereoizomerler iki trdr:

Diastereoizomerler (cis-trans izomerler, geometrik izomerizm)

Enantiyomerler (optik izomerizm)


Geometrik izomerler (cis-trans izomerler, diastereoizomerler),

atomlarn uzaydaki ynelmeleri bir ift baa veya bir dzleme gre farkllk gsteren bileiklerdir.


Enantiyomerler,

iral molekllerdir; drt farkl grubun bal olduu karbon atomu (asimetrik karbon atomu, iral merkez) ierirler.


enantiyomerler, birbirinin ayna grnts biimindedirler.


Enantiyomerlerden biri polarize k dzlemini saa evirir (+), dieri sola evirir (-)


ki enantiyomeri 50/50 orannda ieren bir karm polarize k zerine etkisizdir. Byle karma rasemik karm (rasemat) denir.


alkan

alken

alkin

alkilhalid

alkol

karboksilik asit

amin

amid

aldehit

keton

FONKSYONEL GRUPLAR

Fonksiyonel gruplar,bir organik molekle spesifik kimyasal zelliklerini veren atom veya atom gruplardrlar.


ester

eter

anhidrid

nitril

nitroalkan

Tiyol (slfhidril)

epoksit

aren


  • Login