endometrioza n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ENDOMETRIOZA PowerPoint Presentation
Download Presentation
ENDOMETRIOZA

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 38

ENDOMETRIOZA - PowerPoint PPT Presentation


  • 287 Views
  • Uploaded on

ENDOMETRIOZA. Dr n. med. Grzegorz Guzowski Klinika Medycyny Płodu i Ginekologii UM w Łodzi. Endometrioza. Choroba, która charakteryzuje się obecnością aktywnych ognisk błony śluzowej macicy (komórek gruczołowych i zrębu) występujących poza jej jamą.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ENDOMETRIOZA' - zayit


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
endometrioza

ENDOMETRIOZA

Dr n. med. Grzegorz Guzowski

Klinika Medycyny Płodu i Ginekologii UM w Łodzi

endometrioza1
Endometrioza
  • Choroba, która charakteryzuje się obecnością aktywnych ognisk błony śluzowej macicy (komórek gruczołowych i zrębu) występujących poza jej jamą.
  • Ektopowe endometrium wykazuje funkcjonalnie podobieństwo do eutopowej błony śluzowej macicy.
endometrioza patogeneza zmieniaj ce si pogl dy
EndometriozaPatogeneza: zmieniające się poglądy
  • Do lat 20 poprzedniego wieku endometrioza była uważana za niezłośliwą chorobę rozrostową występującą pod różnymi nazwami: cystadenoma, cystic fibrosis, adenomyoma
  • W 1927 roku Sampson wprowadził termin „endometrioza” i zaproponował „wsteczną menstruację” ektopową implantację żywych fragmentów endometrium jako przyczynę tej choroby
  • Teoria implantacji współistnieje z teoriami metaplazji (1870) i indukcji (1955).
endometrioza patogeneza zmieniaj ce si pogl dy c d
EndometriozaPatogeneza: Zmieniające się poglądy c.d.
  • Od początku lat 80 wiadome jest, że reflux krwi miesiączkowej występuje u prawie wszystkich kobiet wieku rozrodczego
  • Fragmenty endometrium można znaleźć w jamie otrzewnowej niezależnie od tego czy endometrioza występuje czy nie
  • Dlatego poszukuje się mechanizmów, które zapobiegają implantacji „zagubionych komórek”
  • Odporność komórkowa i humoralna organizmu ma decydujące znaczenie w patogenezie endometriozy
slide5

Teorie powstawania endometriozyRecklinghausen 1885 - z przewodów Wolffa, Cullen 1896 - z przewodów Mullera, Iwanhofen 1898 - metaplazja nabłonka otrzewnej, Meyer 1903 - j.w. wpuklanie się nabłonka w podścielisko, sprzyjają : działanie hormonów, czynniki zapalne, Pick 1905 - j.w. odnośnie nabłonka płciowego jajnika, Sampson 1922 - "miesiączkowanie wsteczne", Halban 1924 - rozplem dróg limfatycznych , Navrital i Kramer 1936 - rozplem naczyniowy , Mc Weigh 1955 - z komórek wieńca promienistego komórki jajowej, Weed i wsp. 1980 - niewydolność układu immunologicznego wywodzącego się z przewodów Müllera, Malick 1982 - wrodzona lub nabyta osłabiona aktywność fibrynolityczna otrzewnej.

czynniki predysponuj ce
Czynniki predysponujące

1.Hyperestrogenizm

a) Mięśniaki macicy i obfite krwawienia.

b) Późne małżeństwo i bezdzietność.

c) Guzy jajników produkujące estrogeny:guzy wywodzące się z komórek ziarnistych bądź otoczki, lub długotrwała terapia estrogenowa.

2. Zwężenie szyjki

3. Łyżeczkowanie.

slide7

Umiejscowienie

-Miednica mniejsza

-Inne

  • Pępek
  • Blizny
  • Płuca
  • Inne
slide8

Endometrioza miednicy mniejszej –

umiejscowienie

  • Macica – adenomioza – 50%
  • Poza macicą:

- Jajnik - 30%

- Otrzewna zatoki -10%.

- Jajowody

- Pochwa

- Pęcherz moczowy i odbytnica.

- Jelito grube.

- Więzadła

lokalizacja endometriozy w obr bie miednicy mniejszej
Lokalizacja endometriozy w obrębie miednicy mniejszej

Więzadła krzyżowo-maciczne 63%

Jajniki na powierzchni 56%

głęboko (endometrioma) 19,5%

Dołek jajnikowy 32,5%

Zagłębienie pęcherzowo-maciczne 21,5%

Zatoka Douglasa 18,5%

Więzadło szerokie macicy 7,5%

Jelita 5,0%

Jajowody

mesosalpinx 4,5%

salpingitis isthmica nodosa 3,0%

Macica 4,5%

(Atlas of endometriosis)

g wne objawy w endometriozie wg litschgi 1985
Główne objawy w endometrioziewg Litschgi 1985
  • - dysmenorrhoe42,4%
  • - niepłodność 31,0%
  • - bóle przedmiesiączkowe 30,5%
  • - dolegliwości brzuszne 18,0%
  • - dyspareunia 13,8%
  • - krwawienia maciczne 15,8%
  • - bóle podczas oddawania stolca i moczu 5,8%
  • - liczne dolegliwości 10,2%
  • - bez dolegliwości bólowych 24,2
objawy
Objawy
  • Asymptomatyczna
  • Bolesne (DYS…….):

- Dysmenorrhea (crescendo = postępujący)

- Dyspareunia.

- Dyschesia.

- Dysuria.

  • Bóle okolicy krzyżowej.
  • Ostry brzuch.
  • Napięcie przedmiesiączkowe
objawy cd
Objawy cd.
  • Krwawienie:

- Obfite miesiączki.

- Cykliczny krwinkomocz podczas miesiączki.

- Krew w kale podczas miesiączki.

  • Niepłodność
  • Okresowo podwyższona temperatura.
slide13

Oznaki

Badanie ginekologiczne może wykazać

1. Napięcie w obrębie powłok miednicy mniejszej.

2.Utrwalone tyłozgięcie macicy.

3.Obecność guzków w obrębie sklepień więzadeł.

4. Jajniki mogą być powiększone, mogą być badalne torbiele

badania diagnostyczne
Badania diagnostyczne

1. Laparoskopia

2. Cystoskopia i rektoskopia.

4. Techniki obrazowe (MRI – adenomyosis)

5. CA-125.

rozpoznanie poziom a
Rozpoznanie - Poziom A
  • W porównaniu do laparoskopii ultrasonografia przezpochwowa nie ma wartości w rozpoznaniu endometriozy otrzewnowej, ale jest bardzo przydatna w rozpoznaniu torbieli i może przyczynić się do rozpoznania choroby odbytnicy i pęcherza moczowego
  • W porównaniu do laparoskopii MRI ma ograniczone możliwości rozpoznania endometriozy
  • Ca-125 mogą być podwyższone w endometriozie. Jednak w porównaniu do laparoskopii pomiary stężeń Ca-125 nie mają żadnej wartości diagnostycznej
laparos kopia
Laparoskopia
  • Wartość diagnostyczna i lecznicza:

- Rozpoznanie morfologiczne powinno być potwierdzone badaniem histopatologicznym

- Pozwala „zobaczyć i leczyć” ale skuteczność może być ograniczona ze względu na charakter choroby i doświadczenie lekarza.

laparos kopia1
Laparoskopia

Endometrioza może mieć wygląd

  • Brązowych ognisk
  • Czarnych
  • Jasnych
podzia wg martiusa
Podział wg. Martiusa
  • Endometriosis genitalis interna (adenomyosis)
  • Endometriosis genitalis externa (występująca w pozostałych elementach narządu płciowego)
  • Endometriosis extragenitalis (lokalizacja poza narządem płciowym)
klasyfikacja histologiczna wg brosensa 1993
KLASYFIKACJA HISTOLOGICZNA WG. BROSENSA (1993)

1. Typ śluzówkowy (występuje w torbielach endometrialnych jajnika)

2. Typ otrzewnowy (wykazuje wieloogniskowość oraz różnorodność morfologiczną)

  • Zmiany wczesne, aktywne, gruczołowe lub pęcherzykowe.
  • Zmiany zaawansowane, czarne, pomarszczone
  • Zmiany białe fibrotyczne

3. Typ gruczołowaty (głównym elementem jest tkanka włóknisto-mięśniowa i dotyczy endometriozy głęboko naciekającej)

klasyfikacja stopnie zaawansowania
Klasyfikacja / stopnie zaawansowania
  • Wiele propozycji klasyfikacji
  • Revised AFS System: Najczęściej używany.
  • Stopnie od I (minimalna) do IV (ciężka)
  • Ocena na podstawie wielkości głębokości,obecności torbieli i towarzyszących zrostów
revised afs 1985
Revised AFS 1985
  • Stopień I (minimalna) 1 – 5.
  • Stopień II (lekka) 6 – 15.
  • Stopień III (średnia) 16 – 40.
  • Stopień IV (ciężka) > 40.
endometrioza i niep odno prawdopodobne przyczyny
Endometrioza i niepłodność – prawdopodobne przyczyny
  • Przyczyny jajnikowe
    • Niewłaściwy rozwój pęcherzyków
    • Niewłaściwa sterydogeneza w jajnikach
    • Zespół zluteinizowanego niepękniętego pęcherzyka
    • Gorsza jakość oocytów
    • Defekty fazy lutealnej
  • Przyczyny jajowodowe
    • Zwężenie jajowodów
    • Niedrożność jajowodów
    • Nieprawidłowa funkcja śluzówki jajowodów
endometrioza i niep odno prawdopodobne przyczyny1
Endometrioza i niepłodność – prawdopodobne przyczyny
  • Przyczyny immunologiczne
    • Autoimmunizacja
    • Przeciwciała przeciwśluzówkowe
    • Przeciwciała antyfosfolipidowe
  • Hyperprolaktynemia
  • Miejscowe czynniki wpływające na funkcje gamet i embrionów
    • Cytokiny
    • Prostaglandyny
    • Makrofagi
  • Nieprawidłowa implantacja
wp yw endometriozy na ci
Wpływ endometriozy na ciążę
  • Odsetek poronionych ciąż wynosi 40% ( w całej populacji 15-20%).
  • Wysoki odsetek poronień subklinicznych
leczenie aspekty
Leczenie - aspekty
  • Wiek
  • Objawy
  • Stopień zaawansowania
  • Płodność
  • Umiejscowienie ognisk
  • Reakcja na uprzednio stosowane leczenie
leczenie
LECZENIE
  • CELEM LECZENIA JEST LIKWIDACJA OGNISK ENDOMETRIOZY
  • USTĄPIENIE ZESPOŁU BÓLOWEGO
  • PRZYWRÓCENIE PŁODNOŚCI
leczenie1
LECZENIE

Operacyjne usunięcie:

- izolowanych ognisk (torbieli endometrialnych)

  • całego jajnika
  • macicy z przydatkami (wyjątkowo!!)
slide30

Trójstopniowe leczenie endometriozywg SemmaI koagulacja, waporyzacja ognisk endometriozy II leczenie hormonalne III koagulacja, waporyzacja w przypadku ognisk endometriozy (ewentualnie operacje rekonstrukcyjne)wyleczenie 93,7%; ciąże 41% w/g Semma

leczenie farmakologiczne
LECZENIE FARMAKOLOGICZNE
  • Hormonalne

(supresja czynności jajników i atrofia ektopowych ognisk endometrialnych)

  • Objawowe (przeciwbólowe)
slide32

Leczenie hormonalne endometriozy - c.d.Danazol- ( Greenblatt i wsp. 1971 ) pochodna 17β etynylo-testosteronu200 mg, 400 mg, 600 - 800 mg/dz przez 6 - 12 miesięcy, - w/g Barbieri i Ryan 1982 - zapobiega okołoowulacyjnym pikom FSH i LH i nie obniża podstawowych stężeń tych hormonów, nie wiąże wewnątrzkomórkowych receptorów estrogenowych.Powoduje powstawanie „pseudomenopauzy” z zahamowaniem jajeczkowania i zmianami atroficznymi w endometrium

slide33

Danazol - c.d.

- działania uboczne: przyrost masy ciała, trądzik, zmniejszenie gruczołów sutkowych, wary (uderzenia krwi do głowy, nocne pocenie się), drażliwość.

- zanik ognisk endometriozy: zupełny 16 - 22%,

częściowy 39 - 45%,

bez poprawy 4 - 5%,

pogorszenie 1%,

ciąże 40 - 60% ?

gnrh agoni ci
GnRh agoniści
  • Najnowocześniejszą metodą leczenia jest podawanie analogów gonadoliberyny. W sytuacji fizjologicznej wydzielanie gonadotropin jest regulowane przez gonadoliberyne uwalniana przez podwzgórze do układu krążenia wrotnego przysadki. W przypadku stymulowania receptorów GnRH w przysadce w sposób ciągły dochodzi do zablokowania osi podwgórze-przysadka-jajnik. Analogi gonadoliberyn hamują wydzielanie gonadotropin. Prowadzi to do tzw farmakologicznej kastracji doprowadzając stężenia 17-beta-estradiolu w surowicy krwi do wartości poniżej 20 pg/ml spotykanych zazwyczaj w okresie pomenopauzalnym.
slide35

GnRh agoniści- po krótkim pobudzeniu znaczne zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-jajniki, znaczny hypoestrogenizm - działania uboczne : wary, bóle głowy, zaburzenia emocjo- nalne, zmiany zanikowe sutków i narządu rozrodczego, obniżenie libido suchość pochwy, odwapnienie kości - zanik endometriozy: zupełny 18 - 20%, częściowy 39 - 45%, bez wpływu 3 - 4%, pogorszenie 3 - 4%, ciąże po leczeniu 30 - 52%

gnrh agoni ci1
GnRh agoniści
  • Triptorelin –

Decapeptyl depot a 3.75 mg inj i.m.1x/28d,

Dipherelinum SR a 3.75 mg inj i.m. 1x/28d

  • Goserelin –

Zoladex a 3.6 mg inj s.c 1x/28d

Therapy 3 – 6 months

slide37

Progestageny Należy stosować progestageny o silnym działaniu antygonadotropowym i antyestrogennym. Powinny być podawane w sposób ciągły, celem uzyskania braku miesiączki i braku owulacji oraz atrofii endometrium.Lynestrenol- pochodna 19 - nortestosteronu (Orgametril , Endometril) 5 - 10 mg/dz. przez 6 - 12 miesięcy, -wyleczenie całkowite 81,2 %, częściowe 12,7% , brak poprawy 6,1% , ciąże 35,8% w/g Palatyńskiego Octan medroksyprogesteronu- 30 mg/dz doustnie lub Depo - Provera 150 mg/tyg. przez 6 - 12 miesięcyObjawy uboczne: acykliczne krwawienia z macicy, zatrzymanie płynów w ustroju, bolesne obrzmienie piersi

oc oral contraceptives
OC – oral contraceptives

- niską dawką estrogenów

- efekt androgenny