spadki n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SPadki PowerPoint Presentation
Download Presentation
SPadki

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 20

SPadki - PowerPoint PPT Presentation


  • 137 Views
  • Uploaded on

SPadki. wykład I Zagadnienia ogólne. Środki ochrony w prawie spadkowym. I. Hereditatis petitio

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SPadki' - yukio


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
spadki

SPadki

wykład I

Zagadnienia ogólne

rodki ochrony w prawie spadkowym
Środki ochrony w prawie spadkowym

I. Hereditatispetitio

Marek niech będzie sędzią. Jeśli się okaże, że spadek po Tytusie jest według prawa Kwirytów powoda i na podstawie twojego rozstrzygnięcia Marku, sędzio, powodowi nie zostanie oddany, ile rzecz ta jest warta, na taką sumę Marku, sędzio, zasądź pozwanego na rzecz powoda; jeśli się nie okaże – uwolnij

Legitymacja bierna:

  • w procesie legisakcyjnym: pro heredepossessor
  • w procesie formularnym: pro possessorepossessor
  • za Justyniana nawet posiadacz fikcyjny
hereditas
hereditas

- corporahereditaria: ruchomości i nieruchomości

- wierzytelności i długi spadkowe

- inne uprawnienia: prawa do grobu (iurasepulchrorum) oraz świadczenia wyzwoleńców (actionesoperarum

sukcesja uniwersalna
sukcesja uniwersalna

per universitatemresnobisacquirantur (G. 2,97)

hereditas nihil aliudestquamsuccessioinuniversumiusquoddefunctushabuerit (D. 50,16,24; 50,17,62)

resincorporalis

- hereditas

- usufructus

- obligatio

rodki ochrony w prawie spadkowym1
Środki ochrony w prawie spadkowym

II. Interdykt quorum bonorum:

Z tych dóbr, których posiadanie na podstawie mojego edyktu zostało mu przyznane, to co posiadasz, uważając się za dziedzica lub za posiadacza, albo posiadałbyś, gdyby nie zostało zasiedziane, albo podstępnie sprawiłeś, żeby przestać posiadać, to jemu oddaj

bonorumpossessio

bonorumpossessor

usucapio pro herede

III. Ochrona w cognitiones extra ordinem

warto ci prawa spadkowego
Wartości prawa spadkowego
  • znalezienie, wskazanie heres
  • przez materialny dorobek swego życia wpływać na świat żywych po własnej śmierci
  • swoboda przyjęcia spadku lub innych rozrządzeń testatora
  • ochrona żyjących przed pogorszeniem ich sytuacji na skutek aktów ostatniej woli
  • solidarność rodzinna
1 nemo pro parte testatus pro parte intestatus decedere potest
1. Nemo pro parte testatus, pro parte intestatusdecederepotest.

Pomponius: „nasze prawo nie dopuszcza, aby cywil umierał zarówno jako testat, jak i intestat, bo naturalnie jest bitwa między tymi rodzajami powołania: testamentowym i beztestamentowym” (D. 50,17,7)

Wyjątki:

  • żołnierze
  • contra tabulas:

- formalne: w razie pominięcia: żony inmanu, córki lub wnuka będących inpotestate, a spadkobiercami ustanowił osoby z kręgu suiheredes, testament pozostawał ważny i otrzymywali udział, który przypadłby im w dziedziczeniu beztestamentowym

- materialne: przy querelainofficiositestamenti pretora mógł utrzymać w mocy niektóre postanowienia testatora, jak wskazanie opiekuna niedojrzałym lub zapis dla zwrotu posagu żonie, a nawet w ogóle dopuścić do dziedziczenia spadkobierców ustanowionych przez testatora, którzy nie mieli prawa do bonorumpossessio contra tabulas

  • beztestamentowe fideikomisy
2 swoboda testowania
2. Swoboda testowania
  • XII tab. 5.3: utilegassit super pecuniatutelavesuae rei, itaiusesto – „jak rozporządził swoim majątkiem oraz co zdecydował w kwestii opieki nad swymi rzeczami, niech będzie prawem”
  • Testamentum ambulatoria estenimvoluntasdefunctiusque ad vitae supremum exitum – „testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do samego kresu życia” (D. 34.4.4)

defunctus - de cuius (od is de cuiushereditatequaeritur)

slide10

Art. 21 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku głosi: „Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia”.

Ustawa zasadnicza Niemiec w art. 14 I 1: „Własność i prawo dziedziczenia są gwarantowane”.

O przyznaniu publicznego prawa podmiotowego mówi art. 64 pkt 1 polskiej Konstytucji: „Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia”.

Trybunał Konstytucyjny: „jest ono nieodłącznym korelatem prawa własności, jego dopełnieniem i możliwością jego kontynuacji po śmierci osoby, będącej podmiotem tego prawa” (K 23/98);

„prawo własności przysługujące osobie fizycznej nie może wygasać w chwili jej śmierci, ale winno trwać nadal, co zakłada jego przejście na inną osobę lub osoby” (P 4/99), co wyjaśnia znaczenie przyjęcia z Rzymu wolności testowania jako zasady:

swoboda dysponowania majątkiem na wypadek śmierci wyraża w istocie

iusdisponendi, tyle że mortis causa.

causa curiana
causa Curiana

rok 93 przed Chr.

Quintus MuciusScaevola, pontifexmaximus

Lucius LiciniusCrassus

verba – voluntas

3 zasada solidarno ci rodzinnej
3. Zasada solidarności rodzinnej

artykuł Prawo rzymskie w czasach dekodyfikacji

w „Forum Prawniczym” nr 2 z 2012 roku, strony 13-19

dostępne na www.forumprawnicze.eu

4 szacunek dla woli zmar ego
4. Szacunek dla woli zmarłego
  • „W sprawach publicznych nic nie jest bardziej godne czci niż ustawa, w sprawach prywatnych najbardziej prawomocny jest testament” (Cic. Phil. 2,42)
  • „Posłużę się przykładem: nikt nie unieważnia i nie zmienia prawnie sporządzonego testamentu, choć jest on tylko dziełem człowieka” (Ga 3,15)
  • „Ja, Lucius Titius, napisałem ten mój testament bez pomocy kogokolwiek biegłego w prawie, wedle własnego raczej sposobu myślenia, niż nadmiernej i niedorzecznej skrupulatności. I jeśli zrobiłem coś nieprawnie czy mniej uczenie, wola zdrowego człowieka winna być brana za obowiązujące prawo” (D. 31,88,17)
  • „Testamenty tak interpretujemy, aby najlepiej odpowiadało to woli testatora” (D. 50,17,12)
5 semel heres semper heres
5. Semelheressemperheres
  • zakaz odbierania tego, co nabyto mortis causa
  • actiofamiliaeerciscundae: Marek niech będzie sędzią; ponieważ dziedzice GajuszaSemproniusza wystąpili, aby dać im sędziego w celu podziału majątku oraz w kwestii tego, czym zarządzili lub zdarzyło się w tym spadku przez nich, po tym jak stali się dziedzicami, ile należy przysądzić, sędzio, Tycjuszowi przysądź; cokolwiek z tego powodu jeden drugiemu powinien świadczyć, zasądź, sędzio, jednego na rzecz drugiego; jeśli się nie okaże – uwolnij.
  • consortiumercto non cito
slide17

Julian - D. 1,5,26: w niemal całym prawie cywilnym ci, którzy znajdują się w łonie matki, uznawani są za istniejących.

Paulus - D. 1,5,7: Dziecko, które jest w łonie kobiety uważa się za już urodzone, ilekroć w sprawie chodzi o jego korzyści. W innych przypadkach, żądającemu przed narodzeniem dziecka, żadną miarą nie przyznaje się pomocy.

slide18

Rzymska zasada pozostała w prawie pandektowym, choć współczesne prawo nie w pełni ją przyjęło.

- w common law, prawie skandynawskim, czy w mixedjurisdictions, jak np. w Izraelu;

- czasem obejmuje ona całe prawa cywilne, jak w art. §22 ABGB; §22 ABGBLicht; art. 29, 30 CCE; art. 31 ust. 2 ZGB; art. 1 ust. 2 CCI; art. 36 CCG; art. 1:2 NNBW, a w części poświęconej spadkom jest tylko powtarzana.

- czasem pojawia się dopiero w postanowieniach prawa spadkowego, jak w §1923 ust. 2 BGB; art. 927 §2, 994 §2 KC; art. 1116 GKRF. We francuskim kodeksie cywilnym mówi o niej przepis prawa spadkowego (art. 725 CC), ale odnosi się ją również do darowizn intervivos (906 CC), bo to także korzyści.

Chiny: Art. 28 Law of Succession of The People’s Republic of China of 1985.

Art. 1863, 1899 ust. 2, 1940 ust. 2 DCCPRCh.

osoba przed pocz ciem tzw nondum conceptus
osoba przed poczęciem tzw. nondumconceptus
  • jej podmiotowość prawna wydaje się trudna do pomyślenia głównie dlatego, że podmiot, o którym mowa, nie istnieje – ten byt ludzki jeszcze nawet snie został stworzony. Dla Rzymian persona non existens
  • art. 962 ust. 3 w związku z art. 953 ust. 2 CCCh: prawa spadkowe dziecka, urodzonego w okresie do 10 lat od śmierci wstępnego, jeżeli mógł on mieć uzasadnioną nadzieje na pojawienie się takiego dziecka.
  • III wiek: fideikomisariuszami mogą być zstępni pierwszego stopnia tych fideikomisariuszy, którzy żyli w momencie śmierci spadkodawcy; za Justyniana rozciągnięto na zstępnych aż do czwartego stopnia pokrewieństwa
zakres podmiotowy
Zakres podmiotowy

testamentifactioactiva

testamentifactio passiva

capacitas

indignitas