meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis PowerPoint Presentation
Download Presentation
Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 59

Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis - PowerPoint PPT Presentation


  • 329 Views
  • Uploaded on

Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis. Herman Astrid Soenen Karine. Deelnemende projecten. Solidariteit voor het Gezin ( SVHG ), Gent Tandem, Expertisecentrum Dementie, Turnhout

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis

Meerwaarde van technologische hulpmiddelen bij personen met dementie thuis

Herman Astrid

Soenen Karine

deelnemende projecten
Deelnemende projecten
  • Solidariteit voor het Gezin (SVHG), Gent
  • Tandem, Expertisecentrum Dementie, Turnhout
  • In-HAM vzw (Innovatiecentrum voor huisvesting met aangepaste middelen), Gits
  • St.- Franciscus – CAZ (Christelijke Alg. Ziekenhuizen) Midden-Limburg
  • Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen
  • Sophia, Expertisecentrum Dementie, Kortrijk
  • Vzw Thuishulp, Brussel
slide3

Meerwaarde van technologie

  • De behoeften van de mantelzorger ivm thuiszorg
  • Het aanbod op de technologiemarkt
  • Kennis over technologie en behoefte aan technologie
  • Technologie vanuit het perspectief van personen met dementie.
  • Conclusies in de zoektocht naar de meerwaarde van technologie
invalshoeken bij ondersteuning
Invalshoeken bij ondersteuning

Mantelzorg / omgeving

Persoon met dementie

Probleemoplossend

Belevingsgericht psycho-educatie

Probleemoplossend

Belevingsgericht psycho-educatie

behoeften in de thuiszorg literatuur
Behoeften in de thuiszorg: literatuur

Taken van de mantelzorgers:

  • Medisch-verpleegkundige taken
  • Ondersteuning ADL
  • Financiële/ juridische aangelegenheden
  • Sociale contacten
  • Emotionele ondersteuning
  • Oppas/ supervisie
behoeften in de thuiszorg literatuur 2
Behoeften in de thuiszorg: literatuur (2)

Hoe belastend zijn deze taken?

“Verhoogd risico op depressie, angsten, werkbelasting, slechte kwaliteit van relatie en minder adequaat copinggedrag in vgl. met mantelzorgers van een niet-dementerend familielid.”

(Zorg voor dementerenden in België, Garant, 2006)

behoeften in de thuiszorg literatuur 3
Behoeften in de thuiszorg: literatuur (3)

Als zwaar belastend wordt ervaren:

“Triestige of depressieve stemming van de persoon met dementie, dingen verliezen, verbale agressie, gevaarlijk gedrag of gedrag dat de mantelzorger in verlegenheid brengt (het zogenaamde probleemgedrag).”

(Onderzoek naar de noden en behoeften van persoon met dementie, mantelzorgers en georganiseerde thuiszorg, Van Oost, Depoorter, 2002)

behoeften in de thuiszorg literatuur 4
Behoeften in de thuiszorg: literatuur (4)

Als helpend wordt ervaren:

  • Een goede kwaliteit van de relatie tussen mantelzorger en patiënt
  • Ondersteuning bij het omgaan met probleemgedrag
  • Hulp bij oppas
  • Emotionele steun
  • Informatie over de ziekte, hulpmogelijkheden, tegemoetkomingen, diagnose..
  • Regelmatig gesprek met een zorgcoördinator
en de technologie
En de technologie?

Noodzaak van een grote variëteit in het technologisch aanbod

Mantelzorg / omgeving

Persoon met dementie

Probleemoplossend

Belevingsgericht psycho-educatie

Probleemoplossend

Belevingsgericht psycho-educatie

behoefteanalyse bij mantelzorgers
Behoefteanalyse bij mantelzorgers
  • Themabijeenkomsten
  • Cursus die handvatten aanreikt waardoor de zorg langer vol te houden is
  • Cursus waarbij men leert om te gaan met de zware taak en het leren de eigen grenzen herkennen
  • Informatie over het ziektebeeld dementie en omgangstips
  • Meer professionele hulp: oppas, dag-of nachtopvang
  • Vaker rust en ontspanning voor zichzelf
  • Luisterend oor
behoefteanalyse mantelzorgers
Behoefteanalyse mantelzorgers

Conclusies:

  • Opvallend is de vraag naar ondersteuning van beleving van de zorg en de vraag naar psycho-educatie.
  • Beperkte vraag naar probleemoplossing
  • Geen spontane verwijzing naar technologie
onderzoeksvraag overheid
Onderzoeksvraag overheid

“In hoeverre kunnen technologische hulpmiddelen bijdragen tot het uitstellen of zelfs vermijden van een residentiële opname van personen met dementie in een thuissituatie?”

bepalende factoren in de beslissing tot opname
Bepalende factoren in de beslissing tot opname

Samenhang tussen:

  • Stressoren: cliëntkenmerken, aard van de zorgsituatie
  • Tussenliggende factoren: kenmerken van de mantelzorger, steun bij de zorg, kwaliteit van de relatie
  • Stresseffecten: belasting, tevredenheid als gevolg van het zorg verlenen, welbevinden, …

(Spruytte)

bepalende factoren in de beslissing tot opname1
Bepalende factoren in de beslissing tot opname

Bevraging bij rvt’s en geriatrische afdelingen van ziekenhuizen:

  • Noodzaak van permanent toezicht
  • Veiligheidsproblemen
  • Nachtelijke onrust
  • Incontinentie
welke factoren zijn bepalend in de beslissing tot opname
Welke factoren zijn bepalend in de beslissing tot opname?

Bevraging:

33 mantelzorgers, 10 verpleegkundigen en 9 huisartsen

  • Noodzaak van constante hulp of controle
  • Te weinig persoonlijk contact met de persoon met dementie mogelijk
bepalende factoren in de beslissing tot opname2
Bepalende factoren in de beslissing tot opname

Conclusies eigen onderzoek:

  • verschillende doelgroepen
  • Verschillende methodieken

 Vergelijking moeilijk, doch verleidelijk

het aanbod op de markt van technologie
Het aanbod op de markt van technologie

Met zorgcentrale

  • Passieve alarmering: melden van problemen via bewegingsmelders, infraroodmelders of akoestische melders; dwaaldetectie
  • Signalering: melden van vooraf ingestelde limieten: akoestisch, sensoren mbt veiligheid, brandalarm
  • Bewaking: camerabewaking na alarmering, bewegingsmelders, polszenders
het aanbod op de markt van technologie1
Het aanbod op de markt van technologie
  • Bediening: op afstand bedienen van functies
  • Aandachtszorg: spreek-luisterverbinding met mantelzorger
slide21

Deuralarm

Het deuralarm detecteert de persoon met dementie als hij de deur uitstapt

slide22

Bedmat

De bedmat detecteert de persoon met dementie als die uit bed stapt, en kan een geluidsignaal naar mantelzorger afgeven

slide23

Rook/ gasalarmering

Rookalarmering (geluidssignaal) en signaal naar de zorgcentrale

slide26

Camerabewaking in woning

Camera’s voor externe controle

de zorgcentrale
De zorgcentrale

zorgcentrale videotelefoon cliënt thuis

slide28

Ziekenhuis

Huisarts

Familie

Centrale

Beveiliging

Veiligheid

Zorg aan huis

Zorg

Comfort

ICT /

Techniek

het aanbod op de markt van technologie2
Het aanbod op de markt van technologie

Zonder zorgcentrale

  • Ook de kleine zaken….
  • Telefoon met fotootjes bij voorkeurtoetsen
  • Klok met dag-aanduiding
  • Locator…
kennis over technologie
Kennis over technologie

Knelpunten:

  • Onwetendheid: de voorstelling reikt niet verder dan het vertrouwde, informatie is onvoldoende gecentraliseerd
  • Vooroordelen: zeer duur, kan menselijke ondersteuning niet vervangen, te ingewikkeld en onbetrouwbaar…
knelpunten
Knelpunten
  • Gebrek aan kennis vertroebelt de behoefte aan technologie (onbekend is onbemind)
  • Aanbod op de markt is onvoldoende gecentraliseerd (door het bos de bomen niet meer zien)
  • Huidige generatie is niet vertrouwd met technologie, met als gevolg angst en weerstand…
behoefte aan technologie
Behoefte aan technologie

Interessant onderzoek van Janneke Kreling

‘De toekomst van de seniorenzorg’, jan. 2005

behoefte aan technologie1
Behoefte aan technologie
  • Acceptatie van een nieuw zorgconcept wordt beïnvloed door angst en de houding die men heeft ten opzichte van techniek in de zorg
  • Angst heeft een sterke negatieve invloed op acceptatie
  • Houding heeft een significant positieve invloed op acceptatie
behoefte aan technologie2
Behoefte aan technologie

Conclusie

  • Hoe meer angst, hoe minder het concept van techniek in de zorg zal geaccepteerd worden
  • Hoe positiever de houding ten opzichte van het zorgconcept, hoe meer acceptatie er zal zijn om deze ook te willen gebruiken
behoefte aan technologie3
Behoefte aan technologie

Er is dus nood aan strategieën die:

  • Een positieve houding tav technologie helpen ontwikkelen
  • De angst voor technologie helpen verminderen
voorkeur mantelzorger
Voorkeur mantelzorger

Top 5 (WGK –OVl):

  • Anti-slipvloer in de badkamer
  • Valdetectiesysteem
  • Verlichte plasroute
  • Extra veiligheidsverlichting (strip aan trapje…)
  • Spreek-luisterverbinding na alarm
voorkeur mantelzorger1
Voorkeur mantelzorger

Top 8 (E-tandem)

  • Brandalarmering
  • Informatiesessies
  • Inbraakalarmering
  • Passieve personenalarmering
  • Dwaaldetectie buiten
  • Actieve personenalarmering
  • Camerabewaking/valdetectie
  • Valdetectie
conclusies
Conclusies
  • De technologie dient geplaatst te worden in het ruimer kader van de nood aan:

1. ondersteuning bij de beleving van de zorg

2. psycho-educatie

  • De mantelzorger wenst van technologie in eerste instantie een verhoging van veiligheid en beveiliging
slide40

Technologie vanuit het perspectief

  • van personen met dementie
slide41

Inhoud

  • Kenmerken populatie
  • Technologie en het perspectief van de persoon met dementie
  • Knelpunten → introduceren technologie
  • Hoe ideaal in de praktijk?
eigenheid persoon met dementie een kleurenpalet
Eigenheid persoon met dementie :een kleurenpalet
  • Progressieve degeneratieve aandoening
  • Specifieke ethiologie → dementievormen → karakteristieken
          • Alzheimerdementie
          • Vasculaire dementie
          • Loewy-Body
          • Parkinson-dementie
          • Huntington-dementie
          • Frontotemporale dementie
slide43

Verschillende stadia in dementie

Progressieve aspect

3 fasen naar score MMSE:licht - matig - ernstig

De 4 “ik-fasen”:Bedreigde - ik

Verdwaalde - ik

Verborgen - ik

Verzonken - ik

slide44

Casus A. : kennismaking

  • Frieda, 83j
  • Alleenwonende weduwe
  • 2 dochters, 1 zoon
  • Verpleegster
  • Vriendin van de fam. komt poetsen
  • 2 jaar diagnose Alzheimer
slide45

Casus A. : neuropsychologisch bilan

  • Oriëntatie: tijd en ruimte ↓
  • Aandachtscapaciteiten: gerichte en volgehouden aandacht ↓
  • Geheugen: retrival problemen, episodisch geheugen ↓
  • Praxis: intact
  • Fasie: woordvindingsmoeilijkheden
  • Gnosie: voldoende
  • Executief functioneren: plannen en organiseren = moeizaam, probleemoplossend denken = deficiënt, mentale flexibiliteit = verminderd, ziekte-inzicht = aanwezig
slide47

Casus A. : (hetero-) anamnese

Handgreep bevindingen:

  • Slaat maaltijden over
  • Drinkt te weinig
  • Eten bakt af en toe aan
  • Staat ‘s nachts op om deuren te controleren
  • Sluit deur en laat sleutel in het slot zitten
slide48

Casus A. : Technologische alternatieven

  • Voorbeelden van alternatieven:
  • Een kookduur-begrenzer(al dan niet automatisch of manueel)
  • Het genereren van een signaal/alarm via wekker of gsm of rechtstreeks telefonisch contact om te melden dat het etenstijd is(al dan niet incl. camera, ter controle ,zodat de gevraagde actie wel degelijk wordt uitgevoerd) 
  • Een bed-alarm valpreventiesysteem waarbij via een sensor een signaal wordt doorgegeven naar een spreek-luistercontactsysteem.
technologie vanuit het perspectief van de persoon met dementie
Technologie vanuit het perspectief van de persoon met dementie

Voorwaarden:

  • Een gevoel van onafhankelijkheid
  • Ondersteunen in maken van keuzen
  • een positieve invloed op zijn leven
  • Ondersteunen van de nog aanwezige vaardigheden
  • Ondersteunen het zelfbeeld, als zijnde iemand met mogelijkheden
  • Herinneren aan vertrouwde oplossingen
  • Informatie is ten allen tijde beschikbaar
profiel persoon met dementie knelpunten in omgang met technologie
Profiel persoon met dementie:knelpunten in omgang met technologie
  • Verminderde cognitieve vaardigheden:

…, leervermogen,…

  • Gebrek aan ziekte-inzicht

→ vanuit emotionele beleving

→ vanuit cognitieve beperking

  • Gedragsmoeilijkheden
  • Verlies van tijdsbesef/ oriëntatie
slide51

Ethische aspecten

Een handgreep thema’s:

  • Veiligheid vs Rechten als mens
  • Wilbeschikkingsrecht
  • Autonomie vs Beschermen
slide52

Ethische aspecten : 3P’s

Perspectieven: gezichtspunten van ALLE betrokken

Principes: respect voor autonomie

Paradigma: toetsing aan ander scenario

perspektief persoon met dementie stappen in het beslissingsproces
Perspektief persoon met dementie: stappen in het beslissingsproces
  • Wat zijn de leefomstandigheden
  • Analyseer de behoeften/mogelijkheden van de pmd
  • Wat is het probleem dat opgelost moet worden
  • Identificeer mogelijke technologie en alternatieven
  • Bekijk ethische aspecten
  • Bevraag en adviseer
  • Kies en beslis
  • Implementeren
  • Bevraag resultaten
  • Follow-up
slide54

Hoe ideaal in de praktijk?

Introduceren van de technologie

  • Vraag gestuurd
  • Professionelen
  • Tijdstip van introduceren
  • Wetgeving

# Kritische vragen …

slide55

Hoe ideaal in de praktijk? (2)

Nood aan technologie op maat

  • Gepersonaliseerde technologie
  • Evoluerend met de noden
  • Kwaliteit van het leven verhogen
  • Zo weinig mogelijk activiteit van de pmd
  • Snelle afhandeling & grote flexibiliteit
  • Psycho-educatie en begeleiding
slide56

V. Conclusies in de zoektocht

naar de meerwaarde van technologie

slide57

Conclusies in de zoektocht naar de meerwaarde van technologie

  • De behoeften van de mantelzorger en de persoon met dementie ivm thuiszorg
  • Het aanbod op de technologiemarkt
  • Kennis over technologie en behoefte aan technologie
  • Technologie vanuit het perspectief van personen met dementie.
slide58

Eindconclusies

  • Noden staan centraal
      • Persoon met dementie
      • Mantelzorg / naaste omgeving
  • Nood aan optimaal werkende technologie
  • Respect voor vraagbehoefte en ethiek
  • Voldoende ondersteuning
  • Verwachtingen technologie = realistisch!
  • Nood aan uitgebreid kritisch onderzoek
slide59

Eindconclusies (2)

Technologie complementair aan menselijke assistentie

Antwoord op onderzoeksvraag overheid:

…Technologie zou een meerwaarde kunnen betekenen in het uitstellen van een opname…