t rk dili dillerin en zenginidir n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Türk dili ,dillerin en zenginidir. PowerPoint Presentation
Download Presentation
Türk dili ,dillerin en zenginidir.

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 14

Türk dili ,dillerin en zenginidir. - PowerPoint PPT Presentation


  • 251 Views
  • Uploaded on

Türk dili ,dillerin en zenginidir. ÇATILARINA GÖRE FİİLLER. Fiiller, özne ve nesnelerine göre çeşitli özellikler gösterir. Fiil tabanlarına getirilen birtakım eklerle, farklı anlamlarda yeni fiil gövdeleri türetirler. Fiiller,çatıları bakımından iki ana grupta incelenir:.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Türk dili ,dillerin en zenginidir.' - wing-burns


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2

ÇATILARINA GÖRE FİİLLER

Fiiller, özne ve nesnelerine göre çeşitli özellikler gösterir.

Fiil tabanlarına getirilen birtakım eklerle, farklı anlamlarda yeni fiil gövdeleri türetirler.

Fiiller,çatıları bakımından iki ana grupta incelenir:

slide3

ÖZNELERİNE GÖRE FİİLLER

1-Etken fiiller

2-Edilgen fiiller

3-Dönüşlü fiiller

4-İşteş fiiller

slide4

ETKEN FİİLLER

Fiil cümlelerinde yüklemin bildirdiği işi yapan

belliyse bu fiillere etken fiil denir.

Yağmur yağıyor. (Yağan ne?) Sorusu sorulur.

Cevap olarak bir özne bulunuyorsa o fiil etken fiildir.

slide5

EDİLGEN FİİLLER

Yüklemin bildirdiği işi yapan belli değilse ,öznesi

yoksa bu fiillere edilgen fiil denir.

Kapı kırıldı. Çocuk dövüldü. Defter yırtıldı.

Edilgen çatılı fiillerde özne bulunmaz.

Böyle cümlelerde nesne, özne gibi görünür.

slide6

EDİLGEN FİİLLER

Kapı kırıldı. (Ne kırıldı?) sorusunun cevabı olan

“kapı”burada “kırma işini yapan” değil “kırılan” dır.

Edilgen fiillerle kurulan cümlelerde özne gibi

görünen nesneye “sözde özne” denir.

slide7

DÖNÜŞLÜ FİİLLER

Öznelerin yaptığı iş yine özneye dönüyorsa yani

yaptığı işten yine kendisi etkileniyorsa “dönüşlü fiil”

denir..

Tara-n, yıka-n,

-n dönüşlülük eki bazen edilgenliğe kaydığı için

dönüşlü mü yoksa edilgen mi oldukları ancak cümle

içinde anlaşılır.

Kız süsleniyor.(dönüşlü), sınıf süsleniyor (edilgen)

Çocuk yıkanıyor(dönüşlü)çamaşır yıkandı (edilgen)

slide8

İŞTEŞ FİİLLER

Fiilin gösterdiği işi, birden çok özne ortaklaşa,

karşılıklı ya da birlikte yapıyorsa böyle fiillere “işteş fiil”

denir.

Vur-u-ş, döv-ü-ş, böl-ü-ş...

İşteş fiillerin üç anlam yönü vardır:

1- Karşılıklı yapma: öde-ş, vur-u-ş,

2-Birlikte yapma: koş-u-ş, kaç-ı-ş, uç-u-ş..

3-Ortaklaşa yapma: böl-ü-ş

NOT: Yüklemi işteş olan bir cümlede özne bir

tane olursa fiil dönüşlülük anlamı verir.

*Babam yatıştı*

slide9

NESNELERİNE GÖRE FİİLLER

Nesnelerine göre fiiller dörde ayrılır:

1- Geçişli fiiller

2-Geçişsiz fiiller

3- Oldurgan fiiller

4-Ettirgen fiiller

slide10

1-GEÇİŞLİ FİİLLER

Nesne alan fiiller geçişlidir.

Kır,gör, seç, anla, düşün

NOT: Bir fiilin geçişli olduğunu anlamak için

mastardan önce”ne?, neyi?,kimi?”sorusunu sormak

gerekir. Soruya cevap alınıyorsa fiil geçişlidir.

Çocuk pazarda muz gördü. (Ne gördü?) “muz”

slide11

GEÇİŞSİZ FİİLLER

Nesne almayan fiillere “geçişsiz fiil” denir.

Yaşa, gücen, uyu, yürü, uyan, uzan, dolaş...

Ne?,neyi? Sorularına cevap vermez.

Çocuklarla biraz parkta dolaştık.

Neyi dolaştık?,

Kimi dolaştık? Cevap yok.

slide12

OLDURGAN FİİLLER

Yapım ekleri alarak geçişsiz fiiller geçişli

duruma getirilir.

Kork -(geçişsiz) Kork-ut-(geçişli)

Uç-(geçişsiz) Uç-ur -(geçişli)

slide13

ETTİRGEN FİİLLER

Geçişsiz fiiller -t, -r , - ekleriyle geçişli

olabiliyorsa, geçişli fiillerin de yine aynı eklerle

geçişlilik dereceleri arttırılabilir.

Yaz yaz-dır- (geçişli) yaz-dır-t

Böl- böl-dür böl-dür-t-tür

slide14

II.ÖDEVLER- UYGULAMALAR

1-”öğrenmek “ fiili çatısı bakımından ne tür bir fiildir?

Etken,geçişli