i fj lskyldan hornsteinn e a hornreka l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
I FJÖLSKYLDAN HORNSTEINN EÐA HORNREKA PowerPoint Presentation
Download Presentation
I FJÖLSKYLDAN HORNSTEINN EÐA HORNREKA

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 55

I FJÖLSKYLDAN HORNSTEINN EÐA HORNREKA - PowerPoint PPT Presentation


  • 213 Views
  • Uploaded on

I FJÖLSKYLDAN HORNSTEINN EÐA HORNREKA. Fjölskyldan og félagsleg þjónusta 103. INNGANGUR. Reynt að segja frá þróun og stöðu fjölskyldunnar á Vesturlöndum

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'I FJÖLSKYLDAN HORNSTEINN EÐA HORNREKA' - wattan


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
i fj lskyldan hornsteinn e a hornreka

I FJÖLSKYLDANHORNSTEINN EÐA HORNREKA

Fjölskyldan og félagsleg þjónusta 103

inngangur
INNGANGUR
  • Reynt að segja frá þróun og stöðu fjölskyldunnar á Vesturlöndum
  • Leitast við að kynna sjónarmið og rannsóknarniðurstöður sem kveðið hefur að í umræðunni meðal fræðimanna, fagfólks og almennings í nágrannalöndunum
  • Umfjöllun um skilnað fær þó nokkra umfjöllun sökum algengis
  • Vantar efni um fjölskylduna
  • Framlag til faglegrar og almennrar umræðu sem gæti stuðlað að aukinni vitund um stöðu mála og frekari aðgerða
  • Efnisröðun
    • Þróun fjölskyldunnar í tímans rás
    • Áhrif sem núverandi samfélagsaðstæður hafa haft á hjónaband og og fjölskyldulíf
    • Misgengi milli hugmynda og veruleika
    • Skilnaðarfyrirbærið
    • Hlutverk fjölskyldumálastefnu og nauðsyn aðgerða
i fj lskyldan t mans r s
I. FJÖLSKYLDAN Í TÍMANS RÁS
  • Fjallað um fjölskylduna heimspekilega í gegnum tíðina
  • Vinsælt efni samfélagsfræðinga í dag
  • Fjölskyldan hefur verið skilgreind, flokkuð eftir tímabilum, tegundum og formgerð og áhrif efnahagslegra og sögulegra þátta greind
  • Ekki verið hægt að sammælast um neina einhlíta flokkun
  • Fjölskyldan virðist ekki hafa breyst jafnmikið og oft hefur verið haldið fram en einhverjar breytingar hafa átt sér stað
  • Kjarnafjölskyldan ekki ný af nálinni
  • Barnavinna fyrirfinnst víða
  • Hefur skipað misháan sess gegnum aldirnar
  • Félagslegt hlutverk hennar verið á reiki
  • Ríkjandi hugmyndafræði um skyldur, kynhlutverk og tengsl, hvað á og hvað má
  • Kirkja og stjörnvöld hafa samið lög og sett skorður
  • Stjórnað í efnahagslegum tilgangi
slide4

Hefur lengst af gegnt lykilhlutverkinu að vera frumhópur einstaklingsins

  • Hjónaband/fjölskylda, formleg eða óformleg, er umgjörð sem verndar
    • í lagalegum, siðferðilegum og efnahagslegum skilningi
    • viðkvæm og persónuleg tilfinningabönd
    • snúum okkur að henni í gleði og sorg, erfiðleikum og sigrum
  • Hin hliðin sem lýtur að lokun
    • innbyrgðri kúgun, misbeitingu og ofbeldi
    • viðgengst vegna friðhelgi einkalífsins og óskráðra reglna eða hugmynda um feðraveldi og húsbóndavald
    • Leyfilegt að vanvirða persónuhelgi og kynferðismörk og veita útrás innbyrgðri reiði
  • Margt skrifað um kost og löst á fjölskyldunni og tildrög hennar
  • Ekki gott að vera einn, sérstaklega hvað varðar hagsmuni karlmanna
    • Konur sækja frekar um skilnaði en karlmenn
  • Fjölskyldan frumhópur hverrar manneskju og minnsta þjóðfélagseiningin
    • Uppfyllir æðri þarfir og hefur markmið
  • Á Íslandi fyrst barn og svo hjónaband til að tryggja frjósemi og réttmæti hjónabands
thverfan og innvi irnir
Úthverfan og innviðirnir
  • Upp úr síðustu aldamótum – félagsvísindamenn og samskiptafræðingar beina sjónum sínum að fjölskyldunni sem stofnun og samskiptaeiningu
  • Fjölskyldutengsl og aðstæður skiput máli fyrir þroska barna, félags- og tilfinningalega erfiðleika og geðsjúkdóma
  • Fjölskyldan jarðvegur fyrir andlegt, félgaslegt og líkamlegt heilbrigði, ættartengsl, samstöðu og tengslamyndun
  • Lagður grunnur að kenningum um tjáskipti, formgerð, hlutverka- og tengslamótun
    • Beitt í meðferðar- og forvarnarstarfi í þágu fjölskyldunnar
  • Upp úr 1950 fjölskyldunni gert hátt undir höfði á Vesturlöndum í kjölfar heimsstyrjaldar
  • karlmenn aftur á vinnumarkaðinn og endurheimta sinn sess
  • Hentaði vel að hlúa að konum í eldhúsi, stofu og svefnherbergi, ímynd húsmóðurinnar lofuð
slide6

Fjölskyldan sameinaðist við útvarpið

  • Upp úr 1960 fara konur aftur út á vinnumarkaðinn og í nám með aukinni sjálfsvitund og jafnréttiskröfu
  • Þungamiðjan jafnréttismál og staða konunnar
  • Unglingamenningin hóf innreið sína
  • Upp úr 1970 talað um firringu og kynslóðabil
  • Rannsóknir fóru að beinast að veikleikum fjölskyldunnar
  • Gagnrýni á efnishyggju fjölskyldunnar og vanmátt út á við
  • Fjölskyldan vettvangur ofbeldis og barnamisþyrminga
  • Fjölskyldan uppspretta kúgunar á konum og börnum með hefðbundnum kynhlutverkum og feðraveldi
  • Rannsóknir beindust í fyrstu að líkamlegu og andlegu ofbeldi gegn börnum, því næst konum, síðan að kynferðislegu ofbeldi og sifjaspellum
    • Eðli og umfang svipað og í flestum vestrænum löndum
slide7

Upp úr 1980 þróaðist skipulögð félagsleg þjónusta

Undanfarið hefur karlmanns- og föðurhlutverkið orðið tilefni greiningar og rannsókna í vaxandi mæli

Rannsóknir hafa beinst að því að greina áhrif ýmissa samfélagsbreytinga, gildismat og óskir almennings, þarfir afmarkaðra hópa, umfang og eðli vandamála og þjóðfélagsmeina sem birtast og bitna á fjölskyldu og uppeldisskilyrðum barna

hugmyndafr i og starfsh ttir
Hugmyndafræði og starfshættir
  • Þeir sem starfa við heilbrigðis- og félagsmál eða láta sig málefni fjölskyldunnar varða á annan hátt neyðast til að mynda sér skoðun til að störf þeirra verði ekki ómarkviss eða traustsins verð
  • Eiga lykilstéttir eins og kennarar eða fóstrur að skipta sér af þegar aðbúnaði barna er ábótavant eða andlegri, félagslegri eða líkamlegri heilsu þess er misboðið
    • Hver er ábyrgur?
    • Hver á að hafa frumkvæðið?
    • Hvernig á að tryggja heppileg viðbrögð og viðeigandi vinnubrögð?
    • Hvar eru mörkin?
slide9

Þjóðfélagsumræða hafin í nágrannalöndum okkar

  • Endurspeglar, mótar og skerpir ríkjandi hugmyndafræðileg viðhorf
  • Sprottið fram í tengslum við kynningu á laga- og reglugerðarsmíð sem ætlað er að marka skipulega félagsmálastefnu með hliðsjón af breyttum þjóðfélagsaðstæðum
  • Skoðanir stýrast stundum um of að persónulegum skoðunum eða ómeðvituðum viðhorfum
    • T.d. Í skilnaðar- og forsjármálum, vanrækslu- og misbeitingarmálum
  • Engin löggjöf getur tyrggt faglega málsmeðferð eða komið í veg fyrir misbeitingu valds eða persónuleg áhrif
  • Á öllum tímum hefur kreppt að fjölskyldunni á einhvern hátt út frá efnahagslegum- pólitískum eða öðrum félagsmótandi áhrifaþætti
  • Stefnumörkum í málefnum fjölskyldunnar og íhlutun í þau er viðeigandi og verðugt viðfangsefni yfirvalda, sérfræðinga og fagfólks
    • Krefst þekkingar og skilningar á aðstæðum og hugmynda- og siðfræðilegrar vitundar hjá þeim sem hlut eiga að máli
a st ra en hvert
Að stýra – en hvert?
  • Viðhorf fræðimanna og almennings til fjölskyldunnar hafa skipst í ólík horn
  • 1. Sumir telja að hlutverkaþurrð og upplausn fjölskyldunnar sé svo langt komin að hún sé að deyja út
    • Áhrif frá neyslumenningar hefur spillt forsendum mannlegs tilfinningaþroska og tengslamyndunar
    • Hæfileikinn til að elska sé á undanhaldi
    • Sjálfsmynd fólks og gildismat skilgreinist út frá efnislegum eigum, yfirráðum og frama
    • Ef fólk nennir að eignast börn er það í eigingjörnum tilgangi
  • 2. Er að samfélagsbreytingar hafi ótvíræð áhrif á fjölskylduna og hún eigi í vök að verjast en hún standi á traustum fótum og hafi gert í gegnum aldirnar
    • Hjónabands- og fjölskyldustofnun byggist ekki aðeins á líffræðilegum frumhvötum heldur hefur hún styrkst í aldanna rás og skapað þannig gildi og væntingar að hún öðlist æ meira verðmæti með hverri kynslóð
slide11

3. Nú eru samfélagsbreytingar endanlega að ganga milli bols og höfðust á hjónabandi og fjölskyldu

    • Innan fjölskyldunnar samræmist ekki lengur hefðbundið hjónalíf og foreldrahlutverk
    • Fjölskyldustofnunin er tímaskekkja
    • Þarf gagngerar breytingar ef hún á að haldast
    • Það sem stenst ekki kröfur tímans verður að breytast
kreppa og breyting
Kreppa og breyting
  • Fjölskyldan á krossgötum eða í kreppu
  • Kreppuástand skapast þegar upplausn eða rof verður á einhverju ástandi
    • Tómarúm eða togstreita myndast milli ólíkra afla og nýtt jafnvægi verður að skapast
  • Fjölskyldukreppa er bilið sem er á milli hugmynda og veruleika
  • Eftirsjá og tregi yfir hamingjusömu stórfjölskyldunni
    • sambúð margra kynslóða
    • börnin á hnjám afa og ömmu
    • hjónin vinnandi hlið við hlið
    • nægur tími
    • náin tengsl
    • engir skilnaðir
    • engin streita
slide14

Goðsögnin þjónar tilgangi en segir ekkert um

    • efnislegan skort
    • fátæklegar matarvenjur
    • húsnæðisþrengsli
    • fávísi í kynlífi og uppeldismálum
    • hömlur sem viðkvæmari mannlegum samskiptum og persónuþroska voru settar
  • Tíðarandi hefur áhrif á viðhorf manna og gerðir
    • kvikmyndir
    • glanstímarit
    • persónulegir harmleikir og bjarmalsegið ævintýralíf uppa
    • aldrei hafa verið til aðrir eins unlingar, upplausn fjölskyldu og hjónabands, annað eins umfang ofbeldis og sifjaspella
slide15

Breyttir framleiðsluhættir og efnahags- og þjóðfélagsbreytingar hafa haft í för með sér

    • minni tengsl milli kynslóða
    • tengsla- og stuðningsnet ættar og umhverfis hefur orðið veigaminna
    • framlag sérfræðinga og félags þjónustu kemur að hluta í staðinn
  • Hjónalífið í hættu, skammlíf sambönd einkenni líf ungs fólks!
    • Óvígð sambúð og tíðir skilnaðir lausn
  • Hjónabandið var félagsleg stofnun sem byggðist á gagnkvæmum skyldum og kvöðum og það skipti máli hverjum maður giftist
    • afkoma og félagsleg staða markaðist af fjölskyldumyndun
slide16

Hjónaband og fjölskylda byggjast fyrst og fremst á tilfinningatengslum

  • Á Vesturlöndum giftir fólk sig og á börn seinna en fyrir nokkrum áratugum
    • gerir ráð fyrir breytingum
    • er óhrætt að prófa ýmislegt nýtt
    • ný sambúðarform
    • nýja lífshætti
    • ný verkefni
    • ný hlutverk
  • Fólk gerir meiri kröfur um menntun og lífsgæði sem fela í sér verðug verkefni
slide17

Kjarnafjölskylduformið, vígð eða óvígð sambúð, er ekki eini eftirsóknarverði kosturinn

    • búa hvort í sínu lagi vegna frjálsræðis eða vegna þess að þau tilheyra tveimur fjölskyldukjörnum (börn úr fyrri hjónaböndum)
    • lifa einir með börnum sínum eða einstaklingi af sama kyni
    • óvígð sambúð nú löggild
  • Fjölbreytnin kallar á sérstaka umhugsun um hvernig megi tryggja að hún reynist óskaðleg fyrir börn sem eiga í hlut
g mul hugun n skilyr i
Gömul hugun – ný skilyrði
  • Þrátt fyrir nauðsyn á félagslegri þjónustu og mikla nýtingu á henni skipta fjölskyldu- og ættargengsl miklu málí í daglegu lífi venjulegs fólks
  • Mikið lagt upp úr reglulegu sambandi við upprunafjölskyldu sem jafnvel býr í sama hverfi
  • Þróun formlegrar þjónustu af hendi samfélagsins þarf að haldast í hendur við aukna aðstoð við fjölskylduna sem gerir henni kleift að sinna umönnun og rækta fjölskyldutengsl eftir megni og á þann hátt sem opinber þjónusta getur aldrei
  • Rannsóknir – fólk stefnir að því að afla sér menntunar, fá starf við hæfi, stofna fjölskyldu, búa í hamingjusömu hjónabandi og eignast heilbrigð börn
slide19

Hefðubundnar hugmyndir um kynhlutverk og fjölskyldulíf ekki á undanhaldi

  • Sænsk rannsókn frá 1987
    • Börn einstæðra millistéttarmæðra sem eiga styrkan fjölskyldubakhjarl og búa við traustan efnahag ná góðum og jafnvel betri námsárangri og félagshæffni en börn frá kjarnafjölskyldum í millistétt
    • Börn sem koma frá fjölskyldum í uplausn og rofnum fjölskyldutengslum, einstæðum mæðrum, sem ekki hafa bakhjarl eru olnbogabörn frá fæðingu, tekst ekki að standa sig í námi og samkeppni um gott starf eða starf yfirleitt, þau valda ekki maka- , fyrirvinnu- eða foreldrahlutverkum, eru tortryggð og verða tortryggin. Þau verða viðfangsefni félagsmálaþjónustu og eru svipt forsjárhlutverki sínu sem enn magnar vítahringinn
a st ur slenskra fj lskyldna
Aðstæður íslenskra fjölskyldna
  • Nýlegar rannsóknir
  • Sams konar erfiðar ytri aðstæður hafa misjöfn áhrif í fjölskyldum eftir því hvernig fjölskyldur eru í stakk búnar að takast á við þær
  • Menntun, traust fjölskyldubönd, persónulegur sjálsstyrkur, makaval, líðan á vinnustað o.fl.
  • Meðalvinnutími fyrirvinnu fjölskyldna (25 – 45 ára með tvö börn) er 56 klukkustundir í viku og margir í fleiri en einu starfi
  • Samanlagður vinnutími beggja hjóna er 77,8 stundir á viku
  • Kvartað undan miklu vinnuálagi og of litlum tíma til að sinna börnum og hlúa að hjónabandi
slide21

Karlar kvarta yfir að hafa of lítinn tíma með börnum

  • Konur kvarta yfir of miklu vinnuálagi og fjarveru eiginmanns/föður frá heimili
    • Lítið um sumarfrí
  • Breytingar sem skipta mestu til að bæta hjónaband og fjölskyldulíf
    • eiga aðgang að dagvistun og skóladagurinn sé samfelldur
    • meiri tími fyrir fjölskyldusamveru og minni vinna
    • betri efnalegar aðstæður
  • Notkun frítíma skiptir mestu fyrir hjóna- og fjölskyldulíf en ekki magn hans
slide22

Samstaða og sömu markmið skipta máli

  • Það þarf andlega, félagslega og líkamlega hraust fólk til að ráða við þær aðstæður sem íslenskum barnafjölskyldum eru búnar í dag
  • Það eru “veiku” fjölskyldurnar sem þurfa á aðstoð hins opinbera að halda
  • Eru oft í vítahring sökum aðstæðna og þurfa hjálp til að rjúfa hann
    • Dæmi á bls. 31 - 32
vi horf til vinnu
Viðhorf til vinnu
  • Sérkenni menningar okkar og íslensk viðhorf, dugnaður og gildi þess að spjara sig
  • “Á hverju sem gengur skal komast yfir heiðina, aflanum bjargað eða heyjunum komið í hús” Bjartur í Sumarhúsum
  • Hjón standa saman hvað sem á dynur
  • Börn vinna og það er merki um dygð og sjálfstæði en er álitið neyðarúrræði í nágrannalöndum okkar
  • Nægur eða vel nýttur tími til samveru er ein af forsendum góðs fjölskyldulífs (ekki fjöldinn sem skiptir öllu heldur hvernig hann er nýttur)
  • Fylgni milli hamingju í hjónabandi og samverustunda
  • Fylgni milli samveru barna og foreldra og tengsla þeirra síðar meir
slide24

Vinnan, vinnusjálfið og persónutengsl á vinnustað skipa æ hærri sess og fá félagslegt gildi umfram það sem vinnan gefur í beinhörðum launum

Aukin skilnaðartíðni

Þróun nýrra fjölskyldugerða og sambýlishátta

r unin
Þróunin
  • Ekki nútímafyrirbæri
  • Hefur verið til svo langt sem heimildir ná
  • Þekktar lýsingar úr fornritum
  • Voru ekki algengir og yfirstéttarfyrirbæri
  • Lítt þekktir frá 16. og fram á 19. öld
  • Tíðni og forsendur hafa breyst
  • Um 1900 um 1% hjónabanda lauk með skilnaði á Norðurlöndum
  • Um 25% í dag
  • Hefur fjölgað mikið í BNA og V-Evrópu
slide27

Um 33% barna sem fædd eru á 9. áratugnum á Vesturlöndum muni búa einhvern hluta uppvaxtarára sinna hjá aðeins öðru foreldri sínu

    • Hluti þeirra mun reyna
      • endurgiftingu foreldra
      • eignast sjúpforeldri
      • reyna annan skilnað foreldra
      • eignast stjúpforeldri
  • Fjölskylduráðgjafar og aðrir meðferðaraðilar
    • Hvaða áhrif hefur þetta á börn tilfinningalega og félagslega
    • Hvernig má bregðast við á sem áhrifaríkastan hátt
hagn t afgrei sla e a tilfinningaleg rvinnsla
Hagnýt afgreiðsla eða tilfinningaleg úrvinnsla
  • Þróaðar kenningar um skilnaðarferlið og þau átök sem skilnaður hefur í för með sér fyrir foreldra og börn
  • Getur spannað mjög mis langan tíma frá vikum og upp í ár
  • Hvert stig hefur sín sérkenni og kreppueinkenni
  • Meðferð, stuðningur og fræðsla gagnast á öllum stigum
  • Stjúpfjölskyldur fylgja oft í kjölfar skilnaðarferlis
  • Samfélagsumræða og viðhorfsbreytingar skipta máli fyrir aðlögun í stjúpfjölskyldum
  • Hvert tilvik, viðbrögð og sársauki sem því fylgir, einstakt í eðli sínu og meðhöndlað sem slíkt
  • Skilnaðir eins og að skipta um föt!
slide29

Fólk leitar oftar aðstoðar í tíma til að vinna úr erfiðleikunum

  • Vaxandi að fólk þori að skera á vítahring
  • Viðkvæmustu hlutirnir í skilnaði eru myndaalbúm fjölskyldunnar og hjónarúmið
    • Það persónulegasta í sambandinu
  • Börn leggja áherslu á að hjónarúmið fylgi þeim og “mömmunni”
    • Táknrænt um að þau hafi ekki tapað fótfestunni í lífi sínu
  • Skilnuðum er oftast hægt að líkja við dauðsfall eða ástvinamissi
slide30

Færist í vöxt að nútímafólk marki ýmis tímamót og fjölskylduviðburði með sérstakri athöfn fyrir utan þetta hefðbundna

    • t.d. nefningu barns, flutning í nýtt hús, náms- eða starfsáfanga er náð, ungmenni yfirgefur hreiðrið
  • Skilnaðarráðgjöf mælir með kveðjuathöfn, t.d. Kaffi fyrir vini og tengdafólk sem myndi auðvelda samskiptin í kringum skilnaðinn og á eftir
t maverkefni
TÍMAVERKEFNI

1. Undanfarinn og eftirmálinn skipta mestu

Viðbrögð barna við skilnaði

Nokkur atriði sem læra má af

2. Um áhrif forsjárfyrirkomulags

Þekking og aðgerðir

Stefnumörkun í Fjölskyldumálastefnu

Jafnrétti

3. Börnin og misgengið

Enginn veit sína ævina

4. Fjölskylduráðgjöf

Lokaorð

undanfarinn og eftirm linn skipta mestu
UNDANFARINN OG EFTIRMÁLINN SKIPTA MESTU

Undanfarinn, alvarlegar togstreitur, léleg tjáskipti og samvinnuleysi

Seinni tíma rannsóknir sýna þótt þetta eigi við um marga, þá er undanfari skilnaðar breytilegur t.d. breytt viðhorf og forsendur

Gagnstæð lífsviðhorf og gildismat algeng ástæða

slide33

Það er ekki forsaga eða framvinda skilnaðar sem skipta mestu

  • Heldur hvernig börn og foreldrar takast á við álagið sem fylgir skilnaði og aðlögun eftir á
    • 50% hjóna í skilnaði hafa átt í tíðum og alvarlegum deilum
    • 20% í nokkrum
    • 25% - 30% í litlum eða alls engum deilum
vi br g barna vi skilna i
Viðbrögð barna við skilnaði
  • Skilnaður foreldra er börnum alltaf áfall
  • Kallar oftast fram kreppuviðbrögð
  • Kvíði – þunglyndi – sorg og angist hvað um það verði, eru algengustu bráðavibrögð barna
  • Stundum er skilnaður léttir fyrir barnið, það jafnvel komið lengra en foreldrarnir
slide35

Algengast að börn nái tökum á verstu vanlíðan sinni á ½ til 1 ári

Oft er togstreita um trygglyndi barna við báða foreldra

Erfitt að átta sig á langtímaáhrifum, margir áhrifaþættir koma við sögu

Skilnaðarbörn tjá oftar höfnunarkennd

nokkur atri i sem l ra m af
Nokkur atriði sem læra má af
  • Stundum hefur skilnaður í för með sér bætt samkomulag milli foreldra
  • Skilnaðarbörnum getur vegnað vel þegar jafnvægi er komið á
  • Sálrænir aðlögunarhæfileikar barna eru nátengdir miklum og tíðum átökum í hjónabandi foreldra
  • Aðstæður foreldris sem hefur forsjá barns eftir skilnað skipta sköpum
slide37

Ef barnið nýtur beggja foreldra, getur barnið átt hauk í horni hjá hinu foreldri ef annað þeirra er miður sín

Niðurstöður rannsókna sýna að brýnt er að styðja við bakið á einstæðum foreldrum

Börn nefna að erfiðast sé við skilnað foreldra að missa samband við annað foreldri sitt

Sama viðhorf hjá feðrum, að missa samband við börnin

Löggjöf sem ætlað er að tryggja umgengnisrétt barns við báða foreldra sína er vitaskuld frumskilyrði

um hrif forsj rfyrirkomulags
Um áhrif forsjárfyrirkomulags
  • Margar rannsóknir hafa glímt við að komast að því hvort eitt forsjárfyrirkomulag gefist betur en annað, þ.e. að barn dvelji aðeins hjá móður, aðeins hjá föður eða er forsjáin sameiginleg
  • Aldur barns skiptir miklu um hæfni þess til að þola breytileika og tengslarof
  • Því yngra sem barnið er þeim mun meiri þörf er fyrir stöðugleika og samfelld tengsl og slíkt er erfitt að tryggja nema foreldrar hafi gott samstarf
slide39

Einnig er vitað að börn á skólaaldri hafa góða hæfni til að laga sig að allflóknu kerfi, t.d. á viku- eða mánaðargrunni bæði varðandi dvalarstað, stundatöflu og tengsl, en forsendan er að því fylgi ekki togstreita, kvíði og óöryggi um vilja eða skiptar skoðanir foreldranna

Rannsóknir hafa sýnt að dæmi eru um að börn sem alast upp á tveim heimilum hafa látið í ljós sérstaka ánægju með fyrirkomulagið og fundist þau vera sérlega vernduð og elskuð af báðum foreldrum (sem bæði tvö vildu og gátu haft börnin)

slide40

Þau nutu jafnt samskipta við báða foreldra í stað þess að eiga eitt “alvöruforeldri” og annað “sunnudags- eða leikforeldri”.

Í ljósi þessa fannst þeim það þess virði að fara á milli heimila með vissu millilbili og takast á við þá aðlögun sem því fylgdi

slide41

Mörgum foreldrum finnst óviðunandi og jafnvel óbærilegt að þurfa að afsala sér forsjá síns eigin barns og finnst það vera tákn um höfnun eða afskiptaleysi gagnvart barninu og vantraust á foreldrahæfni sína

Fagfólk hefur nú yfir að ráða fáguðum vinnuaðferðum og reynslan hefur sýnt að skipuleg skilnaðarráðgjöf í stað forsjárdeilu þjónar slíku markmiði

ekking og a ger ir
Þekking og aðgerðir
  • Þó rannsóknarniðurstöður séu ekki alveg einhlítar um skilnaðarkreppuferlið og áhrif þess á börn og fullorðna, þá er margt hægt að gera til að beina þróun á jákvæðan hátt
  • Skilnaðurinn er í sjálfu sér ekki verstur fyrir barnið heldur eru það samskipti foreldra yfirleitt fyrir og eftir skilnað
  • Við vitum að fræðsla, meðferð og styðjandi aðgerðir í þágu barnafjölskyldna geta beinlínis stuðlað að hæfari foreldrum og bætt hamingju þeirra og foreldranna og jafnvel komið í veg fyrir skilnað
slide43

Fátt er eins niðurbrjótandi og langvarandi forsjárdeila

Samskiptafræðingar staðhæfa að þannig deilur þó að þeim sé vel staðið muni samt hafa spillandi áhrif á fjölskyldutengsl og oft í þeim mæli að þau bíða þess aldrei bætur

Vitað er um að óöryggi, vanlíðan og vanræksla á bernskuárum eiga sinn þátt í ráðvilltu og óhamingju unglinga

slide44

Þetta birtist í sjálfseyðileggjandi hegðun eða árásarhneigð og getur orðið samfélaginu dýrkeypt

Fyrirsögn í blaði 2001 – “Kostnaður við einn fíkniefnasjúkling er milljón á ári”.

Svona grein vekur fólk til umhugsunar því he´r er ekki aðeins um mannleg verðmæti að ræða heldur líka beinharða peninga

iv fj lskyldum lastefna
IV. FJÖLSKYLDUMÁLASTEFNA
  • Ný þekking, slípaðri starfs- og lífshættir og hugmyndafræði velferðarþjóðfélagsins hafa markað spor á hagsmunavettvangi fjölskyldunnar
  • Betur mótaðar kenningar um hagvöxt og ný viðmið um gildi heildrænnar skipulagningar hafa þau áhrif að í vaxandi mæli er farið að stilla saman strengina t.d. milli fjölskyldu og ýmissa félags- og uppeldisstofnana
stefnum rkun
Stefnumörkun
  • Fjölskyldan og félagsstofnanir eru ekki keppinautar heldur samherjar með ólík hlutverk en sama markmið
  • Þótt þjóðfélagsbreytingar knýi fram breytta lífshætti, hegðun og samskipti þurfa einstaklingarnir samt aðlögunartíma
  • Mótþrói nauðsnlegur undanfari allra breytinga
  • Manneskjan heldur í það gamla og góða
slide47

Félagsleg mishröðun sem birtist á vettvangi samskipta og fjölskyldumála getur orðið svo mikil að misgengið milli ætlunar og veruleika verði of dýrkeypt fyrir einstaklinga og samfélag

Í Svíþjóð fer eitt ráðuneyti með fjölskyldumálefni og í norrænni samvinnu er fengist við að samræma löggjöf, aðgerðir og þjónustu í þágu fjölskyldunnar á Norðurlöndum í átt að samhæfðri félags- og fjölskyldumálastefnu

jafnr tti
Jafnrétti
  • Mikil áhersla á Norðurlöndum að marka stefnu varðandi jafnrétti og jafna stöðu kynjanna í atvinnulífi og námi innan fjölskyldu
  • Átak í þessum málum gæti orðið einn snarasti þátturinn í að skapa hjónum og foreldrum betri samvinnugrundvöll og börnum hagstæðari uppvaxtar- og uppeldisskilyrði
slide49

Kynímynd karla í fjölskylduhlutverki

  • Krafa um hefðbundið móðurhlutverk
  • Fræðsla í skólakerfinu
  • Tveir málaflokkar skipta sköpum
    • þróun atvinnu- og húsnæðismálastefnu
b rnin og misgengi
Börnin og misgengið

Þriðji geirinn eru skólamál og dagvistir, æskulýðsstarfsemi og félagsmiðstöðvar

Þær höfðu áður fyrr kennslu, geymslu og skemmtunarhlutverki að gegna

Uppeldis- og félagsmálahlutverk þessara stofnana fer ört vaxandi

Gagnkvæmt traust milli heimilis og uppeldisstofnana er nauðsynlegt

slide51

Bætt menntun og stuðningur við fagfólk og foreldra

Tvíbent viðhorf hver beri ábyrgðina á uppeldinu, heimilin eða stofnanir

Veigamiklir þættir stofnana er andleg, félagsleg og líkamleg heilsuvernd – þjálfun í að þroska hæfileika sína í leik og starfi

Sífelld togstreita á milli foreldra um hver eigi að ala upp börnin

Skilning stjórnvalda vantar á að þjóðfélagið þurfi á vinnuframlagi beggja foreldra að halda

slide52

Sífellt fleiri konur afla sér starfsmenntunar og báðir foreldrar vilja geta einbeitt sér í starfi án þess að þurfa sífellt að lifa í angist yfir afdrifum barna sinna í reiðileysi heima eða á götum úti

Áþreifanlegur skaði eins og slysatíðni barna í Reykjavík bæði í heimahúsum og utan heimilis segir hér sína sögu

enginn veit s na vina
Enginn veit sína ævina...
  • Rekja mætti mörg átakanleg dæmi úr meðferðarvinnu með hjón á miðjum aldri sem þurfa að sinna foreldrum annars eða beggja sem eru orðin aldraðir og lasburða og ófærir að sjá um sig sjálfir og búa langt frá
  • Sjá sögu Birnu og Bjarna á bls. 49 – 50
  • Dagvistun aldraðra eða hvíldarinnlögn á elliheimili eða öldrunardeild getur verið góð lausn á svona málum
fj lskyldur gj f
Fjölskylduráðgjöf
  • Er mjög vanrækt í málefnum íslenskra fjölskyldna.
  • Aðstoð:
  • Sú aðstoð sem fer þar fram er í formi fræðslu, ráðgjafar og meðferðar þegar vandi steðjar að fjölskyldu eða einstökum meðlimum hennar og er veigamikill liður í að hjálpa fólki til að mæta áðurnefndu misgengi og til að takast á við breyttar aðstæður.
  • Hlutverk:
  • Hlutverk fjölskylduráðgjafa, miðast við að nálgast vandann út frá því heilbrigða í samvinnu við fjölskylduna á forsendum hennar.
  • Reynt að fá heildarsýn þar sem fagleg aðstoð er veitt og tekið tillit til vanlíðunareinkenna, samskiptatruflunar eða félagslegra örðuleiki með velferð allra fjölskyldumeðlima í huga.
slide55

Skipan fjölskylduráðgjafar:

Fjölskylduráðgjöf þarf að vera skipuð faglærðum starfskröftum td. leikskólakennurum, uppeldisfræðingum, þroskaþjálfa, kennara og fl.

Lokaorð:

Fjölskylda er hornsteinn þjóðfélagsins alveg sama í hvaða formi hún er og börnin eru, og eiga að vera fjársjóður framtíðarinnar.

Kennari: Sigríður Hauksdóttir

Nemendur: Jóhanna Hallsdóttir,

María Michaelsdóttir.