slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
การใช้ยาอย่างสมเหตุผล PowerPoint Presentation
Download Presentation
การใช้ยาอย่างสมเหตุผล

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 14

การใช้ยาอย่างสมเหตุผล - PowerPoint PPT Presentation


  • 585 Views
  • Uploaded on

การใช้ยาอย่างสมเหตุผล. อ.ดร. ภญ. ราตรี สว่างจิตร. ขอบเขตการเรียน. ที่มา ความสำคัญ ความหมายการใช้ยาสมเหตุผล ขั้นตอนและกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ตัวอย่างการใช้ยาที่ไม่สมเหตุผล. ที่มาความสำคัญ. มีการใช้ยาไม่เหมาะสมมากกว่าร้อยละ 50 ของการใช้ยา

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'การใช้ยาอย่างสมเหตุผล' - trevor-curtis


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

การใช้ยาอย่างสมเหตุผลการใช้ยาอย่างสมเหตุผล

อ.ดร.ภญ.ราตรี สว่างจิตร

slide2
ขอบเขตการเรียน
  • ที่มา ความสำคัญ
  • ความหมายการใช้ยาสมเหตุผล
  • ขั้นตอนและกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
  • ตัวอย่างการใช้ยาที่ไม่สมเหตุผล
slide3
ที่มาความสำคัญ
  • มีการใช้ยาไม่เหมาะสมมากกว่าร้อยละ 50 ของการใช้ยา
    • ยาปฏิชีวนะ มีการสั่งใช้อย่างไม่สมเหตุผลในอัตราที่สูงมาก (ร้อยละ 41-91)
    • การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุเกิดได้กับยาทุกกลุ่ม และกับผู้สั่งใช้ยาทุกระดับ
  • ผลเสีย
    • ทำให้มีการใช้ยาที่ไม่จำเป็น เพิ่มความเสี่ยงจากการใช้ยา
    • ทำให้เกิดปัญหาเชื้อดื้อยาในวงกว้าง
    • สร้างความสิ้นเปลืองให้แก่ระบบประกันสุขภาพ และตัวผู้ป่วยเอง
    • กระทบต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศ โดยไม่ช่วยแก้ไขปัญหาการเจ็บป่วยของผู้ป่วย
slide4
ความหมาย

“การใช้ยาโดยมีข้อบ่งชี้ เป็นยาที่มีประสิทธิภาพจริง สนับสนุนด้วยหลักฐานที่น่าเชื่อถือ ให้ประโยชน์กับผู้ป่วยมากกว่าความเสี่ยงจากการใช้ยาอย่างชัดเจน มีราคาเหมาะสม คุ้มค่าตามหลักเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข เป็นการใช้ยาตามขั้นตอนที่ถูกต้องตามแนวทางการพิจารณาการใช้ยา โดยใช้ยาในขนาดที่พอเหมาะกับผู้ป่วยในแต่ละกรณี ด้วยวิธีการให้ยาและความถี่ในการให้ยาที่ถูกต้องตามหลักเภสัชวิทยาคลินิก ด้วยระยะเวลาการรักษาที่เหมาะสม ผู้ป่วยให้การยอมรับ และสามารถใช้ยาดังกล่าวได้อย่างถูกต้องและต่อเนื่อง กองทุนในระบบประกันสุขภาพหรือระบบสวัสดิการสามารถให้เบิกจ่ายค่ายานั้นได้อย่างยั่งยืนไม่เลือกปฏิบัติ”

slide5
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

1. ข้อบ่งชี้ (Indication)

  • ใช้ยาเมื่อมีความจำเป็น (เกิดประโยชน์มากกว่าโทษ)

ตัวอย่าง

    • การให้ยาลดไขมันในผู้ป่วยที่ไขมันในเลือดสูงและมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ
    • การใช้ยา ABO ในผู้ป่วยที่เป็นหวัดที่ไม่มีการติดเชื้อแบคทีเรีย
    • การให้ยาคลายกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุ
      • เวียนหัว ท้องผูก ง่วงซึม ปากแห้ง ความจำเสื่อม
slide6
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

2. ประสิทธิผล (Efficacy)

  • ยานั้นเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยอย่างแท้จริง
    • ดูกลไกการออกฤทธิ์
      • ยาคลายกล้ามเนื้อ ใช้ในโรคกล้ามเนื้อหดเกร็ง ไม่ใช่ใช้ในโรคที่มีการอักเสบของกล้ามเนื้อ เช่น RA, OA
    • มีหลักฐานเชิงประจักษ์สนับสนุนเพียงพอ
      • พาราเซตามอล ใช้แก้ปวดลดไข้
      • กลูโคซามีน ใช้ลดภาวะข้อเสื่อม ยังมีข้อขัดแย้ง
    • ประโยชน์แตกต่างจากยาหลอกและมีความหมายทางคลินิก
      • ยาลดบวม ผลไม่ต่างจากยาหลอก
      • ใช้ยา bromhexineลดเสมหะได้ 4 ml (ผู้ป่วยแยกความต่างไม่ได้)
slide7
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

3. ความเสี่ยง (Risk)

  • คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นหลัก
    • ประโยชน์มากกว่าโทษ
      • ยาลดไขมันในผู้ป่วยไขมันสูง หรือผู้ป่วยเบาหวานที่มีความเสี่ยงโรคหัวใจ
      • การใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ (Orphenadrine) ในผู้สูงอายุ
    • ไม่มีข้อห้ามในผู้ป่วย
      • การใช้ Atorvastatin พาราเซตามอล ในคนที่เป็นโรคตับ
      • การใช้แอสไพรินในเด็กต่ำกว่า 12 ปี
slide8
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

4. ค่าใช้จ่าย (Cost)

  • ใช้ยาอย่างพอเพียงและคุ้มค่า
    • การใช้ยาตามชื่อสามัญ (พาราเซตามอล กับ ไทลินอล)
    • การใช้ยาต้นแบบที่ผลิตจากต่างประเทศ
    • ยากลุ่มยับยั้ง COX-II กับ NSAIDs
slide9
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

5. องค์ประกอบอื่น ๆ ที่จำเป็น (Other considerations)

  • รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง รับผิดชอบและใช้ยาอย่างเป็นขั้นตอนตามมาตรฐานทางวิชาการ
    • ไม่ใช้ยาซ้ำซ้อน: Norgesicกับพาราเซตามอล
    • ไม่ใช้ยาพร่ำเพรื่อ: ยาปฏิชีวนะ
    • ใช้ยาตามแนวทางการรักษา
      • ใช้พาราเป็นยาตัวแรกในการรักษาเข่าเสื่อมอาการเล็กน้อย
slide10
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

6. ขนาดยา (Dose)

  • ใช้ยาถูกขนาด ไม่น้อยหรือมากเกินไป ไม่ปรับยาเอง

7. วิธีให้ยา (Method of administration)

  • ใช้ยาถูกวิธี
    • ยาก่อนอาหาร กินตอนท้องว่าง
    • หลีกเลี่ยงการใช้ยาฉีดโดยไม่จำเป็น
    • หลังพ่นยาสเตียรอยด์ควรบ้วนปาก
    • ยาหยอดจมูกแก้คัดจมูกไม่ควรใช้เกิน 3 วัน
slide11
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

8. ความถี่ในการให้ยา

  • ใช้ยาด้วยความถี่ที่เหมาะสม
    • Amoxicillin ใช้วันละ 2-3 ครั้ง (ไม่ควรใช้ 4 ครั้ง)
    • Cloxacillin ใช้วันละ 4 ครั้ง

9. ระยะเวลาในการให้ยา (Duration of treatment)

    • ใช้ยาในระยะเวลาการรักษาที่เหมาะสม ไม่นานหรือสั้นเกินไป
      • การใช้ยารักษาแผลในกระเพาะควรใช้ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์
      • การใช้ยารักษาสิวใช้ต่อเนื่อง 6-8 สัปดาห์
slide12
กรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่างกรอบแนวคิดในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและตัวอย่าง

10. ความสะดวก (Patient compliance)

  • ใช้ยาโดยคำนึงถึงความสะดวกและการยอมรับของผู้ป่วย
    • อธิบายหรือให้ข้อมูลให้ผู้ป่วยเข้าใจ
      • Tretinoinชนิดทาทำให้ระคายเคือง สิวเห่อในสัปดาห์แรก หลีกเลี่ยงแสงแดด
    • เลือกยาที่ใช้สะดวก เช่น กินวันละ 1-2 ครั้งมากกว่ากินวันล 3-4 ครั้ง
    • มีการตรวจสอบความเข้าใจและติดตามผลการใช้ยาทุกครั้ง
slide13
ตัวอย่างการใช้ยาไม่เหมาะสมที่พบบ่อยตัวอย่างการใช้ยาไม่เหมาะสมที่พบบ่อย
  • ยาระบาย นำมาใช้เป็นยาลดความอ้วน
    • ไม่มีข้อบ่งใช้ ไม่มีหลักฐานทางิชาการสนับสนุน กลไกการออกฤทธิ์ไม่สนับสนุน
  • พาราเซตามอล
    • ปกติกินวันละไม่เกิน 4 กรัม กินติดต่อกันไม่เกิน 5 วัน หลีกเลี่ยงการใช้ในคนที่เป็น G-6PD ผู้ที่ดื่มสุราหรือสูบบุหรี่
    • ปัญหาที่เจอ:
      • กินติดต่อกันทุกวัน มีการกินยาในคนที่ดื่มสุรา
      • กินยาเกินขนาด
slide14
ตัวอย่างการใช้ยาไม่เหมาะสมที่พบบ่อยตัวอย่างการใช้ยาไม่เหมาะสมที่พบบ่อย
  • ไม่สบายต้องฉีดยาจึงจะหาย
  • การหยุดยาเอง หรือปรับยาเอง
  • การกินยาปฏิชีวนะพร่ำเพรื่อ
    • ท้องเสีย เจ็บคอ
  • การฉีดยาให้ผิวขาว
    • กลูตา
    • วิตามินซี