diabetes een panoramisch overzicht n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Diabetes, een panoramisch overzicht…. PowerPoint Presentation
Download Presentation
Diabetes, een panoramisch overzicht….

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 136

Diabetes, een panoramisch overzicht…. - PowerPoint PPT Presentation


  • 316 Views
  • Uploaded on

Diabetes, een panoramisch overzicht…. Dinsdag 6 februari 2007 NVKVV. Volledigheid nastreven heeft geen zin, een bel doen rinkelen wel… Kortom onthou van het volgende de kernboodschappen !!!! Doorbreek de clichés. Opmerking vooraf…. …een beetje suiker…. …een ouderdomsziekte….

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Diabetes, een panoramisch overzicht….' - stu


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
diabetes een panoramisch overzicht

Diabetes, een panoramisch overzicht….

Dinsdag 6 februari 2007

NVKVV

opmerking vooraf
Volledigheid nastreven heeft geen zin, een bel doen rinkelen wel…

Kortom onthou van het volgende de kernboodschappen !!!!

Doorbreek de clichés

Opmerking vooraf….
wat is diabetes niet
…een beetje suiker….

…een ouderdomsziekte….

…een acute aandoening….

…iets dat je geneest…..

…pancreas maakt te weinig insuline….

Wat is diabetes NIET…
diabetes is wel
Een ziekte van de bloedvaten…

Waarbij we proberen

de CHRONISCHE COMPLICATIES te voorkomen

Met beperking van het aantal ACUTE COMPLICATIES

Diabetes is wel ……..
diabetes is ook
Een pandemie aan het worden…

Prevalentiecijfers

Elke medicus en paramedicus krijgt er mee te maken, dus MOET er iets van weten….

Een onbegrepen ziekte door de omgeving

‘t is maar suiker, je ziet het niet….

Onbegrepen door familie, maar ZEKER ook door medici/paramedici

Heel veel sociale/professionele gevolgen

Diabetes is Ook
diabetes is zeker
Een aparte soort geneeskunde

Niet iets dat je geneest door een ingreep of medicatie

Een geneeskunde die werkt met doelstellingen die dienen gehaald te worden

Een voortdurend streven naar “ goede resultaten “, wetende dat het ganse leven (sociaal,economisch, medische, culinaire…) er een invloed op heeft

Voortdurende ingreep op privacy van patient

Eeuwige controle (zelf maar ook omgeving)

Diabetes is zeker …
indeling
1. Wat is het nu ? (Back to basics)

2. Pandemie

3. Een beetje suiker

4. Meer, VEEL meer dan Glycemie

5. De pillen (het bos en de bomen)

6. De spuiten ( ook een bos…)

7. Wat doe ik er nu mee als verpleegkundige

A. Ziekenhuis/thuisverpleging

B. Conventie

8. Wat brengt de toekomst ?????

Indeling
1 wat is het nu

1. Wat is het nu ?

Back to Basics… “wat maakten ze ons wijs op de schoolbanken”….

indeling opzoeken ada richtlijnen
1. Diabetes type 1

2. Diabetes type 2

3. Zwangerschapsdiabetes

4. Andere types

Indeling (opzoeken ADA richtlijnen)
diabetes type 1
Definitie : Een autoimmune aandoening waarbij er progressief (redelijk snel minder tot geen productie meer is van insuline….)Diabetes type 1
slide15

Diabetes type 2

Een progressieve metabole ziekte

gekarakteriseerd door

Type 2

diabetes

-cell

dysfunction

Insulin

resistance

pathogenese van diabetes
Pathogenese van diabetes

Hoe verloopt de normale

stofwisseling

KH worden na vertering omgezet in glucose of enkelvoudige suikers

Glucose wordt opgenomen in de bloedbaan en vervoerd naar de cellen

Glucose is de energieleverancier van onze cellen

Insuline (hormoon gemaakt door de pancreas) vormt de portier om glucose te laten toetreden tot de cel

slide18

Diabetes

Slechts de top van een grote ijsberg

HOGEGLYCEMIE

?

insuline resistentie syndroom
Insuline Resistentie Syndroom

+ Obesitas

+ Insulineresistentie

+ Hyperinsulinemie

+ Type 2 diabetes of gestoorde glucosetolerantie

+ Dyslipidemie

+ ­Bloeddruk

+ Atherosclerose

DeFronzo, Ferrannini. Diabetes Care 1991; 14 (3): 173-94

slide20

insuline resistentie syndroom

insuline

obesitas

gebrek aan lichaamsbeweging

erfelijke aanleg voor diabetes

glucose

2 pandemie

2. Pandemie

We worden en zullen overspoeld worden door diabetes….

slide29

Diabetes: A Growing Global Crisis

189 million people in 2003

324 million projected for 2025

72% increase

38.2

44.2

16%

81.8

156.1

91%

25.0

39.7

59%

18.2

35.9

97%

13.6

26.9

98%

10.4

19.7

88%

1.1

1.7

59%

Adapted from Zimmet P et al. Diabet Med. 2003;20:693-702.

slide31

Diabetes : pandemie

  • Wereldwijd : 150 000 000 patienten
    • meer dan 50% in India, China en VS
  • Europa : 38 000 000 patienten
  • Belgie :
        • type 1 : 35000
        • type 2 : 230 000 gediagnosticeerd
          • 450 000 geschat.
  • Men verwacht tegen 2025 300 miljoen type 2 patienten
  • In Belgie tegen 2010 bijna 600 000 type 2 patienten
belgische situatie
Belgische situatie

4-6% van de bevolking (0.5 milj diabeten)

10% kans dat je tijdens je leven diabetes krijgt

1 op 2 (type 2 – tussen de 50 en de 74 jaar) weten het niet

Oorzaken van de toename

Veroudering van de bevolking

levensstijl.: obesitas stijgt, lichaamsbeweging daalt

Vroegere diagnose

BELGISCHE SITUATIE
slide34

Health Impact of the Disease

Bron van veel ellende

6th leading cause of death

Renal failure*

Life expectancy 5 to 10 yr

­

Blindness*

Cardiovasculardisease ­ 2X to 4X

Diabetes

Nerve damage in 60% to 70% of patients

Amputation*

Diabetes is the no. 1 cause of renal failure, new cases of blindness, a

nd nontraumatic amputations

medische last
frequentste oorzaak van blindheid bij volwassen

frequentste oorzaak van nierinsufficiëntie (> 1/3 van dialysepat.)

2-4 x meer sterfte door ischemisch hartlijden

2-6 x meer cerebrovasculaire accidenten

4 x meer perifeer vaatlijden

15 x meer lidmaatamputaties (> 65 j x 25)

Medische last
slide36

Socio-economische impact

Kostprijs ( The Economic Impact of the Diabetic Foot, Van Acker K )

slide37

Most of the costs of diabetes are related to hospitalization

Oral anti-diabetic drugs

2–7%

Ambulatory

18%

Hospitalizations

55%

Other drugs

20–25%

3 een beetje suiker

3. Een beetje suiker

Hoe is je suiker geregeld…

zeg nooit
Patient zijn suiker is slecht geregeld want hij staat 350 mg/dl

De glycemie schommelt

Hij/Zij staat goed want zijn suiker staat 100

Patient leren dat “suiker” schommelt

Zeg nooit…
slide42

5.0110

5.0110

7.0130

7.0130

9.0150

9.0150

11.0170

11.0170

Increased HbA1c and SBP Are Associated With Increased Morbidity and Mortality

Microvascular end points1,2

Myocardial infarction1,2

70

50

60

HbA1c

HbA1c

40

50

SBP

30

40

Incidence (per 1000 PY)

30

20

SBP

20

10

10

0

0

HbA1c (%)

SBP (mm Hg)

HbA1c (%)

SBP (mm Hg)

  • SBP=systolic blood pressure; PY=person-year.
  • Stratton IM et al. BMJ. 2000;321:405-412.
  • Adler AI et al. BMJ. 2000;321:412-419.
slide43

Lessons from UKPDS:Better control means fewer complications

EVERY 1%

reduction in HBA1C

REDUCED RISK*

-21%

1%

Deaths from diabetes

-14%

Heartattacks

-37%

Microvascular complications

-43%

Peripheral vascular disorders

*p<0.0001

UKPDS 35. BMJ 2000; 321: 405-12

hemoglobine a1c
normaalwaarde 4-6 %

uitstekend 6-7 %

minder goed 7-8 %

slecht 8-10 %

gevaarlijk > 10 %

Hemoglobine A1C
4 niet alleen suiker telt

4. Niet alleen suiker telt

Veel, veel meer dan glycemie

slide49

Strategie

  • Preventie van diabetes type 2
  • Vroege argwaan en vroege behandeling (ICEBERG theorie)
  • Belang van totale behandeling van de patient dwz. Alle risicofactoren : 1+1 = 2 (dus in feite diabetes behandelen IS NIET enkel glycemie)
  • Rationele behandeling
  • Op die manier verbetering van cardiovasculaire prognose en microvasculaire complicaties
slide50

Goals

  • HbA1c lager dan 6.5%
  • Bloeddruk lager dan 130/80 mm Hg
  • Lipiden
    • LDL cholesterol onder de 100 mg/dl
    • HDL cholesterol hoger dan 40/50 (vrouwen) mg/dl
    • triglyceriden lager dan 150 mg/dl
  • Aspirine (bij mannen > 40j en vrouwen > 50j)
  • BMI < 25 kg/m²
  • ROOKSTOP !!!! LICHAAMSBEWEGING!!!!DIEET!!!!
slide51

Follow up

  • Elke diabetes patient verdient 3 tot (maximaal) 6 maandelijks een HbA1c bepaling
  • Jaarlijks obligatoir nazicht oftalmologisch
  • Jaarlijks nazicht andere cv risicofactoren
  • Jaarlijks nazicht microalbuminurie
  • Elke raadpleging nazicht voeten !!!!!
  • Bloeddruk !!!!!!
  • Jaarlijks cardiovasculair nazicht
slide52

Voeten in nood !!!!

  • Risicopatienten voor amputaties/voetproblemen :
    • Misvormingen/eelt aan de voet
    • Nagelafwijkingen
    • Voetulcera
    • Neuropathie
    • Afwezige pulsaties aan de voeten
    • Amputatie in voorgeschiedenis
    • Oedeem
    • Charcot- voet
    • Nefropathie
    • Slecht zicht/bejaard/alleenwonend
slide54

Steno type 2randomised study ( Lancet 1999, 353 : 617-622)

  • studie waarbij gekeken wordt bij type 2 diabetes patienten met Microalbuminurie of er een invloed is als je een intensieve behandeling toepast of niet.
  • Inclusie : 80 patienten standaard R en 80 intensieve R
        • leeftijd tussen 40 en 65 jaar met AER van 30 tot 300 mg/24 U
  • Resultaten :
      • patienten in intensieve groep hadden minder evolutie tot nefropathie ( 8/19 ), retinopathie en autonome neuropathie
slide55

Behandeling van type 2 diabetespatiëntenStand van zaken in Belgiëin 2001

De OCAPI survey(Optimize CArdiovascular Prevention in dIabetes)

  • Multicentrische survey uitgevoerd in België (140 endocrinologen en internisten)
  • n= 952 type II diabetespatiënten
  • 29% op hypolipemierende medicatie en 65 % op antihypertensiva
  • % patiënten aan de streefwaarden* :
    • TC (< 190 mg/dl ) : 29 %
    • LDL-C (< 115 mg/dl ) : 43 %
    • BD (< 130/85 mmHg) : 19 %
  • Slechts 6.6 % bereikt de 3 streefwaarden

* Second Joint Task force of European and other Societies on Coronary Prevention, Eur. Task Force 1998

5 perorale antidiabetica

5. Perorale antidiabetica

Door het bos de bomen….

slide58

Treatments for Type 2 Diabetes

Acarbose

Reduces

absorption

-

Carbohydrate

DIGESTIVE

ENZYMES

Glucose

I

G

Glucose (G)

Sulphonylurea

Repaglinide

Stimulates pancreas

I

I

G

+

Insulin

G

(I)

I

G

G

I

G

I

G

I

G

Metformin

Reduces hepatic glucose output

(??muscle/fat effects)

G

I

-

I

G

G

-

-

+

Thiazolidinediones

Reduce Insulin Resistance

slide59

Reducing insulin resistance may be the key to controlling type 2 diabetes and its cardiovascular complications

DeFronzo, Ferrannini. Diabetes Care 1991; 14 (3): 173-94

slide60

Orale antidiabetica

Insulin-augmenting agents Insulin-assisting agents

Sulfonylurea Biguanides (Metformin)

“Glinides” Alpha-glucosidase inhibitoren

Thiazolidinediones

slide62

Biguaniden

Docmetformi (°Docpharma) : 500-850 mg

Glucophage (°Merck) : 500-850 mg

Merck-metformine (°Merck) : 500-850 mg

Metformax (°Menarini) : 850 mg deelbaar !!

Metformiphar (°Unicophar)

Actiemechanisme :

verhogen gevoeligheid lever en perifere weefsels

verhogen van GLUT 4 transporters

inhibitie gluconeogenese

verhoging glycogeen synthese

slide63

Biguaniden

Andere effecten :

verlagen LDL, TG en FFA

Gewichtsverlies

Dosis : zo maximaal mogelijk tot max. 3 maal 850 mg

Nevenwerking :

1. GI

2. Lactaaintolerantie

3. CI : lever en nierfalen (creat >1.4 bij vr en bij man > 1.5),

4. 5.5 % is intolerant

M.O.- Bij nevenwerkingen terug naar vorige dosis en na 2 weken opnieuw pogen op te drijven

- Bij contraststof onderzoek of operatie pas opnieuw starten als 2 dagen normale nierfunctie

slide64

Thiazolidinediones: wie en wat?

Produkten

    • Troglitazone ( Rezulin ) ° Parke Davis (uit de handel genomen omwille van hepatotoxiciteit )
    • Pioglitazone ( Actos ) ° Eli Lilly 15-30 mg
    • Rosiglitazone ( Avandia ) °GSK 4-8 mg
  • werken in op de insulineresistentie PLEIOTROOP effect :
    • insuline sensitizer thv lever, vetcel en spier
    • minder circulerend insuline
    • geen hypo’s
    • bewaren van de pancreatische insulinesecretie
slide65

Fat the key problem

  • Adipose tissue is more than a storage depot
slide66

Neveneffecten

Klasse effecten

  • 1. oedeem
  • 2. gewichtstoename
  • 3. effect op lipiden

Unieke effecten1. hepatotoxiciteit2. myalgie3. drug interacties

slide67

Contraindicaties voor Glitazones (Diabetes Care 2003)

Voorgeschiedenis van hartfalen

Voorgeschiedenis van hartinfarct of symptomatisch coronair lijden

Hypertensie

Linker ventrikelhypertrofie

Significant aorta of mitraliskleplijden

Meer dan 70 jaar

Meer dan 10 jaar diabetes

Preexisterend oedeem of actueel gebruik van diuretica

Ontwikkeling van oedeem of gewichtstoename

Insuline coadministratie

Chronisch nierfalen (creatinine > 2 mg:dl)

slide68

Insulin augmenting agents : SU

  • Short acting (administration before meals):
  • Diamicron-Glurenorm
  • Long acting (once daily): Amarylle, Uni-Diamicron
  • Reason for choice short/long: compliance of patient
  • When: failing of insulin secretion- high glucose +++, adding to metformin, intolerance of metformin
slide69

Characteristics of commonly used sulfonylurea

Generic name Brand name Posology Duration of action Excretion

(h)

(Tolbutamide) Rastinon

(Tolazamide) Tolinase

(Chlorpropamide)Diabinese 125-250mg/d 60 Renal

Glibenclamide Daonil 5 2.5-15mg/d 60 Renal

Euglucon 5/Bevoren 5

Glipizide Glibenese 5 2.5-20mg/d < 24 Renal 80%

Minidiab 5

Gliquidone Glurenorm 30 30-90mg/d 7 Hepatic 95%

Gliclazide Diamicron 80

Merck Gliclazide 40-160mg/d < 24 Renal 70%

Glimepiride Amarylle 2/3/4 1-8mg/d 24 Renal 60%

slide70

Long acting SU’s

Amarylle (Aventis)

glimepiride 1-8 mg/dag

werkt 24 uur

60 % renale excretie

Uni Diamicron (Servier)

30 mg

dagelijks 1 tot 4 co in 1 orale inname

duur 12 uur

switch 1 tablet 80 mg DM = 1 co UniDiamicron

slide71

Novonorm

Insulin-augmenting agents: Glinide

Novonorm (1 mg, 2 mg, max 12 mg/d)

When: early diagnosis of diabetes type 2, postprandial hyperglycemia problem, adding to metformin

slide72

Characteristics of Metiglinides

Generic name Brand name Posology Duration of action Excretion

(h)

Repaglinide Novonorm 2-12 mg/d 6 Hepatic

Nateglinide Starlix 20-120 mg/d 4 Hepatic

slide73

-cell

Dysfunction

Insulin

Resistance

Type 2

Diabetes

Metformin

sulfonylurea

Dysmetabolic

Syndrome

Hyperglycaemia

Macrovascular

Complications

Microvascular

Complications

Complementary effects of metformin and sulfonylurea

slide74

Glucovance® vs. other combinations based on metformin

D Weight

(kg)

+0.6

+0.6

+2.4

+1.0

+1.9

– 1.0

Glucovance® 500/2.5 mg(post-metformin study)1

Co-administered agents

metformin + glimepiride2

metformin + repaglinide3

metformin + -pioglitazone4

metformin + rosiglitazone5

metformin + acarbose6

HbA1C (%)

Base D

7.9 – 1.2

6.5 – 0.7

8.5 – 1.4

9.8 – 0.6

8.8 – 0.8

8.3 – 0.6

Hypo

(%)

10.9

22

33

1

5

1Marre M et al. Diabet Med 2002;19:673-80; 2Charpentier G et al. Diabet Med 2001;16: 828-34; 3Moses R et al. Diabetes Care 1999;22:119-24; 4Einhorn D et al. Clin Ther 2000;22:1395-409; 5Fonseca V et al.JAMA 2000;283:1695-702;6Rosenstock J et al. Diabetes Care 1998;21:2050-5

6 insulines

6. Insulines

Door het bos de bomen

wat hebben we
Novo Nordisk

Actrapid

Insulatard

Mixtard 10, 20, 30, 40, 50

Novomix 30

Novorapid

Levemir

Sanofi/Aventis

Lantus

Apidra

Lilly

Humuline Regular, Humuline NPH

Humalog mix 25-50

Humalog

Wat hebben we :
wat hebben we1
Humane Insulines

Actrapid, Insulatard, Mixtard

Humuline regular, Humuline NPH, Humuline 30/70

Insuline analogen

Lantus, Levemir

Novorapid, Apidra, Humalog

Mix analogen en humane

Humalog Mix 25-50

Novomix 30

Wat hebben we ?
wat hebben we2
Snelwerkende insulines

Humuline regular, Actrapid

Ultrasnelwerkende insulines

Novorapid, Humalog, Apidra

Menginsulines :

Humuline 30/70, Mixtard

Novomix, Humalog Mix

Traagwerkende insulines :

Insulatard, Humuline NPH

Ultratraagwerkende insulines :

Lantus, Levemir

Wat hebben we ?
wat hebben we3
Systeem met 1 injectie

Systeem met 2 injectie

Systeem met 3 injecties

Systeem met 4 of meer injecties

Alles met of zonder biguaniden

Wat hebben we ?
slide81

?

?

?

?

?

Progressive decline of -cell function in UKPDS

100

80

60

-cell function (% )

40

20

0

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

0

1

2

3

4

5

6

Years

Adapted from UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. Diabetes 1995

slide82

Insulinetherapie ?????

--.- %is the mean HbA1c of patients with type 2 being started on insulin

-- %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 6 years of followup

-- %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 9 years of follow up

slide83

Insulinetherapie ????

10.4 %is the mean HbA1c of patients with type 2 being started on insulin

-- %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 6 years of followup

-- %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 9 years of follow up

slide84

Insulinetherapie ?????

10.4 %is the mean HbA1c of patients with type 2 being started on insulin

53 %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 6 years of followup

-- %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 9 years of follow up

slide85

Insulinetherapie ????

10.4 %is the mean HbA1c of patients with type 2 being started on insulin

53 %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 6 years of followup

80 %of patients with type 2 diabetes treated with SU need insulin by 9 years of follow up

slide86

Weerstanden tegen insuline

  • Weerstand bij de arts
  • Zogezegd meer cv risico ?
  • Veel babbelwater om het allemaal uit te leggen
  • Scepticisme over het effect ?
  • Hypoglycemie
  • Gewichtstoename
  • Weerstand bij de patient
  • Vrees voor de naalden
  • Complexiteit vn de schema’s
  • Pijn, gewichtstoename
slide87

Systeem met 1 injectie

  • Gemakkelijk
  • Soms reeds effectief
  • Weinig gewichtstoename
  • Geen conventie
slide88

1 injectie

  • Continueoral agent(s) at same dosage
  • Add single, evening insulin dose (10 U)
    • NPH (bedtime)
    • Glargine (bedtime or with evening meal) in case of hypo
  • Titratedose weekly according to fasting SMBG (FPG)
    • Increase 8 U if FPG > 180 mg/dL
    • Increase 6 U if FPG 140-180
    • Increase 4 U if FPG 120-140
  • Treat to target (use FPG <120mg/dl)
  • Reducemorning oral agent dosage if daytime hypoglycemia

Easiest way to start insulin

slide89

4

0

4

8

1

2

1

6

2

0

2

Actieprofiel van de langwerkende insulines

20 patients with type 1 diabetes

4

3

2

1

0

Glucose infusion

(mg/kg/min)

Ultralente

NPH

Glargine

Hours

Lepore M et al. Diabetes. 2000;49:2142-2148

slide90

En verder ???

Op basis van de streefwaarden : naar 2 of 4 injecties …..

als HbA1c 7 (6.5 %) niet wordt behaald…….

Op moment van 2 injecties best stop SUR

2 injecties
Mixed preparaten

Werken 12 uur

Verschillende mengsels

NIET AANPASSEN

Wel tussenmaaltijden, VASTE uren

Conventie Groep 3

Gemakkelijk, maar soms minder goed resultaat

2 injecties
slide92

NovoMix® 30

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

bifasische

insuline aspart suspensie

NOVOMIX analoog met bifasische werking

  • start van de werking: 10 tot 20 min
  • maximaal effect: 1 tot 4 uur
  • basale werkingsduur: tot 24 uur
slide93

Basal-Bolus Regime

  • Geindiceerd wanneer HbA1C >7% onder 2 injections
  • Insuline
    • Actrapid/insulatard//Regular/NPH
    • Lantus/Novorapid of Humalog
  • Orale antidiabetica
    • stop sulfonylurea
    • Verder metformin for weight control

Individueel schema

slide94

0900

1200

1500

1800

2100

2400

0300

0600

0600

Insuline profiel op een dag bij een NIET diabeticus

70

Normal free insulin levels

(Mean)

Meals

60

50

40

Insulin (mU/l)

30

20

10

0

Time of day

Breakfast

Lunch

Dinner

Adapted from Polonsky et al. 1988

slide95

0900

1200

1500

1800

2100

2400

0300

0600

0600

Insuline excursies bij vier injecties

70

Normal free insulin levels

(Mean)

Meals

60

50

40

Insulin (mU/l)

30

20

10

0

Time of day

Breakfast

Lunch

Dinner

Adapted from Polonsky et al. 1988

slide96

NPH/Insulatard zeer wisselend profiel

(GIR profiles in 3 patients with type 1 diabetes)

Dose at each injection: NPH insulin 0.4U/kg, tigh

Data from study1450 (T. Heise et al. Diabetes 2003; 52 ( Suppl.1) A121)

slide97

Belangrijke events in Diabetes wereld

1950s

1922

1946

1952

1960

1975

Late1970s

1993

1996

1998

2000

NPH

insulin

HbA1ctesting

DCCT

Insulin glargine

Biguanides

Insulin pump

Insulintherapy

Sulphonylureatherapy

UKPDS

Blood glucose self-monitoring

Lente insulin therapy

Rapid-acting insulin analogues

NPH=neutral protamine Hagedorn; DCCT=Diabetes Control and Complications Trial; UKPDS=United Kingdom Prospective Diabetes Study.

Data from Tattersall RB. In: Pickup JC, Williams G, eds. Textbook of Diabetes. 3rd ed. Boston, Mass: Blackwell Science; 2003.

US FDA Center for Drug Evaluation and Research. Available at: http://www.fda.gov/cder/da/ddpa696.htm. Accessed 18 March 2003.

Lantus Consumer Information. Available at: http://www.fda.gov/cder/consumerinfo/druginfo/lantus.htm. Accessed 18 March 2003.

slide98

Insulineanalogen

Human Insulin

Dimers and hexamers

in solution

A-chain

B-chain

Aspart1

Limited self-aggregation

Monomers in solution

Asp

Lispro2

Limited self-aggregation

Monomers in solution

Lys Pro

Glargine3

Soluble at low pH

Forms microprecipitates at

neutral (subcutaneous) pH,

slow glargine release

Gly

Arg Arg

  • Novolog [package insert]. Bagsvaerd, Denmark: Novo Nordisk Pharmaceuticals, Inc; 2004.
  • Humalog [package insert]. Indianapolis, Ind: Eli Lilly and Company; 2002.
  • Lantus [package insert]. Frankfurt, Germany: Aventis Pharma Deutschland GmbH; 2003.
slide100

Actieprofielen van de verschillende insulines

Aspart, lispro, glulisine, 2-5 h

Regular, 6-8 h

NPH, 13-16 h

Ultralente, 18-24 h

Glargine, 24 h

Plasma insulin level

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

Time (h)

NPH=neutral protamine Hagedorn.

basaal bolus systeem
Slechts zinvol als de dosis snelwerkende(NOVORAPID/ACTRAPID) wordt aangepast

< 60 : - 4E

60-80 : - 2 E

80-150 : BASIS

150-200 : + 1 E

200-250 : + 2E

250-300 : + 3 E

300-350 : + 4 E

Basaal bolus systeem
basaal bolus systeem1
Ook aan te passen volgens

Speciale maaltijden

Bvb + 2 E

Speciale inspanningen

Bvb - 2 E

NIET ETEN = GEEN NR SPUITEN

PATIENT MOET Niet ETEN

PATIENT MAG ETEN WANNEER HIJ WIL

Basaal Bolus systeem
basaal bolus systeem2
Lantus :

VASTE Dosis

VAST MOMENT van de dag: Patient kiest dit moment

Basaal Bolus systeem
basaal bolus systeem3
Hoe weten we nu of de dosis JUIST IS?

A. LANTUS

- doel : ‘s morgens onder de 120 mg/dl

Indien NIET : verhogen wekelijks van de dosis Lantus

- indien nachtelijke hypo’s : verminderen vn de dosis Lantus

Basaal bolus systeem
basaal bolus systeem4
B. NOVORAPID/HUMALOG

Werkt 2 uur :

de postprandiale meting bepaalt dus of de dosis juist is.

-indien hypo’s in de loop van…verminderen vn de BASIS dosis

-indien te hoog :

BASIS dosis te weinig

Basaal bolus systeem
7 wat moet ik hier nu mee als verpleegkundige thuis ziekenhuis

7. Wat moet ik hier nu mee als verpleegkundige (thuis/ziekenhuis)

Conflict of geen conflict

nood tot conflict
NOOIT….

De enige dupe van zo een houding is de PATIENT (is nooit de bedoeling)

Leer daarom vooral door te “snoepen”…

Probeer je patient wel wat onderricht te geven…(in alles wat je doet)

Dwz heb oog voor de complicaties, probeer te begrijpen wat het nut is van een dagprofiel, probeer angsten weg te nemen…

Nood tot conflict
slide109

Diabetes in ziekenhuis/thuisverpleging

  • Belang van HbA1c
  • Conventie al of niet : actief navragen bij wie, wanneer vervalt conventie navragen aan diabetes educatoren
  • Belang van volledige dagprofielen
  • Wat is een dagprofiel
  • NIET aanpassen met 2 injecties
  • Geen Bijspuitschema’s
  • Richtlijnen Aanpassingssysteem met NR en Lantus
  • Lantus/Levemir mag Wel samen met NR/humalog/Apidra
slide111

Diabetes in ziekenhuis

  • Uren van thuis wat respecteren
  • Laat de mensen die het kunnen zelf hun dosis aanpassen
  • Geen schema’s veranderen zonder contactname met diabetoloog (als gekend bij diabetoloog)
  • Bij discussies (maar vermijd ze) altijd diabetesteam contacteren…patient heeft het immers vaak bij het rechte eind…
conventie
Groep1

Behandeling met minstens 3 spuitendag of pomp en zeer intensieve zelfcontrole uitvoeren (minstens 4x meten per dag): max 140

Groep 2

diabeten op 3 of meer dagelijkse inspuitingen, die geen 4 metingen per dag uitvoeren, dus 4 dagkurves per week): maximaal 70

Groep 3

de overige diabeten op 3 of meer inspuitingen per dag en patiënten op 2 spuiten met minstens 2 dagkurvesweek: max 30

Conventie
ptn krijgen recht op
meetmateriaal voor de zelfcontrole

educatie door diëtiste en diabetesverpl

continue informatie en ondersteuning door een multidisciplinair team

Noodnummer 0474 890201

Ptn krijgen recht op :
diabetespas

Diabetespas

Pas = door patiënt bewaard

communicatie document

behandelingscontract

diabetische voet
Oorzaken

Aantasting bloedvaten:

Door vernauwing van kleine en grote bloedvaten in onderbeen

Aantasting van zenuwen :

Gevoelszenuwen:

Verlies van pijnsensatie

Bewegingszenuwen :

Verlamming van voetspieren -> wijzigen van stand van voet

Autonome zenuwen :

Transpiratieregeling verstoord

Vorming van eelt

Diabetische voet
diabetische voetkliniek
Multidisciplinaire consultatie

Orthopedie, vaatchirurgie, endocrinologie, podologe en schoenmaker

Diabetische voetconventie

Preventief en curatief

Iedere dinsdagmiddag

Vooraf mogelijkheid tot podologische verzorging

Diabetische voetkliniek
de toekomst

De toekomst

Incretines

Rimonabant

Glitazars

Insuline inhalatoren

probleem huidige therapie
hypoglycemie

progressief B cel falen

Gewicht neemt toe, insulineresistentie neemt toe

Tot hiertoe geen therapie die de beta cel functie overneemt en waarbij bovendien

geen gewichtstoename

geen hypo’s

cardiovasculair risico vermindert

Probleem huidige therapie
slide121

INCRETINES

Gut derived factoren die zorgen voor glucose gestimuleerde insuline secretie.

Dus insuline secretagogen worden gesynthetiseerd in en vrijgelaten uit het intestinaal endocrien systeem na ingestie van nutrienten

exendin 4

Exendin-4

Syntethic form : Exenatide

exendin 41
- peptide met 39 aminozuren

- Geisoleerd van het speeksel van Heloderma suspectum, een giftige hagedis gekend als het Gila monster

Er werd vastgesteld dat het circuleerde in het plasma van dit dier als een maaltijd gerelateerde peptide

Exendin-4
gila monster
Wat ?

1 van de twee types van giftige lizards.

Roze met gele en zwarte schaduwen

Waar ?

Leven in de woestijn in Zuidwesten van USA (vandaar Gila)

Leven ?

worden 20 jaar,

worden ongeveer 23 inches groot en wegen 3 pond

Voedsel ?

Zijn vooral actief ‘s nachts, eten dan zoveel mogelijk en slaan alles op onder de vorm van vet in hun staart

Kunnen maanden overleven zonder voedsel, schuilen dan ook in de winter

Famous

Bekend geworden door de horror film : The Giant Gila Monster” uit de jaren 50

Gila Monster
exendin therapie bij ratjes muizen en apen
Dus :

1. daling glycemie

2. verhoogde insulineproduktie na stimulus

3. verminderde voedselinname

4. gewichtsverlies

5. daling glucagon secretie

6. regeneratie van B cellen

7. vertraagde maaglediging

Exendin therapie bij ratjes, muizen en apen
2 rimonabant
Rimonabant = Acomplia™

Endocannabinoid-systeem : blockeert de CB1-receptor centraal en perifeer (minder honger ; cannabis geeft honger)

Europa n = 1500 12 maanden

- 8 kg (- 3)

- 8.5 cm (- 4.5)

Bloeddrukdaling

Vermindering insuline-resistentie

Daling LDL-cholesterol

2. Rimonabant
slide129

3. PPAR alfa and gamma

A. Muraglitazar (BMS-2988585)

1.5 tot 20 mg muraglitazar vgl met pioglitazone 45 mg

-dosis > 5 mg meer glucose verlaging dan pio

-triglyceride verlaging van 51 % in vgl met 12 % van pio

B. Naveglitazone (LY519818)

151 patienten met type 2 diabetes

0.02 tot 1.2 mg in vgl met 8 mg rosi gedurende 12 weken

- dosis dependente daling van glycemie

- daling TG en stijging HDL //rosi geen effect

4 inhaled and oral insulins
Werken als kortwerkende (prandiale insulines)

Inhaled insulins :

Exubera (Pfizer)

Technosphere Insulin (MannKind)

AERx (Novo Nordisk)

Oral Insulins : (orale spray)

Oralin (Generex)

oral Insulin (Emisfere)

oral Insulin (NOBEX)

4. Inhaled and Oral insulins