arbon n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ŞARBON PowerPoint Presentation
Download Presentation
ŞARBON

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 57

ŞARBON - PowerPoint PPT Presentation


  • 304 Views
  • Uploaded on

ŞARBON. KAYSERİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 2013 Uzm . Dr.Jale DİKER ALGIŞ Dr.Şamil ELBEG. ŞARBON. Dünyada 1.sırada biyolojik Silah Olarak Bilinmektedir 50 kilogramlık şarbonun 500.000 kişinin yaşadığı bir yerleşim bölgesine havadan püskürtülmesi sonucu 125.000 öleceği öngörülmektedir. .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ŞARBON' - snowy


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
arbon
ŞARBON

KAYSERİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

2013

Uzm.Dr.Jale DİKER ALGIŞ

Dr.Şamil ELBEG

slide3

Dünyada 1.sırada biyolojik Silah Olarak Bilinmektedir50 kilogramlık şarbonun 500.000 kişinin yaşadığı bir yerleşim bölgesine havadan püskürtülmesi sonucu 125.000 öleceği öngörülmektedir.

arbon nedir
Şarbon nedir ?
  • Şarbon, ot yiyen hayvanlardan insanlara bulaşan bakteriyel zoonotik bir enfeksiyon
  • “çoban çıbanı, karakabarcık” gibi isimler
  • İhbarı zorunlu A grubu hastalıklar arasında yer almaktadır
  • En eski hastalıklardan birisidir.
hastalik etken
HASTALIK ETKENİ
  • Bacillusanthracis ’dir.
    • Gram pozitif
    • Aerop veya fakültatifanaerop
    • Sporları 140 °C’de 30 dakikada 180 °C’de 2 dakikada inaktive olur.
    • Pratikte kullanılan dezenfektanlara dirençlidir.
    • Robert Koch 1876
    • Fransız kimyacı ve biyolog Louis Pasteur 1881’de aşısını keşfetmişti.
ep dem yoloj
EPİDEMİYOLOJİ
  • Şarbon dünyada gittikçe azalan enfeksiyon hastalıklarından biridir. Henüz tamamen eradike edilememiştir.
  • Bu hastalık bazı Latin Amerika, Afrika ve Asya ülkelerinde endemik olarak görülmektedir.
ep dem yoloj 2
EPİDEMİYOLOJİ 2
  • Şarbon ülkemizde endemik bir hastalıktır. Görülme sıklığı gittikçe azalmasına rağmen özellikle İç ve Doğu Anadolu Bölgelerinde daha sık görülmektedir.
  • Ülkemizde şarbon hastalığı yılın her mevsiminde görülebilir. Ancak sıcak ve kurak aylarda hayvan ve insan şarbonu daha fazla görülmektedir.
hastalik etken n n tab attak d ng s
HASTALIK ETKENİNİN TABİATTAKİ DÖNGÜSÜ
  • Şarbon hastalığı bir mera hastalığıdır.
  • Hayvanlar merada otlarken enfekte olurlar.
  • Yağışın az olduğu ve kurak geçen yıllarda hayvanlarda şarbon hastalığı daha sık görülmektedir.
  • Ölen hayvanlar yeni alanları kontamine ederler.
slide14

HASTALIĞIN BULAŞMA YOLLARI

1. Endüstriyel

2. Tarımsal

3. Laboratuar

slide15

Endüstriyel kökenli şarbon,

  • Sporlar ile kontamine; keçi kılı, yün deri, post ve kemik gibi, sanayide işlenmesi esnasında oluşur.
  • Sporların deriye bulaşması ile deri şarbonu veya inhalasyonu ile akciğer şarbonu oluşur
slide16

Tarımsal kökenli şarbon,

  • Hastalıklı veya ölen hayvanların kesilmesi, yüzülmesi esnasında direkt temasla deri şarbonu
  • Enfekte etlerin yenilmesi ile gastrointestinal sistem şarbonu gelişir.
slide17

Enfeksiyon karasineklerle de mekanik olarak bulaşabilir.

  • İnsandan insana bulaş çok nadirdir.
  • Enfekte yara ve akıntı ile direkt ve indirekt temas sonucu enfeksiyonun insandan insana bulaşma riski vardır. Bu vakaların hepsi deri şarbonudur.
slide18

RİSK GRUPLARI ?

  • Hayvancılıkla uğraşanlar
  • Çobanlar
  • Kasaplar
  • Mezbaha işçileri
  • Dericilikle uğraşanlar
  • Veteriner hekimler
  • Çocuklar
kl n k ve laboratuvar bulgulari
KLİNİK VE LABORATUVAR BULGULARI
  • ŞARBONUN KLİNİK FORMLARI
    • Deri Şarbonu
    • Akciğer Şarbonu
    • Gastrointestinal Sistem Şarbonu
der arbonu1
DERİ ŞARBONU
  • Şarbon sporlarının kesik, kaşıma ve küçük travmalarla deriye inokülasyonu ile oluşur.
  • İnkübasyon süresi ortalama 1-7 gün arasında değişir.
  • Hastalık inokülasyon yerinde yanma ve kaşıntı ile başlar.
  • Kırmızı bir makül → papül → vezikül şeklinde gelişir.
  • Vezikül içinde sıvı mavi-siyah renge dönüşür.
  • Birkaç gün içinde vezikül patlar, ortada keskin kenarlı ortası çökük siyah bir ülser oluşur.
der arbonu2
DERİ ŞARBONU
  • Bazen bu nekrozu çevreleyen ödemli doku üzerinde küçük veziküller gelişir.
  • Bunlar da nekroze olur, siyahlaşır ve primer lezyonla birleşir. Bu lezyona şarbon püstülüadı verilir.
  • Bu lezyonun çapı bazen 6-9 cm’ye kadar ulaşabilir.
der arbonu3
DERİ ŞARBONU
  • BELİRTİLER
    • Yüksek ateş
    • Bölgesel lenfanjit ve lenfadenit
    • Deride nekroz yerinde ağrı ve apseleşme olmaz.
    • Sekonder enfeksiyon gelişirse ağrı ve apseleşme olur.
slide25

BELİRTİLER

  • Tipik eskar 7-10 gün içinde gelişir. Lezyon genellikle 1-3 cm çapındadır.
  • Nekroz tamamlandıktan sonra siyah bir kabuk teşekkül eder. Bu kabuk 2-3 hafta içinde kendiliğinden düşer.
  • Püstüler form bazen ağır seyreder, toksemi ve sepsis gelişerek ölümle sonuçlanabilir
der arbonu6
DERİ ŞARBONU
  • Periorbital bölgede yerleşen lezyonlarda ödem fazladır ve yayılma eğilimi gösterir.
  • Ödem yüze, boyuna ve göğüs duvarına yayılır. Trakeaya bası yaparak solunum sıkıntısına yol açar.
slide29

Aşırı ödem, büller, endurasyon ile karakterize deri şarbonu, şarbon ödemiolarak isimlendirilir.

  • İnokülasyon yeri genellikle boyun, göğüs ve göz kapaklarıdır.
  • Bu hastalarda yüksek ateş, toksemi, hipotansiyon ve şok görülebilir.
der arbonu7
DERİ ŞARBONU
  • Komplike olmayan deri şarbonu:
    • Hafif deri şarbonu
      • Etrafı eritemli deri lezyonu (<4 cm çap)
      • Hafif ateş (<38 C)
      • Sistemik semptom yok
      • Lökosit sayısı normal veya hafif yüksek
der arbonu8
DERİ ŞARBONU
  • Ağır deri şarbonu:
    • Yaygın eritem, büllöz değişiklikler ile beraber geniş deri lezyonları
    • Sistemik semptomlar (ateş, taşikardi, takipne, solunum sıkıntısı, baş ağrısı)
    • Hastalarda genellikle lökositoz vardır.
der arbonu10
DERİ ŞARBONU
  • Komplike deri şarbonu
    • Toksemik şok:
      • Deri lezyonu ile birlikte sistemik semptomların bulunması
      • Ateş, taşikardi, takipne, toksemi, şuur değişikliği, hipotansiyon(sistolik kan basıncının <90 mmHg
      • Lökositoz veya lökopeni
      • Kan biyokimyasında değişiklikler görülebilir.
der arbonu11
DERİ ŞARBONU
  • B. anthracis’inprimer deri lezyonundan lenfohematojen yolla yayılması sonucu bakteriyemi, menenjit ve pnömoni gelişmesi
akc er arbonu
AKCİĞER ŞARBONU
  • B. anthracissporları inhalasyon yolu ile alınır.
  • Klinikte hemorajikmediastinit ve pnömoni şeklinde karşımıza çıkar.
  • Semptomlar 2-5 gün içinde başlar. Yüksek ateş, taşipne, öksürük, dispne, siyanoz gelişir.
  • .
slide36

Dinlemekle akciğerlerde yaş raller duyulur.

  • Hastalar kanlı balgam çıkarırlar.
  • Hastada toksemi, şuur bulanıklığı ve koma gelişerek ölümle sonuçlanır.
  • Akciğer grafisindemediastinal genişleme, pnömoni ve bronkopnömoni bulguları görülür
gastro ntest nal arbon
GASTROİNTESTİNAL ŞARBON
  • Semptomlar genellikle kontamine gıdaların yenilmesinden 2-5 gün sonra ortaya çıkar.
  • Gastrointestinal şarbonda en sık görülen iki klinik form tanımlanmaktadır.
    • Orofarengeal Şarbon
    • Barsak Şarbonu:
arbon menenj t
ŞARBON MENENJİTİ
  • Deri akciğer ve barsak gibi yerleşim odaklarından lenfohematojen yayılım sonucu gelişir.
  • Bu klinik formların %5’ inde menenjit geliştiği belirtilmektedir.
slide39
TANI
  • Deri şarbonu: Direkt preparat ve kültür
  • Akciğer şarbonu: Balgam ve plevral mayi örneği ve kan kültürü
  • Barsak şarbonu: Dışkı, kusmuk veya asit sıvısı örneği
  • Şarbon menenjiti: BOS
  • Kesin tanı: Etken izolasyonu ve doğrulanması
ayirici tani1
AYIRICI TANI

DERİ ŞARBONU

  • Karbonkül,
  • Erizipel
  • Selülit
  • Orf
  • Tularemi
  • Primersifilizşankırı
  • Tropikal ülser
  • Nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonu (Özellikle ağır deri şarbonu klinik formu ile karışır).
ayirici tani2
AYIRICI TANI

AKCİĞER ŞARBONU

  • Atipikpnömoniler
  • Akut bakteriyel mediastenit
  • Aort anevrizma rüptürü
  • Süperior vena kava sendromu
  • Sarkoidoz
ayirici tani3
AYIRICI TANI

GIS ŞARBONU

OROFARİNGEAL

  • Streptokok tonsillofarinjiti
  • Ludwig anjini
  • Vincent anjini
  • Parafaringeal apse
  • Boyun enfeksiyonları
ayirici tani4
AYIRICI TANI

GIS ŞARBONU

BARSAK

  • Akut gastroenteritler
  • Gıda zehirlenmeleri
  • Akut karın yapan nedenler
  • Nekrotizan ishaller
ayirici tani5
AYIRICI TANI

ŞARBON MENENJİTİ

  • Subaraknoid kanama
  • Diğer hemorajik menenjit yapan

nedenler

tedav
TEDAVİ
  • Derişarbonukendiliğindendüzelebilir
    • ANCAK: %10-20 olguda sepsis veölüm
  • Pulmoner, SSS ve GİS şarbonuöldürücüdür
tedav1
TEDAVİ
  • İlktercih: PENİSİLİN
  • Penisilinallerjisivarsa
    • eritromisin
    • tetrasiklinler (i.v. doksisiklin)
    • kinolonlar (i.v. siprofloksasin)
    • klindamisin
    • 1. kuşaksefalosporinler
  • 2. ve 3. kuşaksefalosporinlere DİRENÇ
arbon hastali inda s rveyans ve b ld r m s stem
ŞARBON HASTALIĞINDA SÜRVEYANS VE BİLDİRİM SİSTEMİ
  • A Grubu bildirimi zorunlu hastalıklardandır
  • Bildirim hastalığı tespit eden hekim tarafından Form 014’ le günlük yapılmalıdır.
  • Ay sonunda da Form 017 A ile İl Halk Sağlığı Müdürlüğüne gönderilmelidir.
arbon hastali inda s rveyans ve b ld r m s stem1
ŞARBON HASTALIĞINDA SÜRVEYANS VE BİLDİRİM SİSTEMİ
  • Vaka sınıflaması:
    • Olası Vaka: Klinik tanımlama ile uyumlu ve hasta olduğu kesin ya da kuşkulu hayvanla veya hayvan ürünleri ile temas öyküsü olan.
    • Kesin vaka: Tanı için gerekli laboratuvar kriterlerinden biri ile doğrulanmış bir olası vaka.
enfeks yon kontrolu n neml prat k uyari notlari
ENFEKSİYON KONTROLU İÇİN ÖNEMLİ PRATİK UYARI NOTLARI…!!!
  • Şarbon hastalığında insandan insana geçiş çok nadirdir, buna rağmen bulaşı önlemek için gerekli önlemler alınmalıdır.
direkt bula nlemek in neriler
Direkt Bulaşı Önlemek İçin Öneriler?
  • Lezyona çıplak elle dokunulmamalıdır. Pansuman esnasında sağlık personeli eldiven giymelidir,
  • Deri lezyonunun pansumanı, steril serum fizyolojik ile yıkanarak günlük yapılmalıdır,
  • Lezyon steril bir gazlı bez ile kapalı tutulmalıdır,
  • Lezyon en az 48–72 saat kapalı tutulmalıdır,
slide53

5- Kullanılan eldivenler tek kullanımlık veya sterilize edilebilir olmalıdır,

6- Kullanılan eldiven, pansuman materyali usulüne uygun şekilde yakılmalı veya otoklavdan geçirildikten sonra tıbbı atık torbasına atılmalıdır,

7-Hasta ile aile bireylerinin teması nedeniyle veya sağlık çalışanlarının hasta bakımı vermeleri nedeni ile antibiyotik profilaksisi verilme endikasyonu veya aşı yapma endikasyonu yoktur.

evre bula n nlemek in neriler
Çevre Bulaşını Önlemek İçin Öneriler
  • Vezikül sıvısı ile herhangi bir yüzey kontamine olması halinde, sodyum hipoklorit solüsyonu ile dezenfekte edilmeli, ardından su ile yüzey temizliği yapılmalıdır.
  • Şarbondan ölenler için;
    • Ceset, sızdırmayan ceset torbasına konularak kapatılmalı ve bir daha açılmadan mezara konulmalıdır,
    • Hasta yatağı ve kontamine materyaller bir torbaya konularak yakılmalı veya, otoklavdan geçirilmeli veya usulüne uygun olarak formaldehid buharında dezenfekte edilmelidir.
    • Şarbon şüphesi nedeni ile ölen hayvanların karkasları su kaynağına yakın olmayan, otlak alanı olmayan bir alana derin olarak veteriner hekim kontrolünde gömülmelidir veya yakılmalıdır.
bula nces korunma ve kontrol
BULAŞ ÖNCESİ KORUNMA VE KONTROL
  • B. anthracis sporları toprakta uzun süre canlılığını ve enfektivitesini korur.
  • Bu nedenle tarımsal alanda, şarbonun endemik bulunduğu bölgelerde korunmada en etkili yöntem hayvanların ve risk altında olan insanların aşılanmasıdır.
  • Şarbon yönünden risk grubunun eğitimi,
halka verilecek mesajlar
Halka Verilecek Mesajlar

• Şüpheli hayvan ölümleri yetkililere bildirilmelidir.

• Şüpheli hayvan leşlerine kesinlikle çıplak elle dokunulmamalı, kesilmemeli, etleri tüketilmemelidir.

• Hasta veya ölen hayvan veteriner önerisi olmadan kesilmemeli ve yüzülmemeli,

• Kedi, köpek gibi hayvanların hayvan kadavralarını parçalamaması için gerekli önlemler alınmalıdır.

• Hayvan leşlerinin doğal delikleri sızıntının önlenmesi için tentürdiyotlu pamuk veya benzeri malzeme ile kapatılmalıdır.

• Duyarlı hayvanların aşılatılması sağlanmalıdır.