slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
4.7 เพริดอต (Peridot) PowerPoint Presentation
Download Presentation
4.7 เพริดอต (Peridot)

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 27

4.7 เพริดอต (Peridot) - PowerPoint PPT Presentation


  • 417 Views
  • Uploaded on

4.7 เพริดอต (Peridot) . Peridot เป็นชื่อทางอัญมณีของแร่ olivine บางครั้งเรียกว่า chrysolite หรือ มรกตยามเย็น (evening emerald). Crystallography. Orthorhombic --> prism dipyramid และ pinacoid. Physical properties. Cleavage : ไม่เด่นชัด.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '4.7 เพริดอต (Peridot)' - shoshana


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

4.7 เพริดอต (Peridot)

Peridot เป็นชื่อทางอัญมณีของแร่ olivine บางครั้งเรียกว่า chrysolite หรือ มรกตยามเย็น (evening emerald)

Crystallography

Orthorhombic --> prism dipyramid และ pinacoid

Physical properties

Cleavage : ไม่เด่นชัด

Fracture : แตกแบบก้นหอย

S.G. : 3.34 (+0.14 ถึง -0.07)

Hardness : 61/2 - 7

slide2

R.I. : = 1.654 = 1.672 และ = 1.690 ( + 0.020)

Optical properties

Luster : vitreous

Colour : มีสีเขียวโทนต่างๆ คือเขียวอมเหลือง เขียวอมน้ำตาล สีเหลือง-เขียว

Transparency : transparent to translucent

Optic character : Bi +

slide3

Birefringence : 0.035 - 0.038 ----> แสดง doubling

Dispersion : 0.020

Pleochroism : เห็นเล็กน้อย ---> เปลี่ยนจาก เหลือง-เขียว เป็น เขียว

Fluorescence : ไม่เรืองแสง

Absorption spectrum : แสดงแถบของธาตุ Fe เด่นชัด ที่ 453 477 และ 497 nm.

Chemical properties

Group : tectosilicate

Chemical formula : (Mg,Fe)2SiO4

slide4

Diagnostic features

green zircon

green garnet

chrysoberyl

อัญมณีทั้ง 3 ชนิด มีค่า R.I. และ S.G. สูงกว่า peridot

green tourmaline

มีค่า R.I. และ S.G. ต่ำกว่า peridot

slide5

Occurrence

peridot เกิดในหินอัคนีที่มี Fe และ Mg สูง แหล่งสำคัญอยู่ที่เกาะ Zerbarget ในทะเลแดง ประเทศ Egypt แหล่ง peridot คุณภาพดี มีขนาดใหญ่ อยู่ที่ Myanmar แหล่งทางการค้าที่สำคัญ อยู่ที่รัฐ Arizona USA.

Name

คำว่า olivineมาจากคำว่า สีเขียวมะกอก(olive green)ซึ่งเป็นสีของแร่

คำว่า peridotมาจากภาษากรีก peridote หรือ peridota ไม่ทราบความหมาย

คำว่า chrysoliteมาจากภาษากรีก แปลว่า หินสีทอง (gold stone)

slide6

Species Spinel

Species Chrysoberyl

alexandrite

chrysoberyl

cat’s eye

purple spinel

red spinel

orange spinel

pink spinel

blue spinel

Species Peridot

black star spinel

colour-change spinel

slide7

4.8 ทัวร์มาลีน (Tourmaline)

Tourmaline เป็นตระกูลแร่(group) ประกอบด้วยแร่ประเภท(species) ต่างๆ หลายประเภท แต่ในทางอัญมณี จัดให้ tourmaline ประเภทต่างๆ เป็นอัญมณีชื่อเดียว คือ tourmaline เพื่อให้ง่ายในการแยกเป็นชนิด(variety)

Tourmaline เป็นอัญมณีที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ มีหลากหลายสีที่สุด พบได้ทุกสี และมีหลายสีในเม็ดเดียวกัน นอกจากนั้นยังใช้ประโยชน์ในทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีหลายด้าน เนื่องจากสามารถนำไฟฟ้าได้ดี(piezoelectric)

Crystallography

ระบบ hexagonal มองตั้งฉากแกน C เห็นเป็นรูปสามเหลี่ยม บางครั้งแสดงขอบโค้ง

ปลายสองข้างประกอบด้วยฟอร์มผลึกที่ต่างกัน

slide8

Physical properties

Cleavage : ไม่แสดงรอยแตกเรียบ

Fracture : แตกแบบก้นหอย

Hardness : 7 - 71/2

S.G. : 3.06 (+0.20 ถึง -0.06)

Electric conductivity : เป็นทั้ง piezoelectric และ pyroelectric ที่ดีมาก

Optical properties

Luster : vitreous

Transparency : transparent ถึง opaque

Optic character : Uni -

R.I. : = 1.644 = 1.624 ( + 0.011 ถึง - 0.009)

Birefringence : 0.018 - 0.020

Dispersion : 0.017

Pleochroism : แสดงชัดเจนมาก เป็นลักษณะเด่นของ tourmaline

Fluorescence : ส่วนใหญ่ไม่เรืองแสง สีชมพูบางเม็ดอาจเรืองแสงสีแดงถึงม่วงอ่อน

slide9

Absorption spectrum :

ชนิดสีเขียวและน้ำเงิน แสดงแถบดูดกลืนแสงตั้งแต่ 640 - 700 nm.

ชนิดสีชมพู แดง และม่วงอมแดง แสดงแถบมืดในบริเวณสีเขียว และเส้นดำที่ 451 และ 458 nm.

slide10

Colour

พบทุกสี เป็นอัญมณีที่มีสีหลากหลายที่สุด ชนิดที่เป็นอัญมณีส่วนใหญ่อยู่ในประเภท (species) elbaite และ liddicoatite ซึ่งมี Li อยู่ในโครงสร้าง และประเภท dravite ซึ่งมี Na และ Mg อยู่ในโครงสร้าง

slide11

ชื่อทางการค้า หรือชนิดของ tourmaline เรียกตามสีดังนี้

Rubellite: สีชมพู หรือสีแดง อาจมีสีน้ำตาล ส้ม หรือสีม่วงปน สีเกิดจากธาตุ Mn

Achroite : ใสไม่มีสี

Paraiba: สีเขียว-น้ำเงิน มีสีเจิดจ้า สีเกิดจากธาตุ Cu

Verdelite: สีเขียวอมน้ำเงิน หรือเขียวอมเหลือง สีเกิดจากธาตุ Fe

Chrometourmaline : มีสีเขียวสด สีเกิดจากธาตุ V / Cr

slide12

Indicolite : สีน้ำเงินอมม่วง ถึงอมเขียว สีเกิดจากธาตุ Fe

Dravite : สีเหลือง ถึงน้ำตาลโทนมืด

Liddicoatite : แสดงแถบสี เด่นชัด ขนานกับหน้า pyramid

Watermelon: แกนกลางสีชมพู มีขอบสีเขียว

Bicoloured : มี 2 สีในเม็ดเดียวกัน

Particoloured: มีหลายสีในเม็ดเดียวกัน

slide13

Chemical properties

Group : Borosilicate หรือ Ringsilicate

Chemical formula : แร่ในตระกูล tourmaline มีสูตรเคมีเป็นXR3Al6B3Si6O2.7(OH)4

ธาตุที่เข้าไปอยู่ในตำแหน่ง X และ R แตกต่างกันตามชนิดแร่ ได้แก่

ตำแหน่ง R อาจถูกแทนที่ด้วยธาตุให้สีบางส่วน

Cr / V --> ให้สีเขียวสด (chrome tourmaline) Cu --> ให้สีเขียว-น้ำเงิน (paraiba) Mn --> ให้สีชมพู-แดง (rubellite) Fe --> ให้สีน้ำเงินหรือเขียว

slide14

Diagnostic features

ลักษณะเด่นของ tourmaline ที่ใช้แยกจากอัญมณีอื่น คือ ค่า birefringence ที่สูงถึง 0.020 และแสดง pleochroism เด่นชัดมาก

Occurrence

ส่วนใหญ่เกิดในหิน Pegmatite โดยพบร่วมกับอัญมณีอื่นหลายชนิด ชนิด dravite พบในหินอ่อน แหล่ง tourmaline ที่สำคัญคือ Madagascar Namibia Mozambique Afghanistan Brazil (เทือกเขา Ural)Sri Lanka Myanmar และ USA

Name

คำว่า tourmalineมาจากภาษาสิงหล “ tourmali” แปลว่าหินหลายสีคำว่า draviteมาจากชื่อแคว้น Drave ใน Austriaคำว่า liddicoatite มาจากชื่อ R.T. Liddicoat อดีตประธานของ GIAคำว่า elbaite มาจากชื่อเกาะ Elba คำว่า paraibaมาจากชื่อเมือง Paraiba ใน Brazilคำว่า achroiteมาจากภาษากรีก “ achroos ” แปลว่าไม่มีสีคำว่า rubelliteมาจากภาษาลาติน แปลว่า สีแดง

slide15

Species Tourmaline

variety

Cat’s eye

Liddicoatite

Verdelite (Fe)

Rubellite(Mn)

Paraiba (Cu)

Achroite

tourmaline

Chrome tourmaline

(Cr / V)

Indicolite

Particoloured

Bicoloured

Dravite

Watermelon

(Fe)

slide16

4.9 ควอรตซ์ (Quartz)

quartz เป็นแร่ที่มีความหลากหลายในแง่ของการเกิดและชนิดมากที่สุด พบทั้งในหินอัคนี หินตะกอน และหินแปร การที่มีความแข็งเท่ากับ 7 ไม่มีแนวแตกเรียบ และมีเสถียรภาพทางเคมี ทำให้ quartz ยังคงสภาพอยู่ได้ในรูปของกรวดทรายตามตะกอนทางน้ำและชายทะเล

quartz ที่เป็นอัญมณี แบ่งได้ 2 กลุ่ม (group) คือ

1. กลุ่มที่มีผลึกหยาบ(coarsely crystalline)

2. กลุ่มที่มีผลึกละเอียด(cryptocrystalline) ----> เรียกว่า chalcedony

ทั้ง 2 กลุ่มมีส่วนประกอบทางเคมีและโครงสร้างเหมือนกัน ต่างกันที่การเกิด ขนาดผลึก มลทินที่ทำให้เกิดสี และรูปแบบของสี(pattern)

slide17

ชนิดผลึกหยาบ(coarsely crystalline varieties)

1. ร็อคคริสตัล (rock crystal): ใสไม่มีสี ไม่นิยมนำมาทำเป็น อัญมณี ยกเว้นชนิดที่เรียกว่า iris quartz ซึ่งแสดง iridescence

rock crystal

iris quartz

2. อะเมทิส (amethyst): มีสีม่วง ม่วงอมน้ำเงิน และม่วงอมแดง สีเกิดจากจุดศูนย์กลางสี ร่วมกับธาตุ Fe

amethyst

3. ซิทริน (citrine): มีสีเหลือง ส้ม ถึงส้มอมน้ำตาล สีเกิดจากธาตุ Fe

citrine

slide18

4. อะเมทิส-ซิทริน(amethyst-citrine) หรืออะเมทริน (ametrine): มีสีม่วงและสีเหลืองในเม็ดเดียวกัน เนื่องจากเป็นผลึกแฝดที่แต่ละผลึกมีสีต่างกัน

5. สโมคกี้ควอรตซ์(smoky quartz) : มีสีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเข้ม สีเกิดจากจุดศูนย์กลางสี ร่วมกับมลทินของธาตุ Al

6. โรสควอรตซ์(rose quartz) : มีสีชมพู สีเกิดจากมลทินของธาตุ Ti ชนิดที่มีมลทินแร่รูไทล์(rutile) เรียงตัว 3 ทิศทางทำให้เกิด star rose quartz

slide19

7. มิลกี้ควอรตซ์ (milky quartz) : มีสีขาวขุ่นเหมือนน้ำนม ความขุ่นเกิดจากมลทินของก๊าสและของเหลวขนาดเล็ก

8. ควอรตซ์ที่มีแร่มลทิน (quartz with inclusions) :

  • cat’s eye quartz
  • rutilated quartz
  • tourmalinated quartz
  • aventurine quartz
  • tiger’s eye และ hawk’s eye
slide20

ชนิดผลึกละเอียด (cryptocrystalline varieties)

แบ่งเป็น 2 ชนิด ตามลักษณะผลึก คือ เป็นเม็ด(granular)และเป็นเส้นใย(fibrous)ต้องใช้กล้องกำลังขยายสูงจึงจะมองเห็นได้ ในทางปฏิบัติจึงเรียกรวมๆ กันว่าคาลซีโดนี(chalcedony)จัดเป็น species หนึ่งของ quartz แบ่งเป็น variety ต่างๆ ดังนี้

granular varieties

ประกอบด้วยเม็ด quartz ขนาดละเอียดเท่าๆกัน แบ่งเป็น

  • แจสเปอร์ (jasper) : มีสีแดงถึงน้ำตาลอมแดง เนื่องจาก Fe oxide
  • พลาสมา (plasma) : อาจเป็น microfibrous หรือ microgranular quartz มีสีเขียว เกิดจากแร่ actinolite ถ้ามีจุดสีแดงบนสีเขียว เรียก หินเลือด(blood stone) สีแดงเกิดจาก Fe oxide หรือ jasper
slide21

Fibrous varieties

การแบ่ง variety ใช้หลักของ ความใส สีการกระจายตัวของสี และ ปรากฏการณ์ทางแสง

  • คาร์นีเลียน(carnelian) : มีสีส้มอมเหลือง ถึงแดงอมส้ม แดงอมน้ำตาล
  • ไครโซเพรส(chrysophase) หรือเพรส(prase) : มีสีเขียวอมเหลือง เกิด จากธาตุ Ni
  • อะเกต(agate) : ประกอบด้วยแถบที่มีสี ความหนาและความพรุนต่างกัน สลับกันเป็นชั้นๆ เรียวตัวตามรูปแบบของรอยแตกหรือช่องว่าง(nodules) ของหิน

moss agate

fire agate

agate

landscape agate

  • โอนิกซ์ (onyx) :คล้าย agate แต่มีสีดำสลับขาว
slide22

Crystallography

right

left

  • อยู่ใน rhombohedron division ของระบบผลึก hexagonal
  • รูปผลึกเป็นแท่งพริซึม (prism) ยาว มีแนวเส้นลึกขนานกันในแนวระนาบ ปลายทั้ง 2 ด้าน เป็นฟอร์มผสมระหว่างรอมโบฮี ด รอน(rhombohedron) ฟอร์มบวกและฟอร์มลบ ที่เติบโตในอัตราเท่าๆ กัน ทำให้เกิดฟอร์มเหมือนกับไดพิรามิด (dipyramid)

ผลึกที่เกิดจากฟอร์ม positive และ negativerhombohedron ผสมกัน

  • ผลึก quartz มักแสดงการแฝดเสมอ มีการแฝดได้ 2 แบบ คือ แฝดแบบบราซิล (Brazil law) เป็นการแฝดแบบใช้จุดศูนย์กลางร่วมกัน (penetration twin) และแบบโดฟิน(Douphin law) โดยฟอร์มซ้ายและฟอร์มขวามีจุดศูนย์กลางร่วมกัน

left และ rightDauphin twin

Brazil twin

ผลึก quartz แบบต่าง ๆ

slide23

Physical properties

Cleavage แตกตามระนาบ rhombohedron แต่พบน้อยมาก

Fracture ผลึกขนาดใหญ่แตกแบบก้นหอย และ ผลึก ขนาดเล็กแตกแบบเม็ด ถึงแตกแบบไม่เรียบ

Hardness 7 ชนิด chalcedony แข็ง 6.5 - 7

S.G.  ชนิดผลึกหยาบ ---> 2.66 (+0.03 ถึง - 0.02) ชนิด chalcedony---> 2.60 (+0.10 ถึง - 0.05)

Electric conductivity แสดงความเป็น piezoelectric ชัดเจน

Optical properties

Luster  ชนิดผลึกหยาบ ประกายคล้ายแก้วชนิด chalcedony ประกายคล้ายเทียนถึงคล้ายแก้ว

Colour  ส่วนใหญ่ไม่มีสี แต่อาจมีได้หลายสี ขึ้นกับชนิดของธาตุมลทิน ความผิดปกติในโครงสร้าง หรือมีมลทินแร่อื่นภายใน

slide24

R. I.  = 1.544 = 1.553 (ชนิดผลึกหยาบ) = 1.535 = 1.539 (ชนิด chalcedony)

Transparency โปร่งแสงถึงเกือบทึบแสง

Birefringence 0.004

Optic character Uni +

Dispersion  0.013

Pleochroism  amethyst เปลี่ยนสีเล็กน้อยถึงปานกลางในเฉดสีม่วง และม่วงอมแดง smoky quartz เปลี่ยนสีในโทนสีน้ำตาล และน้ำตาลแดง rose quartz เปลี่ยนสีเล็กน้อยถึงปานกลาง ในโทนสีชมพู citrine เปลี่ยนสีน้อยมาก ในโทนสีเหลืองหรือส้ม

Fluorescence  amethyst ไม่เรืองแสง หรือเรืองแสงสีฟ้าใน LWUV rose quartz ไม่เรืองแสง หรือเรืองแสงสีม่วงอ่อนใน SWUVaventurine quartz อาจเรืองแสงสีเขียว-เทาอ่อนๆ หรือแดง ทั้งใน LWUV และ SWUV chalcedony อาจเรืองแสงสีเขียวอมเหลือง ใน LWUV และ SWUV

slide25

Chemical properties

Chemical formula  SiO2

Group  Nesosilicate

Diagnostic features

Quartz ชนิดโปร่งใส มีค่า R.I. และค่า S.G. ที่คงที่ ซึ่งใช้แยกจากอัญมณีอื่นได้ชัดเจน

Occurrences

rock crystal พบทั่วโลก แหล่งสำคัญคือ Brazil Madagascar Japan และเทือกเขา Alps amethystเกิดในสภาพทางธรณีวิทยาได้หลายแบบ ที่สำคัญคือ เกิดอยู่ใน geode พบ ในช่องว่างของ lava flow พบที่ Uruguay และ Brazil และเกิดเป็นสาย(vein) พบในเทือกเขา Ural Zambia Sri Lanka Indonesia Namibia และ Madagascar citrineตามธรรมชาติพบน้อยมาก พบในแหล่งที่พบ amethyst amethyst-citrineพบใน Brazil และ Bolivia smoky quartz แหล่งสำคัญอยู่ที่เทือกเขา Alps Switzerland Brazil USSR Madagascar Australia และ Scotland ใน USA. พบในรัฐ Maine และ New Hampshire rose quartz เกิดในหิน pegmatite พบใน Brazil Madagascar Scotland Spain และ USA.

slide26

Name

คำว่า rock crystalมาจากภาษากรีก krystallosแปลว่า น้ำแข็ง (ice)

คำว่า amethystมาจากภาษากรีก amethystos แปลว่า ไม่เป็นพิษ

คำว่า citrineภาษาฝรั่งเศสโบราณ citronแปลว่าเหลือง

คำว่า chalcedonyมาจากคำว่า chakcedon ซึ่งเป็นท่าเรือโบราณใน Asia Minor

คำว่า carnelianมาจากภาษาลาติน carnis แปลว่า เนื้อ (flesh)

คำว่า praseมาจากภาษากรีก prason แปลว่า รั่ว (leak)

slide27

Species Quartz

aventurine

rutilated

tourmalinated

quartz

quartz

quartz

moss

landscape

agate

agate

coarsely crystalline variety

cryptocrystalline variety

granularvariety

amethyst

ametrine

rock crystal

citrine

jasper

blood stone

fibrous variety

rose quartz

smoky quartz

milky quartz

quartz with inclusions

chrysoprase

carnelian

agate

fire agate

cat’s eye quartz

tiger’s eye

hawk’s eye

onyx