evolutionisme l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
~Evolutionisme~ PowerPoint Presentation
Download Presentation
~Evolutionisme~

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 57

~Evolutionisme~ - PowerPoint PPT Presentation


  • 111 Views
  • Uploaded on

~Evolutionisme~. Geschiedenis van het Sociologisch Denken 9 december 2004. Julie Badisco Maurizio Barberio Liesbet Dendas Raven De Nolf Dorien Frans Pieter Houbracken Lindsay Jacobs Lymke Janssens Greet Lauwereys Joris Noels Nina Nuyttens Yannick Ottoy Eline Severs

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '~Evolutionisme~' - shae


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
evolutionisme

~Evolutionisme~

Geschiedenis van het Sociologisch Denken

9 december 2004

slide2

Julie Badisco

Maurizio Barberio

Liesbet Dendas

Raven De Nolf

Dorien Frans

Pieter Houbracken

Lindsay Jacobs

Lymke Janssens

Greet Lauwereys

Joris Noels

Nina Nuyttens

Yannick Ottoy

Eline Severs

Carla Van Cleynenbreughel

inleiding wat is evolutionisme
Inleiding: wat is evolutionisme?
  • Overkoepelende term
  • Verschillende fasen in de ontwikkeling in mens en dier verklaren
  • Wijzigingen binnen atoomstructuren
  • Uitsluiting goddelijke interventie
  • Innovatief
  • Kritiek
slide5
Vroeg evolutionisme:
    • Onderzoek naar ontwikkelingsprocessen van materie
  • Later uitgebreid naar dier en mens
  • Doorgaans met Charles Darwin geassocieerd
voorlopers
VOORLOPERS
  • ERASMUS DARWIN (1731-1802)
  • JEAN-BAPTISTE LAMARCK (1744-1829)
  • THOMAS MALTHUS (1766-1834)
  • ALFRED RUSSELL WALLACE (1823-1913)
erasmus darwin 1731 1801
ERASMUS DARWIN (1731-1801)
  • Studie ca. 1780:
    • Multidisciplinair: geologisch, biologisch, psychologisch, cosmologisch en politiek
    • Sterksten krijgen de bovenhand
    • Onderlinge concurrentie t.g.v. wilskrachten:
      • Seks
      • Honger
      • Angst
temple of nature
« Temple of Nature »

“Organic life beneath the shoreless waves

Was born and nurs’d in ocean’s pearly caves;

First forms minute, unseen by spheric glass,

Move on the mud, or pierce the watery mass;

These, as successive generations bloom,

New powers acquire and larger limbs assume;

Whence countless groups of vegetation spring,

And breathing realms of fin and feet and wing.« 

j b lamarck 1744 1829
J.B. LAMARCK (1744-1829)
  • 1809: publicatie evolutietheorie
  • « ... Time and favourable conditions are the two principal means which nature has employed in giving existence to all her productions. »
  • Sluit goddelijke interventie uit
lamarck s evolutieleer
EERSTE WET

Verandering niet passief

Verandering in omgeving

 Veranderd gedrag

 Veranderd gebruik van organen

TWEEDE WET: erfelijkheid

Philosophie Zoologique (1809)

LAMARCK’S EVOLUTIELEER
lamarck vs darwin
Lamarck vs. Darwin
  • Mechanisme Lamarck verschilt met dat van Darwin, hoewel het resultaat volgens beide hetzelfde is
  • Eerste helft 19de eeuw: theorie vrijwel genegeerd + kritiek
  • Darwin over Lamarck: “”Lamarck was the first man whose conclusions on the subject excited much attention. This justly celebrated naturalist first published his views in 1801... he first did the eminent service of arousing attention to the probability of all changes in the organic as well as in the inorganic world, being the result of law, and not of miraculous interposition.”
thomas malthus 1766 1834
Demograaf en econoom

Essay on the Principle of Population

Bevolkingsexplosie 

Voedselschaarste Struggle for life 

Proletarisering

Oplossing: morele beheersing

Tegen contraceptie

Inspiratie voor Wallace & Darwin

THOMAS MALTHUS (1766-1834)
alfred r wallace 1823 1913
ALFRED R. WALLACE (1823-1913)
  • Mede-grondlegger natuurlijke selectie
  • Lid van de Royal Society
  • Evolutietheorie samen met die van Darwin bekend gemaakt
  • Wallace Line  evolutionaire scheiding

tussen fauna van Australië & Azië

 zoölogische verschillen

  • Maatschappelijke visie
biografische gegevens
Biografische gegevens
  • Welgesteld gezin; grootvader Erasmus
  • Natuurwetenschapper HMS Beagle
  • Inspiratie:
    • Zuid-Amerika: verspreiding fauna en flora en geologische relaties
    • Thomas Malthus
origin of species
Origin of Species
  • Eerste edities: zonder vermelding

« evolutie »  negatieve weerklank

  • Verdediging door Darwin’s Bulldog Thomas Huxley (foto)
  • Huxley: kritiek op Herbert Spencer
    • Onvoldoende verklaring transmutatie
  • Term « evolutionisme » door Huxley geïntroduceerd  inhoud term wijzigt
origins later
« Origins » later...
  • Dertien jaar na oorspronkelijke publicatie, gebruik term « evolutie »
  • Eveneens in 1872, verschijnt The Expressions of Emotions
    • Nadruk op onze dierlijke erfenis
inhoud evolutietheorie
5 sleutelobservaties

Conclusie: natuurlijke selectie

Survival of the fittest: diegene die het best aangepast zijn

Ondersteunende aanwijzingen:

Embryologische ontwikkeling

Rudimentaire lichaamsdelen

Bouwplan

Fossielen

Inhoud evolutietheorie
creationisme
CREATIONISME
  • Definitie en varianten:
    • Christelijke reactie op het evolutionisme
    • Bijbels scheppingsverhaal als basis
  • Varianten:
    • Rigide interpretatie
    • Intelligent Design
    • E.a.
herbert spencer 1820 1903
HERBERT SPENCER (1820-1903)
  • Reeds 7 jaar voor publicatie Origin of Species, Development Hypothesis (1852)
  • Introduceert begrip Survival of the Fittest
  • Opeenvolgende werken: evolutie-ideeën
  • Seculiere aanpak
slide21
“Civilisation no longer appears to be a regular unfolding of a specific plan; but seems rather a development of man’s latent capabilities under the action of favourable circumstances; which favourable circumstances, mark, were certain some time or other to occur. Those complex influences underlying the higher orders of natural phenomena, but more especially those underlying the organic word, work in subordination to the law of probabilities.”
toepassing van spencer s theorie op de maatschappij
Toepassing van Spencer’s theorie op de maatschappij
  • Spencer als grondlegger van het Sociaal Darwinisme
  • Verspreid de term « evolutie »
  • Maatschappij als organisme
  • Tegen regeringsinmenging; laissez-faire (The Man Versus the State)
spencer s ontwikkelingsstadia
Spencer’s ontwikkelingsstadia
  • De groei (grootte)
  • Een complexer wordende structuur
  • Differentiatie der functies

 Onderlinge afhankelijkheid

Mens als hoogtepunt van de evolutie

militante vs industri le samenleving
Militante samenleving

Individu leeft gedwongen in functie van de staat

Industriële samenleving

Differentiatie van functies

Interdependentie

Vrijwillig collectieve verantwoordelijkheid

Militante vs. Industriële samenleving

Wat maakt een samenleving militant of industrieel?  afhankelijk van de aan/afwezigheid van conflict met de buitenwereld

spencer s lineaire evolutie
Spencer’s lineaire evolutie
  • Spencer: aanvankelijk geloof in unilineaire evolutie van de mensheid
  • Latere werken: multilineaire aanpak
  • Verschil tussen unilineair en multilineair
  • Zoektocht naar evenwicht bepaalt richting van evolutie
spencer s voorkeur voor het individualisme
Spencer’s voorkeur voor het individualisme
  • Maatschappij als belemmering voor het individu
  • Samenleving = som der individuen
  • Kwaliteit van de samenleving = kwaliteit van de individuen
  • Eveneens aandacht voor organicistische benadering
  • Gevaar omgekeerde evolutie
  • Anticollectivisme ~ survival of the fittest
sociaal darwinisme

SOCIAAL DARWINISME

Darwin’s theorie toegepast op de maatschappij

ontstaan en definitie
Ontstaan en definitie
  • Na « Origin » publicatie Descent of Man & Expression of Emotions in Man and Animals
  • Toepassing evolutietheorie op de maatschappij: nadruk op sociale en psychologische evolutie
  • Geen coherent geheel in theorieën, doch uniform denkpatroon
descent of man 1871
« Descent of Man » (1871)
  • Darwin stelt drie kernvragen:
    • Stamt de mens, net zoals alle andere soorten, af van een eerder bestaande vorm?
    • Hoe evolueert de mens dan?
    • Wat is de waarde van de verschillen tussen de zgn. verschillende rassen mensen?
      • Mentale karakteristieken: meer overeenkomsten dan fysieke verschillen tussen rassen
      • Rassen vormen één geheel, hoewel diversiteit binnen de populatie
ontstaan sociaal darwinisme vervolg
Ontstaan Sociaal Darwinisme (vervolg)
  • Frankrijk, omstreeks 1879
  • Emile Gautier
  • Onrust overheersing Darwinisme in de sociologie
  • Model voor sociobiologie
  • Praktijk: vnl. sociale pathologie & sociaal-biologisch protectionisme
toepassing van het sociaal darwinisme de eugenetica
Toepassing van het Sociaal Darwinisme: de eugenetica
  • Grondlegger Francis Galton
  • Doel van de eugenetica:
    • Biologisch en intellectuele elite creëren
  • Toepassingen 20ste eeuw
  • Staatsingrijpen aangemoedigd (i.t.t. Spencer)  selectiecultus met morele dimensie
gevolgen voor de sociologie
Gevolgen voor de sociologie
  • Tweestrijd tussen « nature » en « nurture »:
    • Wat is het belangrijkste: aangeboren aard, of maatschappelijke omgeving?
    • Illustratie tweesprong:
      • Weber
      • Durkheim
morele causuastiek

MORELE CAUSUASTIEK

ADAM FERGUSON & ADAM SMITH

maatschappelijke context
Maatschappelijke context
  • Vanaf 16de eeuw: handelskapitalisme
  • Moral Philosophy:
    • Richtlijnen voor Christenen
    • Tendens naar verdere emancipatie en secularisering

MORELE CAUSUASTIEK: zoektocht naar moreel correcte manier om economische activiteiten uit te oefenen.

adam ferguson 1723 1816
ADAM FERGUSON (1723-1816)
  • Essay on the History of Civil Society (1767)
    • Fasentheorie: verdeelt maatschappij in ontwikkelingsfasen
    • Onbeschaafd & barbaars vs. beschaafd & commercieel
    • Vooruitgang is vanzelfsprekend
    • Drijvende kracht: aangeboren menselijk verlangen om te verbeteren
    • Doel = instandhouding en voortzetting ras
arbeidsdeling groei
ARBEIDSDELING & GROEI
  • Commerciële samenleving: uitgebreide functionele arbeidsdeling  specialisatie
  • Voorstander minimale overheidsinmenging indien voorwaarde van « vrede & veiligheid » voldaan
  • Zoals Spencer geloof in multilineair evolutionisme
arbeidsdeling vervolg
ARBEIDSDELING (vervolg)
  • Menselijke natuur  arbeidsdeling als gevolg van drang naar verbeteren eigen situatie  concurrentie  sociale ongelijkheid
  • Onderlinge afhankelijkheid van mensen
  • Analogie menselijk lichaam
adam smith 1723 1790
ADAM SMITH (1723-1790)
  • Lid Royal Society sinds 1773
  • Bouwde verder op theorie Ferguson
  • Civilising Project
  • Optimaliseren zelfbelang  optimaliseren openbaar belang (automatisch)
  • Decent Society
theory of moral sentiment 1759
« Theory of Moral Sentiment » (1759)
  • Sympathische gevoelens:
    • Conventual sympathy
    • Habitual sympathy
  • Invloed Durkheim: solidariteit ~ sympathy
  • Eigenbelang + nadruk rol individu
  • Interdependentie
  • Geen onderscheid tussen arm en rijk
  • Impartial Spectator ~ objectieve observatie
  • Cardinale deugden
wealth of nations 1776
« Wealth of Nations » (1776)
  • Context: eerste industriële revolutie
  • Mogelijke negatieve gevolgen arbeidsdeling:
    • Ontstaan klassen met tegenstrijdige belangen
    • Smith adviseert waakzaamheid
    • Oplossing tegen intellectuele degradatie via onderwijs
wealth of nations vervolg
« Wealth of Nations » (vervolg)
  • In tegenstelling tot Plato geloofde Smith niet in een aangeboren sociale positie, maar erkende wel dat de sociale laag de ontplooiingskansen beïnvloedt
  • Invisible Hand: eigenbelang  nutsmaximalisatie  evenwicht
    • Overheid mag dit proces niet verstoren
  • Natuurwetten
actuele discussies

ACTUELE DISCUSSIES

LINKS-DARWINISME VAN SINGER

DE SOCIOBIOLOGIE

links darwinisme van singer
Links-Darwinisme van Singer
  • Peter Singer (° 1946)
    • Australisch filosoof en ethicus
  • Invloed Darwinisme op linkse en rechtse ideologieën in de 20ste eeuw
invloed darwinisme op links
DARWINISTISCH-LINKS:

Geen waarde-oordeel over menselijke natuur

Geen einde sociale conflict

Ongelijkheid niet gevolg van discriminatie of onderdrukking

Mensen zullen competitief streven naar eigenbelang, doch positieve houding t.a.v. samenwerking

RECHTS MISVERSTAND:

Evolutionaire geschiedenis omvat geen ethiek

Misbruik Survival Of The Fittest als argument om de zwakkeren niet te helpen

Concurrentie, ALSOOK samenwerking verenigbaar met overleving

Invloed Darwinisme op Links
peter singer vervolg
Peter Singer (vervolg)
  • « Animal Liberation » (1975): aanklacht op speciesisme
    • Mensen en dieren verdienen een gelijke behandeling
  • « Practical Ethics » (1979):
    • Analyse van ethische issues zonder een indeling te maken tussen mens en niet-menselijke wezens
sociobiologie
SOCIOBIOLOGIE
  • Hobbes: beschouwd als eerste sociobioloog
  • Darwins theorieën toegepast op de mens
  • Nadruk op ethiek en altruïsme
  • Normatieve ethiek: genetisch gedetermineerd
  • Mens van nature egoïstisch, toch noodzaak tot interactie
  • Verschil:
    • Sociobiologen verklaren moraal vanuit de mens
    • Christenen trachten morele verplichtingen te versterken
sociobiologie vervolg
SOCIOBIOLOGIE (VERVOLG)
  • Tegenwoordig: zoektocht exact verloop van de evolutielijnen  3 niveaus:
    • Zijn organismen überhaupt doorheen de tijd veranderd? Bewijs: geologie en paleontologie
    • Wat zijn de mechanismen achter de anatomische en functionele veranderingen? Bewijs: Darwin en Wallace
    • Wat zijn de concrete veranderingen in bouw en functie doorheen de tijd? Bewijs: vergelijkende embryologie, fysiologie, anatomie en moleculaire biologie
sociobiologie vervolg48
SOCIOBIOLOGIE (vervolg)
  • Hoe hecht is de culturele evolutie verbonden met de biologische?
    • Geloof in twee overerfbare informatiesystemen:
      • Genetisch systeem (biologische eigenschappen)
      • Extragenetisch systeem (culturele eigenschappen)
    • Verschil? Genetisch systeem berust op toeval, terwijl het extragenetische doelgericht door de mens gestuurd wordt.
implicaties van het evolutionisme voor de maatschappij

IMPLICATIES VAN HET EVOLUTIONISME VOOR DE MAATSCHAPPIJ

Over vrouwen, oorlog & vrede, racisme en ideologie

emancipatie van het seculiere denken
EMANCIPATIE VAN HET SECULIERE DENKEN
  • Darwinistische revolutie: mens niet langer centraal in de schepping
  • Menselijke superioriteit aangetast
  • Existentiële vragen:
    • Wie zijn wij?
    • Hoe zijn wij hier gekomen?
    • Hoe verhouden wij ons t.a.v. andere wezens?
    • Waar gaat onze soort heen?
vrouwenbeeld
VROUWENBEELD
  • « Origin » : versterking patriarchale normen
  • Darwins theorie  inferioriteit van de vrouw en rechtvaardiging discriminatie
  • Wallace echter andere visie: vooruitgang volledig afhankelijk van de vrouwelijke seksuele selectie
oorlog vrede
OORLOG & VREDE
  • Oorlogszuchtige interpretatie evolutietheorie van Darwin
    • Vnl. In Duitsland
  • Interpretatie als rationalisering voor het militarisme
  • Hitler in Mein Kampf (1939): “He who wants to live must fight and he who does not want to fight in this world where eternal struggle is the law of life has no right to exist.”
racisme
RACISME
  • Ontdekkingsreizen  slavernij
  • Gerechtvaardigd door idee van « inferieure volkeren »
  • Reactie van sociaal evolutionisme
    • Lage ontwikkeling binnen fasetheorie bekijken
    • Paternalistische houding
  • Conclusie: evolutietheorie geen basis voor idee van superieur ras
ideologieen
IDEOLOGIEEN
  • A.R. Wallace: socialist die voor staatsinterventie pleit
  • Darwin: selectie bevoordeelt groepen, niet individuen  socialist
  • Marx & Engels matig beïnvloed door Darwinisme: rechtvaardiging voor sociale strijd
  • Evolutieleer als kritiek op Christendom
actuele impact van het darwinisme
Actuele impact van het Darwinisme

Artikel 1:

« God schiep de materie, daarna kwam de Big Bang »

Artikel 2:

« Amerikaanse scholen sluiten Darwin uit »

de synthese van deze presentatie kan je terugvinden op de onderstaande website

De synthese van deze presentatiekan je terugvinden op de onderstaande website

http://groups.msn.com/ikdoepolitieke