slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
การศึกษาเซลล์ ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์ PowerPoint Presentation
Download Presentation
การศึกษาเซลล์ ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 48

การศึกษาเซลล์ ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์ - PowerPoint PPT Presentation


  • 274 Views
  • Uploaded on

การศึกษาเซลล์ ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์ ศึกษาด้วยวิธีแยกชิ้นส่วนของเซลล์โดยการเหวี่ยงด้วยความเร็วที่ต่างๆกัน organelles ที่แยกออกมาสามารถนำไปศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของมัน. The size range of cells. ชนิดของเซลล์. เส้นผ่าศูนย์กลาง. Myoplasmas

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'การศึกษาเซลล์ ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์' - salena


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

การศึกษาเซลล์

  • ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์ทำให้สามารถเห็นรายละเอียดโครงสร้างของเซลล์
  • ศึกษาด้วยวิธีแยกชิ้นส่วนของเซลล์โดยการเหวี่ยงด้วยความเร็วที่ต่างๆกัน organelles ที่แยกออกมาสามารถนำไปศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของมัน
slide2

The size range of cells

ชนิดของเซลล์

เส้นผ่าศูนย์กลาง

Myoplasmas

แบคทีเรีย

ส่วนใหญ่ของ eukaryotic cell

0.1 - 1.0 ไมครอน

1.0 - 10.0 ไมครอน

10.0 - 100.0 ไมครอน

slide3

Brightfield (unstained specimen)

Phase-contrast

Differential-interference-contrast (Nomarski)

Brightfield (stained specimen)

Confocal

Fluorescene

Different Types of Light Microscope: A Comparison

Human Cheek Epithelial Cells

slide4

Scanning electron micrographs (SEM)

Transmission electron micrographs (TEM)

Electron micrographs

slide5

Cell Fractionation

วิธีการแยกชิ้นส่วนของเซลล์ทำได้โดยการเหวี่ยงด้วยความเร็วที่ต่างๆกัน organelles ที่แยกออกมาสามารถนำไปศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของมัน

slide6

Prokaryotic and Eukaryotic cell

สิ่งมีชีวิตประกอบด้วยเซลล์เซลล์แบ่งเป็น 2 ชนิดคือ

1. prokaryotic cell

2. eukaryotic cell

มีโครงสร้างแตกต่างกันดั้งนี้

slide7

Prokaryotic cell

(pro=before; karyon=kernel)

  • พบเฉพาะใน Kingdom Monera 
  • ไม่มีนิวเคลียสแท้จริง, ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส
  • สารพันธุกรรมอยู่ในบริเวณที่เรียกว่า nucleoid
  • ไม่มี organelles ที่มีเยื่อหุ้ม
slide9

Eukaryotic cell

(eu=true; karyon=kernel)

  • พบใน Kingdoms Protista, Fungi, Plante และ Animalia
  • มีนิวเคลียสที่แท้จริง, หุ้มด้วยเยื่อหุ้มนิวเคลียส
  • สารพันธุกรรมอยู่ในนิวเคลียส
  • ภายใน cytoplasm ประกอบด้วย cytosol และมี organelles ที่มีเยื่อหุ้ม

Cytoplasm = บริเวณภายในเซลล์ทั้งหมด ยกเว้นส่วนของนิวเคลียส

Cytosol = สารกิ่งของเหลงภายใน cytoplasm

slide11

ขนาดของเซลล์มีข้อจำกัดโดยขนาดของเซลล์มีข้อจำกัดโดย

  • เซลล์ที่มีขนาดเล็กจะต้องมีขนาดที่สามารถบรรจุ DNA ไรโบโซมเอนไซม์และองค์ประกอบภายในเซลล์ที่สำคัญเพียงพอที่จะควบคุมเมตาบอริซึมเพื่อการดำรงอยู่ของเซลล์ได้
  • เซลล์ที่มีขนาดใหญ่จะต้องมีพื้นผิวเซลล์เพียงพอสำหรับการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนสารอาหารและของเสียภายในเซลล์แม้ว่าเซลล์ขนาดใหญ่มีพื้นที่ผิวมากกว่าเซลล์ขนาดเล็กก็จริงแต่เซลล์ขนาดใหญ่ก็มีอัตราส่วนของพื้นที่ผิวต่อปริมาตรน้อยกว่าเซลล์ขนาดเล็กที่มีรูปร่างเซลล์เหมือนกันดังนั้นอัตราส่วนของพื้นที่ผิวเซลล์ต่อปริมาตรจะเป็นตัวกำหนดขนาดของเซลล์
slide13

ความสำคัญของการแบ่งส่วนย่อยภายในไซโตพลาสซึมความสำคัญของการแบ่งส่วนย่อยภายในไซโตพลาสซึม

ภายในไซโตพลาสซึมของ eukaryotic cell มีความซับซ้อนในเรื่องโครงสร้างเพื่อให้อัตราส่วนของพื้นที่ผิวต่อปริมาตรพอเหมาะต่อความต้องการในการทำงานของเซลล์โดยมีเยื่อภายในเซลล์ (internal membrane) ซึ่งมีบทบาทสำคัญคือ

slide14

แบ่งไซโตพลาสซึมเป็นส่วนย่อยๆ (compartment)

  • ภายในส่วนย่อยๆแต่ละส่วนมีของเหลวหรือโปรตีนที่เฉพาะเจาะจงต่อปฏิกิริยาชีวเคมีที่แตกต่างกัน
  • มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดเมตาบอริซึมของเซลล์เพราะที่เยื่อมีเอนไซม์หลายชนิดเป็นส่วนประกอบอยู่
  • ภายในส่วนย่อยมีสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันซึ่งมีความเฉพาะเจาะจงต่อกระบวนการเมตาบอริซึม

กระบวนการเมตาบอริซึมแต่ละอย่างสามารถดำเนินไปได้พร้อมๆกันภายในเซลล์เดียวกันโดยไม่เกิดการรบกวนซึ่งกันและกัน

slide17

นิวเคลียส (nucleus)

เป็นออร์แกเนลล์ขนาดใหญ่ที่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียสแยกออกจากไซโตพลาสซึมในเซลล์พวกยูคาริโอตภายในบรรจุยีนซึ่งควบคุมการทำงานของเซลล์มีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 5 ไมครอน

slide19

Nuclear envelope มีลักษณะดังนี้

  • เป็นเยื่อ 2 ชั้นมีช่องว่างตรงกลางกว้างประมาณ 20-40 nm
  • มีรู (nuclear pores) แทรกอยู่ทั่วไปเป็นทางให้สารต่างๆโดยเฉพาะ rRNA, mRNA และ nucleoprotein ผ่านเข้าออกได้
  • ผิวด้านในของเยื่อหุ้มนิวเคลียสมีชั้นบางๆของโปรตีนยึดติดอยู่ความสำคัญของชั้นนี้ยังไม่ทราบแน่ชัดอาจช่วยรักษารูปทรงของนิวเคลียส
  • ภายในนิวเคลียสบรรจุสารพันธุกรรมที่อยู่ในรูปของโมเลกุล DNA ที่จับกับโมเลกุลของโปรตีนเป็นโครโมโซม
slide20

Nucleolus

มีลักษณะเป็นเม็ดกลมขนาดเล็กในนิวเคลียสในหนึ่งเซลล์อาจมีหนึ่งหรือสองเม็ดมองเห็นชัดขณะเซลล์ไม่มีการแบ่งตัวประกอบด้วย nucleolar organizers และ ribosome ที่กำลังสร้างขึ้น nucleolus ทำหน้าที่สร้าง ribosome

(nucleolar organizers เป็นส่วนพิเศษของโครโมโซมที่มียีนที่เกี่ยวกับการสร้าง ribosome อยู่หลายชุด)

slide21

นิวเคลียสทำหน้าที่ควบคุมการสร้างโปรตีนในไซโตพลาสซึมนิวเคลียสทำหน้าที่ควบคุมการสร้างโปรตีนในไซโตพลาสซึม

Messenger RNA (mRNA) transcribed in the nucleus

from DNA instructions

Passes through nuclear pores into cytoplasm

Attaches to ribosomes where the genetic message

is translated into primary structure

slide22

Ribosomes

เป็น organelles ที่ไม่มีเยื่อหุ้มทำหน้าที่สร้างโปรตีนมี 2 ส่วนย่อย (subunit) สร้างจาก nucleolus ในเซลล์ที่มีการสร้างโปรตีนสูงจะพบว่ามี nucleolus และ ribosome เป็นจำนวนมากตัวอย่างเช่นในเซลล์ตับของคนมี ribosome จำนวนมากและมี nucleolus ที่เด่นชัดมาก

slide23

Ribosome มี 2 ชนิดคือ

1. free ribosomesทำหน้าที่สร้างโปรตีนที่ใช้ใน cytosol เช่นเอ็นไซม์ที่เกี่ยวข้องกับเมตาบอริซึมใน cytoplasm

2. bound ribosomesเป็น ribosome ที่เกาะอยู่ด้านผิวนอกของ ER ทำหน้าที่สร้างโปรตีนที่จะถูกส่งต่อไปรวมกับ organelles อื่นๆและโปรตีนที่จะถูกส่งออกไปใช้นอกเซลล์ในเซลล์ที่สร้างโปรตีนเช่นเซลล์ตับอ่อนหรือต่อมอื่นที่สร้างน้ำย่อยจะมี bound ribosomes เป็นจำนวนมาก

slide24

The Endomembrane system

ประกอบด้วย

1. Nuclear envelop

2. Endoplasmic reticulum

3. Golgi apparatus

4. Lysosomes

5. Vacuoles

6. Plasma membrane

slide25

Endoplasmic reticulum (ER)

(Endoplasmic = อยู่ในไซโตพลาสซึม, reticulum = ร่างแห)

เป็น organelles ที่มีเยื่อหุ้มมีลักษณะเป็นท่อแบนหรือกลมกระจายอยู่ใน cytosol ช่องภายในท่อเรียกว่า cisternal space ซึ่งท่อนี้มีการเชื่อมติดต่อกับช่องว่างที่อยู่ระหว่างเยื่อหุ้มนิวเคลียสชั้นนอกและชั้นในด้วย

slide26

ER มี 2 ชนิดคือ

1. Rough endoplasmic reticulum (RER)

มีไรโบโซมเกาะติดอยู่ที่เยื่อหุ้มด้านนอกทำให้มองเห็นขรุขระทำหน้าที่สร้างโปรตีนที่ส่งออกไปนอกเซลล์ (secondary protein) โดยไรโบโซมที่เกาะอยู่นี้สร้างโปรตีนแล้วผ่านเยื่อของ ER เข้าไปใน cisternal space แล้วหลุดออกไปจาก ER เป็น transport vesicle ส่งออกไปใช้ภายนอกเซลล์โดยตรงหรือนำไปเชื่อมกับเยื่อของ Golgi complex เพื่อเพิ่มคาร์โบไฮเดรตแก่โปรตีนที่สร้างขึ้นกลายเป็น glycoprotein ก่อนส่งออกไปใช้ภายนอกเซลล์

slide27

2. Smooth endoplasmic reticulum (SER)

    • ไม่มีไรโบโซมมาเกาะที่เยื่อหุ้มด้านนอกจึงมองเห็นเป็นผิวเรียบๆท่อของ SER เชื่อมติดต่อกับ RER ได้
    • SER ไม่เกี่ยวกับการสร้างโปรตีนส่วนใหญ่มีความสำคัญเกี่ยวกับการสร้างฮอร์โมนชนิดสเตอรอยด์และไขมัน
    • ลดความเป็นพิษของสารพิษ
    • ในเซลล์กล้ามเนื้อ SER ทำหน้าที่ควบคุมการเก็บและปล่อยแคลเซี่ยมเพื่อควบคุมการทำงานของเซลล์กล้ามเนื้อเป็นต้น
slide29

Golgi complex

มีลักษณะเป็นถุงแบนหลายถุงเรียงซ้อนกันเรียกว่า Golgi cisternar บริเวณตรงกลางเป็นท่อแคบและปลายสองข้างโป่งออกและมีกลุ่มของถุงกลม (vesicles) อยู่รอบๆ Golgi complex มีโครงสร้างที่เป็น 2 หน้าคือ cis face และ trans face ที่ทำหน้าที่รับและส่ง cis face เป็นส่วนของถุงแบนที่นูนอยู่ใกล้กับ ER transport vesicles ที่ถูกสร้างมาจาก RER เคลื่อนที่เข้ามารวมกับ Golgi complex ทางด้าน cis face ส่วน trans face เป็นด้านที่เว้าของถุงแบนเป็นด้านที่สร้าง vesicles และหลุดออกไป

slide30

หน้าที่ของ Golgi complex คือ

  • เสริมสร้างคาร์โบไฮเดรดให้กับโปรตีนที่สร้างมาจาก RER ให้เป็น glycoprotein เพื่อส่งออกไปภายนอกเซลล์
  • เก็บสะสมและกระจายสิ่งที่เซลล์สร้างขึ้นโดยเก็บไว้ภายใน secondary granules เพื่อส่งออกนอกเซลล์โดยกระบวนการ exocytosis
  • สร้าง primary lysosomes ซึ่งบรรจุ hydrolytic enzymes น้ำย่อยเหล่านี้มักเป็นพวก glycoprotein โดยมีการเติมคาร์โบไฮเดรตที่ Golgi complex
  • เกี่ยวกับการสร้างผนังหุ้มเซลล์ (membrane flow)
slide31

Lysosomes

(a) Lysosomes in a white blood cell

slide32

Peroxisome

fragment

Mitochondrion

fragment

Lysosome

(b) A Lysosome in action

slide33

Lysosomes

  • เป็นออร์แกเนลล์ที่มีเยื่อหุ้มรูปกลมขนาดเล็กภายในบรรจุ hydrolytic enzyme หรือ lysosomal enzyme หลายชนิดที่ทำหน้าที่ย่อยโมเลกุลขนาดใหญ่ได้แก่ polysaccharides, fats และ nucleic acids
  • เอ็นไซม์ต่างๆเหล่านี้ทำงานดีที่สุดที่ pH 5 lysosomal membrane ทำหน้าที่รักษาสภาพแวดล้อมภายในให้เหมาะแก่การทำงานของเอ็นไซม์โดยการปั้ม H+ จาก cytossol เข้าไปภายใน
slide34

ถ้า lysosome ฉีกขาดจะไม่สามารถทำงานได้ดีหรือเอ็นไซม์อาจออกมาทำอันตรายให้แก่เซลล์ได้

  • จากที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่าการแบ่งไซโตพลาสซึมเป็นส่วนย่อยๆด้วย membrane มีความสำคัญต่อการทำงานของเซลล์มาก
  • Hydrolytic enzyme และ lysosomal membrane สร้างมาจาก RER และส่งต่อไปยัง Golgi complex แล้วแยกออกไปทางด้าน trans face ของ Golgi complex เป็น lysosome
slide36

หน้าที่ของ lysosome

  • เป็นแหล่งย่อยภายในเซลล์ (intracellular digestion) ตย. เช่น
      • อมีบากินอาหารโดยวิธี phagocytosis เกิดเป็น food vacuole ซึ่งจะรวมกับ lysosome เอ็นไซม์ในcytosome จะทำหน้าที่ย่อยอาหารนั้น
      • เซลล์ของคนเช่น macrophage ก็สามารถทำลายสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาในเซลล์ด้วยวิธี phagocytosis และถูกย่อยโดย lysosome ได้เช่นกัน
slide37

เกี่ยวข้องกับการย่อย organelles ในไซโตพลาสซึมเพื่อนำสารต่างๆกลับมาใช้สร้าง organelles ใหม่อีก (autophagy)

  • Lysosome สร้างเอ็นไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเกิด metamorphosis ของการพัฒนาของตัวอ่อนในพวกสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก
  • มีบทบาทสำคัญต่อเมตาบอริซึมต่างๆในร่างกายเป็นอย่างมากถ้าหากมีความผิดปกติในการทำงานของเอ็นไซม์ในไลโซโซมจะทำให้เกิดโรคต่างๆได้
slide38

Vacuoles

เป็น organelles ที่มีลักษณะเป็นเยื่อหุ้มแต่มีขนาดใหญ่กว่า vesicles มีแบบต่างๆได้แก่ food vacuole, contractile vacuole และ central vacuole

slide41

Membranous organelles อื่นๆ

1. Energy transcucers ได้แก่

Mitochondria

Chloroplast

2. Peroxisomes (microbodies)

slide43

Mitochondria

  • พบใน eukaryotic cell เกือบทุกชนิดในเซลล์บางชนิดอย่างมีเพียงหนึ่งอันที่มีขนาดใหญ่หรือในเซลล์บางชนิดอาจมี mitochondria เป็นจำนวนร้อยหรือพันทั้งนี้ขึ้นกับกิจกรรมของเซลล์นั้นๆ
  • Mitochondria มีเยื่อหุ้ม 2 ชั้นมีลักษณะเป็นสองวงซ้อนกันแต่ละชั้นของ phospholipid bilayer จะมีลักษณะเฉพาะตัวที่เกิดจากโมเลกุลของโปรตีนที่ฝังตัวบนเยื่อแต่ละชั้น
  • เยื่อหุ้มชั้นนอกเรียบส่วนเยื่อชั้นในจะมีการโป่งยื่นเข้าข้างในเรียกว่า cristae เยื่อหุ้มทั้งสองชั้นแบ่ง mitochondria เป็นช่องภายใน 2 ส่วนได้แก่ช่องที่อยู่ระหว่างเยื่อชั้นนอกและเยื่อชั้นใน (intermembrane space) และช่องที่ถูกล้อมรอบอยู่ภายในเยื่อชั้นใน (mitochodrial matrix)
slide44

ในช่องทั้งสองมีเอ็นไซม์ต่างชนิดกันที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการหายใจระดับเซลล์ (cellular respiration) แต่ละขั้นตอนกัน

      • ที่บริเวณ cristae ของเยื่อหุ้มชั้นในมีเอ็นไซม์ที่เกี่ยวข้องกับ electron transport chain และการสังเคราะห์ ATP
      • ใน matrix บรรจุเอ็นไซม์ที่เกี่ยวข้องกับ Kreb’s cycle และ Beta oxidation ของกรดไขมันเป็นต้น
slide46

Chloroplast

Chloroplast เป็น plastids ชนิดหนึ่งของเซลล์พืชที่มีรงควัตถุสีเขียวที่เรียกว่า chlorophyll ซึ่งประกอบด้วยเอ็นไซม์และโมเลกุลของสารที่ทำให้เกิดกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง

Chloroplast มีเยื่อหุ้ม 2 ชั้นหุ้มล้อมรอบของเหลวที่เรียกว่า stroma ภายในมีถุงแบน thylakoids ซึ่งซ้อนกันเป็นตั้งเรียกว่า granum

slide48

Peroxisomes (microbodies)

  • เป็น organelles ที่พบในเซลล์ยูคาริโอตเกือบทุกชนิดมีลักษณะเป็นถุงที่มีเยื่อหุ้มชั้นเดียวภายในมี granular core ซึ่งเป็นที่รวมของเอ็นไซม์ย้อมติดสีเข้ม
  • เอ็นไซม์ชนิดต่างๆทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการสร้างหรือทำลาย hydrogen peroxide (H2O2) เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสารพิษขึ้นภายในเซลล์
  • RH2 + O2Oxidase R + H2O2
  • 2H2O2 catalase 2H2O + O2
  • ในเซลล์ตับพบมี peroxisomes ขนาดใหญ่จึงเข้าใจว่าอาจมีหน้าเกี่ยวข้องกับการทำลายพิษของสารต่างๆหลายชนิดเช่น alcohol