inwentyka
Download
Skip this Video
Download Presentation
Inwentyka

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 178

Inwentyka - PowerPoint PPT Presentation


  • 169 Views
  • Uploaded on

Inwentyka. Prakseologia. Inwentyka. Inwentyka naturalna Inwentyka analityczna. Obszary inwentyki. Metody inwentyki. Inwentyka spontaniczna. Inwentyka naturalna stymulowana. Inwentyka analityczna. Rozwój metod zapisu informacji. Sylabus i pismo fonetyczne.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Inwentyka' - roddy


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
inwentyka
Inwentyka

Prakseologia

Inwentyka

Inwentyka naturalna

Inwentyka analityczna

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

obszary inwentyki
Obszary inwentyki

Metody inwentyki

Inwentyka spontaniczna

Inwentyka naturalna stymulowana

Inwentyka analityczna

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

rozw j metod zapisu informacji
Rozwój metod zapisu informacji

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

sylabus i pismo fonetyczne
Sylabus i pismo fonetyczne

Pismo sylabowe – „sylabus”

dom, chleb, mleko, - alfabet łaciński 

дом, хлеб, молоко - cyrylica

σπιτι, ψομη, γχαλα, - alfabet grecki

Pismo fonetyczne

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

si a i s abo ludzkiego umys u
Siła i słabość ludzkiego umysłu
  • Test wielokanałowego przetwarzania informacji
  • Wyobraźnia i „zdrowy” rozsądek
  • „Trójpolówka kreatywności”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

1 lewo prawo p kulowe my lenie
1. Lewo – prawo półkulowe myślenie

Stepy Akermańskie A.Mickiewicz

„Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,

Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi;

Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,

Omijam koralowe ostrowy burzanu”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

2 my lenie lewo p kulowe
2. Myślenie lewo półkulowe

„Wjechałem wozem na rozległą przestrzeń,

Jechałem wśród wysokich traw i zarośli,

Wokół szum wiatru i duża ilość kwiatów,

Ciągle omijałem nierówności i kępy roślin”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

poezja nowoczesna i tradycyjna
Poezja nowoczesna i tradycyjna

Księżyc świeci II

W poświacie księżyca

Po pustej ulicy

Biegnie spóźniony człowiek,

Czy przed czymś ucieka,

Czy ktoś nań gdzieś czeka,

Któż kiedy o tym się dowie?

Biegnie, upada,

Coś do siebie gada;

Powietrze łapie z wysiłkiem.

Jeszcze jedno westchnienie

I ostatnie spojrzenie

Na zamgloną w półmroku ulicę,

W bladym świetle księżyca

Obojętna ulica

Kałużą wody twarz bladą rozjaśnia,

I to światło księżyca

I ta pusta ulica,

Są jak świeca wraz z życiem wygasłe...

Księżyc świeci

Księżyc świeci

pusta ulica

księżyc świeci

człowiek ucieka

księżyc świeci

człowiek upadł

człowiek zgasł

księżyc świeci

Pusta ulica

Twarz umarłego

Kałuża wody.

T.Różewicz

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

metoda kartezjusza
Metoda Kartezjusza

Wiedza pewna

Wiedza pewna, to wiedza uzasadniona w taki sposób, że żadna argumentacja nie będzie w stanie osłabić mocy tego rozumowania oraz wiedza możliwa do przekazywania innym

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

za o enia metody kartezjusza
Założenia metody Kartezjusza

1. Wiedza pewna jest osiągalna, trzeba tylko zdobywać ją

metodycznie

2. Wszystkie nauki nie są niczym innym, jak ludzką mądrością, która pozostaje jedna i ta sama, chociaż stosuje się do różnych przedmiotów nie większą od nich zapożycza rozmaitość niż światło słońca od różnorodności rzeczy, które oświeca.

3. Poznając świat, należy dążyć do tak szczegółowego, jak to tylko możliwe w danych warunkach poznania jego „natur prostych”, to jest dostępnych oglądowi umysłu i możliwych do ujęcia aktem jednorazowej intuicji.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

dyrektywy kartezjusza
Dyrektywy Kartezjusza
    • 1. Nigdy nie przyjmować za prawdziwą żadnej rzeczy, zanim by jako taka
  • nie została rozpoznana przeze mnie w sposób oczywisty: co znaczy, aby
  • starannie unikać pośpiechu i uprzedzeń oraz aby nie zawrzeć w swych
  • sądach nic ponadto, co jawi się przed mym umysłem tak jasno i wyraźnie,
  • że nie miałbym żadnego powodu, by o tym powątpiewać 2. Dzielić każde z badanych zagadnień na tyle cząstek, na ile by się dało i na
  • ile byłoby potrzeba dla najlepszego ich rozwiązania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

dyrektywy kartezjusza1
Dyrektywy Kartezjusza
  • 3. Prowadzić swe myśli w porządku, poczynając od przedmiotów najprostszych
  • i najdostępniejszych poznaniu i wznosić się po trochu, jakby po stopniach,
  • aż do poznania przedmiotów bardziej złożonych, przyjmując porządek nawet
  • wśród tych przedmiotów, które bynajmniej z natury swej nie wyprzedzają się
  • wzajemnie.4. Czynić wszędzie wyliczenia tak całkowite i przeglądy tak powszechne,
  • aby być pewnym, że nic nie zastało pominięte.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

przemieszczanie si rodka ci ko ci obszaru polski na przestrzeni dziej w
Przemieszczanie się środka ciężkości obszaru Polski na przestrzeni dziejów

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

zmienno liczby kszta tu obszaru polski
Zmienność liczby kształtu obszaru Polski

R - r

Lk =

R+r

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

metody morfologiczne
Metody morfologiczne
  • Metoda randomizacji zbiorów cech
  • 2. Skrzynka morfologiczne Zwicky’ego

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

badanie morfologiczne
Badanie morfologiczne

Zbiory homologów:

A = A1, A2, A3………A

B = B1, B2, B3……… B

R = R1, R2, R3……… R

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

badanie morfologiczne1
Badanie morfologiczne

A – zbiór długości płóz jezdnych:

- ok. 250 – 350 mm – np. łyżwy,

- ok. 700 – 1200 mm – np. sanki różnych rodzajów,

- ok. 1500 – 2000 mm – np. narty  

B – zbiór ilości płóz w jednym komplecie sprzętu:

- 1 płoza np. snowboard,

- 2 płozy np. sanki, narty, łyżwy,

- 3 płozy np. „skibob”

- 4 płozy np. saneczki bobslejowe. 

C – zbiór szerokości jednej płozy:

- 1 – 5 mm np. łyżwy,

- 60 – 80 mm np. narty,

- 140 – 240 mm np. Snowboard

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

zbiory formuj ce
Zbiory formujące

A { 250, 300, 700, 800, 1200, 150, 1700, 2000... ... ln}

B { 1, 2, 3, 4.... nn }

C { 1,2,3, 20,25, 30, 60, 80, 100, 140, 160, 180, 200... Sn}

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

wyb r zbioru
Wybór zbioru

S1 ( 250, 1, 1 ) - płoza o długości 250 mm i szerokości ostrza 1 mm, 1 sztuka (?)

S2 ( 300, 2, 2 ) - płoza o długości 300 mm, szerokości 2 mm, 2 sztuki/kpl

Sn-1 ( ... .... .... )

Sn ( ln, nn, Sn )

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

analiza wynik w badania morfologicznego
Analiza wyników badania morfologicznego

ad A - czy nie może istnieć sprzęt o długości płozy zdecydowanie

 powyżej 2000mm, np. 3000 mmm ?

ad  B  -   czy 4 płozy to istotnie maksimum?

ad C - czy szerokość snowboardu 240 mm nie może być radykalnie

          powiększona?

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

skrzynka morfologiczna
Skrzynka morfologiczna

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

analiza morfologiczna metoda randomizacji element w zbior w
Analiza morfologiczna metoda randomizacji elementów zbiorów

Zestawienie graficznej interpretacji natężenia cech jakościowych w odniesieniu do

domowych ekspresów do kawy

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

wektor inercji
Wektor inercji

Wi

Mechanika

Chemia

O

Elektronika

IWK

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

linie ycia system w technicznych
Linie życia systemów technicznych

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

krzywa s kszta tna
Krzywa „S”- kształtna

N

C”

Nieprzekraczalna bariera ekologiczna

3

B”

Bariera dopuszczalnych

ekologicznych szkód

2

C’

1

Bariera ekonomiczna

B’

A”’

P”

P’

A’

A”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

T

koincydencja krzywej s kszta tnej z zyskiem
Koincydencja krzywej „S” kształtnej z zyskiem

N

Zysk na wynalazku

Spadek

zysków

Wzrost

zysków

Nakłady i straty

T

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

zadanie wynalazcze i innowacyjne
Zadanie wynalazcze i innowacyjne
  • Nie wiadomo, czy w ogóle istnieje rozwiązanie.
  • Nie znane są metody, są metody podobne.
  • Wynalazek, to coś, czego jeszcze nie było.
  • Nie znane są metody realizacji pomysłu.
  • Nie wiadomo, czy to się opłaci.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

zadanie rutynowe a zadanie wynalazcze
Zadanie rutynowe, a zadanie wynalazcze
  • Zadania z matematyki: znane wzory, twierdzenia, metody i procedury postępowania.
  • Zadania z fizyki: znane zjawiska, ich opisy i ujęcie ilościowe, a także podstawowe metody obliczeniowe.
  • Zadania z chemii: znane prawa, wzory, zależności stechiometryczne itd

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

poziomy zada innowacyjnych i wynalazczych
Poziomy zadań innowacyjnych i wynalazczych
  • Poziom: Obiekt nie zmienia się co do zasady działania i głównych szczegółów konstrukcyjnych.
  • Obiekt zmienia się nieznacznie: zasada działania pozostaje stała.
  • Obiekt ulega daleko posuniętej modyfikacji.
  • Obiekt zmienia się w pełni.
  • Zmienia się cały system, powstaje nowa dziedzina gospodarki

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych
Uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych
  • Uwarunkowania zewnętrzne:
    • Konkurencja,
    • Koniunktura gospodarcza kraju i regionu,
    • Moda,
    • Sytuacja polityczna
    • Sytuacje nieprzewidywalne: wojny, kataklizmy, itp

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych1
Uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych
  • Uwarunkowania wewnętrzne:
    • Dążenie do obniżki kosztów własnych,
    • Dążenie do podniesienia wydajności produkcji,
    • Dążenie do wyeliminowania braków,
    • Problemy kadrowe,
    • Polityka zarządu firmy.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

strategia innowacji produktu
Strategia innowacji produktu
  • Okres rozpowszechnienia: duże zyski + napór konkurencji.
  • Okres wstępny: duże ryzyko + duże potencjalne zyski.
  • Obniżka poziomu zysków.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

podstawy podejmowania decyzji innowacyjnych
Podstawy podejmowania decyzji innowacyjnych
  • Prognozowanie kosztów innowacji.
  • Prognozowanie kosztów jakości.
  • Prognozowanie zysków.
  • Analiza trendów i faz krzywych „S”-kształtnych, konkurencji (własnych wyrobów i konkurencji obcej)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ograniczenia decyzyjne
Ograniczenia decyzyjne
  • Ograniczenia zewnętrzne
    • Warunki ogólnogospodarcze,
    • Sytuacja społeczno – polityczna,
    • Moda.
    • Prognoza rozwoju naukowo - technicznego

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ograniczenia decyzyjne1
Ograniczenia decyzyjne
  • Ograniczenia wewnętrzne
    • Potencjał własny,
    • Faza rozwoju branży,
    • Pozycja własnej formy na tle sytuacji rynkowej.
    • Polityka jakości obowiązująca w firmie.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

idealny wynik ko cowy iwk
Idealny wynik końcowyIWK

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

poj cie sprzeczno ci technicznej
01. Ciężar obiektu ruchomego

21. Moc

02. Ciężar obiektu nieruchomego

22. Straty energii

03. Długość obiektu ruchomego

23. Straty substancji

04. Długość obiektu nieruchomego

24. Straty informacji

05. Powierzchnia obiektu ruchomego

25. Straty czasu

06. Powierzchn. obiektu nieruchomego

26. Ilość substancji

Pojęcie sprzeczności technicznej

WYKAZ WSKAŹNIKÓW SYSTEMU TECHNICZNEGO, KTÓRE TRZEBA POPRAWIĆ I KTÓRE POGARSZAJĄ SIĘ,W PRZYPADKU KONTYNUACJI ICH DROGI ROZWOJU

`

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

metody usuwania sprzeczno ci
01. ZASADA ROZDROBNIENIA:a) rozdzielić obiekt na niezależne części;b) uczynić obiekt składanym;c) powiększyć stopień rozdrobnienia obiektu.

11. ZASADA "ZAWCZASU PODŁOŻONEJ PODUSZKI":a) kompensować niewysoką pewność obiektu zawczasu przygotowanymi środkami „awaryjnymi”

03. ZASADA MIEJSCOWEJ JAKOŚCI:a) przejść od jednorodnej struktury obiektu lub zewnętrznego środowiska (zewnętrznego oddziaływania) do niejednorodnej;b) różne części obiektu powinny pełnić różne funkcje;c) obiekt powinien znajdować się w optymalnych dla jego pracy warunkach.

15. ZASADA DYNAMIKI: a) charakterystyki obiektu (lub   zewnętrznego środowiska) powinny   zamieniać się tak, aby być   optymalnymi na każdym etapie pracy; b) rozdzielić obiekt na części, zdolne   przemieszczać się względem siebie.

Metody usuwania sprzeczności

Podstawowe zasady usuwania sprzeczności technicznychFragment całości,

obejmującej 50 podstawowych „chwytów”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

matryca skojarze sprzeczno ci i metod ich usuwania
10/2610/2710/2810/2910/30

14.29.18.3603.35.13.2135.10.23.2428.29.37.3601.35.40.18

23/2623/2723/2823/2923/30

06.03.10.2410.29.39.3516.34.31.2835.10.24.3133.22.30.40

36/2636/2736/2836/2936/30

13.03.27.1013.35.0102.26.10.3426.24.3222.19.29.40

10/3110/3210/3310/3410/35

13.03.36.2415.37.18.0101.28.03.2515.01.1115.17.18.20

23/3123/3223/3323/3423/35

10.01.34.2915.34.3332.28.02.2402.35.34.2715.10.02

36/3136/3236/3336/3436/35

19.0127.26.01.1327.09.26.2401.1329.15.28.37

10/3610/3710/3810/39

26.35.10.1836.37.10.1902.3503.28.35.37

23/3623/3723/3823/39

35.10.28.2435.18.10.1335.10.1828.35.10.23

36/3636/3736/3836/39

-15.10.37.2815.01.2412.17.28

Matryca skojarzeń sprzeczności i metod ich usuwania

Matryca metod i sprzeczności, czyli: co zgodnie z warunkami zadania należy zmienić

i co ulegnie pogorszeniu po wprowadzeniu zmian

Fragment całości, obejmującej 508 pozycji

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

przyk ad
Przykład:

W metalowym korpusie przyrządu znajduje się otwór w który wtłoczono kulkę. Po pewnym czasie – dla wykonania prac naprawczych – zaszła potrzeba wyjęcia kulki. Jak to jednak zrobić, jeśli otwór jest „ślepy”, a kulka wprasowana „na amen”.

Zachodzi tu sprzeczność: kulkę trzeba wyjąć – kulka nie może być wyjmowana, a konstrukcja rozbierana. W przytoczonej wyżej tabeli elementów typowych sprzeczności technicznych znajdujemy skonfliktowane elementy:

10 - siła, 34 – łatwość naprawy, 33 - łatwość eksploatacji

Daje to zazwyczaj kilka możliwych skojarzeń skonfliktowanych elementów analizy, w naszym przykładzie dwa:

10/33 i 10/34

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

przyk ad cd
Przykład cd.

Najbardziej owocne wydają się zasady: 11, 25, 15 i 28, czyli: „Zasada zawczasu podłożonej poduszki”, „Zasada samoobsługi”, „Zasada dynamiki” i „Zasada zamiany mechanicznego schematu”

Należy teraz rozważyć wszelkie możliwe techniczne realizacje dyspozycji zawartych w treści zasad.

Sugestywnie brzmi zasada „zawczasu podłożonej poduszki” czyli pod kulkę należy „coś” włożyć, co ułatwi jej wyciągnięcie. Zasada 25 sugeruje, że powinno się to zrobić „samo”, a zasada 15 sugeruje zmienność charakterystyki obiektu – tego podłożonego pod kulkę. Bez większego wysiłku łatwo jest dojść do wnioski, że ta „poduszka” może być dowolny płyn, który po podgrzaniu przejdzie w stan pary i wypchnie kulkę z otworu.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

operator systemowy
Operator systemowy

Struktura pionowa systemu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

operator systemowy cd
Operator systemowy cd.

Schemat powiązań elementów systemu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

analiza wepolowa
Analiza wepolowa

Podstawowe elementy schematów wepolowych

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

analiza wepolowa cd
Analiza wepolowa cd.

Oznaczenia na schematach wepolowych

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

przyk ady zapisu wepolowego
Przykłady zapisu wepolowego

Jak dokładnie i z dużą wydajnością malować drobne detale. Wydaje się, że malowanie zanurzeniowe jest najszybszą z metod, ale wtedy na powierzchni detali pozostaje zbyt dużo farby i jej grubość jest nierównomierna. Co zrobić?

Sytuację tę i rozwiązanie można zapisać w symbolice wepolowej według schematu przedstawionego na rysunku:

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

przyk ady zapisu wepolowego cd
Przykłady zapisu wepolowego cd.

Jak szybko i wydajnie zatapiać szklane ampułki z lekarstwami. Wiadomo, że palnik o dużej

mocy lub dużej powierzchni działania, pozwoli na szybkie zatapianie ampułek, ale część

zapewne zniszczy lub uszkodzi. Co robić?

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 64
ARIZ-64

I. Uściślenie sformułowania zadania

1.Krok. Określić, jaki jest ostateczny cel, jaki sobie stawiamy.

2.Krok. Sprawdzić, czy można osiągnąć cel metodą „obejściową”, czyli rozwiązując inne zadanie,

ale prowadzące dotego samego celu.

3.Krok. Zbadać które rozwiązanie: zadania zasadniczego, czy „obejściowego”, może dać większy efekt.

4.Krok. Sprecyzować wymagane wskaźniki ilościowe: prędkość, podatność technologiczną,

dokładność, gabaryty itd.

5.Krok. Sprecyzować wymagania, wynikające z konkretnych warunków, w jakich nastąpi

wdrożenie nowego opracowania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 64 cd
ARIZ-64 cd

II. Stadium analityczne

1.Krok. Sformułować Idealny Wynik Końcowy ( IWK ). Odpowiedzieć na pytanie:

co chcemy otrzymać w przypadku idealnym?

2.Krok. Określić, co przeszkadza w drodze do osiągnięcia IWK, w czym tkwi przeszkoda?

3.Krok. Ustalić, dlaczego przeszkadza? ( Odpowiedzieć na pytanie: „w czym tkwi bezpośrednia

przyczyna istnienia przeszkody?” )

4.Krok. Ustalić: w jakich warunkach udałoby się zrealizować IWK, czyli: „w jakich warunkach

zniknie przeszkoda?”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 64 cd1
ARIZ-64 cd

III Stadium operacyjne

1. Krok. Sprawdzić możliwość usunięcia sprzeczności technicznej metodą zmiany danego obiektu (maszyny, mechanizmu,procesu), wykorzystując tabelę typowych „chwytów” wynalazczych.

2.Krok. Sprawdzić możliwość dokonała zmian w otoczeniu obiektu i w innych

obiektach, współpracujących z danym.

3. Krok. Zaadaptować rozwiązania z innych dziedzin techniki ( odpowiedzieć na pytanie: jak rozwiązano podobne problemy w innych dziedzinach techniki ).

4.Krok. Spróbować zastosować „odwrotne” rozwiązania (odpowiedzieć na pytanie: „jak rozwiązywano w technice zadania odwrotne do danego i czy nie dałoby się   ich zastosować, biorąc je „ze znakiem minus”).

1. Krok. Wykorzystać „prototypy” przyrody. ( odpowiedzieć sobie na pytanie: jak przyroda rozwiązuje podobne problemy ).

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

innowacja odwaga
Innowacja = odwaga

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

innowacja odwaga1
Innowacja = odwaga

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide59
Problem „pomidorowy”

I Sytuacja wyjściowa:

- Zakład produkuje pizzę w ilości 48 t/dobę,

- Pomidory po sparzeniu skórki trzeba oczyścić,

- Pracuje przy tym ok... 100 kobiet!

- próby użycia przyssawek, zdmuchiwania i spłukiwania

nie dały rezultatów,

- pomidory MUSZĄ być w 100% pozbawione skórek!

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide60
Jak to wygląda? Fatalnie!

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

analiza wepolowa problemu
Analiza wepolowa problemu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

i jak to si sko czy o
I jak to się skończyło?

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

pojemniki na gaz wietlny
Pojemniki na gaz świetlny

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

sytuacja wyj ciowa
Sytuacja wyjściowa

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

mieszalnik kleju
Mieszalnik kleju

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

nowa linia technologiczna
Nowa linia technologiczna

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

liny dla morskich min
Liny dla morskich min

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

konwertacja zadania
Konwertacja zadania

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

zapis wepolowy problemu
Zapis wepolowy problemu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

model zadania
Model zadania

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

metoda ma ych ludzik w
Metoda małych ludzików

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

akcja ma ych ludzik w
Akcja małych ludzików

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

idea rozwi zania technicznego
Idea rozwiązania technicznego

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ziarna ekspandowane
Ziarna ekspandowane

Sytuacja wyjściowa

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

pi pyta
Pięć pytań
  • Sformułować IWK
  • Co należy uzyskać w ramach IWK?
  • Co przeszkadza w osiągnięciu IWK?
  • Na czym polegają techniczno -fizyczne przyczyny problemu
  • Jak: 1) nie dopuścić, 2) kompensować, 3) usunąć

przyczyne trudności w osiągnięciu IWK

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

rozwi zanie
Rozwiązanie

Odciążanie sprężoną parą

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

nie wrzuca pieni dzy w problem
Nie wrzucać pieniędzy w problem

Stan wyjściowy

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

po modernizacji
Po modernizacji

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide79
Reguły działań na wepolach

Przykład 2

Podwodne „skrzydła” wodolotu zużywają się na skutek zjawiska kawitacji. Można je pokryć substancją ( tą trzecią ) która też będzie się zużywała. Zgodnie z regułą trzecią można wprowadzić „inny rodzaj metalu” na materiał skrzydeł – to jednak nic nie da, lub wprowadzić „inny rodzaj wody” na przykład lód! Wystarczy więc namrażać na powierzchni skrzydeł cienką warstwę lodu, żeby uzyskać obiekt „niezniszczalny”; wody jest przecież pod dostatkiem, a schładzanie skrzydeł to znany problem.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide80
Reguły działań na wepolach

Reguła 4

Przechodzenia do wepola

łańcuchowego

  • Systemy wepolowe mają tendencję do rozwijania substancji S2 w samodzielne wepole:

Substancja S4może utworzyć nowe wepole. W ten sposób powstająwepole łańcuchowe.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide81
Reguły działań na wepolach

Altszuller pisał: „Poznaliśmy wiele linii rozwoju systemów technicznych. Okazały się dość skomplikowane – z nieoczekiwanymi przejściami, spiralnymi „zakrętami”.

Konsekwencją tego jest koncepcja związania wszystkich linii rozwoju systemów i zbudowanie czegoś w rodzaju ogólnego schematu rozwoju, przedstawionego na poniższym rysunku w nieco uproszczonej formie.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide82
W pełni zwinięty nowy bisystem

(Nowy monosystem)

C

Częściowo zmieniony bisystem

2B’

W pełni zwinięty bisystem (Nowy monosystem)

B

Nowy bisystem

2B

Częściowo zmieniony

system

2A’

Monosystem

A

Polisystem

2A

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide83
Reguły działań na wepolach

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 85 c
ARIZ-85-c

Przykład analizy problemu ochrony anteny radioteleskopu przed wyładowaniami atmosferycznymi

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 85
ARIZ-85

CZĘŚĆ I

CZĘŚĆ II

CZĘŚĆ III

CZĘŚĆ IV

Krok 1.1

Krok 1.1

Krok 2.1

Krok 3.1

Krok 4.1

Krok 1.2

Krok 2.2

Krok 3.2

Krok 4.2

Krok 1.3

Krok 2.3

Krok 3.3

Krok 4.3

Krok 1.4

Krok 3.4

Krok 4.4

Krok 1.5

Krok 3.5

Krok 1.6

Krok 3.6

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

Krok 1.7

ariz 85 c ochrona anteny
ARIZ 85-c Ochrona anteny

CZĘŚĆ I

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide87
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

KROK 1.1

Zapisać warunki zadania – minimum, unikając fachowych określeń - w następującej postaci:

  • techniczny system (dla... służący do...)
  • elementy systemu (na tle siatki operatora systemowego, patrz niżej )
  • sprzeczność technologiczna 1 (wskazać konkretną sprzeczność)
  • przy minimalnych zmianach w systemie należy uzyskać (opisać, jaki rezultat powinien być uzyskany)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide88
CZĘŚĆ I

Przykład

Krok 1.1

  • Techniczny system odbioru kosmicznych fal radiowych; elementy systemu: radioteleskop, wyładowania atmosferyczne, instalacja odgromowa, piorunochrony, przewody uziemienia itd.
  • ST-1 sprzeczność technologiczna 1:
  • jeśli zastosować dobrą ochronę przed skutkami uderzenia pioruna - pogorszymy czułość odbioru, z powodu dużej ilości odgromników.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide89
CZĘŚĆ I

Przykład

Krok 1.1

  • ST-2 sprzeczność technologiczna 2:
  • >jeśli odgromników mało, zakłócenia odbioru nie wystąpią, ale pogorszymy ochronęradioteleskopu.

Należy przy minimalnych zmianach zapewnić ochronę anteny przed wyładowaniami atmosferycznymi, nie pogarszając czystości odbioru fal radiowych.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide90
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

1. Zadanie „minimum” jest wynikiem wstępnej analizy sytuacji innowacyjnej, wprowadzającym ograniczenia:

wszystko pozostaje bez zmian lub wprowadza się uproszczenia, ale jednocześnie pojawia się oczekiwane działanie (lub właściwość), albo:

> znika działanie szkodliwe (lub właściwość).

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide91
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

Przejście od kompletnej sytuacji innowacyjnej do zadania – minimum, nie oznacza pójścia drogą rozwiązania niewielkiego problemu.

Przeciwnie – wprowadzenie dodatkowych wymagań (rezultat powinien być otrzymany „bez niczego”) oznacza zaostrzenie sprzeczności technologicznej i pozwala zawczasu odciąć drogę nieracjonalnego kompromisu.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide92
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

2. Przy formułowaniu zadania – minimum, wskazać wszystkie elementy operatora systemowego.

Należy wskazać nie tylko techniczne elementy systemu, ale także jego powiązania z przyrodą i ich wzajemne oddziaływanie.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide93
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

W zadaniu o ochronie radioteleskopu takimi

naturalnymi elementami systemusą wyładowania

atmosferyczneoraz odbierane przez radioteleskop

fale radiowe,pochodzenia kosmicznego.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide94
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

3.Sprzeczność techniczna (ST) zachodzi wtedy, gdy korzystne działanie powoduje jednocześnie szkodliwe efekty.

Także wtedy, gdy wzmocnienie dodatniego efektu lub osłabienie szkodliwego (ujemnego) powoduje pogorszenie jednego z elementów systemu lub nawet całego systemu.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide95
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

Sprzeczność techniczną formułujemy, zapisując zastany stan elementu systemu i wyliczając jego cechy dodatnie i ujemne. Następnie formułujemy obraz przeciwnego stanu elementu i znów wyliczamy jego cechy dodatnie i ujemne.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide96
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

Niekiedy w warunkach zadania dany jest tylko „przedmiot” (podlegający obróbce), a technicznego systemu brak i w związku z tym nie występuje jawnasprzeczność techniczna ST.

W takich przypadkach ST otrzymujemy, umownie rozpatrując dwa stany przedmiotu, chociaż wiadomo, żejeden z nich jest wykluczony.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide97
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Przykład

  • Dane jest zadanie: „jak nieuzbrojonym okiem obserwować mikrocząstki, wprowadzone do optycznie czystego płynu, jeśli te cząstki są na tyle małe, że fala świetlna ugina się na nich?”

Sprzeczność techniczna ST-1:

>Jeśli cząsteczki są małe, ciecz pozostanie optycznie czystą, ale niem jest możliwa ich obserwacja nieuzbrojonym okiem.

Sprzeczność techniczna ST-2:

>Jeśli cząsteczki będą duże, da się je swobodnie obserwować, ale ciecz przestanie być optycznie czystą, a to jest niedopuszczalne.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide98
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Przykład

Warunki zadania jak się wydaje zawczasu wykluczają rozpatrzenie ST-2:

> nie wolno zmieniać obiektu! I rzeczywiście w dalszej analizie będziemy kontynuować ścieżkę wytyczoną przez ST-1, ale ST-2 daje warunki uzupełniające co do obiektu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide99
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

4.Terminy odnoszące się do narzędzia i otoczenia należy zastąpić prostymi, potocznymiokreśleniami, dla uniknięcia zjawiska wektora psychologicznej inercji, wywołanego tym, że tradycyjna terminologia:

>utrwala stare wyobrażenia o przedmiocie i technologii pracy narzędzia

>zawęża wyobrażenie o możliwych postaciach substancji

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide100
CZĘŚĆ I

Krok 1.1

Uwagi:

> zaciemnia obraz specyficznych cech substancji i przedmiotów: termin „oszalowanie” kojarzy się zazwyczaj z odeskowaniem.

Po tych uwagach wracamy do zadania o ochronie radioteleskopu i wykonujemy kolejny krok:

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide101
CZĘŚĆ I

Krok 1.2

KROK 1.2

Wyodrębnić i zapisać parę skonfliktowanych elementów: narzędzie i przedmiot(obiekt oddziaływania narzędzia) przestrzegając następujących zasad

Zasada 1.

Jeżeli narzędzie – zgodnie z warunkami zadania może mieć np. dwie różne formy – należy pokazać je obie.

Zasada 2.

Jeśli w zadaniu istnieje kilka par jednorodnych, wzajemnie oddziałujących na siebie elementów – wystarczy poddać analiziejedną taka parę.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide102
CZĘŚĆ I

Krok 1.2

Przykład

W naszym zadaniu o radioteleskopie

Przedmioty:pioruny i fale radiowe.

Narzędzia:odgromniki (dużo odgromników, mało odgromników)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide103
CZĘŚĆ I

Krok 1.2

Uwagi:

5.Przedmiot - element, który zgodnie z warunkami zadania należy obrobić, przemieścić, zmienić, chronią przed szkodliwą substancją, odsłonić, zmierzyć, itp.

6. Narzędzie-element z którego pomocą bezpośrednio oddziałujemy na przedmiot (frez, ale nie frezarka, ogień, nie palnik itd.)

7. Jeden z elementów skonfliktowanej pary może byćzdublowany.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide104
CZĘŚĆ I

Krok 1.3

KROK 1.3

Zestawić graficzne schematy sprzeczności technicznych (ST), wykorzystując „Tablicę sprzeczności”

Przykład: ST-1 dużo przewodzących prętówodgromników

1 przypadek: „dużo odgromników – pogorszenie czułości anteny”.

2 przypadek: „mało odgromników, odbiór dobry, ale ochrona anteny zła”.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide105
CZĘŚĆ I

Krok 1.3

Uwagi:

8. W tablicy 1 przytoczono schematy typowych sprzeczności.

W analizie dopuszcza się wykorzystanie innych, „pozatablicowych” schematów, jeśli lepiej wyrażają sprzeczność techniczną.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

matryca metod i sprzeczno ci
Matryca metod i sprzeczności

ARIZ-85

01/0101/0201/0301/0401/05

--15.08.29.34-29.17.38.34

14/0114/0214/0314/0414/05

01.08.40.1540.26.27.0101.15.08.3515.14.28.2603.34.40.29

27/0127/0227/0327/0427/05

03.08.10.4003.10.08.2815.09.14.0415.29.28.1117.10.14.16

13/3613/3713/3813/39

02.35.22.2635.22.39.2301.08.3523.35.40.03

26/3626/3726/3826/39

03.13.27.1003.27.29.1808.3513.29.03.27

39/3639/3739/3839/39

12.17.28.2435.18.27.0205.12.35.26-

Matryca metod i sprzeczności

CO – ZGODNIE Z WARUNKAMI ZADANIA - NALEŻY ZMIENIĆ I CO ULEGNIE POGORSZENIU PO ZMIANIE

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide107
CZĘŚĆ I

Krok 1.3

Uwagi:

9. W niektórych zadaniach spotyka się wieloogniwowe schematy sprzeczności

Takie schematy łatwo sprowadzić do jednoogniwowych,jeśli założyć, że B - to obrabiany „Przedmiot” lub przenieść na B podstawową właściwość (lub stan) A.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide108
CZĘŚĆ I

Krok 1.3

Uwagi:

10.Sprzeczność można rozpatrywać nie tylko w przestrzeni, ale także w czasie.

Przykładowo: analizując problem poprawy stopnia zapylenia kwiatów wiatropylnych zauważamy, że silny wiatr początkowo powoduje zamykanie się kielichów niektórych kwiatów, a zatem nie zapyla ich, chociaż mógłby to robić bardziej efektywnie niż słaby wietrzyk, nie zamykający kielichów.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide109
CZĘŚĆ I

Krok 1.3

Uwagi:

11.Kroki 1.2 i 1.3 udokładniają ogólne sformułowanie zadania, eliminują wektor inercji.

Dlatego też po kroku 1.3 należy wrócić do kroku 1.1 i sprawdzić, czy nie zaistniała niezgodność w rozumowaniu na linii 1.1 – 1.2 – 1.3. Jeżeli niezgodność zaistniała, należy ją usunąć.

1.1

1.2

1.3

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide110
CZĘŚĆ I

Krok 1.4

KROK 1.4

Z dwóch schematów sprzeczności (ST-1i ST-2) wybrać ten, który zapewnia najlepszą realizację głównego procesu technologicznego (lub główną funkcję systemu technicznego, wskazanego w warunkach zadania). Należy wskazać co stanowi najważniejszy proces.

Przykład:

W zadaniu o ochronie anteny radioteleskopu główną funkcją systemu jest odbiór kosmicznych fal radiowych. Dlatego należy wybrać schemat ST-2, w którym system odgromowy nie może zakłócać pracy anteny.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide111
CZĘŚĆ I

Krok 1.4

Uwagi:

12.Wybierając jeden z dwóch schematów sprzeczności, wybieramy zarazem jeden z dwóch możliwych, przeciwnych stanów narzędzia. Dalsza analiza powinna wiązać się właśnie z tym stanem.

ARIZ wymaga zaostrzenia, uwyraźnienia sprzeczności, a nie jej osłabiania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide112
CZĘŚĆ I

Krok 1.4

Uwagi:

Przyjmując ideę związaną z jednym stanem narzędzia, musimy dążyć do tego, by przy tym stanie pojawił się jakiś korzystny czynnik, właściwy dla drugiego stanu. Odgromników mało, zwiększać ich ilości nie będziemy, ale w rezultacie rozwiązania problemu, pioruny powinny być odprowadzane tak, jakby odgromników było bardzo dużo.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide113
CZĘŚĆ I

Krok 1.4

Uwagi:

13.Z określeniem głównego procesu technologicznego (GPT) niekiedy wynikają trudności w zadaniach związanych z pomiarami. Pomiary prowadzi się niemal zawsze w związku z obróbką przedmiotu, z prowadzeniem produkcji.

GPT w zadaniach pomiarowych

GPT całego systemu pomiarowego

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide114
CZĘŚĆ I

Krok 1.5

KROK 1.5

Wzmocnić sprzeczność, ukazując graniczny stan (lub działanie) elementów.

  • Zasada 3.
  • Duża część zadań dotyczy sprzeczności typu:
  • „dużo elementów” – „mało elementów”
  • silny element – słaby element

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide115
CZĘŚĆ I

Krok 1.5

Przykład

Będziemy w dalszej analizie problemu anteny zakładać, że zamiast „małej ilości odgromników”w ST-2 pokazano „nieobecny odgromnik”.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide116
CZĘŚĆ I

Krok 1.6

KROK 1.6

  • Sformułować na piśmie model zadania,
  • wskazując:
  • skonfliktowaną parę,
  • „zaostrzone” sformułowania istoty konfliktu,
  • jak powinien zadziałać wprowadzony do systemu „x-element” (co powinien zachować, a co usunąć lub ulepszyć, zabezpieczyć itd.)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide117
CZĘŚĆ I

Krok 1.6

Przykład

NIEISTNIEJĄCY

PRZEWODNIK

DANE

PIORUN

Należy znaleźć taki „x-element”, który zachowując właściwość nie zakłócania odbioru przez nieistniejący przewodnik, zabezpieczałby radioteleskop przed piorunami.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide118
CZĘŚĆ I

Krok 1.6

Uwagi:

14.Model zadaniazostał sztucznie uproszczony. Umownie wydzielono tylko część elementów technicznego systemu. Ilości pozostałych możemy się tylko domyślać.

W modelu „zadania o ochronie radioteleskopu” z czterech elementów koniecznych dla sformułowania zadania pozostały tylko dwa.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide119
CZĘŚĆ I

Krok 1.6

Uwagi:

15.Po kroku 1.6 należy obowiązkowo powrócić do kroku 1.1 i sprawdzić prawidłowość budowy modelu zadania. Często ujawnia się wtedy możliwość udokładnienia wybranego wcześniej schematu konfliktu, przez wskazanie w nim X-elementu.

1.1

1.6

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide120
CZĘŚĆ I

Krok 1.6

Uwagi:

16.X-element nie koniecznie musi okazać się jakąś nową, materialną częścią systemu.

X-element

Zmiana w systemie

X-ogólne

Może oznaczać np. zmianę temperatury, zmianę układu elementów systemu, lub zmianę parametrów zewnętrznego środowiska.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide121
CZĘŚĆ I

Krok 1.7

KROK 1.7

  • Sprawdzić możliwość zastosowania „systemustandardów” (tablicy elementarnych„chwytów wynalazczych”) do rozwiązania modelu zadania.
  • Jeśli zadanie nie daje się rozwiązać, przejśćdo
  • drugiej części ARIZ-85.
  • Jeśli zadanie zostało rozwiązane – można przejść do siódmej części ARIZ, chociaż w tymprzypadku zaleca się kontynuację analizy od drugiej części.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide122
CZĘŚĆ I

Krok 1.7

Uwagi:

17.Analiza w ramach pierwszej części ARIZ i budowa modelu zadania, w dużym stopniu upraszcza zadanie i w wielu przypadkach pozwala zauważyć typowe cechy w nietypowym problemie.

To otwiera możliwość bardziej efektywnego wykorzystania „systemu standardów” niż w przypadku próby zastosowania ich w odniesieniu do „wyjściowego” sformułowania zadania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

cz ii
Część II

ARIZ-85

CZĘŚĆ II

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide124
CZĘŚĆ II

Krok 2.1

KROK 2.1

Określić „strefę operacyjną” (SO)

Celem drugiej części ARIZ – jest sprawdzenie wszystkich elementów systemu, jakie są do dyspozycji, a które można wykorzystać przy rozwiązywaniu zadania: przestrzeni, czasui pól.

Przykład:

W zadaniu o antenie SO – do dyspozycji jest przestrzeń, wcześniej zajęta przez odgromnik, tj. myślowo wydzielony „pusty słup”, „pusty pręt”.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide125
CZĘŚĆ II

Krok 2.2

KROK 2.2

Określić „czas operacyjny” (TO)

Uwagi:

  • 19.Czas operacyjny (TO) czas akcji lub oczekiwania na akcję systemu, czas w którym „można coś zrobić”
  • czas trwania konfliktu T1 , oraz
  • czas do kolejnego konfliktu T2.
  • Konflikt (tu szczególnie krótkotrwały, błyskawiczny) niekiedy może być zlikwidowany w czasie T2.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide126
CZĘŚĆ II

Krok 2.2

Przykład

W zadaniu o antenie czas operacyjny okazuje się być sumą T1 (czas wyładowania pioruna) oraz T2 (czas do następnego wyładowania).

Czasu T2 w rzeczywistości nie ma, tzn. nie da się nim sterować, ani jakoś wykorzystać.

TO=T1+T2

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide127
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

KROK 2.3

Określić możliwości (resursy) substancji i pól (RSP) istniejących w rozpatrywanym systemie, w środowisku zewnętrznym i w przedmiocie. Zestawić spis RSP.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide128
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

20.Możliwości substancji i pól (RSP)substancje i pola, które już znajdują się w systemie lub mogą być łatwo uzyskane przy uwzględnieniu warunków zadania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide129
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

RSP mogą występować w 3 postaciach:

  • Nadsystemowe:
  • odpady obcego systemu (jeśli taka sytuacja jest dopuszczalna zgodnie z warunkami zadania),
  • „groszowe”, obce elementy, których wartość może być pominięta.
  • Wewnątrzsystemowe
  • RSP narzędzia,
  • RSP przedmiotu,
  • Zewnątrzsystemowe
  • Specyficznegodla danego RSP środowiska zadania,
  • RSP, ogólne dla dowolnego zewnętrznego środowiska, pola „tła”,

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide130
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

Przy rozwiązywaniu konkretnego mini-zadania wskazane jest dążenie do otrzymania rezultatów przy minimalnych „kosztach” w postaci strat na RSP. !Celowe jest wykorzystywanie najpierw wewnątrzsystemowych możliwości RSP, a później zewnątrzsystemowych.

W przypadku rozrastania się zadania i pojawiania się korzystnych prognoz rozwojowych, celowe jest wykorzystanie maksimum możliwości wszystkich dostępnych RSP.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide131
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

21. Jak wiadomo, przedmiot - to niezmienny element. Jakie możliwości (resursy) mogą tkwić w przedmiocie? Przedmiotu w rzeczywistości nie można zmieniać, tj. nie jest celowe zmienianie ich na etapie mini-zadania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide132
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

Ale niekiedy przedmiot może:

  • zmienić się sam,
  • dopuścić wykorzystanie mikrostruktur,
  • dopuścić zużycie jakiejś jego części (tzn. zmianę) gdyw całym systemie jest go dużo np. wiatr, deszcz itp.
  • dopuścić połączenie „z niczym” np. z próżnią,
  • dopuścić czasową
  • zmianę.
  • Dopuścić przejście w nadsystem (cegły się nie zmieniają, ale dom może się zmienić)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide133
CZĘŚĆ II

Krok 2.3

Uwagi:

22. RSP – zawiera potencjalne możliwości. Wygodnie

jest skorzystać z nich w pierwszej kolejności. Jeżeli

okażąsięniewystarczające,można dodać inne

substancje i pola.

Analiza RSP w kroku 2.3 jest wstępną analizą.

Przykład

W zadaniu o ochronie anteny figuruje „nieobecny piorunochron”. Dlatego do RSP wchodzą tylko substancje i pola zewnętrzne.

W danym przypadku RSP – to powietrze, atmosfera!

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

ariz 851
ARIZ 85

CZĘŚĆ III

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide135
CZĘŚĆ III

Krok 3.1

Sformułowanie idealnego

wyniku końcowego IWK-1

KROK 3.1

  • w strefie operacyjnej
  • iks-element
  • (wskazać szkodliwe działanie)
  • zachowując zdolność narzędzia do (wskazać korzystne działanie narzędzia)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide136
CZĘŚĆ III

Krok 3.1

Przykład

iks-element

absolutnie nie komplikując systemu i nie powodując szkodliwych zjawisk

usuwa w czasie TO,

„nieprzyciąganie”: piorunów nieistniejącym przewodzącym prąd prętem, ale zachowuje właściwości tego pręta,

nie powoduje strat czułości anteny

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide137
CZĘŚĆ III

Krok 3.1

Uwagi:

  • 23. Oprócz sprzeczności: „szkodliwe działanie związane z korzystnym działaniem” możliwe są też inne konflikty,
  • Np.: „wprowadzenie nowego, korzystnego działania powoduje komplikację systemu” lub „ jedno działanie niezgodne z drugim”.
  • sformułowanie IWK w punkcie 3.1 to tylko wzór, według którego należy obowiązkowo formułować IWK.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide138
CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Wzmocnić sformułowania

IWK-1

KROK 3.2

  • do systemu nie wolno wprowadzać nowych substancji i pól,
  • należy wykorzystać
  • RSP (możliwości substancji i pól)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide139
CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Przykład

W modelu zadania o ochronie anteny, narzędzia nie ma („nieobecny piorunochron”).

Zgodnie z uwagą nr 24 do sformułowania IWK-1 należy wprowadzić zewnętrzny czynnik, tj. zastąpić x-element słowem „powietrze” (można dokładniej: „słup powietrza w miejscu nieistniejącego piorunochronu”)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide140
CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Uwagi:

Obecność różnych RSP warunkuje prowadzenie

czterech linii dalszej analizy.

Przy rozwiązywaniu mini-zadania, zgodnie z uwagami 20 i 21 należy rozpatrywać wykorzystanie RSP w następującej kolejności

RSP

przedmiotu

RSP

narzędzia

RSP

zewnętrznego

środowiska

RSP

uboczne RSP

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide141
Przy rozwiązywaniu maksi-

zadaniacelowejest

sprawdzeniewszystkich

możliwości, tj.po otrzymaniu

rozwiązania na linii narzędzia,

należy jeszczesprawdzić

możliwość uzyskania wyniku na

linii„środowiska” i ubocznych

RSP oraz przedmiotu.

Przyrozwiązywaniu mini –

zadaniawystarczy prowadzić

analizędootrzymania idei

rozwiązania; jeśli ideapojawiła

się na „liniinarzędzia” , można

już niesprawdzać innych dróg

analizy

CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Uwagi:

Podczas nauki ARIZ-u postępująca analiza przekształca się w wielowątkową: to tzw. „wieloekranowe myślenie”.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide142
CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Przykład

Słup powietrza w czasie operacyjnym (CO):

To sformułowanie prowadzi do odpowiedzi:

  • słup powietrza powinien być przewodnikiem w chwili uderzenia pioruna, nie powinien być przewodnikiem w pozostałym czasie
  • powinien mieć właściwość przewodzenia prądu, (być przewodnikiem) żeby odprowadzić ładunek wyładowania

nie powinien być przewodnikiem, żeby nie zakłócać odbioru fal radiowych.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide143
CZĘŚĆ III

Krok 3.2

Uwaga

Rozwiązywanie takich zadań prowadzi do przełamywania starych wyobrażeń (wektora inercji). Powstają nowe idee, niekiedy z trudem dające się wyrazić słowami.

Pracując z ARIZ-em, notatki należy prowadzić prostymi, nie techniczno – profesjonalnymi słowami, nawet „dziecinnymi”, świadomie unikając terminologiifachowej, która powiększa psychologiczną inercję.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide144
CZĘŚĆ III

Krok 3.3

Sformułować sprzeczność fizyczną na „makro poziomie”:

strefa operacyjna..

KROK 3.3

w czasieczasu operacyjnego..

żeby zrealizować(wskazaćjedno ze

skonfliktowanych działań)

nie powinna (wskazać przeciwny „makro – stan” fizyczny

  • żeby zrealizować,wskazać inne konfliktowe działanie lub żądanie)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide145
CZĘŚĆ III

Krok 3.3

Uwagi:

25.Fizyczną sprzecznością (FS) nazywamy przeciwstawne oczekiwaniaw stosunku do stanu fizycznego strefy operacyjnej.

26. Jeżeli sformułowanie ścisłego określenia FS przysparza trudności, można sformułować krótkie określenie:

element (lub część elementu w strefie operacyjnej)

powinien być (wskazać)i nie powinien być (wskazać)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide146
CZĘŚĆ III

Krok 3.3

Przykład

  • Wyładowanie atmosferyczne to stosunkowo rzadkie zjawisko i do tego zachodzące bardzo szybko. Prawo uzgodnienia rytmu: okresowość pojawiania się właściwości odgromowych powinna być zgodna z okresowością pojawiania się piorunów.
  • To oczywiście nie cała odpowiedź. Jak – przykładowo – zrobić, żeby słup powietrza przy pojawieniu się wyładowania atmosferycznego przekształcał się w przewodnik? Jak zrobić, żeby jego właściwości przewodzące znikały natychmiast po zakończeniu wyładowania?

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide147
CZĘŚĆ III

Krok 3.3

Uwaga

  • Przy rozwiązywaniu zadań metodą ARIZ, odpowiedź pojawia się stopniowo, jak gdyby „wyłaniając się”.
  • Niebezpiecznie jest przerywać rozwiązywanie przy pierwszym „śladzie” odpowiedzi i zatwierdzać jeszcze nie w pełni gotowe rozwiązanie.

Analiza wg ARIZ powinna byćdoprowadzona do końca.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide148
CZĘŚĆ III

Krok 3.4

Zapisaćsformułowanie sprzeczności fizycznej (SF) na mikro poziomie

W operacyjnej strefie..

KROK 3.4

powinny być cząsteczki substancji (wskazać na ich stan fizyczny lub działanie)...

żeby zapewnić (wskazaćoczekiwanie wg 3.3; makro – stanu).....

i nie powinno byćtakich cząsteczek (lub powinny być, ale o przeciwnym stanie fizycznym lub działaniu)....

żeby zapewnić (wskazaćżądany, wg 3.3 inny „makro stan”).

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide149
CZĘŚĆ III

Krok 3.4

Przykład

  • W słupie powietrza (w chwili wyładowania atmosferycznego)
  • powinny być swobodne ładunki, żeby zapewnić przewodzenie prądu (dla odprowadzenia piorunu)
  • i nie powinno ich byćw pozostałym czasie, żeby nie zaistniało przewodzenie elektryczne, które pogarsza pracę anteny

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide150
CZĘŚĆ III

Krok 3.4

Uwagi:

27.Przy wykonywaniu kroku 3.4 nie trzeba jeszcze precyzować pojęcia „cząsteczek”. To mogą być domeny, molekuły, jony, itp.

28.  Cząsteczki mogą okazać się:

cząsteczkami substancji

cząsteczkami substancji skojarzonymi z jakimś polem

rzadziej „cząsteczkami pola”

29.Jeżeli zadanie posiada rozwiązanie tylko na makro poziomie, wtedy krok 3.4 może nie dać rezultatów, ale daje informację: zadanie należy rozwiązać na makro poziomie.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide151
CZĘŚĆ III

Krok 3.4

Uwaga

  • Trzy pierwsze części ARIZ w istocie „przebudowują” pierwotne zadanie.
  • Finał tej przebudowy przybliża krok 3.5. Precyzując sformułowanie IWK (Idealnego Wyniku Końcowego) otrzymujemy jednocześnie nowe zadanie – fizyczne.
  • W dalszej części trzeba po prostu rozwiązać to właśnie fizyczne zadanie.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide152
CZĘŚĆ III

Krok 3.5

Zapisać sformułowanie IWK-2

KROK 3.5

strefa operacyjna (wskazać)......

w czasie operacyjnym (wskazaćkiedy)....

powinna sama zapewnić (wskazać przeciwne fizyczne makro lub mikro stany)....

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide153
CZĘŚĆ III

Krok 3.4

Przykład

  • Obojętne molekuły w słupie powietrza powinny same przekształcać się w swobodne, naładowane cząsteczki w momencie wyładowania atmosferycznego, a po wyładowaniu z powrotem powinny przekształcać się w neutralne cząsteczki.

Sens nowego zadania: na czas wyładowania atmosferycznego w słupie powietrza w odróżnieniu od okrążającego powietrza powinny same „z siebie” pojawiać się swobodne, naelektryzowane cząstki, wtedy słup zjonizowanego powietrza wykona pracę piorunochronu i „przyciągnie wyładowanie do siebie”. Po wyładowaniu pioruna swobodne ładunki w słupie powietrza powinny „same z siebie” stać się obojętnymi molekułami.

Do rozwiązania takiego zadania wystarczy znać fizykę na poziomie 3 klasy gimnazjum!

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide154
CZĘŚĆ III

Krok 3.5

Zapisać sformułowanie IWK-2

KROK 3.5

strefa operacyjna (wskazać)......

w czasie operacyjnym (wskazaćkiedy)....

powinna sama zapewnić (wskazać przeciwne fizyczne makro lub mikro stany)....

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide155
CZĘŚĆ III

Krok 3.6

Sprawdzić możliwość zastosowania systemu standardów do rozwiązania fizycznego zadania, sformułowanego w postaci IWK-2. Jeżeli system standardów nie zawiera podobnego przykładu – przejść do czwartej części ARIZ.

KROK 3.6

Jeżeli takie zadanie znajduje się w zbiorze standardów, można przejść do siódmej części ARIZ, chociaż i w tym przypadku zaleca się kontynuować analizę zgodnie z treścią części czwartej.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

cz iv
Część IV

ARIZ-85

CZĘŚĆ IV

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide157
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

  • Wcześniej, w ramach kroku 2.3 były określone te możliwości (resursy) substancji i pól (RSP) istniejących w rozpatrywanym systemie, które możemy wykorzystać „za darmo”.
  • Czwarta część ARIZ zawiera metodyczne działania, zmierzające do zwiększenia możliwości substancji i pól (RSP); rozpatrujemy pochodne RSP, te które można uzyskać „niemal za darmo”, drogą minimalnych zmianw posiadanych na wstępie RSP.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide158
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Krok 3.3 i 3.5

to początek formułowania rozwiązania zadania, opartego na wykorzystaniu fizyki

Część IV

ARIZ

to kontynuacja tej linii

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide159
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Zasada 4.

Każdy rodzaj cząsteczek znajdując się w jednym stanie fizycznym, powinien wypełniać jedną funkcję. Jeśli cząsteczki „A” nie radzą sobie z działaniami 1 i 2, trzeba wprowadzić cząsteczki „B”;

Cząsteczki

A

Cząsteczki

B

Wykonają działanie 1

Wykonają działanie 2

Zasada 5.

Wprowadzane cząsteczki B można podzielić na 2 grupy: B-1 i B-2. To pozwala „za darmo” - skutkiem wzajemnych oddziaływań między cząsteczkami B – uzyskać nowe działanie – 3.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide160
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Zasada 6.

Rozdzielanie cząstek na grupy jest korzystne także i w tych sytuacjach, gdy w systemie powinny być wyłącznie cząsteczki A; wtedy jedną grupę cząsteczek A pozostawiamy w pierwotnym stanie, a w drugiej zmieniamy najważniejszy dla danego zadania parametr.

Zasada 7.

Rozdzielone lub wprowadzone cząsteczki po wykonaniu zadania powinny przejść w stan jednorodny lub identyczny ze stanem wyjściowym posiadanych cząsteczek.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide161
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

30.Zasady 4 – 7

odnoszą się do wszystkich kroków

czwartej części ARIZ

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide162
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Metoda maleńkich ludzików - MML

KROK 4.1

Korzystając z MML zbudować schemat konfliktu

Przejść do systemu technicznego

Zmienić schemat A tak aby maleńkie ludziki działały nie wywołując konfliktu

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide163
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

31. Idea modelowania „maleńkimi ludzikami” polega na tym, że pozostające w sprzeczności elementy zadania przedstawia się w formie umownego rysunku (lub sekwencji rysunków) przedstawiających dużą ilość „maleńkich ludzików” (grupę, kilka grup, tłum). W formie maleńkich ludzików przedstawiać można jedynie zmienne elementy modelu zadania (narzędzie, x-element)

”Pozostające w sprzeczności elementy zadania” – to konflikt, wynikający z modelu zadania lub przeciwstawne stany fizyczne, wskazane w kroku 3.5. Zapewne wygodniejsza byłaby ta druga sytuacja, ale dopóki nie istnieją ścisłe zasady przejścia od zadania fizycznego (3.5) do MML, łatwiej rysować „konflikt” w modelu zadania.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide164
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

  • Krok 4.1 (b) niekiedy łatwiej zrealizować, umieszczając na jednym rysunku dwa wyobrażenia:
  • negatywne działanie
  • i pozytywne.

Jeśli akcja rozgrywa się w czasie, celowe jest naszkicowanie sekwencji rysunków.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide165
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwaga

W tym miejscu bardzo często popełnia się błąd, ograniczając się do zbyt schematycznych, niestarannych rysunków.

Dobre rysunki:

powinny być wyraziste i zrozumiałe bez słów

dają dodatkową informację o sprzecznościach fizycznych, wskazując w ogólnym zarysie drogi jego usunięcia.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide166
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

32. Krok 4.1 (pomocniczy)

Potrzebny po to, żeby przed wejściem w akcję RSP poglądowo przedstawić, co właściwie powinny zdziałać cząsteczki substancjiw strefie operacyjnej lub w jej pobliżu.

Metoda MML pozwala wyraźnie zobaczyć „idealne działanie” („co trzeba zrobić”) bez wnikania w fizykę zjawisk („jak to zrobić”). Dzięki temu zniesiona jest inercja psychologiczna i następuje lepsza koncentracja wyobraźni.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide167
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

  • Jak widać – metoda MML to metoda psychologiczna;
  • Jednakże modelowanie MML realizuje się z uwzględnieniem praw rozwoju systemów technicznych;
  • Dlatego też nierzadko MML prowadzi jednak do rozwiązania technicznego. Mimo to nie należy przerywać w tym miejscu procedury rozwiązywania zadania i aktywizacja RSP powinna być nadal kontynuowana.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide168
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

Ludziki wewnątrz myślowo wydzielonego słupa powietrzaniczym nie różnią się od ludzików przestrzeni zewnętrznej. Jedne i drugie jednakowo neutralne (na rysunku pokazano to umownie: ludziki trzymają jeden drugiego, mają zajęte ręce nie łapią piorunu)

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide169
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

Zgodnie z zasadą 6 trzeba rozdzielić ludziki na dwie grupy:

- ludziki na zewnątrz słupa niech pozostaną bez zmian (pary neutralne)

- a ludziki wewnątrz słupa niech wyciągają jedna rękę, jak gdyby symbolizując chęć złapania błyskawicy.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide170
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwagi:

Możliwe są jeszcze inne rysunki. Ale w ogólnym przypadku jasna jest konieczność rozdzielenia ludzików na dwie grupy i zmiana stanu ludzików wewnątrz słupa)

Cząsteczki powietrza wewnątrz słupa, pozostając neutralnymi powinny być bardziej skłonne do jonizacji. Najprostszy „chwyt” – zmniejszenie ciśnienia powietrza wewnątrz słupa!

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide171
CZĘŚĆ IV

Krok 4.1

Uwaga

Cel analizy resursów substancji i pól (RSP) przy rozwiązywaniu „mini zadania” nie polega natym, żeby wykorzystywać wszystkie resursy (możliwości).

Celem jest - przy minimalnym zużyciu resursów - uzyskać jedną, „maksymalnie silną” odpowiedź.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide172
CZĘŚĆ IV

Krok 4.2

KROK 4.2

  • Jeżeli z warunków zadania wiadomo jaki powinien być gotowy system i zadanie sprowadza się do określenia sposobu jego realizacji, można wykorzystać metodę „krok w tył od IWK”. Wyobrażamy sobie gotowy system i wprowadzamy do niego minimalną, regresyjną (demontującą go) zmianę.
  • Np., jeśli w IWK 2 detale pracują „na styk”, to przy minimalnym odstąpieniu od IWK, między detalami trzeba założyć luz. Powstaje nowe zadanie (mikrozadanie): jak usunąć defekt?
  • Rozwiązanie takiego mikrozadania zwykle nie stanowi problemu, a często podpowiada sposób rozwiązania ogólnego problemu.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide173
CZĘŚĆ IV

Krok 4.3

KROK 4.3

  • Zbadać, czy da się rozwiązać zadanie przy wykorzystaniu mieszanki istniejących substancji.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide174
CZĘŚĆ IV

Krok 4.3

Uwagi:

33. Gdyby dla rozwiązania zadania mogły być wykorzystane istniejące substancje (w takiej postaci w jakiej są dane w warunkach zadania) najprawdopodobniej zadanie byłoby już dawno rozwiązane lub nie zaistniałoby jako problem. Zwykle potrzebne są nowe substancje, ale ich wprowadzanie wiąże się z komplikacją systemu, pojawieniem się szkodliwych zjawisk, itp. Istota pracy z RSP w czwartej części ARIZ polega na tym, żeby obejść sprzeczność wprowadzając substancje i nie wprowadzając ich.

34. Krok 4.3 polega więc (w prostszym przypadku) na przejściu od dwóch „monosubstancji” do niejednorodnej „bisubstancji”.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide175
CZĘŚĆ IV

Krok 4.4

KROK 4.4

  • Zbadać, czy da się rozwiązać zadanie przez zastąpienie istniejących substancji próżnią lub mieszaniną próżni z substancją.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide176
CZĘŚĆ IV

Krok 4.4

Przykład

I w tym momencie odpowiedź na zadanie o antenie i jej ochronie przed piorunami jawi się już w całej okazałości.

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide177
CZĘŚĆ IV

Krok 4.4

Patent Nr 177 497

„piorunochron znamienny tym, że w celu nadania mu cech radioprzejrzystości jest wykonany w postaci hermetycznej rury z materiału izolującego, w której ciśnienie powietrza określono dla najlepszych warunków jonizacji, wywołanej rozwijającym się wyładowaniem atmosferycznym.”

Szkolenie 6-godz. ŚCITT

slide178
KONIEC

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Szkolenie 6-godz. ŚCITT