finanse publiczne i rynki finansowe n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE PowerPoint Presentation
Download Presentation
FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 49

FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE - PowerPoint PPT Presentation


  • 344 Views
  • Uploaded on

FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE. System finansowy w gospodarce rynkowej Publiczny system finansowy Wykład 1. Standardy MNiSW.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE' - rianne


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
finanse publiczne i rynki finansowe

FINANSE PUBLICZNE I RYNKI FINANSOWE

System finansowy w gospodarce rynkowej

Publiczny system finansowy

Wykład 1

standardy mnisw
Standardy MNiSW

Treści kształcenia: Budżet, struktura dochodów i wydatków. Deficyt budżetowy i dług publiczny. Podatki, systemy podatkowe, instrumenty parapodatkowe. Rola instytucji finansowych w finansowaniu deficytu budżetowego. Struktura rynków finansowych. System bankowy, nadzór bankowy, czynności bankowe, kredyty i gwarancje bankowe, system gwarantowania kredytów. Giełdy papierów wartościowych i instytucje pozagiełdowe. Fundusze inwestycyjne i emerytalne.

standardy mnisw1
Standardy MNiSW

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje: dokonywania analizy struktury budżetu; rozumienia zagrożeń nadmiernego deficytu budżetowego; analizy relacji między finansami publicznymi a rynkami finansowymi; korzystania z usług systemu bankowego oraz funduszy inwestycyjnych.

program przedmiotu
PROGRAM PRZEDMIOTU
  • System finansowy w gospodarce rynkowej
  • Publiczny system finansowy
  • Budżet państwa
  • Finanse jednostek samorządu terytorialnego
  • Fundusze celowe
  • Daniny publiczne
  • Deficyt budżetowy, dług publiczny
  • Rynkowy system finansowy
  • System bankowy
  • Bank centralny i polityka pieniężna
  • Giełdy papierów wartościowych
  • Usługi finansowe instytucji niebankowych
  • Instytucje wspólnego inwestowania
  • Sektor ubezpieczeń
literatura
LITERATURA

Literatura podstawowa:

  • System finansowy w Polsce. pr. zbior. pod red. B. Pietrzaka, Z. Polańskiego, B. Woźniak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008
  • Roczne raporty NBP Rozwój systemu finansowego w Polsce w 2008 r.www.nbp.pl
  • Ustawa budżetowa na dany rok budżetowy.
literatura1
LITERATURA

Literatura uzupełniająca:

  • S. Owsiak, Finanse publiczne. Teoria i praktyka, wyd. III zm., PWN, Warszawa 2006
  • Rynki, instrumenty i instytucje finansowe. pr. zbior. pod red. J. Czekaja, PWN, Warszawa 2008
  • M. Górski, Rynkowy system finansowy . PWE, Warszawa 2009
  • J. Ostaszewski (red.), Finanse. wyd. 5. DIFIN Warszawa 2010
warunki zaliczenia
WARUNKI ZALICZENIA

TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU

poj cie finans w
Pojęcie finansów

Ogół zjawisk ekonomicznych związanych z gromadzeniem i wydatkowaniem zasobów pieniężnych. Zjawiska związane z ruchem pieniądza – rzeczywiste wpływy i wydatki »»»» przepływy pieniężne. Nie zajmują się pieniądzem w funkcji miernika wartości.

klasyfikacja finans w
Klasyfikacja finansów

Kryterium przedmiotowe:

  • Przepływy ekwiwalentne (rynkowe),
  • Przepływy redystrybucyjne (transfery),
  • Przepływy kredytowe.

Kryterium podmiotowe:

  • Finanse przedsiębiorstw,
  • Finanse gospodarstw domowych,
  • Finanse instytucji depozytowo-kredytowych,
  • Finanse ubezpieczeń,
  • Finanse publiczne.
gospodarka finansowa
Gospodarka finansowa

Formy działania w dziedzinie zjawisk pieniężnych:

  • Przygotowanie operacji pieniężnych,
  • Realizacja tych operacji,
  • Ewidencja i analiza.
polityka finansowa
Polityka finansowa

Wybór celów do realizacji w toku prowadzenia gospodarki finansowej i metod ich osiągania.

Treść polityki finansowej zależy od podmiotu, który ją prowadzi.

system finansowy
System finansowy

System finansowy jest częścią systemu ekonomicznego, która umożliwia świadczenie usług pozwalających na krążenie siły nabywczej w gospodarce.

W jego skład wchodzą:

  • publiczny (fiskalny) system finansowy
  • rynkowy system finansowy
zasady funkcjonowania systemu finansowego
Zasady funkcjonowania systemu finansowego
  • Publiczny – funkcjonowanie systemu regulowane jest za pomocą norm prawnych i decyzji państwa, związany przede wszystkim z dostarczaniem dóbr i usług o charakterze publicznym
  • Rynkowy – jego funkcjonowanie regulująmechanizmy rynkowe
definicja finans w publicznych
Definicja finansów publicznych

Zjawiska i procesy pieniężne, związane z gromadzeniem i rozdysponowaniem funduszy pieniężnych umożliwiających funkcjonowanie sektora publicznego - budżet państwa, budżety samorządowe, fundusze ubezpieczeń społecznych, inne fundusze publiczne.

nauka o finansach publicznych
Nauka o finansach publicznych

Ogólnie – badanie przyczyn, dla których tworzy się fundusze publiczne oraz skutków, jakie wywołuje tworzenie tych funduszy.

Pytania szczegółowe:

  • Dlaczego władze publiczne zgłaszają popyt na pieniądz w określonej wysokości?
  • Jakie czynniki kształtują ten popyt?
  • W jaki sposób popyt ten może być zaspokojony (podatki, pożyczki)?
  • Jakie skutki dla społeczeństwa i gospodarki powoduje kreowanie popytu na pieniądz przez władze publiczne?
nauka o finansach publicznych1
Nauka o finansach publicznych
  • Jakie skutki dla społeczeństwa i gospodarki przynoszą wydatki publiczne?
  • Jakie instrumenty tworzenia funduszy publicznych stosować, aby zminimalizować ujemne strony redystrybucji dochodów?
  • Jakie dziedziny życia społecznego i gospodarczego powinny być finansowane z funduszy publicznych i w jakich proporcjach?
  • Jakie techniki wydatkowania funduszy publicznych powinny być zastosowane, aby wyznaczone cele społeczne, ekonomiczne, polityczne były jak najlepiej zrealizowane?
nauka o finansach publicznych2
Nauka o finansach publicznych
  • Jakie powinny być relacje między różnymi szczeblami władz publicznych, aby ich działalność była należycie skoordynowana w realizacji celów społecznych i gospodarczych?

Rozstrzygnięcia w powyższych kwestiach mają znaczenie dla funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki i państwa.

podzia wed ug kryterium w asno ci
Podział według kryterium własności

Sfera realna:

  • Sektor gospodarki prywatnej,
  • Sektor gospodarki publicznej

Sfera regulacyjna:

  • Finanse prywatne,
  • Finanse publiczne
charakter potrzeb ludzkich jako przes anka powstania w asno ci publicznej

Charakter potrzeb ludzkich jako przesłanka powstania własności publicznej

Zaspokajanie potrzeb ludzkich celem działalności gospodarczej, motywem aktywności człowieka

poj cie i cechy potrzeb ludzkich
Pojęcie i cechy potrzeb ludzkich

Potrzeba jest pożądaniem wartości użytkowych dóbr i usług, wynikających z osiągniętego poziomu rozwoju gospodarczego, cywilizacyjnego i kulturalnego społeczeństwa.

Cechy potrzeb ludzkich:

  • Nieograniczoność,
  • Wzrost znaczenia potrzeb wyższego rzędu.
  • Ograniczone możliwości zaspokojenia (ograniczone zasoby ziemi, pracy, kapitału).
potrzeby zbiorowe
Potrzeby zbiorowe
  • Potrzeby przejawiają jednostki i grupy społeczeństwa (potrzeby indywidualne i zbiorowe).
  • Niektóre cechy niektórych potrzeb powodują, że nie mogą być zaspokojone w sposób indywidualny (np. bezpieczeństwo, ochrona zdrowia, granic, dobrych dróg, oświetlenia ulic). Cechą charakterystyczną takich potrzeb jest to, że odbiorcą jest całe społeczeństwo.
potrzeby zbiorowe a potrzeby indywidualne
Potrzeby zbiorowe a potrzeby indywidualne
  • Źródłem finansowania potrzeb zbiorowych są dochody innych podmiotów, głównie gospodarstw domowych, przedsiębiorstw.
  • Im wyższy stan zaspokojenia potrzeb zbiorowych, tym niższe jest zaspokojenie potrzeb indywidualnych.
  • Zaspokojenia potrzeb zbiorowych ogranicza możliwość zaspokojenia potrzeb indywidualnych.
zakres i rodzaj potrzeb finansowych z funduszy publicznych zale y od
Zakres i rodzaj potrzeb finansowych z funduszy publicznych zależy od:
  • Od istniejącego w danym kraju systemu ekonomicznego.
  • Od realizowanej doktryny społecznej
  • Od poziomu rozwoju cywilizacyjnego społeczeństwa.

Negatywne skutki nie zabezpieczenia potrzeb zbiorowych są odczuwalne po fakcie. Po odczuciu negatywnych skutków niezaspokojenia potrzeby godzimy się na ponoszenie wydatków na zaspokojenie danych potrzeb.

dobra publiczne
Dobra publiczne

Kryteria podziału między dobrami publicznymi i prywatnymi (cechy fizyczne niedostateczne):

  • kryterium użyteczności (korzyści społeczne),
  • kryterium odpłatności (korzyści ekonomiczne).
kryterium u yteczno ci
Kryterium użyteczności
  • Prywatne - korzyści z tego dobra ograniczają się do jednej osoby lub wąskiego kręgu osób,
  • Jeżeli jedna osoba korzysta z tego dobra, druga osoba z tego samego dobra w danym momencie nie będzie korzystała (np. Szczoteczka).
  • Występuje rywalizacja w dostępie do dóbr prywatnych, między użytkownikami danego dobra.
  • Publiczne np. Powietrze, woda, parki narodowe - z dobra publicznego korzysta większa grupa osób, nie występuje rywalizacja, nie ogranicza innych osób.
r d o odp atno ci
Źródło odpłatności

Każde dobro wymaga nakładów, nawet te, które są bezpłatne.

Dobra publiczne to te dobra, towary, usługi, które są finansowane z następujących źródeł:

1.budżet państwa,

2.budżety samorządowe,

3.inne fundusze publiczne.

dobra publiczne1
Dobra publiczne

Dobra publiczne to takie dobra, które z przyczyn naturalnych (cechy fizyczne) mogą służyć zbiorowości lokalnej lub całemu społeczeństwu - czyste dobra publiczne.

Korzyści z korzystania z czystego dobra publicznego są niepodzielne, nie można wyodrębnić jego części i przypisać jednostce.

dobra spo eczne
Dobra społeczne
  • To takie dobra, które ze względów fizycznych mogą być dobrami prywatnymi, ale ze względu na cechy charakteryzujące politykę społeczno-ekonomiczną powinny być dostępne dla wszystkich obywateli,
  • Dobra społeczne są wytwarzane dzięki urządzeniom, które są własnością społeczną lub publiczną i są sfinansowane z funduszy publicznych (edukacja, zdrowie),
  • Dobra społeczne mogą być finansowane też z finansów prywatnych
dobra publiczne a spo eczne
Dobra publiczne a społeczne
  • Przesłanką tworzenia i ochrony dóbr publicznych są cechy istotne dla całego społeczeństwa »» niezależnie od tego, czy się to obywatelom podoba czy też nie (ochrona granic, wyposażenie policji).
  • Przesłanką tworzenia dóbr społecznych jest umożliwienie konsumpcji tych dóbr obywatelom, których aktualne dochody indywidualne uniemożliwiłyby dostęp do tych dóbr, gdyby te dobra lokowane były na zasadach komercyjnych (odpłatnych).
dobra prywatne
Dobra prywatne

To dobra nabywane ze środków prywatnych, służące zaspokojeniu indywidualnych potrzeb konsumpcyjnych, wielkość, rodzaj i ich zakres jest determinowany wielkością posiadanych zasobów indywidualnych.

kryterium odp atno ci
Kryterium odpłatności
  • Dobro publiczne finansowane jest z funduszy publicznych.
  • Dobro społeczne finansowane jest z funduszy publicznych i prywatnych.
  • Dobro prywatne finansowane jest tylko z funduszy indywidualnych, nie może być finansowane z zasobów publicznych.
rodzaje d br a r d a finansowania
Rodzaje dóbr a źródła finansowania

Z funduszy publicznych finansowane są czyste dobra publiczne (inaczej klasyczne dobra publiczne czy dobra publiczne sensu stricto) + dobra społeczne = dobra publiczne sensu largo, dostęp do tych dóbr regulują nomy prawne,

Z funduszy prywatnych finansowane są dobra prywatne i mogą być po części dobra społeczne, dostęp do dóbr prywatnych reguluje mechanizm rynkowy.

sektor publiczny
Sektor publiczny

W potocznym rozumieniu:

  • segment gospodarki narodowej finansowany podatkami i opłatami pobieranymi przez władze publiczne

albo

  • segment gospodarki składający się z instytucji publicznych i wykonujących – na zasadach niekomercyjnych – zadania państwa
sektor publiczny a sektor prywatny
Sektor publiczny a sektor prywatny

Różnice:

  • w źródłach finansowania,
  • celach: w publicznym zaspokajanie potrzeb publicznych, w prywatnym motyw zarobkowy.
sektor publiczny a finanse publiczne
Sektor publiczny a finanse publiczne

Cecha wspólna – własność publiczna.

Różnice:

  • Zjawiska realne i zjawiska pieniężne,
  • Po części komercyjny i po części angażowane w finansowanie sektora publicznego,
  • Część wydatków publicznych to tansfery,
  • Dług publiczny finansował majątek publiczny, ale jego obsługa obciąża finanse publiczne
finanse publiczne a finanse prywatne
Finanse publiczne a finanse prywatne
  • mechanizmem kreowania i rozdysponowywania prywatnych środków są prawa gospodarki rynkowej, występuje przymus po stronie wydatkowej, nie występuje po stronie dochodowej.
  • mechanizm tworzenia i rozdysponowywania publicznych środków finansowych jest wyznaczany przez państwo, które dysponuje przymusem w celu zapewnienia dochodów, nie podlega przymusowi w zakresie wydatków.
  • finanse publiczne są związane z realizacją interesu publicznego w odróżnieniu od finansów prywatnych służących gromadzeniu dochodów i realizacji zysków indywidualnych.
funkcje finans w publicznych
Funkcje finansów publicznych
  • Alokacyjna,
  • Redystrybucyjna,
  • Stabilizacyjna.
funkcja alokacyjna
Funkcja alokacyjna

Skutkiem alokacji części zasobów, którymi dysponuje gospodarka, przez system finansów publicznych jest dostarczanie towarów i usług obywatelom, społecznościom lokalnym oraz całemu społeczeństwu.

funkcja redystrybucyjna
Funkcja redystrybucyjna

Rozdysponowanie dochodów społeczeństwa w różnych przekrojach, tzn. między różnymi grupami ludności, między różnymi wspólnotami lokalnymi i regionalnymi, między krajami.

funkcja stabilizacyjna
Funkcja stabilizacyjna
  • Łagodzi negatywne skutki, jakie powstają w związku z wykorzystaniem funkcji alokacyjnej i funkcji redystrybucyjnej.
  • Celem władz publicznych powinno być umiejętne posługiwanie się instrumentami alokacji zasobów i redystrybucji dochodów do łagodzenia wahań cyklu koniunkturalnego.
struktura systemu finans w publicznych
Struktura systemu finansów publicznych

W PRZEKROJU PODMIOTOWYM :

  • władze ustawodawcze szczebla centralnego (parlament) oraz władze szczebla pośredniego (rady regionalne) i szczebla samorządowego (rady gminne
  • władze wykonawcze (rządy, zarządy itp.) wymienionych wyżej szczebli;
  • władze kontrolne działające w imieniu władz stanowiących,którychzasięgiem kontroli objęte są wszystkie dziedziny życia gospodarczego i społecznego implikujące finanse publiczne (w przypadku Polski jest to Najwyższa Izba Kontroli i Regionalne Izby Obrachunkowe);
struktura systemu finans w publicznych1
Struktura systemu finansów publicznych
  • aparat skarbowy (finansowy) zajmujący się na bieżąco realizacją dochodów i wydatków publicznych, ich kontrolą (np. tzw. policja skarbowa),zarządzaniem budżetem, funduszami ubezpieczeniowymi itp. (struktura aparatuskarbowego (finansowego) jest w różnych krajach różna, ale funkcje są identyczne lub zbliżone);
  • podmioty (jednostki), które są finansowane z funduszy publicznych,zwłaszcza jednostki budżetowe (szkoły, jednostki wojskowe, jednostki sądownictwa, jednostki policji, jednostki administracji publicznej itd.).
struktura systemu finans w publicznych2
Struktura systemu finansów publicznych

W PRZEKROJU PRAWNYM

  • konstytucja lub inna ustawa zasadnicza zawierająca ogólne zasady tworzenia funduszy publicznych oraz obowiązki poszczególnych rodzajów władz publicznych w zakresie uchwalania, wykonywania i kontroli funduszy publicznych;
  • prawo budżetowe, z reguły w randze ustawy, regulujące zasady budowy ustroju budżetowego;
  • coroczne ustawy budżetowe i uchwały budżetowe samorządów;
struktura systemu finans w publicznych3
Struktura systemu finansów publicznych
  • ustawy podatkowe;
  • ustawy o pozabudżetowych funduszachpublicznych;
  • ustawy o finansach samorządowych (lokalnych, regionalnych);
  • ustawy regulujące działalność ministra finansów (skarbu) oraz działalność aparatu skarbowego (finansowego);
  • ustawa karnoskarbowa;
struktura systemu finans w publicznych4
Struktura systemu finansów publicznych
  • ustawa o zobowiązaniach podatkowych(w niektórych krajach np. w Polsce funkcjonuje ordynacja podatkowa stanowiąca swoisty kodeks prawi obowiązków podatnika);
  • akty normatywne regulujące działalność ministra finansów (skarbu),rządu (w przypadku Polski - Rady Ministrów), innych ministrów, na szczeblulokalnym zaś zarządu gminy i jego przedstawicieli;
  • akty wykonawcze, wydawane zwłaszcza przez ministra finansów(skarbu).
struktura systemu finans w publicznyc h
Struktura systemu finansów publicznych

W PRZEKROJU INSTYTUCJONALNYM system finansów publicznych tworząfundusze przyjmujące najczęściej formę:

  • budżetu państwa,
  • budżetów samorządowych szczebla podstawowego lub wyższego (powiatu samorządowego, regionu samorządowego),
  • funduszy ubezpieczeń społecznych,
  • pozostałych funduszy publicznych,
  • fundacji publicznych.
struktura systemu finans w publicznych5
Struktura systemu finansów publicznych

W PRZEKROJU INSTRUMENTALNYM funkcjonowanie systemu finansów publicznych zapewniają zwłaszcza następujące narzędzia:

  • podatki centralne,
  • podatki lokalne,
  • opłaty,
  • cła,
  • dochody z majątku publicznego (np. dywidendy, renty),
  • składki na ubezpieczenie społeczne,
  • subwencje,
  • dotacje,
  • kredyty państwowe i pożyczki publiczne.
struktura systemu finans w publicznych6
Struktura systemu finansów publicznych

Do INNYCH ELEMENTÓW - KTÓRE UMOWNIE MOŻNA NAZWAĆ TECHNICZNYMI - warunkujących funkcjonowanie systemu finansów publicznych należą m.in.:

  • klasyfikacja budżetowa,
  • procedura budżetowa,
  • metody planowania dochodów i wydatków.