hastalik ned r k lt rel bir bak n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış PowerPoint Presentation
Download Presentation
HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 33

HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış - PowerPoint PPT Presentation


  • 164 Views
  • Uploaded on

HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış. Prof. Dr. Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Anlam.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış' - rey


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
hastalik ned r k lt rel bir bak

HASTALIK NEDİR? Kültürel bir bakış

Prof. Dr. Süheyla Ünal

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi

Psikiyatri AD

slide2

Anlam

  • İnsanlar çevrelerinde ve kendilerinde olup bitenleri anlamak için bilişsel bir düzenleme yaparlar ve içinde yaşadıkları kültürün bilişsel kalıpları doğrultusunda bir gerçeklik duygusu geliştirirler.
slide3

Bilgi: Kendimiz ve dünya hakkındaki görüşlerimiz

  • Açıklamalar
  • İnançlar
  • Duysal anılar
  • Zihinsel temsilciler
slide5

İşlemci

Bilgi işleme

Duysal girdi

Dünya

Planlar

İnançlar

Arzular

Niyetler

Georgeff & Lansky ‘87

Eylem

slide7

Davranış

  • Davranış, bireyin nörofizyolojik dürtü ve güdülerini eğitim ve toplumsallaşma süreçleriyle sosyal olarak izin verilen ya da önerilen tarzlarda gidermesi olarak tanımlanabilir.
slide8

Bilginin aktarımı

  • Genetik/Kalıtım
  • Modelleme/Taklit
  • Kazara/Uyum
  • Öğretme/Öğrenme
  • Depolama/Hatırlama

Edilgin

Amaçlı

k lt r
Kültür
  • Bir toplumun üyeleri arasında paylaşılan ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi, değer, algı ve pratikler
slide10

Kültürel değerler

  • “Doğru” konusunda bir rehber oluşturur
  • Gereksinimleri ve amaçların hiyerarşisini düzenler
  • Kendilik değerini ve kendilik saygısını düzenleyerek karar verme süreçlerini kolaylaştırır
  • Bilinçdışında yer alan otomatik süreçlerdir
slide11

Sosyalizasyon

Sosyalizasyon süreciyle kültür üyelerine inançlar, gelenekler, örf ve adetler, alışkanlıklar ve dili öğretir.

sa l k
Sağlık
  • iyilik
  • bütünlük
  • bütünleşme
slide13

DSÖ’nün Sağlık tanımı

  • “sadece hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hali”
  • “...günlük yaşamın kaynağı, yaşamın nesnesi değil. Fiziksel kapasiteler kadar sosyal ve kişisel kaynakları da vurgulayan, olumlu bir kavram.”
slide14

Tıbbi antropolojiye göre sağlık tanımı

  • “Yüksek bir doyum düzeyinde yaşamı sürdürmek ve ilerletmek için temel kaynaklar üzerinde kontrole sahip olmak”

Baer, Singer ve Johnsen 1986

slide15

Sağlığın temel belirleyicileri

Dahlgren ve Whitehead 1992

slide16

Hahn’ın üç kuramı

  • Çevresel/evrimsel kuram
    • Fiziksel dünya ve insanın bu dünyaya uyumu sağlığı belirler (biyoloji).
slide17

Hahn’ın üç kuramı

  • Kültürel kuram
    • İnançlar, değerler, sonuç veren eylemler sağlığın birincil belirleyicileridir.
    • Sağlığı geliştirmek için gösterilecek her türlü çaba, kültürel “hastalık açıklama modeli” ile uyumlu olmalıdır.
slide18

Hahn’ın üç kuramı

  • Politik/ekonomik kuram
    • Politik ve makro-ekonomik yapılar sağlığı etkileyen anahtar faktörlerdir.
e itli k lt rlerde sa l k tan m
Çeşitli kültürlerde sağlık tanımı
  • Jamaikalılar
    • Sağlığı iştahlı olmak, kendini güçlü ve enerjik hissetmek, günlük yaşam aktivitelerini güçlük çekmeksizin yürütmek, cinsel olarak etkin ve fertil olmak olarak tanımlarlar.
e itli k lt rlerde sa l k tan m1
Çeşitli kültürlerde sağlık tanımı
  • İtalyan kadınlara göre
    • Sosyal olarak etkileşimde bulunmak, yemek yapmak, temizlik yapmak, kendi ve aile üyelerinin bakımı gibi rutin görevleri yapma becerisi anlamına gelir.
e itli k lt rlerde sa l k tan m2
Çeşitli kültürlerde sağlık tanımı
  • Meksikalılar
    • Öksürük, terleme ve ishali yaşamın normal bir durumu olarak görürler, hastalık belirtisi olarak düşünmezler.
hastal k
Hastalık
  • “kişinin zihninde, bedeninde, ruhunda ya da dünya ile bağlantısında istenmeyen bir durum”

Hahn

hastal k1
Hastalık
  • Hemen her zaman organizmada bir organın, bir maddenin ya da bir sürecin bütünün işleyişinden yalıtılması ya da bütünlüğün bozulması ile ortaya çıkar.
illness sickness disease
Illness, Sickness, Disease
  • Sickness hastalığın sosyal süreçlerini

tanımlar.

  • Hastalık görünebilirliği ve iletişim aracılığı ile

her kültürde insana özgü bir olgu oluşturur.

hastal k k lt r
Hastalık-Kültür
  • Kültür ve bilişsel süreçler bireyin acıyı ifade etme tarzını, hastalık belirtilerini ve tedavisini şekillendirir.
slide26

Kültür- Hastalık

  • Olguların tanımı
  • Garanti verilmiş ya da kazanılmış kontrol
  • Nosebo ve plasebo beklentisi
  • Spritüel etkinlikler
k lt r hastal k
Kültür- Hastalık
  • Biyomedikal
  • Naturalistik
  • Büyüsel-dinsel
biyomedikal
Biyomedikal
  • İnsan bedeni mekanik olarak işlev görür
  • Yaşam daha küçük parçalara ayrılabilir (beden, zihin, ruh gibi)
  • Gerçeklik gözlenebilir ve ölçülebilir
naturalistik
Naturalistik
  • İnsan yaşamı sadece doğanın bir yönü, cosmosdaki genel düzenin bir parçasıdır
  • Doğanın güçleri doğal bir denge ve uyum içinde olmalıdır
  • Sağlık, fiziksel, ruhsal, sosyal iyilik halini kapsayan olumlu bir durumdur
b y sel dinsel
Büyüsel-dinsel
  • Dünya doğaüstü iyi ve kötü güçlerin yönettiği bir arenadır

Navajo Area Indian Health Service Today, IHS, 1980

k lt r yile me
Kültür-İyileşme
  • Kendini iyileştirme çabaları başarısız kalırsa, içinde yaşadığı kültürün “çare arama davranışı”na başvurulur
    • Geleneksel, folklorik iyileştirme yöntemleri
    • Dinsel, spiritüel iyileştirme yöntemleri
    • Bilimsel tıp
k lt rel tedavi y ntemleri
Kültürel tedavi yöntemleri
  • Akupunktur
  • 􀁺 Bitkisel tedaviler
  • 􀁺 Terapötik dokunma
  • 􀁺 Biyoenerji
  • 􀁺 Spirituel güçleri olduğuna inanılan kişiler