slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
บทที่ 5 ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย PowerPoint Presentation
Download Presentation
บทที่ 5 ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 57

บทที่ 5 ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย - PowerPoint PPT Presentation


  • 415 Views
  • Uploaded on

บทที่ 5 ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย. ระบบการควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญ ๑.๑ องค์กรที่ควบคุม ๑.๒ ระยะเวลาที่ควบคุม . ๑.๑ องค์กรที่ควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญ - รัฐสภา : ระบบฝรั่งเศส , รัฐธรรมนูญ ฯ 2475 มาตรา 61 , 62

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'บทที่ 5 ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย' - pete


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

บทที่ 5

ระบบควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญและ ศาลรัฐธรรมนูญไทย

  • ระบบการควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญ
  • ๑.๑ องค์กรที่ควบคุม
  • ๑.๒ ระยะเวลาที่ควบคุม

2552

slide2

๑.๑ องค์กรที่ควบคุมกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญ

- รัฐสภา: ระบบฝรั่งเศส , รัฐธรรมนูญ ฯ

2475 มาตรา 61 , 62

- ศาลยุติธรรม: คดี Marbury V. Madison

(1803)

- องค์กรพิเศษ: ตุลาการรัฐธรรมนูญ หรือ

ศาลรัฐธรรมนูญ

Hans Kelsen ศาลรัฐธรรมนูญออสเตรีย 1955

ตุลาการรัฐธรรมนูญฝรั่งเศส 1958

2552

slide3

๑.๒ ระยะเวลาที่ควบคุม

- ระบบควบคุมหลังกฎหมายประกาศใช้

รัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกา เยอรมัน

ไทย ( ม. 211)

- ระบบควบคุมก่อนประกาศใช้กฎหมาย

รัฐธรรมนูญฝรั่งเศส 1958

รัฐธรรมนูญไทย ม. 141 และ 154

2552

slide4

๒. ความเป็นมาของการควบคุมกฎหมายมิให้ขัด รัฐธรรมนูญในประเทศไทย

๒.๑. สภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้มีอำนาจ 2475 คำพิพากษา

คดีอาชญากรสงคราม 1/2489

๒.๒. รัฐสภา + คณะตุลาการ

ม. 86

รัฐธรรมนูญ 2489 ม. 88

รัฐธรรมนูญ 2490 ม. 94

2552

slide5

รัฐธรรมนูญ 2492 ม. 177

ตีความปัญหาอันอยู่ในวงงานของสภา

รธน. 2495 ม.112

ม.114

รธน. 2511 ม. 173

ม. 175

รธน. 2521

๒.๓. คณะตุลาการรัฐธรรมนูญมีอำนาจตีความแต่ผู้เดียว รธน. 2534

๒.๔ ศาลรัฐธรรมนูญตาม รธน. 2540

2552

slide6

ปัญหาของ “คณะตุลาการรัฐธรรมนูญ”

๑. องค์ประกอบ

- มีลักษณะคล้ายองค์กรการเมือง

- มีปัญหาเรื่องอิสระ

๒. การแต่งตั้ง/สรรหา

- ขึ้นอยู่กับการเมือง

๓. วาระการดำรงตำแหน่ง

- สั้น/ขึ้นกับการเมือง

๔. อิสระ

- วาระสั้น ตั้งใหม่ได้

๕. การทำงานเป็นคณะกรรมการ

2552

slide7

๒.๕. หากไม่มีองค์กรใด ตามรัฐธรรมนูญโดยเฉพาะ

ศาลยุติธรรมก็มีอำนาจ

- บรรทัดฐานคดีอาชญากรสงครามที่ 1, 2 , 4 /2489

- ฎ. 21/2492

พ.ร.บ. ควบคุมค่าเช่าฯ 2490 ที่ใช้บังคับย้อนหลังไม่ขัด

รัฐธรรมนูญ เพราะ รธน. ไม่มีบทบัญญัติห้ามการใช้ กม.

แพ่งย้อนหลัง

- ฎ. 222/2494

ฎ. 1212/2497

ฎ. 1460/2497

2552

slide8

ฎ. 776/2505

ฎ. 222/2506

ฎ. 225/2506

ฎ. 562/2508

ฎ. 1602-1603/ 2509

ฎ. 17812513

ฎ. 1240/2514

และ ฎ. 912/2536

ฎ. 913/2536

ฎ. 921/2536

ฎ. 1131/2536

ฎ. 1132-1136/2536

2552

slide9

3. ลักษณะของศาลรัฐธรรมนูญ

มีลักษณะเป็นศาล

3.1 ต้องมีปัญหาหรือข้อโต้แย้งเกิดขึ้นแล้วจริง

คำวินิจฉัยที่ 6/2549 การที่ กกต. ส่งปัญหามาให้ วินิจฉัย 3 ประเด็น ยังไม่เป็นปัญหา เพราะ กกต. ยังไม่ได้ใช้อำนาจ และเป็นการคาดการณ์ และหารือมา ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดขึ้นจริง

2552

slide10

คำวินิจฉัยที่ 60 /2548 คตง.ขอให้วินิจฉัยว่าการสรรหาผู้ว่าตรวจเงินแผ่นดินใหม่ชอบหรือไม่ นั้น คตง. ได้ดำเนินการไปตามอำนาจหน้าที่แล้ว แม้มีการได้แย้งจาก คุณหญิงจารุวรรณ และองค์กรภายนอก ก็ไม่ได้เป็นการโต้แย้งขององค์กรตามรัฐธรรมนูญที่เป็นปัญหาต่อการดำเนินการสรรหาที่เสร็จไปแล้ว

2552

slide11

คำวินิจฉัยที่ 44 /2547 การที่คณะกรรมการสรรหา ปปช.มีมติเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้รับการสรรหาซึ่งมีตำแหน่งอธิบดีหรือเทียบเท่าไปแล้ว และวุฒิสภาก็มีมติเลือกไปแล้ว ก็ไม่เป็นปัญหาเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของ องค์กรตามรัฐธรรมนูญอีก แม้สมาชิกวุฒิสภา 54 คนจะเห็นต่างไปก็ตาม จึงไม่ต้องด้วย มาตรา 266 แต่...

2552

slide12

คำวินิจฉัยที่ 47 /2547 ศาลรัฐธรรมนูญรับวินิจฉัยกระบวนการได้มาซึ่งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ซึ่งดำเนินการเสร็จไปแล้ว แต่มีสมาชิกวุฒิสภาขอให้ประธานรัฐสภาส่งเรื่องไปให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่ากระบวนการ ไม่ชอบ ว่าเป็นปัญหา ซึ่งก็น่าจะถือว่า ว.47/2547 กลับแนวทาง ว.44/2547 แล้ว

2552

slide13

คำวินิจฉัยที่เห็นว่ายังไม่เป็นปัญหา

ว.6/2549(กกต. หารือการเลือกตั้ง 2 เม.ย. 45 )

ว. 60/2548(กรณี คตง. หารือ เรื่องการสรรหาผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินใหม่)

ว. 44/2547(กรณี คุณสมบัติผู้รับการสรรหาเป็น ปปช.) ว. 63/2547 (กรณี ปปช.ออกระเบียบจ่ายค่าตอบแทนกรรมการ )

ว. 33/2546 (กรณี ปปช. สงสัยว่ามีอำนาจเปิดเผยบัญชีทรัพย์สินของ กทช หรือไม่)

2552

slide14

คำวินิจฉัยที่เห็นว่ายังไม่เป็นปัญหา (ต่อ)

ว.43/2546 ( กรณี สว.จำนวนหนึ่งเห็นว่าญัตติตั้งกรรมา ธิการ 21 คณะในสมัยประชุมนิติบัญญัติไม่ชอบ)

ว.63/2543 (กรณี ปปช. ขอให้วินิจฉัยร่าง พรบ.และ การกระทำ นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง)

ว.7/2542 (กรณี กกต.ขอให้วินิจฉัยสิทธิเลือกตั้งนอกเขตหาผู้มีสิทธิ)

ว.8/2542 (กกต.ขอให้วินิจฉัยคุณสมบัติ สส. , สว. ตามมาตรา 315 วรรคสี่)

2552

slide15

3.2. มีการนำเสนอคดีต่อศาลโดยผู้มีอำนาจ

- ระบบให้องค์กรในรัฐธรรมนูญ กลั่นกรองก่อน

ม. 211, ม. 141 , 154 ม. 245 (1) , ม. 257 (2)

เดิมตามรัฐธรรมนูญไทยปี 2540บุคคลไม่มีสิทธิยื่นเรื่องตรงต่อศาลรัฐธรรมนูญดู ว.5/2541 มาตรา 264 ไม่ได้ให้สิทธิคู่ความส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย

2552

slide16

ตามรัฐธรรมนูญ 2550 มาตรา 212 บุคคลยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ โดยตรงได้

  • เงื่อนไข
  • ถูกละเมิดสิทธิเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญรับรอง
  • กฎหมายเป็นที่มาของการละเมิด
  • ไม่อาจใช้สิทธิโดยวิธีการอื่นๆได้

2552

slide17

ไม่อาจใช้สิทธิโดยวิธีการอื่นได้ หมายถึง ถ้ามีช่องทางอื่น เช่น ศาล (ม. 211) ผู้ตรวจการแผ่นดิน (ม.245 (1) ) คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ม.257 (2) ) ก็ต้องใช้ก่อน

2552

slide18

หรือใช้สิทธิแล้วแต่ไม่สมดังสิทธิ เช่น ศาลยกฟ้องเพราะคดีขาดอายุความ ผู้ตรวจการไม่รับเรื่อง หรือ คกก.สิทธิมนุษยชน ไม่รับเรื่อง

2552

slide19

3.3 มีวิธีพิจารณาของศาลตามมาตรฐาน ม. 216

  • การพิจารณาคดีโดยเปิดเผย
  • การให้สิทธิตรวจเอกสาร
  • การรับฟังคู่กรณีทุกฝ่าย
  • การคัดค้านตุลาการ
  • การให้เหตุผลประกอบคำวินิจฉัย
  • การพิจารณาไม่เกินคำขอ
  • ทั้งนี้ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ

2552

slide20

3.4 คำวินิจฉัยมีผลบังคับ

คำพิพากษาศาลอื่นมีผลระหว่างคู่ความ (inter partes)

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญมีผลทั่วไป (erga omnes)

คำวินิจฉัยมีผลนับแต่วันที่มีคำวินิจฉัย ไม่ย้อนหลัง

เหมือนคำพิพากษาศาลฎีกา แต่มีข้อยกเว้น ม. 185

วรรคสาม

2552

slide21

3.5 มีความเป็นอิสระ

  • วาระการดำรงตำแหน่ง ม. 208 , 209
  • ลักษณะต้องห้าม ม. 205 , 207
  • เงินเดือน ม. 202
  • หน่วยธุรการ ม.217
  • มีองค์คณะ /ม. 216
  • การทำคำวินิจฉัยส่วนตน

2552

slide22

3.6 เป็นศาลที่มีเขตอำนาจเฉพาะ

ศาลหลัก คือ ศาลยุติธรรม ม.218

ศาลปกครองพิจารณาว่า กฎ , คำสั่งทางปกครอง หรือการกระทำขัดรัฐธรรมนูญ ม.223

2552

slide23

4. องค์ประกอบ

4.1 องค์ประกอบตามรัฐธรรมนูญ 2540 : 15 คน

5 คน จากศาลฎีกา

2 คน จากศาลปกครองสูงสุด

5 คน จากผู้ทรงคุณวุฒิทางนิติศาสตร์

3 คน จากผู้ทรงคุณวุฒิทางรัฐศาสตร์

* คำวินิจฉัยตุลาการ รธน.ทำหน้าที่ศาล รธน. 1/2541

2552

slide24

4.2องค์ประกอบตามรัฐธรรมนูญปัจจุบัน : 9 คน

- ผู้พิพากษาศาลฎีกา 3 คน

- ตุลาการศาลปกครองสูงสุด 2 คน (ถ้าไม่มีเลือกผู้มีความรู้เชี่ยวชาญทางนิติศาสตร์แทนได้)

- ผู้ทรงคุณวุฒิทางนิติศาสตร์ 2 คน

- ผู้ทรงคุณวุฒิทางรัฐศาสตร์ 2 คน (คณะกรรมการสรรหา 5 คน วุฒิสภาเห็นชอบ)

2552

slide25

5. เขตอำนาจ ผู้รักษาความเป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐธรรมนูญ

5.1 อำนาจควบคุมร่างกฎหมายมิให้ขัด รธน.

5.1.1. ร่าง กม. ม. 141,154

5.1.2. บท กม.

ม. 211

ม. 245 (1) , 257 (2)

5.1.3 พระราชกำหนด

ม. 185

ข้อยกเว้นข้อบังคับการประชุม ม. 155

ระเบียบองค์กรตาม รธน. ว.24/2543

อาจขึ้นศาลปกครองตาม ม.223

2552

slide26

5.2. วินิจฉัยข้อขัดแย้งเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ขององค์กรตาม รธน.

5.2.1. ม. 214

5.2.2. หลักการแห่งร่าง พ.ร.บ. ม.149 ว.2

5.2.3. การแปรญัตติของสมาชิก/กรรมาธิการ ม.168 ว.7

5.2.4 การวินิจฉัยสนธิสัญญาตาม ม.190

5.3. ควบคุมพรรคการเมือง

5.3.1. มติ/ข้อบังคับพรรค ม. 65 ว.3,106(7), พ.ร.บ. ป. ม. 33

5.3.2. การอุทธรณ์คำสั่งไม่รับจดทะเบียนพรรค พ.ร.บ. ป. ม. 12

5.3.3. หัวหน้ากรรมการบริหารฝ่าฝืนนโยบายข้อบังคับ ม.31 ว. 2

5.3.4. การสิ้นสภาพ การยุบพรรค พ.ร.บ. ป. ม.91, 93- 95

2552

slide27

5.4. ควบคุมคุณสมบัติ/ลักษณะต้องห้ามของบุคคลผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรตาม รธน.

5.4.1 ส.ส./ส.ว. ม. 91, 92

5.4.2. รมต. ม. 182

5.4.3. ก.ก.ต. ม. 233

5.5. พิทักษ์รัฐธรรมนูญจากการเปลี่ยนแปลงนอกวิถี รธน. ม. 68,

ม.237

5.6. อำนาจหน้าที่อื่นตามบทเฉพาะกาล ม. 300

2552

slide28

บทที่ 6

การควบคุมร่างกฎหมายมิให้ขัดรัฐธรรมนูญ

ที่มา:รธน. ฝรั่งเศส ม. 61 ว. 2 ซึ่งให้ประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี, ประธานสภาใดสภาหนึ่ง ส.ส. หรือ ส.ว. 60 คน ส่งเรื่องได้

รธน. 2517 ม.224

2552

slide29

สิ่งที่อยู่ในข่ายถูกควบคุมสิ่งที่อยู่ในข่ายถูกควบคุม

  • - ร่าง พ.ร.บ. ประกอบ รธน. (ม.141) (โดยบทบังคับใน รธน.)
  • - ร่าง พ.ร.บ. (ม. 154)
  • - ร่างข้อบังคับสภาผู้แทนราษฎร
  • - ร่างข้อบังคับวุฒิสภา
  • - ร่างข้อบังคับรัฐสภา
  • ผู้มีสิทธิเสนอ
  • - นายกรัฐมนตรี
  • - ส.ส. ส.ว. หรือ ส.ส.+ ส.ว. 1/10 (48 คน) กรณีร่าง พ.ร.บ. / ข้อบังคับ

2552

slide30

ค. ระยะเวลาที่จะเสนอ

รัฐสภาเห็นชอบแล้ว ก่อนนำขึ้นทูลเกล้าฯ (ม. 150) หรือรัฐสภาลงมติยืนยัน (ม. 151) ก่อนที่นำขึ้นทูลเกล้าฯ อีกครั้งหนึ่ง หรือก่อนประกาศข้อบังคับ

ง. เหตุแห่งการควบคุม

๑. - ร่างฯ มี “ข้อความขัด รธน. นี้”

๒. - ร่างฯ ตราขึ้นโดยไม่ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้

2552

slide31

ผล

1. ตราขึ้นโดยไม่ถูกต้อง

ตกทั้งฉบับว. 13-14/2541 แต่ดู ว. 3/2542 และ 50/2542

2. ข้อความขัดหรือแย้ง

2.1 ถ้าข้อความไม่เป็นสาระสำคัญข้อความนั้นตกไป

2.2 ถ้าข้อความเป็นสาระสำคัญร่างฯตกไปทั้งฉบับ

2552

slide32

มีกรณีการวินิจฉัย

ร่าง พ.ร.บ. ป.4 เรื่อง

ร่าง พ.ร.บ. 7 เรื่อง

ข้อบังคับ ยังไม่มี

กรณีร่างพระราชบัญญัติประกอบ รธน.

ว. 37/2542(ร่าง พ.ร.บ. ผู้ตรวจการแผ่นดินรัฐสภา ไม่ขัด)

ว. 54-55/2543(ร่าง พ.ร.บ. ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ไม่ขัด)

ว. 56/2543(ร่าง พ.ร.บ. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ไม่ขัด)

2552

slide33

กรณีร่าง พ.ร.บ.

ว. 48/2542(ร่าง พ.ร.บ. ควบคุมยาง ไม่ขัด)

ว. 50/2542(ร่าง พ.ร.บ. ทุนรัฐวิสาหกิจ ไม่ขัด)

ว. 21/2543(ร่าง พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม ไม่ขัด)

ว. 22/2543(ร่าง พ.ร.บ. จัดการหุ้นส่วนของ รมต. ไม่ขัด)

2552

slide34

บทที่ 7

การควบคุมกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่มิให้ขัด รธน.

การควบคุมมี 2 ประเภท

๑. การควบคุมเป็นรูปธรรม (Control in concreto)

๒. การควบคุมเป็นนามธรรม (Control in abstrato)

2552

slide35

1. การควบคุมเป็นรูปธรรม ม. 211 ศาลจะใช้ ก.ม. บังคับคดี

1.1. ในการที่ศาลจะใช้บทบัญญัติแห่งกฎหมายบังคับแก่คดีใด

1.1.1. ศาลใดก็ได้ไม่ว่าจะเป็นศาลยุติธรรม ศาลปกครอง หรือศาลทหาร

องค์กรอื่น เช่น ปปช.กกต. ส่งไม่ได้ต้องใช้ ม. 214 หรือวินิจฉัยเสียเอง

1.1.2 ศาลจะใช้ ก.ม. บังคับแก่คดีนั้น

ถ้าศาลไม่ใช้ ก.ม. นั้น ก็ไม่ต้องส่ง หรือแม้คู่ความโต้แย้งแต่ไม่เกี่ยวกับประเด็น ข้อพิพาทก็ไม่ต้องส่ง

คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ 1224/2542

ฎ. 270/2543 แต่ดู ว. 3/2544

2552

slide36

1.1.3. คดีนั้นยังดำเนินอยู่และยังไม่ถึงที่สุด

ในชั้นบังคับคดีก็ส่งได้ ว.34-53/2543

ถ้าคดีถึงที่สุดแล้วศาลไม่ต้องส่ง

คำสั่งคำร้องที่1201/2542

ฎ. 1004/2542

ฎ. 623/2543

2552

slide37

1.2. ศาลเห็นเอง หรือคู่ความโต้แย้ง ศาลต้องส่งแม้ศาลเห็นว่าไม่ขัดก็ตาม

ศาลรัฐธรรมนูญจะไม่รับก็ได้ ว.8/2541

1.3. บทบัญญัติกฎหมายนั้นต้องด้วยบทบัญญัติ ม. 6

1.3.1. บทบัญญัติกฎหมายแห่งกฎหมาย

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

พระราชกำหนด

ไม่รวม “กฎ ข้อบังคับ” ที่ไม่ได้ออกโดยองค์กรนิติบัญญัติ

2552

slide38

สิ่งที่ส่งไม่ได้ เช่น

ประกาศ ธปท.(ว. 4/2542, 5/2542, 9/2542, 10/2542, 12-35/2542, 38-40/2542, 41/2542, 42-43/2542

ประกาศกระทรวงการคลัง ว. 9-10/2544

ประกาศธนาคารพาณิชย์ หรือเงินทุนหลักทรัพย์ ว. 5/2542

ข้อบังคับกระทรวงมหาดไทย ว. 1/2543

คำสั่ง นรม. และจังหวัด ว. 14-15/2543

ระเบียบ กกต. ว. 25/2543

คำพิพากษาศาลขัด รธน. ก็ส่งไม่ได้ ว. 11/2541

คำสั่งคำร้องที่ 511-512/2541

คำสั่งคำร้องที่ 909/2541

คำสั่งคำร้องที่ 1111/2542

ฎ. 3699-3739/2541

ฎ. 950/2542

2552

slide39

ฎ. 1442/2543

การกระทำของพนักงานสอบสวนขัด รธน. ฎ. 3502/2542

กฎหมายขัดต่อกฎหมาย ว.16/2544

การกระทำบุคคลขัด รธน. ว. 9/2543

การขอให้ศาล รธน. ตีความเฉยๆ ทำไม่ได้ ว. 8/2543

2552

slide40

การที่ศาลจะตีความ รธน. โดยไม่มีปัญหาว่ากฎหมายขัด รธน. เลย ศาลตีความเองได้

คำสั่งคำร้อง ฎ. 695/41

คำสั่งคำร้อง ฎ. 696/41

ปัญหา

ประกาศของคณะปฏิวัติ

ประกาศของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน

ประกาศคณะ รสช.

ดู ม. 335(1)

2552

slide41

1.3.2. ต้องด้วยบทบัญญัติมาตรา 6

- บทบัญญัติแห่ง ก.ม. ขัดหรือแย้งต่อรธน. นี้ไม่ใช่การตรา หรือ กระบวนการ (เทียบ ม.141 ม.154)

- “ รัฐธรรมนูญนี้” หมายถึง

1.) ไม่ใช่ รัฐธรรมนูญฉบับก่อน

เทียบ ฎ. 766/2505

ฎ. 913/2536

2.) รัฐธรรมนูญนี้ หมายรวมทั้ง

2.1.) บทบัญญัติของ รธน.

2552

slide42

2.2.) ประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตย ม. 7

“ประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” หมายถึง “หลัก รธน. ทั่วไป”(General principles of constitution law)

๑. บทบัญญัติรัฐธรรมนูญหลายฉบับ

๒. บทบัญญัติที่สะท้อนอยู่หลายมาตราใน รธน.

๓. พระราชอำนาจดั้งเดิมในระบอบประชาธิปไตย

ว. 6/2543

ฎ. 562/2508, 1602-1603/2509

ฎ. 913/2536 ฯลฯ

2552

slide43

1.4. ยังไม่มีคำวินิจฉัยของศาลรธน. ในส่วนที่เกี่ยวกับบทบัญญัตินั้น

คำวินิจฉัยศาล รธน. มีผลผูกพันองค์กรทั้งหลาย และศาล รธน. ด้วย (ม. 216) ถ้าวินิจฉัยว่า ก.ม. ขัด รธน.

ว. 38-40/2542

ว. 12-35/2542

ว. 41/2542

ว. 42-43/2542

ว. 15/2544

ฎ. 1004/2542

ปัญหา ถ้ามีคำวินิจฉัยคณะตุลาการ รธน. หรือศาลยุติธรรม

2552

slide44

คำวินิจฉัยส่วนใหญ่ ก.ม. ไม่ขัด รธน.

ว. 9/2541 พ.ร.บ. สุขาภิบาล 2495 ม.7

พ.ร.บ. การเลือกตั้ง ส.ท. 2482 ม.2

ว. 12/2541 พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ของรัฐ 2539 ม. 5

ว. 16/2541 ปวิอ. ม. 220

ว. 5/2542 พ.ร.บ. ดอกเบี้ยให้กู้ยืมของสถาบันการเงิน (ฉ. ที่ 3) 2535

ว. 44/2542 พ.ร.บ. สุขาภิบาล 2495 ม. 10(4)

ว. 1/2543 ปวิอ. ม. 120

ว. 2/2543 ปวิอ. ม. 120

2552

slide45

ว. 7/2543 พ.ร.บ. ธนาคารพาณิชย์ 2505

ว. 34-35/2543 ปวิพ.ม. 286 วรรคหนึ่ง(1)

ว. 9-10/2544 พรน. แก้ไขเพิ่มเติม พรบ. ธนาคารพาณิชย์ 2541

ว. 11/2544 พ.ร.บ. ยาเสพติดให้โทษ 2522 ม.5 วรรคสอง

ว. 14/2544 พ.ร.บ. ล้มละลาย 2483

ว. 16/2544 พรน. แก้ไขเพิ่มเติม พรบ. การประกอบธุรกิจเงินทุนฯ 2540 ม. 67 ตรี, 67 ฉ. และ พรน. แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ธนาคารพาณิชย์ 2541 ม. 38 ตรี, 38 สัตต

2552

slide46

1.5. ให้ศาลรอการพิจาณาพิพากษาคดีไว้ชั่วคราว

1.6. ศาล รธน. จะไม่รับเรื่องดังกล่าวไว้พิจารณาก็ได้ ว. 8/2541

2. การควบคุมที่เป็นนามธรรมโดยผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นผู้เสนอ ตาม ม. 245, พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญ

2.1. บทบัญญัติ ก.ม. มีปัญหาเกี่ยวกับความชอบด้วย รธน. ให้ส่งเรื่องพร้อมความเห็นต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อพิจารณา(รวมพระราชกำหนดด้วย)

ว. 24/2543

ว. 12/2544

2.2. กฎ ข้อบังคับ หรือการกระทำของบุคคลใดตาม ม. 245(2) มีปัญหาความชอบด้วย รธน. ให้เสนอเรื่องต่อศาลปกครอง

2552

slide47
ดู ม. 3, ม. 43 ของ พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองฯ 2542

“ในกรณีที่ผู้ตรวจการแผ่นดินฯ เห็นว่ากฎ หรือ การกระทำใดของหน่วยงานทางปกครอง หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ให้มีสิทธิเสนอเรื่องพร้อมความเห็นต่อศาลปกครองได้ ในการเสนอความเห็นดังกล่าว ผู้ตรวจการฯ มีสิทธิและหน้าที่เสมือนหนึ่งเป็นผู้มีสิทธิฟ้องคดีตาม ม.42”

คือต้องดำเนินการเยียวยาตามขั้นตอนให้ครบถ้วนก่อน

ปัญหา ถ้ามีการฟ้องคดีตาม ม. 24(2) ผู้ตรวจการฯ จะส่งเรื่องได้หรือไม่

2552

slide48
3. การควบคุมที่เป็นนามธรรมตาม ม. 185 ของการตรา พ.ร.ก.

- ก่อนสภาอนุมัติ

- ส.ส./ส.ว. ไม่น้อยกว่า 1/5 เข้าชื่อกันเสนอต่อประธาน

- พระราชกำหนดไม่เป็นไปตาม ม. 184

วรรค 1 การรักษาความปลอดภัยของประเทศ

ความปลอดภัยสาธารณะ

ความมั่นคงของประเทศ

ป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะ

วรรค 2 การขอพิจารณาความฉุกเฉิน หรือจำเป็นรีบด่วนจะทำมิได้

2552

slide49
- ถ้าไม่ชอบด้วย ม. 185 ว. 3 พระราชกำหนดนั้น ไม่มีผลบังคับมาแต่ต้น

คืนลาภมิควรได้

อาจต้องรับผิดตามลักษณะละเมิดทางปกครอง

ว. 1/2541

2552

slide50
กรณีต่างจากการขอให้วินิจฉัยว่า พรบ. มีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ต้องใช้

ม. 211 ดู ว. 16/2544, ว. 9-10/2544

ม. 245

2552

slide51
บทที่ 8การวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับองค์กรต่างๆ ตามรัฐธรรมนูญ

เป็นการชี้ขาดปัญหาตามรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับความขัดแย้งขององค์กรตามรัฐธรรมนูญ

1. องค์กรตามรัฐธรรมนูญ

1.1. ก่อตั้งโดยรัฐธรรมนูญ

1.2. อำนาจหน้าที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ

1.3. ใช้อำนาจหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ

2552

slide52
ต.ย. องค์กรตามรัฐธรรมนูญ

1. กกต.ว. 15/2541, 8/2542, 5/2543, 20/2543, 13/2544

2. สภาผู้แทนราษฎรว.32/2543

3. วุฒิสภาว. 54/2542, 20/2543

4. คณะรัฐมนตรี2/2541, 26/2543, 33/2543

5. ศาลฎีกา1/2541

6. ปปช.63/2543

แต่ กระทรวงมหาดไทยไม่ใช่ ว. 2/2541

เทศบาล ฯลฯ

2552

slide53
เดิมถือว่าเป็น

ว. 4/2541, 10/2541

ต่อมา

ว. 58-62/2543 ถือว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ใช่

2. มีปัญหาเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ขององค์กร

2.1. ปัญหา = ข้อโต้แย้ง

ว. 1/2541 , ว. 6/2542, ว.7/2542, ว. 33/2543, ว. 63/2543

องค์กรเดียว ได้

ว. 54/2542

เป็นปัญหาตั้งแต่ 2 องค์กร ปัญหาภายในไม่ได้

ว. 81/2542 ซึ่งกลับ 15/2541

2552

slide54
2.2. เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ขององค์กร

“เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ” คุณสมบัติ ว. 5/2543

“หน้าที่เลือกตั้ง” ว. 6/2543

“คุณสมบัติ ส.ว.” ว. 51-52/2542, ว.53/2542

3. องค์กรนั้น หรือประธานรัฐสภาเป็นผู้ส่ง

องค์กรกลุ่มต้องเป็นมติขององค์กร

ประธานรัฐสภา ดู 32/2543

2552

slide55
ผลของคำวินิจฉัย
  • ผลทั่วไป( ergo omens) ม. 216

ผูกพันศาลเองด้วย

ต่างจากของศาลยุติธรรมที่มีผลเฉพาะคู่ความ (interpasters)

ต่างจากกรณีศาลปกครองซึ่งโดยหลักผูกพันคู่ความยกเว้นเพิกถอนกฎ ม. 72 ว.3 พรบ. จัดตั้งศาลปกครองฯ

2552

slide56
2. ผลในอนาคต

2.1. ศาลยุติธรรม

ผลย้อนหลัง

ฎ. 766/2505, 913/2536

2.2. ศาลรัฐธรรมนูญ

มีผลนับแต่วันมีคำวินิจฉัยกลาง และแจ้งคู่กรณี หรือประกาศในราชกิจจานุเบกษาโดยปกติไม่มีผลย้อนหลัง ดูเทียบ ม. 141,154 211 และ 6

2552

slide57
ยกเว้น
  • ม. 185 ว. 3

เทียบ ม. 92

2.3. ศาลปกครองกำหนดให้ย้อนหลัง มีผลไปในอนาคตได้ ถ้าเพิกถอนกฎ หรือห้าม (ม. 72 ว. 2 ของ พรบ. จัดตั้งศาลปกครองฯ)

2552