slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
EDAT BA?LAÇ ÜNLEM PowerPoint Presentation
Download Presentation
EDAT BA?LAÇ ÜNLEM

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 27

EDAT BA?LAÇ ÜNLEM - PowerPoint PPT Presentation


  • 395 Views
  • Uploaded on

EDAT BAĞLAÇ ÜNLEM. EDAT(İLĞEÇ). Yalnız başına anlamı olmadığı halde kullanıldığı cümlelere anlam katan ve kavramlar arasında çeşitli anlam ilgisi kurmaya yarayan sözcüklere “ edat ” denir. “ Gibi,ile,için,kadar,yalnız,üzere,-den beri,-den ötürü,

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'EDAT BA?LAÇ ÜNLEM' - ostinmannual


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
edat l e
EDAT(İLĞEÇ)
  • Yalnız başına anlamı olmadığı halde kullanıldığı cümlelere anlam katan ve kavramlar arasında çeşitli anlam ilgisi kurmaya yarayan sözcüklere “edat” denir.
  • “Gibi,ile,için,kadar,yalnız,üzere,-den beri,-den ötürü,
  • e dek,-e doğru…”sözcükleri belli başlı edatlardır.
  • Kır çiçeklerini senin için topladım.
  • Senin kadar beceriksiz biri görmedim.
a edatlarin zell kler
A)EDATLARIN ÖZELLİKLERİ
  • 1)Edatların anlamı sözcükler arasında kurdukları ilgilerle belirir.bu ilgiler şunlardır:”nedenlik ,eşitlik araç , benzerlik amaç ,yaklaşık…”
  • Kompüse tramvayla gidebilirsin.(araç ilgisi)
  • Akrabalarını ziyaret etmek için Van ‘a gitti.(amaç ilgisi)
  • Benim kadar sende çalışmalısın.(eşitlik ilgisi)
edatlarn zell kler
EDATLARN ÖZELLİKLERİ
  • 2)Edatlar, adlarla ve adıllarla çoğu kez tamlama biçiminde kullanılır:
  • Eve doğru koşarak geldi.
  • Senden başka kim gelecek?
  • Bu yaz geçen yaza göre daha kurak geçti.
edatlarin zell kler
EDATLARIN ÖZELLİKLERİ
  • 3)Edatlar iyelik eki alırsa ad görevinde bulunur:
  • Senin gibileri adam olmaz.
  • 4)Edatlar cümlede birleştiği sözcükle eylemin zamanına yada nasıl yapıldığını bildirirse zarf olur:
  • Sevgiyle ve şefkatle çocuklarının yüzünübakıyordu.
edatlarin zell kler6
EDATLARIN ÖZELLİKLERİ
  • 5)Edatlar cümlede sıfat tamlamalarından olur:

Bu için onun gibi eleman olmaz.

6) Edatlar diğer sözcük türleri gibi cümlede özne tümleç ,yüklem görevinde bulunur.

Akdeniz kıyıları dümdüz cilalanmış gibidir.

b edat olarak kullaqnilan s zc kler
B)EDAT OLARAK KULLAQNILAN SÖZCÜKLER
  • 1) İLE
  • Sözcükler arasında araç ve beraberlik anlam ilgisi kurar.Birlikte kullanıldığı sözcüğe –la -le -yla -yle şeklinde bitişik yazılır
  • Faytonla Meram ‘ı gezdik.
  • Dağ yolunda araba ile daha ileri gidemedik .
  • Arkadaşlarla sahilde yürüdük
  • Beni görünce heyecanla ayağa kalktık.
slide8

UYARI:

  • “İle” hem edat hem de bağlaçtır.
  • “İle” eş görevli sözcükler arasında kullanılırsa bağlaç: sözcükle fiil arasında araç benzerlik nedenlik ilgisi kurulursa edat olur.

İlenin edat mı bağlaç olduğunu şöyle ayırt edilir. Cümlede “ ile” nin yerine “ve “ getirilirse anlam bozulmuyorsa bağlaç bozuluyorsa edat olur

slide9
2) İÇİN : Sözcükler arasında amaç, özgülük ve neden-sonuç anlam ilgisi kurar.

Yemek için yaşamalı ,yaşamak için yemeli.

Çalışmadığım için başarısız oldun.

Bütün bunlara senin için katlandım

3) GİBİ: Sözcükler arasında benzetme ve karşılaştırma anlam ilgisi kurar.

Çıra gibi uğrunda yanarım

slide10
UYARI:”-ce –msi -cesine -cileyen” ekleri “gibi”edatın yerine kullanılabilir

Oğluna:”Arkadaşça konuşalım” dedi.

4)KADAR:Sözcüklerin arasında ”karşılaştırma benzerlik ölçü aşağı yukarı” anlam ilgisi kurar.

Senin bugün cennet kadar güzel vatanın var.

Sedat Nalan kadar çalışkan değil.

slide11
5) – e doğru:Sözcükler arasında “karşılaştırma görelik “ anlam ilgisi kurar . Yönelme durum eki (-a –e) alan sözcüklerle kullanılır.
  • Banagöre bu olaydan alınacak çok ders var.
  • Düne göre bugün içerisi daha sıcak.
  • UYARI:- “ce” eki “-e göre “ anlamıyla edat olarak kullanılır.
  • Sence ben mi hatalıyım?
slide12
5) e- doğru: Sözcükler arasında “yönelme “anlam ilgisi kurar. Kendisinden önceki sözcüklere durum eki ( -a -e) ile bağlanır.
  • Akşama doğru köy halkı evine döner.
  • Kapıya doğru sessizce yürüdü.
  • UYARI:Doğru sözcükleri edat olmanın dışında sıfat ,zarf ve ad olarak kullanılır.
  • Problem çözümlerinin doğrusu bende

ad

slide13
Benimle bir daha doğrukonuş!

zarf

Doğru söz yemin istemez.

Sıfat

7)Başka ( -den başka) Guruplaştığı sözcüğün karşıladığı kavramın tuttuğunu belirtir.Kendisinden önceki sözcüğe ayrılma durum ekini(- den - dan) alarak bağlanır

Ondan başka dostumuz yokmuş.

slide14
UYARI:Başka sözcüğü edat olmanın dışında sıfat adıl ve zarf olarak kullanılır.
  • Başka dil istemez.Türk çemiz yeter bize.

sıfat

İçeriye görevlilerden başkasınıngirmesi yasaktır.

adıl

Bu çocuk da her gün başka giyinir.

zarf

slide15
8)Yalnız:Cümlelere sadece ancak anlamı verir.
  • Emre yalnız gitar çalmayı seviyor.
  • UYARI:1)”Yalnız “ sözcüğü cümlede “fakat” anlamında kullanıldığında bağlaç: “sadece” anlamında kullanıldığında edat olur.
  • Giderim: yalnız sen de benimle gel.
  • bağlaç
  • Bu işi yalnız o çözer.
  • edat
slide16
2)”Yalnız” sözcüğü sıfat ,zarf ve ad olarak kullanılır :
  • Yalnız insanlar paylaşmayı bilmez.

sıfat

  • Aslanlar yalnız yaşar; tilkiler sürüyle.

zarf

  • Biliyorum, evde şuan yalnız .

ad

ba la
BAĞLAÇ
  • Yalnız başlarına anlamları olmayan eş görevli sözcüklerin söz öbeklerini ya da cümleleri bağlamaya yarayan bunlar arasında anlam biçim bakımından bağlantı kuran sözcüklere bağlaç denir. Ve ile fakat ama, ancak , çünkü, eğer, yoksa belki yani de ki ya…ya
  • Hem suçlu hem güçlü
  • Kazak aldım:fakat beğenmedim.
  • Ne kızı ne dünürü küstürür.
slide18
UYARI:1) Bağlaçlar cümle içinde bağladıkları sözcüklerin görevlerini değiştirmezler Fakat edatlar birlikte kullandıkları sözcüklere değişik görevler kazandırır.
  • “Rüya gibi bir tatilgeçirdik “.cümlesinde”gibi” edatı kendisinden öncekisözcükleri öbekleşerek kendinden sonraki sözcüğün sıfatı olmuştur.
  • Emel ve Emre kan bağışında bulunmuşlar.Cümlesinde kullanılan “ve” bağlacı cümlede herhangi bir görev değişikliği olmamıştır.Özne görevinde sözcükler bağlanmıştır.
slide19
2)Bağlaçlar cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz.Yalnızca anlam darılması olabilir.
  • Sabırlaumut insanın dayanağıdır.
  • Sabır ,umut insanın dayanağıdır.
  • 3)Bağlaçlar , bağlama görevinin yanı sıra cümleye de değişik anlamlar kazandırabilir. Ne şiş yansın ,ne kebap(Biçimce olumlu filleri anlamca olumsuz fil yaptı.)
sik kullanilan ba la lar
SIK KULLANILAN BAĞLAÇLAR
  • 1)De/da (dahi)
  • Aynı türden sözcükler aynı görevdeki öğeleri ve cümleleri birbirine bağlar.Cümleye “istek dilek övgü küçümseme azar korkutma anlamları kazandırır.
  • Ara sıra da haber etse.(istek)
  • Okuyacaksın da göreceğiz.(küçümseme)
  • Sen de mi geldin?(şaşma)
  • Hande de sınıfı geçmiş.(benzerlik eşitlik)
slide21
2)Ki
  • Kendisinden önce ve sonra gelen anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlar.Ad ya da ad soylu sözcükleri de kendisinden sonra gelen cümleye bağlar.
  • Ağlamış ki kirpikleri ıslanmış.
  • Daha önce görmemiştim ki tanıyayım.
  • Duydum ki unutmuşsun gözlerini rengini.
slide22
UYARI:1)”ki” cümleye değişik anlam kazandırır.
  • Ona güvenilmez ki.(yakınma)
  • Bu paketin içinde ne var ki! (kuşku)
  • Neden böyle düşündü ki!(şaşma)
  • 2) Bağlaç “ki”ile ilgili adılı olan ve sıfatı türeten ” -ki” karıştırılmamalıdır.Ek olan “-ki” ler kaldırılınca cümlenin anlamlarında bozulma olur
  • Benin çantam seninkindendaha büyük.,

ilgi adılı

slide23
3) Ve:Görevce aynı olan öğeleri ve aynı türden sözcükler bağlar.
  • Hareketli ve mutlu bir çocuktu.
  • Her sabah erken kalkar ve spor yapar.
  • 4)Fakat,Ama:Cümleleri birbirine bağlar ve cümleye “olumsuzluk karışıklık ayrılık koşul “ anlamı katar.
  • Gelmek için söz verdi; fakat gelmedi.
  • Küçük bir kasabaydı ; ama her türlü imkan vardı.
slide24
5) Ne … Ne…cümlede eş görevli , cümleleri bağlar ve kullanıldığı cümleye olumsuzluk anlamı katar.
  • Ne buz ne soğuk su var.
  • Aylardır ne bir haber gönderdi ne de geldi.
  • Ne kızı verir ne dünürü küstürür.
  • Ne evim var ne ailem.
  • Su ne soğuk ne sıcaktı.(ılık)
slide25

Ünlem

  • “Sevinç , korku ,üzüntü , acı ,şaşma , öfke , pişmanlık beğenme” gibi ansızın belirlenen duyguları daha canlı etkili biçimde anlatmaya yarayan yada bir doğa sesini yansıtan sözcüklere “ünlem” denir. “a , e , ha hey , ya , ah , haydi , vah , vay , eyvah , aman “gibi sözcükler başlıca ünlemdir.
  • E!Ne olacak bunun sonu?(şaşma)
  • Ay Ne güzel sevimli şey! (beğenme)
u y a r i
UYARI

1)Ad sıfat adıl zarf eylem türündeki sözcükler ve yansımalar da ünlem görevinde kullanılır

  • Arkadaş! yurdumu alçaklara uğratma sakın.
  • Güzel! böyle devam et

2)Ünvanlar ve kişi adları yüklem görevinde kullanılır

Doktor Bey! bakar mısınız?

3)Cümlelerde bazen ünlem olarak kullanılır

Çekilin başımdan!