inspuiten van insuline l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Inspuiten van insuline PowerPoint Presentation
Download Presentation
Inspuiten van insuline

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 67

Inspuiten van insuline - PowerPoint PPT Presentation


  • 1309 Views
  • Uploaded on

Inspuiten van insuline. de kunst van de techniek Michiel Van Damme diabetesverpleegkundige AZ Groeninge – Kortrijk Woensdag 8 oktober 2008. Wat : de soorten insuline Waar : buik, dij en bil Wanneer : vóór de maaltijd (maaltijdinsuline) op vast tijdstip (langwerkend)

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Inspuiten van insuline' - oshin


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
inspuiten van insuline

Inspuiten van insuline

de kunst van de techniek

Michiel Van Damme

diabetesverpleegkundige

AZ Groeninge – Kortrijk

Woensdag 8 oktober 2008

slide2
Wat: de soorten insuline
  • Waar: buik, dij en bil
  • Wanneer: vóór de maaltijd (maaltijdinsuline)

op vast tijdstip (langwerkend)

  • Wie: de patiënt
  • Waarom: optimale glucosespiegel
  • Hoe: techniek, keuze naalden, rotatie
  • Hoeveel: afhankelijk van ….
wat soorten insulines

Wat?Soorten Insulines

Door het bos de bomen

wat hebben we
Wat hebben we :
  • Novo Nordisk
    • Actrapid
    • Insulatard
    • Mixtard 30
    • Novomix 30,50
    • Novorapid
    • Levemir
  • Sanofi/Aventis
    • Lantus
    • Apidra
  • Ely Lilly
    • Humuline Regular, Humuline NPH
    • Humalog Mix 25-50
    • Humalog
wat hebben we6
Wat hebben we ?
  • Humane Insulines
    • Actrapid, Insulatard, Mixtard 30
    • Humuline regular, Humuline NPH, Humuline 30/70
  • Insuline analogen (met attest)
    • Lantus, Levemir
    • Novorapid, Apidra, Humalog
  • Menganalogen (met attest)
    • Humalog Mix 25-50 met
    • Novomix 30 -50
wat hebben we7
Wat hebben we ?
  • Snelwerkende insulines (6-8 uur)
    • Humuline regular, Actrapid
  • Ultrasnelwerkende insulines (2-3uur)
    • Novorapid, Humalog, Apidra
  • Menginsulines :
    • Humuline 30/70, Mixtard
    • Novomix, Humalog Mix
  • Traagwerkende insulines :
    • Insulatard, Humuline NPH
  • Ultratraagwerkende insulines :
    • Lantus, Levemir
wat hebben we8
Wat hebben we ?
  • Systeem met 1 injectie
  • Systeem met 2 injectie
  • Systeem met 3 injecties
  • Systeem met 4 of meer injecties
  • Alles met of zonder biguaniden
slide9

Systeem met 1 injectie per dag

  • Gemakkelijk
  • Soms reeds effectief
  • Weinig gewichtstoename
  • Geen tegemoetkoming voor zelfcontrole via diabetesconventie
systeem met 2 injecties per dag
Systeem met 2 injecties per dag
  • Mixed preparaten
  • Werken 12-16 uur
  • Verschillende mengsels
  • NIET AANPASSEN
  • Tussenmaaltijden bij Mixt 30, Hum 30/70
  • Geen tussendoortjes bij Novomix 30-50 en Humalomix 25-50
  • Conventie Groep 3
  • Gemakkelijk, maar soms minder goed resultaat
systeem met 3 injecties per dag
Systeem met 3 injecties per dag
  • Novomix 30-50 en humalogmix 25-50
  • 3 x vlak voor de maaltijd in de buik
  • Niet aanpassen op gemeten bloedsuiker
  • Geen tussendoortjes
  • Conventiegroep 1 of 2 (60-120 metingen)
  • Als overgang naar 4 injecties per dag
slide12

NovoMix® 30

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

bifasische

insuline aspart suspensie

NOVOMIX analoog met bifasische werking

  • start van de werking: 10 tot 20 min
  • maximaal effect: 1 tot 4 uur
  • basale werkingsduur: tot 24 uur
slide13

Systeem met 4 injecties per dag

  • Geindiceerd wanneer HbA1C >7% onder 2 of 3 injecties
  • Insuline
    • Snelle of ultrasnelle voor elke maaltijd
    • Trage insuline als ondersteunende insuline best s’avonds
  • Orale antidiabetica
    • Stop pilletjes die pancreas stimuleren
    • Soms verder metformin of glucophage bij overgewicht en insulineresistentie

Individueel schema

slide14

0900

1200

1500

1800

2100

2400

0300

0600

0600

Insulinedagprofiel bij een niet diabeticus

70

Normal free insulin levels

(Mean)

Meals

60

50

40

Insulin (mU/l)

30

20

10

0

Time of day

Breakfast

Lunch

Dinner

Adapted from Polonsky et al. 1988

slide16

Actieprofielen van de verschillende insulines

Novorapid,Apidra,Humalog 2-5 h

Regular, 6-8 h

Insulatard en Hum NPH, 13-16 h

Ultralente, 18-24 h

Lantus, 24 h

Plasma insulin level

0

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

Time (h)

NPH=neutral protamine Hagedorn.

4 injectiesysteem noodzaak tot 4 metingen per dag
4 injectiesysteem noodzaak tot 4 metingen per dag

Slechts zinvol als de dosis snelwerkende(NovoRapid / Humalog / Apidra) wordt aangepast op de gemeten insuline

< 60 : - E

60-80 : - E

80-150 : BASIS

150-200 : + 1 E

200-250 : + 2E

250-300 : + 3 E

300-350 : + 4 E

4 injecties flexibel systeem
4 injecties = flexibel systeem

Snelle insuline aan te passen volgens

  • Speciale maaltijden Bvb + 2 E
  • Speciale inspanningen Bvb - 2 E

NIET ETEN = GEEN snelle insuline SPUITEN

PATIENT MOET NIET ETEN

PATIENT MAG ETEN WANNEER HIJ WIL

trage insuline
TRAGE INSULINE

Lantus of Levemir

  • VAST MOMENT van de dag:
  • Patient kiest dit moment
  • bij voorkeur s’avonds
  • VASTE Dosis (niet aanpassen op de gemeten waarde)
  • Inspuiten in traag resorbeerbaar vetweefsel (dij of bil)
hoe weten we nu of de dosis van lantus juist is
Hoe weten we nu of de dosis van Lantus JUIST IS?

doel : nuchter onder de 120-140 mg/dl

Indien NIET : verhogen we wekelijks de dosis van Lantus

Indien nachtelijke hypo’s: verminderen van de dosis Lantus

snelle insuline voor elke maaltijd
SNELLE INSULINE VOOR ELKE MAALTIJD

NOVORAPID/HUMALOG/APIDRA

Werkt 2 uur :

de meting 2 uur na de maaltijd bepaalt dus of de dosis juist is.

indien hypo’s in de loop van…verminderen van de BASIS dosis

indien te hoog: BASIS dosis te weinig

slide23
Waar
  • Weten op welke plaats in te spuiten en hoe de injectieplaatsen af te wisselen is belangrijk en zal bijdragen tot meer veilige, comfortabele en doeltreffende injecties.
  • Een aantal injectieplaatsen zijn geschikt voor de subcutane injectie van insuline omdat ze gemakkelijk toegankelijk zijn, verwijderd zijn van zenuwen en belangrijke bloedvaten en uiteraard omwille van de aanwezigheid van subcutaan weefsel.
4 x inspuiten per dag
4 x inspuiten per dag
  • Snelleinsuline steeds in de buik voor een snelle opname
  • Roteren ! (vb met buiklijnen)
  • Belangrijk om totale buikregio te gebruiken
  • Trageinsuline : steeds dij (bovenbuitenkant) of bil voor trage resorptie
2 x inspuiten per dag
2 x inspuiten per dag
  • Mixt 30 en Hum 30/70 kunnen zowel in dij als buik geïnjecteerd worden (vb s’morgens in de buik en s’avonds in de dij)
  • Novomix en Humalogmix steeds in de buik voor snelle opname
let op
Let op

Ieder inspuitmoment heeft zijn inspuitzone

waarom spuiten we niet in de arm
Waarom spuiten we niet in de arm
  • De armzone is te klein voor 7 inspuitingen
  • De armspieren liggen zeer oppervlakkig
  • De armspieren gebruiken we constant
  • per uitzondering - restaurantbezoek
wanneer31
Wanneer:
  • De langwerkende insuline : (Lantus en Levemir) worden op een vast tijdstip gegeven – liefst voor het slapengaan
    • bv om 22 uur 30 (marge van 22 u tot 23 u)
  • Lantus en Levemir mogen samen gegeven worden met de snelwerkende van het avondmaal
  • Bij zeer hoge hoeveelheden wordt de inspuiting opgedeeld
slide32
Actrapid, Humuline regular : 15 min voor maaltijd (snel)
  • Apidra, Humalog,Novorapid : vlak voor, tijdens of na de maaltijd (ultrasnel)
  • Mixtard en Humuline 30/70 : 15 min voor eten (snel)
  • Novomix 30-50, Humalog 25-50 : vlak voor, tijdens of na eten (ultrasnel)
wanneer33
Wanneer:
  • Analoge snelwerkende insulines kunnen gespoten worden NA de maaltijd (Apidra, Humalog of Novorapid)
    • bij vetrijke maaltijden, wanneer de glucose zeer traag wordt opgenomen in het bloed vb. frieten
    • als de Kh hoeveelheid van de maaltijd moeilijk is in te schatten (vb uit eten gaan)
wanneer34
Wanneer:
  • per uitzondering kan een bijkomende inspuiting snelwerkende insuline gegeven worden

bv bij een zondagnamiddagtractatie

bv bij een verjaardag

    • Opgelet voor een stijgend lichaamsgewicht
  • soms gebruiken schoolgaande kinderen een bijkomende inspuiting om 16 uur
  • soms een bijkomende injectie snelwerkende insuline nodig voor het slapengaan
wanneer35
Wanneer:
  • Bij het uit eten gaan met een meergangen menu
    • 2/3 van de normale maaltijdhoeveelheid voor de aperitief
    • 2/3 van de normale maaltijdhoeveelheid voor het hoofdgerecht
slide37
Wie:
  • Zelf spuiten vergroot de onafhankelijkhied
  • Noodzakelijk voor de conventie
  • Patiënt spuit niet zelf
    • Bij herhaald vaststellen van fouten
    • Slechtziendheid
    • Verlies van fijne motoriek
    • Geestelijke retardatie
waarom
Waarom:
  • We willen een HgA1c die beneden de 7% ligt
  • We willen zo weinig mogelijk hypo’s doen
  • We willen dat de glycemiewaarden niet erg schommelen SD < 50
waarom40
Waarom:
  • Insuline is een hormoon
  • Het hormoon heeft de structuur van polypeptide
  • Polypeptiden worden vernietigd door het maagzuur
waarom41
Waarom:
  • Inhaleerbaar insuline terug van de markt

Exubera van Pfizer.

slide43
Indien te diep ----) de insuline komt in een spier terecht.
  • Indien te ondiep -----) de insuline komt in de huid terecht.
  • In beide gevallen kunnen harde plekken en bloedingen of pijn optreden met als uiteindelijk resultaat vetophopingen of verdwijnen van het onderhuidse vet (lipodystrofie).
naaldkeuze
naaldkeuze
  • 5 mm naald zonder huidplooi
  • 6-8 mm naald met huidplooi met behoud van de huidplooi tot de naald uit de huid verwijderd is
  • Vermijd hard knijpen in de huidplooi anders komt met toch in de spier terecht
voorkeur voor 5 mm naalden
Voorkeur voor5 MM NAALDEN
  • Psychologisch voordeel bij patiënten die bang zijn voor naalden. ( korte naalden worden ervaren als minder pijnlijk )
  • Verminderen van het risico op injecties in de spier.
  • Men hoeft geen huidplooi te nemen.
  • Kan op elke injectieplaats EN bij elke patiënt gebruikt worden.
  • Ideaal bij patiënten die beide handen nodig hebben om de pen te gebruiken.
  • Minder blauwe vlekken
slide46
Techniek van inspuiten :
  • Mengen van troebele insuline (20 x 180°kantelen), niet bij heldere insuline
  • Naald aanbrengen (beschermdop verwijderen)
  • Ontluchten van de naald met 2 eenheden
  • Loodrecht inspuiten met of zonder plooi en steeds 10 seconden wachten eer verwijderen naald uit huid
  • Naald steeds afdraaien met grote beschermdop (voorkomt lekkage en luchtbellen)
slide47
Roteren binnen de zone !
  • Spuit niet steeds op dezelfde plaats: injecties die te veel op dezelfde plaats worden gegeven, kunnen de vorming van onderhuids littekenweefsel stimuleren, waardoor de insuline trager en of zeer onregelmatig wordt opgenomen.
  • Houdt de naald zo stil mogelijk ter voorkoming van blauwe plekken.
  • Naald maximaal 4 keer gebruiken
lipodystrophy
Lipodystrophy:

zwelling van het vetweefsel door onvoldoende of niet te roteren binnen de injectiezone

hergebruik van naalden verergert dit nog

Verdwijnt meestal na 1 jaar indien deze plaats niet meer gebruikt wordt

lipo s
Deze 22-jarige vrouw zag haar insulinebehoefte dalen van

76 eenheden /dag naar 32 eenheden per dag door goedte roteren en niet meer te injecteren in de lipo’s.

LIPO’S
hergebruik naalden
Hergebruik naalden
  • Bij veelvuldig gebruik wordt punt krom en bot --) veroorzaakt letsels met ontsteking en littekenvorming in het onderhuids vetweefsel = lipodystrofie
  • Gevolg : slechte of zeer onregelmatige resorptie van de insuline
  • Gevolg : schommelende bloedsuikerspiegels
slide52
Ook voor de gelijkmatige opname van de insuline in het bloed is een juiste spuittechniek van belang.
  • Door op de verkeerde plaatsen (te diep of te ondiep) te prikken wordt de opname van insuline in het bloed onregelmatig, waardoor de bloedglucosewaarden onvoorspelbaar kunnen gaan variëren.
  • Ook de naaldlengte is dus van groot belang en wordt vaak uitgezocht samen met de diabetesverpleegkundige.
novopen 3
NovoPen® 3
  • metalen pen, 100% mechanisch (geen batterij nodig), stevig en zeer discreet design
  • eenvoudige dosisselectie per eenheid, tot 70 eenheden
  • visuele bevestiging van de volledigeinsulinedosisinjectie
  • minder kracht nodig om de injectieuit te voeren
  • beschikbaar in verschillende kleuren
  • Voor novorapid, levemir, novomix, actrapid en insulatard, mixtard
slide56
OptiPen Pro
  • voor Lantus en Apidra
  • Een kunststof insulinepen met diagitaal dosisvenster
  • Instelbaar tot 60 eenheden
  • De ingestelde dosis blijft twee minuten zichtbaar op het doseringsvenster.
slide58
Autopen 24 1/21
  • Instelbaar per 1 eenheid, tot maximaal 21 eenheden. .
  • Voor apidra en lantus
slide59
Autopen 24 2/42
  • Instelbaar per 2 eenheden, tot maximaal 42 eenheden.
  • Voor Apidra en Lantus
slide60
HumaPen Luxura
  • Een duurzame lichtmetalen pen, die geschikt is voor 3 ml Humuline, Humalog en Humalog Mix25-50 insuline.
  • Tot 60 eenheden instelbaar
slide61
Insulinepen - FlexPen =
  • Wergwerppen voor Novorapid en Levemir in België
  • 3 ml voorgevuld
ontsmetten voor het inspuiten
Ontsmetten voor het inspuiten

Overbodig !

  • Het ontsmettingsmiddel moet volledig opgedroogd zijn – anders wordt er alcohol onder de huid gebracht
  • De infectie-incidentie is zeer klein
  • De insulineoplossing bevat een ontsmettingsmiddel
vergeten te spuiten
Vergeten te spuiten

wat nu

  • Afhankelijk van het spuitschema
  • Afhankelijk van de tijdsduur van vergeten
nuchter blijven voor een onderzoek
Nuchter blijven voor een onderzoek

wat nu

  • Afhankelijk van het spuitschema
  • Afhankelijk van de tijdsduur dat je nuchter bleef
bewaren van insuline
Bewaren van insuline
  • tussen de 2 °C en 8 °C (deurvak frigo)
  • aangeprikte flacon – 30 dagen op kamertemperatuur (20 °C)
  • boven de 35 °C verliest insuline aan werking
  • onder het vriespunt is de insulinestructuur kapot
  • Haal nieuwe flacon minsten 1 uur voor inspuiting uit de frigo
weggooien naalden
Weggooien naalden
  • Gooi naalden weg in een naaldcontainer ( verkrijgbaar bij apotheek of thuiszorgwinkel) en breng deze naar het containerpark als gevaarlijk medisch materiaal
  • Of gebruik BD Safe-clip : knip naaldjes af
besluit
Besluit

Om een goede diabetesregeling te bereiken, is de injectietechniek minstens even belangrijk als de insuline die wordt geïnjecteerd !

Website

http://www.michielvandamme.be/