slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SÜRÜNGENLER (REPTILIA) PowerPoint Presentation
Download Presentation
SÜRÜNGENLER (REPTILIA)

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 103

SÜRÜNGENLER (REPTILIA) - PowerPoint PPT Presentation


  • 184 Views
  • Uploaded on

SÜRÜNGENLER (REPTILIA). Sürünerek hareket ettiklerinden Reptilia adı verilmiştir. Permien'in başlangıcında iki yaşamlıların Labyrinthodontia alt sınıfından, üremek için suya gereksinme duymayan ve karasal yaşamın koşullarına tümüyle uyum gösteren Reptilia sınıfı örnekleri oluşmuşlardır.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SÜRÜNGENLER (REPTILIA)' - nalani


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
s r ngenler reptilia

SÜRÜNGENLER (REPTILIA)

Sürünerek hareket ettiklerinden Reptilia adı verilmiştir. Permien'in başlangıcında iki yaşamlıların Labyrinthodontia alt sınıfından, üremek için suya gereksinme duymayan ve karasal yaşamın koşullarına tümüyle uyum gösteren Reptilia sınıfı örnekleri oluşmuşlardır.

Çoğu Paleontologa göre sürüngenler beş ana hat boyunca evrim geçirerek oluşmuşlardır. Bunlar: 1) Memelilerin meydana gelmesini sağlayan memeli benzeri ilkel sürüngenler,

slide3
2) Tümüyle deniz yaşamına uyum göstermiş Ichtyosauria örnekleri, 3)uzun boyunlu olan ve denizlerde yaşayan Synaptosauria örnekleri, 4) Kaplumbağalar ve 5) Dinosaurus'ların timsahların ve uçan sürüngenlerin oluşmasını sağlayan Archosauria hatlarıdır.
  • Derilerinin sert ve keratinli bir yapı göstermesi ve vücutta pulların bulunması bu hayvanların su kaybını büyük ölçüde önler, bu nedenle de kurak bölgelerde kolayca yaşayabilirler. Mezozoik'te 16 takım halinde çok geniş bir yayılış gösteren bu sınıfın günümüzde yaşayan ancak 4 takımı bulunmaktadır.
karakteristik zellikleri
Karakteristik özellikleri:
  • 1.      Vücut, epidermisten oluşmuş keratinleşmiş pullardan meydana gelen bir ekzoiskelet (dış iskelet) ile kaplıdır. Bazen buna ek olarak dermal kökenli kemik plaklarda bulunabilir. Derideki salgı bezleri çok azdır.
  • 2.      İki çift üyeleri vardır. Genellikle her bir üyede 5 parmak ve parmak uçlarında da keratin yapısında tırnaklar bulunur. Üyeler koşmaya, tırmanmaya , sürünmeye uyum göstermişlerdir. Deniz kaplumbağalarında kürek şeklini almışdır. Bazı kertenkelelerde üyeler dejenerasyona uğramış, bazı yılan ve kertenkelelerde ise tümüyle körelmiştir.
slide5
3.      İskeletleri çok iyi bir şekilde kemikleşmiştir. Kaburga ve sternum (göğüs kemiği) iç organların iyi bir şekilde korunmasına yarayan bir göğüs kafesi oluştururlar.
  • 4.      Kalpleri, 3 gözlü kalple 4 gözlü kalp arasında bir yapı gösterir. Bunların kalbi 2 kulakçık vwe kısmen ortadan ikiye bölünmüş bir karıncık içerir. Timsahlarda karıncık tam anlamıyla ortadan ikiye bölünmüştür. Alyuvarları çekirdekli ve oval yapıdadır. Yalnız bir çift aort yayları vardır.
  • 5.      solunumları daima akciğerlerle yapılır. Sucul kaplumbağalarda kloak vasıtasıyla da solunum yapılabilir
slide6
6.   Vücut sıcaklığı çevreye bağlı olarak değişiklik gösterir

(Poikilothermus). Bunlarda kuş ve memelilerde olduğu gibi

sıcaklık kaybını önleyecek kıl ve tüy şeklindeki oluşumlar yoktur.

Gerekli olan sıcaklığı çevreden alırlar (Ektoterm).

7.  Beyinlerinden 12 çift sinir çıkar.

8.  Ayrı eşeylidirler. Kopulasyon organları mevcuttur ve

döllenme daima iç döllenme şeklindedir. Yumurtaları büyüktür ve

bir derimsi veya kalker kabuk içerisindedirler. Genellikle

ovipardırlar. Bazı yılan ve kertenkelelerde ovovivipar ve vivipar

şekilde üreme görülür. Segmentasyon meroblastik şekildedir.

Metamorfoz yoktur, yavru yumurtadan çıktığında ergin hayvanın

minyatürü şeklindedir. Gelişme dönemlerinde Amnion, Chorion ve

Allantois gibi embriyonik tabakalar oluşr. Yani yavrunun karada

gelişmesini sağlayan Amniota tipi bir yumurtaya sahiptirler.

slide7
Sürüngenler, iki yaşamlılardan daha evrim geçirmiş bir sınıftır. Sürüngenlerin iki yaşamlılardan daha evrim geçirmiş olduğunu kanıtlayan özellikler şunlardır: 1) Kara hayatına uymuş kuru ve pullu bir derinin bulunması, 2) Daha hızlı hareketi sağlayan üyelerin varlığı, 3) Temiz ve kirli kanın kısmen de olsa birbirnden ayrılmasını sağlayan bir kalbin bulunması, 4) Tam kemikleşmiş bir iskelete sahip olmaları ve 5) Karada gelişmesini tamamlayan bir embryoyu koruyacak olan yumurta kabuğunun bulunmasıdır.
slide8
ÖRNEK TÜRLER:
  • Emys orbicularus (Benekli kaplumbağa), Testuda hermanni (Trakya tosbağası), Caretta caretta Adi deniz kaplumbağası), Cyrtodactylus heterocercus (Mardin keleri), Draco volans (Uçan dragon), Chamaeleo chamaeleon (Adi bukalemun), Mabuya vittata (Şeritli kertenkele), Ophiomorus punctatissimus (Toprak kertenkelesi), Lacerta viridis (Yeşil kertenkele), Lacerta saxicola (Kaya kertenkelesi), Eryx jaculus (Mahmuzlu yılan), Coluber caspius (Ok yılanı), Naja naja (Kobra), Vipera ammodytes (Boynuzlu engerek),
1 kaplumba alar testud nata
1-KAPLUMBAĞALAR (TESTUDİNATA)
  • Diğer canlılara göre özellikle Avrupa ve ülkemiz kamuoyu tarafından Caretta caretta türü aracılığıyla iyi tanınan hayvanlardır. Bu canlıların en belirgin özelliği; pasif bir savunma organı olan, vücudu dıştan saran ve üzeri keratin yapı ile örtülü kemik plakalardan oluşmuş zırhlarının olmasıdır. Bu zırhlar, kenarlardan bağ doku ile birbirine bağlanmış, carapaks denen (dorsal) kısım ile plastron denen karın( ventral) kısımdan oluşmuştur. Bu zırhın ön kısmı; ön bacaklar ve baş için arka kısımda; arka bacaklar ve kuyruk için açık kalmıştır. Kaplumbağaların başka ilginç bir özelliği ise ağız yapılarıdır. Bu hayvanların dişleri yerine kuşların gagalarına benzer yapılı bir çeneleri vardır.
slide10
Özellikle etobur olanlarda bu çene keskin kenarlıdır. Etsi olan dilleri ise geniş, kurbağaların aksine dışarıya fırlatılamaz yapıdadır. Kaplumbağaların gözlerinde göz kapaklarının bulunması, karada yaşayanlarda kazmaya, su da yaşayanlara yüzmeye uyum sağlamış beş tırnaklı ayakların olması da ayrı bir ayırıcı bir özelliktir.
  • ÜREMELERİ: Çiftleşme esnasında erkeğin ses çıkararak
  • zırhlı bir dişiye vurması bu canlılara özgü bir çiftleşme
  • davranışıdır. Bütün kaplumbağalar sert ve elastik kabuklu
  • yumurtalar ile çoğalır. Dişiler yumurtalarını kazdıkları
  • toprak içerisine veya toprağın, kayaların oyuk kısımlarına
  • koyarlar.
slide11
Bu canlılar uzun süre hatta bazı türleri bir yıl
  • açlığa dayanabilir. Vücutları oval biçimdeki bir kabuk
  • içerisinde yer almıştır. Bu kabuk kemiğimsi yapıdaki
  • plakalardan oluşmuştur. Kaplumbağalarda göğüs
  • bölgesindeki omurlarda kaburgalar, sırt tarafından kabuğa
  • kaynaşmış olduğundan söz konusu kabuk, hayvan
  • tarafından terk edilemez. Dişleri yoktur fakat besinlerini
  • tutabilecek keratin çıkıntılar vardır. Parmak uçlarındaki
  • tırnaklar toprağı kazmaya ve yürümeye yardımcı olurlar.
  • Kara kaplumbağalarında üyeler kısa olmasına karşın deniz
  • kaplumbağalarında ise yüzmede kullanıldığından kürek
  • şeklini almışlardır.
2 t msahlar crocodilia
2/ TİMSAHLAR (Crocodilia)
  • Bu canlılarda vücudun baş, boyun, gövde ve kuyruk kısımlarından oluşması belirgin bir özelliktir. Ayrıca üyelerinin parmaklar ucunda keratinden oluşmuş tırnakların bulunması, parmak aralarında perdelerin yer alması, ağızda dişlerin mevcut olması, burun deliklerinin varlığı, alt-üst göz kapaklı büyük gözlerin başın yanında yer alması ilk bakışta göze çarpan diğer özelliklerdir. Vücutları baş, boyun, gövde ve kuyruk olmak üzere 4 kısımdan meydana gelmiştir. Parmak uçlarında keratin tırnaklar ve parmak aralarında perde vardır. Ağızda dişler, burun bölgesinde iki burun deliği ile kafanın yan tarafında iki göz bulunur. Gözlerde üçüncü göz kapağı ve baş bölgesinde küçük kulakları vardır. Arka ayaklarının yanında anüs vardır.
3 kertenkeleler zavr a
3/ KERTENKELELER (ZAVRİA);
  • bazı türlerinde körelmiş olmalarına karşın 4 üyeli canlılardır. Gözlerinde göz kapakları vardır. Birçok kertenkele türünde kuyruk omurgasında gerektiğinde kuyruğun kopmasında rol oynayan bir kıkırdak plaka vardır. Bu kuyruğun kopma işlemi genelde kertenkelelerin düşmanlarıyla karşılaşması esnasında olur. Düşman, kuyruğun kopan kısmıyla meşgul olurken kertenkele oradan uzaklaşmış olur. Daha sonra kopan bu kısım yenilenir. Bu yenilenen kısımdan yeni bir kuyruk omuru oluşmaz fakat buna karşın kıkırdak uzantısı yeni kuyruğu oluşturur. Her yöne hareket edebilen dilleri vardır.
slide23
Kertenkelelerin büyük çoğunluğunun etobur olmasına karşın bazı türleri de otoburdur. Sadece Güney Amerika’da yaşayan ve zehir dişleri alt çenelerinde yer alan bir tek tür zehirlidir. Bunun dışındaki ve ülkemizde de birçok çeşitli türü bulunan kertenkeleler zehirsizdir. Bunun dışında kertenkelelerin en büyük dikkat çeken özellikleri bulundukları ortamın rengine uygun renk değişimini kendi vücutlarında çok iyi gösterebilmeleridir. Bu da vücutlarında bulunan pigment hücrelerini bir araya toplama ya da uzaklaştırmalarıyla mümkün olmaktadır.
slide24
ÜREMELERİ: genelde kertenkeleler, zarsı bir kabuk ile örtülmüş yumurtalarla çoğalmalarına rağmen, bazı türleri örneğin Lacerta vivipara, ovivivipar bir üreme şekli gösterir. Vücutları değişik şekillerde olabilir. Bazılarında vücut yuvarlak ve uzun olduğu gibi bazılarında darso-ventral olarak yassılaşmıştır. Üyeler uzun kısa kalın ve ince şekillerde olabilir. Bazılarında ise hiç olmayabilir. Bunlar solucanlar gibi toprak altında yaşarlar. Kuyruklu olanlarda hızlı hareket etme esnasında canlıyı dengede tutmaya yarar.
4 yilanlar serpentes
4/ YILANLAR (SERPENTES);

Bu canlılar oldukça büyük avları yakalayıp yutmakla

özelleşmiş ve birçok kimsede korku uyandıran yüzeysel

olarak hemen herkes tarafından tanınan, bacakları tamamen

körelmiş ve ince uzun bir vücuda sahip canlılardır. Uzun ve

yuvarlak vücut yapılarına sahiptir. Üyeleri yoktur. Boğa ve

pitonlarda arka üyeler körelerek deri içerisinde kalmıştır. Göz

kapakları yoktur. Dişler ağız tavanında ve çenelerde meyilli

bir şekilde bulunur. Bazı yılanlarda besinleri yutmaya yarayan

dişlerin yanında bir çift de zehir dişleri vardır. Günümüzde en

büyük kara hayvanlarının sürüngenlerde olduğu kabul

edilmektedir. Bunlar tamamen etobur canlılardır ve göz

kapakları yoktur. Bazıları avlarını önce boğar ve sonra yutar.

Tükürük salgı bezinin zehir salgıbezine dönüştüğü bazı

Türlerinde ise av, zehir dişleriyle öldürülür ve daha sonra yutulur.

slide27
Yılanlardaki kıvrıla kıvrıla harekette kendilerine özgü bir davranıştır. Bunun dışında bazı türler iyi yüzücü bazı türler de iyi tırmanıcıdırlar. Çöl yılanları ise vücutlarının kenarları üzerinde rüzgar gibi hızlı hareket ederek kızgın kumlardan korunur. Bazı yılanlarda kendilerini ok gibi fırlatarak hareket dereler ve bu yüzdendir ki haklımız arasında uçan yılanlar ifadesiyle sık sık karşılaşılmaktadır. Bu canlılardaki başka bir ilginç özellikte gelişmelerini sağlamak için deri değiştirme davranışı göstermeleridir bu kerten kelelerde de söz konusudur. Yılanları diğer canlılardan ayrı kılan başka bir yapı da ağızlarındaki dişlerdir. Düz olan dişler zehirsiz, arka da bulunan yarık dişler az zehirli ve ön üst çenede yer alan yarık ya da oyuk dişler zehirlidir.
slide28
Birçok canlıda, koku alma görevini, koku alma organı olan burun yerine getirirken, yılanlarda bu işi dil üstlenmiştir. Dil hareketlerinin görevi ise kokuyu algılamak ve bu algıları özellikle ağız boşluğunda bulunan organa iletmektir. Yılanlar sağırdır ve aynı zamanda kötü bir görme duyusuna sahiptirler. Fakat buna karşın, ağız boşluğunun üst damağında iki kese içinde yan yana bulunan “Jacobson” olarak adlandırılan organ yardımıyla yönlerini bulurlar. Bu durum, çatallı olan dilini dışarı çıkartması ve bu dil ile çevrede bulunan kokulu maddelerin moleküllerini alması ve daha sonra bu dilin ucunu, koku maddelerini alan Jacobson organının iletmesiyle mümkün olmaktadır.
slide29
Bunlara ilaveten engerek yılanları, gözleri ile burun delikleri arasında bir organ sayesinde çevredeki sıcaklık değişimini belirleyebilmekte, bu organ yardımıyla avları olan sıcakkanlı hayvanların izlerini rahatlıkla bulabilmekte ve daha sonra afiyetle midelerine indirmektedirler. Yılanlardan söz açılınca hangi yılanların zehirli olabileceğini değinmeden geçmek doğru olmaz.
slide31
Zehirli yılanların:
  • Kafaları üzerinde çok sayıda küçük pullar vardır.
  • Göz ve üst çene arasında çok sıralı pullar vardır.
  • Gözbebekleri dikey (elips) şekildedir.
  • Kuyrukları kısa ve küttür.
  • Genelinde başları üçgen şeklindedir.
  • Geneli çok güzel renklere sahiptir. Bu canlıların menulerine bakacak olursak, ortak olan besinlerini şu şekilde sıralayabiliriz.
    • Böcekler
    • Solucanlar
    • Salyangozlar
    • Amfibiler
    • Kemiriciler
    • Küçük kuşlar (yılanlar tarafından)
    • Kaplumbağalar ( timsahlar tarafından)
    • Memeli hayvanlar
  • Kertenkeleler (kertenkeleler ve yılanlar tarafından )
slide33
Besinlerden de anlaşılacağı gibi bu canlılar, bir biyolojik denge

içerisinde yaşamlarını sürdürmektedirler. Eğer insanlar tarafında

bu canlıların populasyon oranları biyolojik denge aleyhine

değiştirilse ki öyle yapılıyor, biz insanlar için uzun vadede büyük

problemler ortaya çıkacaktır. Örneğin, bir ekolojik alanda yılanları

ortadan kaldırdığımızı varsayalım; bu durumda bu alanda

yılanların özellikle severek beslendikleri kemirici populasyonu

büyük patlamalar gösterecek ve bu kemiriciler insanların baş

belaları durumuna gelebilecektir.

slide34
Bu örnek sadece yılanlar için değil söz konusu olan tüm

Canlılar için de geçerlidir. Bundan dolayı bir çoğunu

düşman olarak gördüğümüz sürüngenleri tüm Avrupa

ülkelerinde olduğu gibi koruma altına almalı ve bu

canlıların insanlara olan dolaylı ve dolaysız faydaları

kamuoyuna çeşitli iletişim araçları ile anlatılmalıdır.

genel zell kler
GENEL ÖZELLİKLERİ
  • Beden sıcaklığı değişken, amniyonlu, dört ayaklı omurgalılar sınıfıdır.
  • Kara yaşamına uyum sağlamışlardır ve soğukkanlı ya da değişken ısılıdırlar.
  • Sürüngenlerin iyice keratinleşmiş bir derisi vardır ve üzeri dış deri kökenli pullarla kaplıdır.
  • Kafatası bir tek artkafa lokmasıyla omurgaya eklemlenir.
  • Kalp; iki kulakçık ve bir karıncıktan oluşur.
  • Akciğer karmaşık yapıdadır ve arka tarafında hava keseleri bulunur.
  • Sindirim borusu genellikle kalın bir dil ve beslenme rejimine uyarlı dişlerden oluşur.
slide36
Duyu organları sürüngenlerde birtakım özellikler gösterir: yılanın ek koklama organı gibi…
  • Türlerin çoğu yumurtlayarak ürer.
  • Sürüngenlerin yumurtaları telolesittir ve kireçli ya da parşönimsi bir kabukla korunur.
  • Günümüzde yaklaşık 6000 sürüngen türü vardır.
  • Sürüngenlerin pek çok fosil biçimine rastlanır; bunların en görkemlileri dinazorlardır.
  • Yaşayan en küçük sürüngenler sakangurlardır.
kaplumba alar
KAPLUMBAĞALAR
  • Vücutları üzerinde kemik plaklardan oluşmuş bir dış iskelet vardır.
  • Kaburgalar, bağanın üst bölümünün altındadır ve akciğerler buraya yapışık haldedir.
  • Kloak; üreme, sindirim ve boşaltım ürünlerinin dışarı bırakıldığı ortak açıklıktır.
  • Kemik plaklarının üstü, epidermis kökenli keratin plakalarla örtülüdür.
  • Çenelerinde diş bulunmaz.
  • Yumurtalarını karada açılan çukurlara bırakırlar.
1 y lan boyunlu kaplumba alar chelidae
1.Yılan Boyunlu Kaplumbağalar (chelidae)
  • Baş ve boyun oldukça uzundur.
  • Yarı suculdurlar.
  • Güney Amerika, Yeni Gine ve Avustralya’da yayılış gösterirler.
2 kinosternidae
2. Kinosternidae
  • Plastron tam kemikleşmemiştir, kısmen yumuşak kalmıştır.
  • Kuyrukları kısadır.
3 tatl su ve batakl k kaplumba alar emydidae
3.Tatlısu ve Bataklık Kaplumbağaları (emydidae)
  • Yüzmeye bir uyum olarak bağları ve üyeleri hafifçe yassılaşmıştır.
  • Boyun ve kuyruk oransal olarak uzundur.
  • Baş bölgesinde plakalar bulunmaz.
  • Parmakları arasında perde bulunabilir.
  • Benekli kaplumbağa
4 bataguridae
4. Bataguridae
  • Yarı suculdurlar ve tatlı sularda yaşarlar.
  • Parmaklar arasında yüzme perdeleri bululur.
  • ÇİZGİLİ KAPLUMBAĞA
5 kara kaplumba alar tosba alar
5. Kara Kaplumbağaları, Tosbağalar
  • Bağa tam olarak kemikleşmiş ve bombelidir.
  • Baş, boyun, üyeler ve kuyruk bağa içerisine çekilebilir.
  • Üyeler silindirik yapıdadır ve her üye 4-5 tırnak taşır
  • Testudo Graeca (tosbağa)
slide45

Geochelone

Testudo Hermanni

6 yayg n deniz kaplumba alar
6.Yaygın Deniz Kaplumbağaları
  • Yaşamlarının çoğunu denizde geçirirler sadece yumurta bırakmak için karaya çıkarlar.
  • Boyları bir metreye kadar ulaşabilir.
  • Bağa yassı olur, tam kemikleşmemiştir.
  • Üyeler genişlemiş ve kürek şeklini almıştır.
  • Üyelerdeki tırnaklar sayıca azalmıştır.
  • Baş ve boyun bağa içerisine çok azı çekilebilir.
7 k sele derili deniz kaplumba alar
7. Kösele Derili Deniz Kaplumbağaları
  • Omurlar ve kaburgalar, kabuk ile kaynaşmamıştır.
  • Sırttaki kemik plakalar üzerinde, köselemsi kalın bir deri bulunur.
  • Boyun, kabuk içine çekilemez.
  • Ayaklar kürek şeklindedir.
  • Oldukça iri türlerdir.

Deri Sırtlı Kaplumbağa

8 yumu ak kabuklu kaplumba alar
8.Yumuşak Kabuklu Kaplumbağalar
  • Bağa oldukça yassıdır ve sadece deri ile örtülüdür.
  • Baş ve boyun, bağa içerisine tamamen çekilebilir.
  • Burun delikleri, başın ön kısmında bulunan hortum şeklindeki yapıya açılır.
  • Dudaklar etli yapıdadır.
  • Üyeler yassı yapıda olup, parmaklar arasında yüzme zarı bulunur.
  • Arka üyelerde üç adet tırnak bulunur.
  • Su altında uzun bir süre kalabilirler(15 saat).
  • Akciğer, ağız içi ve deri solunumu yaparlar.

Trionyx Triunguis

kertenkeleler
KERTENKELELER
  • Kertenkeleler genelde gündüzcü, böcekçil küçük bedenli ve hareketli sürüngenlerdir.
  • Çatallı ve çok hareketli bir dilleri, hareketli göz kapakları, kulak zarları ve çenelerinin iç kenarlarında dizili dişleri vardır.
  • Kuyruk ve gövde omurları tam olarak kaynaşmadığından tehlike anında kuyruklarını bırakabilirler ve yeniden oluşturabilirler.
  • Geceleri yeraltı yuvalarına sığınırlar ve gündüzleri güneşe çıkarak beden içi sıcaklıklarını dengelerler.
1 gece kertenkeleleri gekolar
1. Gece Kertenkeleleri, Gekolar
  • Küçük vücutlu, iri gözlü ve çoğunlukla geceleri aktif kertenkelelerdir.
  • Sırt bölgelerinde tüberkül veya kabartılar bulunabilir. İki çift bacak ve her bacakta 5 parmak bulunur. Parmaklar, çoğunlukla yapışma kıvrımları taşır ve uç kısımları farklılık gösterir.
  • Erkek bireylerde kuyruk genellikle şişkindir.
slide55

Yaprak Parmaklı Keler

Geniş Parmaklı Keler

2 iguanalar
2. Iguanalar
  • Sırtta ve kuyruğun üst kısmında, genellikle derimsi taraklar veya dikenler bulunur.
  • Dilleri dışarıya uzatılamaz.
  • Kuyruk, oransal olarak uzundur.

Conolophus amblyrhynchus (Kara ıguanası)

3 baziliskler
3. Baziliskler
  • Yanlardan basık gövdeleri, uzun bir kuyrukları, iyi gelişmiş uzun üyeleri, ibik görünümlü bir tepelikleri vardır.
  • En ilginç özellikleri, su yüzeyinde ayakları üzerinde dikelerek koşabiliyor olmalarıdır.
4 kelerler
4. Kelerler
  • Gözler uzunlamasına konumlanmıştır ve hareketli göz kapakları vardır.
  • Görme yetenekleri zayıftır. Baş ve kuyruk kısımlarında genellikle dikensi yapılar bulunur.
  • Renk değiştirme yetenekleri vardır.

Laudakia stellio(dikenli keler)

5 bukalemunlar
5. Bukalemunlar
  • Gövde yanlardan basıktır, baş üzerinde miğfer benzeri bir çıkıntı bulunur.
  • Konik çıkıntıların üzerinde bulunan gözler, birbirinden bağımsız hareket etme yeteneğindedir.
  • Vücudun 1-1,5 katı kadar olan dilin fırlatılmasıyla avlanılır.
  • Ortam rengine uyum sağlama yetenekleri yüksektir.
  • Chamaeleo spp. (bukalemun)
6 parlak kertenkeleler
6. Parlak Kertenkeleler
  • Vücut ince uzun ve parlak görünümlüdür.
  • Gövdenin üst ve alt kısmı, aynı tip pullarla örtülüdür.
  • Üyeler, vücuda göre oransal olarak kısadır.
  • Göz kapaklarında bulunan pencere sayesinde, gözler kapalı iken bile görüş sağlanır.
  • Bazı cinslerde, alt ve üst gözkapakları birleşerek, gözün önünde saydam bir perde oluşturmuştur.
7 teiidae
7. Teiidae
  • Amerika kıtasında yayılış gösteren kertenkelelerdir.

Tupinambis spp

8 ger ek kertenkeleler
8. Gerçek Kertenkeleler
  • Ülkemizde bulunan kertenkele türlerinin büyük çoğunluğu bu aileye dahildir.
  • Tipik kertenkele vücut yapısı görülür.
  • Kulak açıklığı her zaman mevcuttur. Kuyruk her zaman uzundur ve kolayca bırakılabilir.

Lacerta cappadocica

slide66

Darevskia praticolaLacerta agilis

Lacerta agilis

Podarcis Muralis

9 dev kertenkeleler varanlar
9. Dev Kertenkeleler, Varanlar
  • Oldukça iri yapılı kertenkelelerdir.
  • Komodo Adası'nda yaşayan komodo ejderinin (Varanus komodoensis) boyu 3 metredir.
  • Kulak açıklığı belirgindir. Gözkapakları çok iyi gelişmiştir. ince ve uzun olan dil, ön kısımda belirgin şekilde çatallıdır. Dişler büyük, sivri ve geriye kıvrıktır.
  • Güçlü üyeleri vardır ve hareket kabiliyetleri iyi gelişmiştir. Çok iyi koşucular olarak bilinirler.

Varanus komodoensis (komodo ejderi)

slide68

Varanus exanthematicus

Varanus griseus (dev kertenkele)

10 cordylidae
10. Cordylidae
  • Afrika'da, Sahra çölünün güneydoğusunda ve Madagaskar'da yayılış gösterirler.
  • Vücut çevresinde geniş pullar ve bu pulların üzerinde dikenler bulunur.
  • Kuyruklarındaki sivri pullar, savunmada kullanılır.
  • Ovovivipardırlar, yavrularını canlı olarak dünyaya getirirler.

Cordylus spp.

11 anguidae y lan ms kertenkeleler
11. Anguidae (Yılanımsı Kertenkeleler)
  • Üyeler çeşitli derecelerde körelmiştir ve vücut genellikle bir yılan görünümündedir.
  • Serbest göz kapakları bulunur ve gözbebekleri yuvarlaktır. Kulak açıklığı genellikle belirgindir.
  • Bir kısmı toprağa gömülerek yaşar.

Oluklu Kertenkele

12 zehirli kertenkeleler
12. Zehirli Kertenkeleler
  • Zehirli olan tek kertenkele ailesidir.
  • Kuzey Amerika'da yayılış gösterirler.
  • İri ve şişman gövdeleri, kısa ve tombul kuyrukları vardır.
  • Koyu renk üzerine parlak beneklidirler. Derilerinde kemik plakalar bulunur.
  • Dişleri geriye doğru kıvrıktır. Altçenelerindeki dişler, zehir bezlerine bağlıdır.
y lanlar
Yılanlar
  • Dış kulak açıklığı, kulak zarı, dış ve orta kulak ile östaki borusu bulunmaz.
  • Üyeler körelmiştir. Ancak bazı gruplarda üye kalıntılarına rastlanır.
  • Gözkapakları yoktur, gözü örten sabit bir şeffaf plak bulunur.
  • Vücut ince, uzun ve silindirik şekilli olup, pullarla kaplıdır.
  • Çatalsı dil, ağız kapalıyken bile dışarı uzatılabilir. Dile yapışan koku partikülleri, koku almadan sorumlu olan Jacobson organına iletilir.
slide73
Çene kemikleri kaynaşmamıştır. Çenenin sağ ve sol yarıları ile, alt ve üst çeneler birbirinden ayrılabilir. Bu yapı özelliği sayesinde, kendilerinden çok daha iri avları bile rahatlıkla yutabilirler.
  • Kaburgaları çok sayıdadır.
  • Sol akciğer körelmiştir, sağ akciğer ise vücut boyunca uzanır. Diğer tüm organlar da uzun yapılıdır.
  • Boşaltım ürünleri ürik asit formundadır.
  • İç döllenme görülür.
  • Bazılarında güçlü zehir bezleri ve çeşitli tipte zehir dişleri bulunur. Çoğu türde ayrıca, savunma veya karşı cinsin ilgisini çekme amaçlı olarak koku bezleri vardır.
1 typhlopidae k r y lanlar
1.Typhlopidae (Kör yılanlar)
  • Bir uçtan bir uca aynı kalınlıkta (silindir şeklinde) olan vücudun hem üst hem de alt kısmı pullarla örtülüdür.
  • Renk ve görünüş, solucanı andırır.
  • Toprak içinde veya taşların altında yaşarlar. Hemen hepsi kazıcıdır.
  • Oldukça küçük olan gözler, baş plaklarının altında konumlanmıştır.
  • Kuyruğun uç kısmında küçük bir diken bulunur.
2 leptotyphlopidae
2. Leptotyphlopidae
  • İnce ve uzun yapılıdırlar.
  • Kalça kemerinde üye kalıntıları (ilium, ischium, pubis ve femur kemikleri) mevcuttur.

İpliksi Yılan

3 pitonlar ve boa y lanlar
3.Pitonlar ve Boa Yılanları
  • Oldukça iri yılanlardır.
  • Kurak ve kumlu yerlerde yaşar, avlarını sıkarak ve boğarak öldürürler.
  • Vücudun alt kısmı, tek sıra halinde dar plakalarla örtülüdür. Başın üstünde küçük pul ve plaklar bulunur.
  • Akciğerleri çifttir. Kalça kemeri Boalar canlı doğururlar, pitonlar ise yumurtalarının üzerinde kuluçkaya yatarlar. ve arka üye kalıntıları mevcuttur.
  • Görme duyuları zayıftır. Gözbebekleri dikeydir. Bu aile üyelerinde, kızılötesi ışınlara duyarlı çukur organları bulunur.
  • Avlarının yerini, vücut sıcaklığı yardımıyla, karanlıkta bile tespit edebilirler.
  • Boalar canlı doğururlar, pitonlar ise yumurtalarının üzerinde kuluçkaya yatarlar.
4 colubridae
4. Colubridae
  • Dünyanın en kalabalık yılan grubudur. Yurdumuzun en uzun yılanları da, bu aileye aittir.
  • Yarı zehirli türleri de içerir.
  • Ancak bu türlerde de zehir dişleri oldukça geridedir. Başta daima 9 adet, büyük ve simetrik plaka bulunur.
  • Gözbebekleri yuvarlaktır.
  • Akciğerleri tektir. Hem alt hem de üst çenede dişler bulunur.
  • Kalça kemeri ve arka üyelerin kalıntısına rastlanmaz.
5 engerekler
5. Engerekler
  • En gelişmiş yılanlardır. Baş, boyundan daha geniş olup üçgen şeklindedir.
  • Baş üzeri, küçük pullarla örtülüdür. Vücut pulları karinalıdır.
  • Gözbebekleri dikeydir. üyelerinin tamamı zehirlidir.
  • Zehir, üstçenede bulunan zehir dişleri ile verilir ve kan yoluyla ilerler (hematoksik).
  • Yavrularını canlı olarak dünyaya getirirler.
  • Crotalinae (çıngıraklı yılanlar) alt ailesinde de ısıya duyarlı çukur organları bulunur.
ng rakl y lanlar
Çıngıraklı Yılanlar
  • Crotalus (Cerastes) spp.
  • Agkistrodon spp. (mokasin)
6 kobralar
6.Kobralar
  • Dünyanın en zehirli yılanları, bu aileye aittir.
  • Zehir dişleri öndedir. Zehirleri sinir sistemi üzerine etkilidir (nörotoksik) ve çoğunlukla felç edicidir.
  • Elapinae (kobralar) alt ailesinde, başın yukarıda tutularak ürkütme ve saldırı pozisyonuna geçilmesi tipiktir.
t msahlar1
TİMSAHLAR
  • Suda yaşarlar.
  • İri kalın derili vücudu kemik levhacıklarla kaplı, uzun çeneli büyük hayvanları kapsar.
  • Timsahta iki çift bacak da birbirine eşittir.
  • Ayaklarda dörder parmak ve bunların arasında yüzme perdesi, ayakların ucunda kuvvetli tırnaklar bulunur.
  • Sürüngenler arasında vücut yapısı bakımından en çok evrim geçirmiş olan hayvan timsahtır; mesela bunlarda yürek dört gözlüdür; dişler çene kemiğine gömülüdür; üst çenede damak vardır.
slide97
Tropikal nehir, göl ve bataklıklarda gezer ve yüzerler.
  • Timsah suya dalınca kulak ve burun delikleri ve göz perdeleri iyice kapanır; dil ise soluk alma borusunu bir kapak gibi örttüğünden ciğerlerine hiç su gitmez.
  • Bataklık sularının acımasız hayvanları timsahlar leş ve değişik hayvanlarla beslenirler.balıkları, böcekleri ya da ırmak kenarına su içmeye gelen kara hayvanlarını yiyerek karınlarını doyururlar.
  • Hantal görünüşlerine karşı, çok hızlı, atak ve hareket yetenekleri oldukça gelişmiştir.
  • Timsahlar et yediklerinde dişlerinin aralarında et parçaları kalınca ağızlarını açarlar. Timsah kuşları da büyük bir rahatlık içinde timsahın açık olan ağzından içeri girip dişlerinin arasındaki etleri temizliyorlar. Timsah kuşu, dilerse timsahın burnuna çıkıyor ve dışarıdan parçayı çıkarmaya çalışıyor.
slide99
Akciğer solunumu yaparlar. Akciğerin vücut içinde bulunuşu solunum yüzeyinin daima nemli kalmasını sağlar.
  • Sürüngen olarak timsahın kalp yapısı diğer sürüngenlere göre daha farklıdır. Karıncıklarında tam perde olduğundan dolayı kalp dört gözlüdür. Ama vücudunda yine kan karışık olarak dolaşır. Çünkü kalpten çıkan iki atardamar arasındaki kanal temiz ve kirli kanın karışmasına neden olur. Bunun için timsahlar da soğuk kanlıdır.
  • Boşaltım ürünü olarak suda çözünmeyen ürik asit kristalleri atarlar. Böylece vücuttan aşırı derecedeki su kaybı önlenmiş olur.
slide101
Yumurtayla çoğalarak ürerler. Döllenme ana canlının vücudunda gerçekleşir. Döllenmiş yumurta dış ortama bırakılır ve yavru gelişimini yumurta kabuğu içinde dış ortamda tamamlar.
  • Timsah yavruları yumurtadan 7, 8 haftalık bir kuluçka devresinden sonra çıkar. Çok kısa bir zaman içerisinde büyüyüp gelişirler. Yetişkinlerin boyu 4, 5 metreyi aşar; uzun ömürlüdürler, 80 yıl kadar yaşarlar.
slide103
Bazı timsah türleri yuvalarını toprağın üzerine yaparlar. Bu yuvalarda malzeme olarak kimi zaman yaprakları, dalları, kimi zamansa çamuru kullanırlar. Bu malzemeleri topladıktan sonra anne timsah yaklaşık iki metre genişliğinde, bir metre yüksekliğinde bir yığının içerisine yumurtalarını yerleştirir, sonra da üzerlerini kapatır. Yapraklar ve dallar çürüdükçe yumurtaları sıcak tutabilmek için gerekli ısıyı onlar sağlar.
  • Anne timsahlar genellikle yumurtaları koruyabilmek için yuvanın yakınında kalırlar.
  • Annelerinin koruması altında olan yavru timsahların burunlarının ucunda yumurtalarının kabuklarını kırabilmelerine yardımcı olacak sivri uçlu dişleri vardır. Yumurtadan çıkar çıkmaz bu dişler hemen dökülür.