edat ba la l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
EDAT-BAĞLAÇ PowerPoint Presentation
Download Presentation
EDAT-BAĞLAÇ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 59

EDAT-BAĞLAÇ - PowerPoint PPT Presentation


  • 249 Views
  • Uploaded on

EDAT-BAĞLAÇ. EDATLAR (İLGEÇLER). Tek başlarına anlamları olmayan ve kullanılmayan; ancak cümlede genellikle kendisinden önceki sözcükle anlam ilişkisi kuran sözcüklere edat denir. Özellikleri:.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'EDAT-BAĞLAÇ' - milagro


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
edatlar lge ler
EDATLAR (İLGEÇLER)
  • Tek başlarına anlamları olmayan ve kullanılmayan; ancak cümlede genellikle kendisinden önceki sözcükle anlam ilişkisi kuran sözcüklereedatdenir.
zellikleri
Özellikleri:
  • Edatlar bir ad veya bir zamirle birlikte sözcük grubu cümlede adı veya eylemi etkileyerek sıfat ya da zarf görevini üstlenir.
rnekler
Örnekler:
  • Dünyakadarişim var.

ad edatad

slide9
GİBİ:
  • Benzetme edatıdır; karşılaştırma ilgisiyle birlikte aşağıdaki kullanım anlamlarına da sahiptir:
e benzer anlam yla
-e benzer anlamıyla:
  • Kale gibi evdi orası.
  • Aslan gibi adamdı baban.
mi esine benzer bi imde
İmişçesine, benzer biçimde:
  • Bana evladı gibi baktı.
  • Soruları benim gibi çözün.
e yak r bi imde
-e yakışır biçimde:
  • Bana insan gibi davrandı.

Cümlenin sonuna gelirse cümleye kuşku anlamı katar:

  • Adam balkondan bize bakıyor gibi.
slide13
ÖRNEK:

“Gibi” cümlesi aşağıdaki cümlelerin hangisine eylemin “o anda” gerçekleştiği anlamını katar?

A)Oyuncakları dağıttığın gibi toplamalısın.

B)Sen de arkadaşın gibi gayretli olmalısın.

C)Kapıyı çarptığı gibi çıktı.

D)Bu konu hakkında ben de senin gibi düşünüyorum.

(DPY-1999)

slide15
İÇİN:

Amaç edatıdır;bunun dışında aşağıdaki anlam ilgilerini de oluşturur:

  • Seni görmek için geldim.(amaç)
  • Doğruyu söylediğim için kızdı(neden-sonuç)
  • Kış için hazırlık yaptınız mı?(özgüleme)
  • Vatan için neler yapmazdık ki…(uğruna)
  • Bu iş için bu para olmaz.(-e göre)
slide16
SANKİ:

Benzetme edatıdır. Aşağıdaki anlam ilgilerini oluşturur:

Sorulu cümlelerde hoş görmeyiş anlam ayırtısını katar:

  • Sınava girmedin de iyi mi ettin sanki?
  • Sanki aldın da ne kazandın?
slide17
Soru olmayan cümlelerde ”Sözüm ona” anlamını katar:
  • Sanki haberi yokmuş.
  • Sanki kabahat benimmiş.
slide18
GÖRE:

“-e” durum eki almış sözcüklerden sonra şu anlam ilgilerini oluşturur:

(Bir şeye) uygun olarak, gereğince anlamıyla:

  • Bana göre ikisi de bir.
slide19
Bakılırsa, hesaba katılırsa anlamıyla, göz önünde tutulunca anlamıyla:
  • Duyduğuma göre sınav iptal edilmiş.
  • Bu ev tam size göre.
slide20
Karşılaştırma yapar:
  • Düne göre daha iyiyim.
slide21
ÜZERE:

Amaç ilgisi oluşturur:

  • Eve gitmek üzere kaktı.

Koşul ilişkisi oluşturur:

  • Akşama vermek üzere kitabı aldı.

Yakın olmayı, yakınlaşmayı anlatır, “zaman” ilgisini oluşturur:

  • Otobüs gelmek üzere.
  • Sabah olmak üzere.
slide22
İLE:

Eklendiği sözcüğe değişik anlam ilgileri katar.

Araç ilgisi:

  • Anlatılanları kalemle yazmış.

Birliktelik ilgisi:

  • Annesiyle pazara gitmiş.

Durum ilgisi:

  • Bizi sevgiyle kucakladı.
slide23

Uyarı:

“İle”, edat olmanın dışında türdeş ya da görevdeş öğeleri bağlayarak bağlaç da olur. “İle” bağlaç olduğunda “ve” bağlacıyla, “virgül”le görevdeştir:

slide24
ÖRNEK:

“İle”kelimesi, hangi cümlede bağlaç görevindedir?

A)Gece kardeşim ile sahilde dolaştılar.

B)Mehmet ile kardeşi bize geldiler.

C)Erzurum’a uçak ile gittiler.

D)Çocuklar,öğretmenleri ile resim çektirdiler.

(DPY – 1996)

kadar
KADAR:

Eşitlik ilgisi:

  • Senin kadar çalışkan insan görmedim.

Yaklaşıklık ilgisi:

  • Çorbaya yarım tatlı kaşığı kadar tuz attı.

Ölçüsünde, derecesinde anlam ilgisi:

  • Tilki kadar kurnaz bir bekçi.

“dek”, “değin” anlam ilgileriyle eylemin yer ya da zamana bakımından bitişini belirtir:

  • Sabaha kadar dertleştik.

Büyüklüğünde anlam ilgisi:

  • Bacak kadar çocukla başa çıkamadık.
slide27
BERİ:

Eylemin yer ya da zaman bakımından başlangıcını belirten edattır.”-den” durum eki almış adlarla kullanılır:

  • Ankara’dan beri konuşmuyor.
  • Yirmi yıldan beri buradayım.
kar i
KARŞI:

Yönelme edatıdır, “-e” durum eki almış adlarla anlam ilgisi oluşturur:

  • Sabaha karşı yağmur başladı.
  • Bana karşı daha dürüst olmalıydın.
uyari
UYARI

Karşı edatı tür olarak sıfat veya ad da olur:

  • Karşıevdeoturanlar taşındı.

sıfat ad

  • Bu seslerkarşıdangeliyor.

ad

yalniz
YALNIZ:

Kullanışına göre farklılık gösterir:

Edat olur, “sadece, bir tek, sırf, ancak”sözleriyle anlamdaştır:

  • Beni yalnız sen anlarsın.
slide31
Bağlaç olur, “ama, fakat, lakin, ancak” bağlaçlarıyla görevdeş olur:
  • Onu görmüş; yalnız konuyu açamamış.

Sıfat olur:

  • Bu kentte bir yığın yalnız insan var.

Zarf olur:

  • Sokağa yalnız çıkamam.

Ad olur:

  • Bu akşam evde yalnızım.
ancak
ANCAK:

Bu edat da “yalnız” edatı gibi farklı tür özelliği gösterir:

Sadece, bir tek anlamlarıyla edat olur:

  • Kapıyı ancak bu anahtar açar.

Bağlaç olur:

  • Sinemaya git;ancak erken gel.

Eylemi zaman yönüyle etkiler, zarf olur:

  • Uçak ancak yarın sabah gelir.
slide34
Anlamca ilgili cümleleri,kavramları ya da görevdeş öğeleri bağlamaya yarayan sözcüklere bağlaçdenir.Bağlaçlar bağlama görevi üstlenir, cümlede öğe olmaz. Bağlaçlar cümleden çıkarıldığında genellikle cümlenin anlamı ve söyleyişi bozulmaz;ancak edatlar cümleden çıkarılamaz, çıkarılırsa anlam bozulur.
slide36
VE:

Eş görevli sözcük, sözcük grubu ve öğeleri bağlar:

  • Annenvebabanlar evde mi?

özne özne

  • Uzakve yakın akrabalarını özlemiş.

sıfat sıfat

  • İşini bitirdivesinemaya gitti.

cümle cümle

de da
DE/DA:

Bağlama görevinin dışında cümleye değişik anlam ayrıntılarını katar:

  • Bu kitabıda okuyun.(diğerlerini okuduğunuz gibi.)
  • Üçüde bahçeye çıkmış.(eylem her üç kişi tarafından yapılmıştır.)
slide38
Beğenme, övme:
  • Ne iyi ettin de geldin.

Küçümseme, umutsuzluk:

  • Para kazanacakmış da evi geçindirecekmiş.

Koşullu eylemlerden sonra kullanıldığında “dahi-bile” anlamı verir.

  • Yaptıklarını ölsem de unutmam.
slide39
Pekiştirme bildirir:
  • Ağzını açtı mı konuşur da konuşur.

Üsteleme, direnme anlamlarını katar:

  • Çocuk” “bebek de bebek” diye tutturdu.

Neden-sonuç ilişkisi oluşturur:

  • Çocuk korkmuş da oraya gitmiyor.
slide40
ÖRNEK:

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde da/de bağlacı, “şaşma” anlamında kullanılmıştır:

I.Size de gidebiliriz bize de.

II.Çalıştı da çalıştı.

III.Senin gibisini de görmedim.

IV.Nasıl oldu da anımsamadın?

A).I-II B).I-III C).III-IV D).II-IV

(LGS-2000)

slide42
Kİ:

Çekimli eylemlerden, eylem köklerinden, özneden sonra gelir. Değişik anlam ilgileri oluşturur:

Neden-Sonuç:

  • Çalışmış ki kazanmış.

Koşul ilişkisi:

  • Erken yat ki erken kalkasın.

Özneyi pekiştirir:

  • Ben ki her şeyi bilirdim, nasıl aldandım.

Sıfatlardan sonra gelir,üç noktayı alır,cümleye duygu değeri katar:

  • Bebekleri öyle tatlı ki…
ne ne
NE…NE:

Bu bağlacın asıl görevi yüklemleri olumlu olan cümleleri bağlamak bu cümleye olumsuzluk anlamı katmaktır:

  • Ne arayan ne soran var.(arayan da soran da yok.)
  • Ne kitap ne gazete okurum.(kitap da okumam.)
slide44
Ne…ne bağlacı karşıt anlamlı sıfatları bağlarken her ikisinin ortası anlamını verir:
  • Ne sıcak ne soğuk bir gündü.(ılık)
  • Ne uzun ne kısa boyluydu.(normal)
ama fakat lak n
AMA, FAKAT,LAKİN:

Bu bağlaçlar aralarında aykırılık, karşıtlık anlam ilgileri olan cümleleri bağlar:

  • Ucuz ama güzel bir araba almış.(aykırılık)
  • Çok çalıştım; ama başaramadım.(olumsuzluk)
slide46
Bu anlamlarının dışında “ama” bağlacı “uyarı,pekiştirme,koşul” amacıyla da kullanılır:
  • O günlerde hiç ama hiçbir şeyimiz yoktu. (pekiştirme)
  • İstediklerinizi yaparım ama beni üzmeyeceksiniz. (koşul)
  • Böyle söylersen darılırım ama!.. (uyarı)
nk z ra
ÇÜNKÜ-ZİRA:

Açıklama yapar, gerekçe belirtir:

  • Yemeği yemedi; çünkütuzluydu.
  • Derse girmedim;zira hastaydım.
slide48
ÖRNEK:

“Ama” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirme amacıyla kullanılmıştır?

A)Beni hiç ama hiç dinlemiyor.

B)Çok uğraştım ama problem çözülmüyor.

C)Sesini duydu ama anlamazlıktan geliyor.

D)Araba oldukça eski ama çalışıyor.

LGS-2000

soru 1
SORU-1

Edat öbeği, aşağıdaki cümlelerin hangisinde, diğerlerinden görevce farklıdır?

A)Sırtını birine dayamış gibi davranıyorsun.

B)Sabaha dek seni ve sorunlarını düşündüm

C)Daha yanıtlanacak dünya kadar soru var.

D)Karanlıktan korktuğum için koridorun ışığını açık bırakıyorum.

soru 2
SORU-2

“gibi” edatı, aşağıdaki cümlelerin hangisine diğerlerinden farklı anlam kazandırmıştır?

A)Ceketini kaptığı gibi fırladı.

B)Ne kadar çalışsam da senin gibi başarılı olamıyorum.

C)Eğlenceye mi gidiyorsun,damat gibisin bugün.

D)Aslan gibi adamsın,dileneceğine çalışsana.

soru 3
SORU-3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kadar” sözcüğü yerine “gibi” edatı kullanılabilir?

A)Deniz kadar mavi gözleri vardı.

B)Sabaha kadar sokaklarda gezdik.

C)Eve kadar gidip geleceğim.

D)Ben o kadarını düşünmemiştim.

soru 4
SORU-4

Necatigil de Reşat Nuri gibi sigarayı dost sayanlardandı. Ama o dost, zamanla öldürücü düşman kesildi. Yedi bitirdi akciğerimi.

Yukarıdaki parçada kaç bağlaç kullanılmıştır?

A)1 B)2 C)3 D)4

slide59
HAZIRLAYAN:

HAFSANUR BOZKURT

7-A