psychologiczna analiza sposob w radzenia sobie z sytuacj bezrobocia n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia PowerPoint Presentation
Download Presentation
Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 34

Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia - PowerPoint PPT Presentation


  • 245 Views
  • Uploaded on

Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia. mgr Longina Woszczek – Stach A4e Ltd Oddział w Polsce. Wczesne koncepcje stresu. TEORIA HANSA SELYEGO różne bodźce wywołują identyczne zmiany fizjologiczne OGÓLNY ZESPÓŁ ADAPTACYJNY (GAS): TEORIA W. CANNONA

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia' - marv


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
psychologiczna analiza sposob w radzenia sobie z sytuacj bezrobocia

Psychologiczna analiza sposobów radzenia sobie z sytuacją bezrobocia

mgr Longina Woszczek – Stach

A4e Ltd Oddział w Polsce

wczesne koncepcje stresu
Wczesne koncepcje stresu

TEORIA HANSA SELYEGO

  • różne bodźce wywołują identyczne zmiany fizjologiczne
  • OGÓLNY ZESPÓŁ ADAPTACYJNY (GAS):

TEORIA W. CANNONA

  • konkretny stresor wywołuje swoiste pobudzenie fizjologiczne

TEORIA J. MASONA

  • przed zmianami fizjologicznymi występuje tzw. STRES PSYCHOLOGICZNY
psychologiczny wymiar stresu
Psychologiczny wymiar stresu

Trzy nurty w określaniu stresu:

  • bodziec, sytuacja zewnętrzna o określonych właściwościach
  • reakcje wewnętrzne, emocjonalne człowieka (np. strach, lęk, złość, wrogość)
  • relacja między czynnikami zewnętrznymi a właściwościami jednostki (ujęcie relacyjne)
transakcyjna koncepcja stresu r s lazarusa i s folkman
Transakcyjna koncepcja stresu R. S. Lazarusa i S. Folkman

STRES to „określona relacja między osobą a otoczeniem, która jest oceniania przez osobę jako obciążająca lub przekraczająca jej zasoby i zagrażająca jej dobrostanowi”

OCENA POZNAWCZA - proces wartościowania znaczenia transakcji z otoczeniem

  • Ocena poznawcza pierwotna – ocena danej relacji jako: krzywda/strata, zagrożenie, wyzwanie
  • Ocena poznawcza wtórna – ocena własnych możliwości radzenia sobie
klasyfikacja stresor w przyczyn stresu
Klasyfikacja stresorów (przyczyn stresu)

SIŁA I ZAKRES STRESORA:

  • Katastrofy obejmujące całe grupy (np. klęski żywiołowe)
  • Zagrożenia dotyczące jednostek (zmiany życiowe np. rozwód)
  • Drobne codzienne utrapienia (np. zgubienie potrzebnej rzeczy)

CHARAKTERYSTYKA CZASOWA STRESORA:

  • Jednorazowy (np. nieprzyjemne spotkanie)
  • Cykliczny (np. badania kontrolne)
  • Chroniczny (np. nieudane małżeństwo)
  • Sekwencja wydarzeń stresowych (jeden czynnik wywołuje kolejne obciążenia)

KONTROLOWALNOŚĆ STRESORA:

  • Niekontrolowane
  • Kontrolowane częściowo
  • Kontrolowane
radzenie sobie ze stresem
Radzenie sobie ze stresem
  • PROCES
  • Stale zmieniające się poznawcze i behawioralne wysiłki mające na celu opanowanie określonych zewnętrznych i wewnętrznych wymagań ocenianych przez jednostkę jako obciążające
  • STYL
  • Posiadany przez jednostkę, charakterystyczny dla niej repertuar strategii radzenia sobie z sytuacjami stresowymi
  • STRATEGIA
  • „Ogniwo” procesu radzenia sobie, konkretny sposób stosowany w obliczu danej sytuacji stresowej
utrata pracy oraz bezrobocie jako sytuacje trudne
Utrata pracy oraz bezrobocie jako sytuacje trudne
  • Utrata pracy jako zmiana życiowa oceniona na 47 punktów w 100 - punktowej Skali Wydarzeń Życiowych (LCU – Life Change Units) T. Holmesa i R. H. Rahe’a
  • Utrata pracy jako „zdarzenie dnia codziennego”, które prowadzi do rozległych konsekwencji (Z. Ratajczak, 2000)
  • Bezrobocie stres chroniczny
psychologiczne konsekwencje bezrobocia
Psychologiczne konsekwencje bezrobocia
  • Spadek samooceny
  • Poczucie naznaczenia i wstydu
  • Obniżenie poziomu ogólnej aktywności życiowej
  • Izolacja społeczna
  • Destabilizacja życia rodzinnego
  • Dezorganizacja rytmu życia
  • Obniżenie sprawności psychofizycznej
  • Pogorszenie kondycji psychicznej (poczucie beznadziejności, apatia, w niektórych przypadkach depresja i próby samobójcze)
  • Syndrom wyuczonej bezradności
  • Niezaspokojone potrzeby: samorealizacji, uznania, prestiżu, przynależności, wiedzy
  • Utrudniony powrót na rynek pracy
  • Wzrost liczby zachowań agresywnych
  • Uzależnienia jako destrukcyjne sposoby radzenia sobie z sytuacją
sytuacja bezrobocia
Sytuacja bezrobocia

w znaczny sposób ogranicza możliwości zaspokojenia w zasadzie wszystkich

potrzeb człowieka:

czynniki decyduj ce o sposobie radzenia sobie z utrat pracy
Czynniki decydujące o sposobie radzenia sobie z utratą pracy

Determinanty społeczno – demograficzne:

  • Wiek (poczucie dyskryminacji i „bezużyteczności” u osób po 45 roku życia)
  • Płeć (utrata poczucia autorytetu u mężczyzn)
  • Wykształcenie (im wyższe wykształcenie tym silniejsze tendencje do pokonywania trudności; osoby z wyższym wykształceniem czują się bardziej naznaczone „stygmatem” bezrobotnego)
  • Sytuacja życiowa w okresie utraty pracy (status społeczno – ekonomiczny, dotychczasowa historia życia, struktura życia, sytuacja rodzinna itd.)
czynniki decyduj ce o sposobie radzenia sobie z utrat pracy c d
Czynniki decydujące o sposobie radzenia sobie z utratą pracy c. d.
  • Wartość przypisywana pracy
  • Stopień identyfikacji z rolą zawodową
  • Bezrobocie traktowane jako zagrożenie/szansa
  • Wewnętrzna/zewnętrzna percepcja przyczyn bezrobocia
strategie post powania w sytuacji bezrobocia a marcinkowski j sobczak
Strategie postępowania w sytuacji bezrobocia (A. Marcinkowski, J. Sobczak)

1. Strategia „konserwatywna” - jednostka woli pobierać zasiłek i oczekiwać na otrzymanie propozycji zatrudnienia.

2. Strategia „poszukiwania uzupełniających dochodów” - oparta o pracę „na czarno” w prywatnym zakładzie i jednoczesne pobieranie zasiłku.

3. Strategia „przedsiębiorcza” - wystąpienie o dofinansowanie i rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

4. Strategia „zmiany kwalifikacji” - podjęcie starań o nabycie nowych lub podniesienie posiadanych kwalifikacji zawodowych.

5. Strategia „biernej adaptacji” - akceptacja statusu bezrobotnego i pobieranie zasiłku. Strategia podobna do „konserwatywnej”, jednak nie taka sama. Poprzednia preferowała bierność, zakładała oczekiwanie na rozwiązanie zaistniałej sytuacji. Ta strategia zakłada pogodzenie się z losem (…tak już musi być...).

strategie zaradcze w sytuacji bezrobocia k popio ek
Strategie zaradcze w sytuacji bezrobocia (K. Popiołek)
  • Praktyczne niereligijne (np. planowanie zmiany kwalifikacji, praca tymczasowa, kredyt);
  • Praktyczne religijne (czynności rytualne w intencji poprawy sytuacji – np. modlitwa, pielgrzymka);
  • „Psychologiczne” niereligijne (racjonalizacja, unikanie myślenia o problemie, myślenie irracjonalne);
  • „Psychologiczne” religijne (wiara w opiekę Opatrzności w uzyskaniu pracy, religia jako zasób).
wi kszo bada wskazuje i bezrobotni
Większość badań wskazuje, iż bezrobotni:
  • zdają sobie sprawę ze skutków bezrobocia, przyczyn i następstw braku aktywności zawodowej (K. Skarżyńska, 1992)
  • posiadają nieco niższe umiejętności bezpośredniego rozwiązywania problemów niż osoby pracujące (J. Kirenko, E. Szarzyńska, 2010)
  • starają się przejawiać aktywne postawy wobec własnej sytuacji (M. Goszczyńska, 1995; B. Makselon – Kowalska, 2004; L. Dyczewski, D. Wadowski, 2001)
  • w pewnym momencie wykazują mniejszą aktywność z powodu dotychczasowych negatywnych doświadczeń (A. Bańka, 1992; R. Nawrat, 2001)
badania w asne
Badania własne

Cel badań

Organizacja badań

Metoda badawcza

Wyniki badań

celem bada
Celem badań

jest odpowiedź na następujące pytania badawcze:

  • Jakie strategie radzenia sobie ze stresem stosują osoby krótkotrwale bezrobotne?
  • Jakie strategie radzenia sobie ze stresem stosują osoby długotrwale bezrobotne?
  • Czy różnice pomiędzy strategiami stosowanymi przez osoby krótkotrwale i długotrwale bezrobotne są istotne statystycznie?
  • Czy płeć ma wpływ na rodzaj stosowanych strategii radzenia sobie z sytuacją bezrobocia?
  • Czy wykształcenie ma wpływ na rodzaj stosowanych strategii radzenia sobie z sytuacją bezrobocia?
organizacja bada
Organizacja badań
  • Badania zostały przeprowadzone w Centrum Pracy A4e realizującym projekt „Droga do zatrudnienia”. Projekt ten skierowany jest do osób po 45 roku życia pozostających bez zatrudnienia i zamieszkałych na terenie powiatu olkuskiegoi chrzanowskiego.
  • Próbka badawcza składała się z 55 osób bezrobotnych będących beneficjentami projektu.
  • Wyłoniono dwie grupy:

1. „Długotrwale bezrobotni” (30 osób pozostających bez pracy co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 24 miesięcy)

2. „Krótkotrwale bezrobotni” (25 osób pozostających bez pracy do 6 miesięcy)

metoda bada
Metoda badań
  • Materiał poddany analizie stanowiły ankiety wypełnione przez osoby badane. Dokonano charakterystyki demograficznej osób krótkotrwale i długotrwale bezrobotnych.
  • Badani wypełniali Wielowymiarowy Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem – COPE (Ch. Carver, M. Scheier, J. Weintraub).
  • Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej Testem U Manna-Whitneya.
strategie radzenia sobie ze stresem badane kwestionariuszem cope
Strategie radzenia sobie ze stresem badane Kwestionariuszem COPE
  • Aktywne Radzenie Sobie (działania zmierzające do usunięcia, zmniejszenia stresora lub jego skutków)
  • Planowanie (rozważania na temat poradzenia sobie ze stresorem)
  • Poszukiwanie Wsparcia Instrumentalnego (poszukiwanie rady, pomocy, czy informacji)
  • Poszukiwanie Wsparcia Emocjonalnego (szukanie wsparcia moralnego, sympatii, zrozumienia)
  • Unikanie Konkurencyjnych Działań (unikanie działań nie związanych z problemem)
  • Zwrot ku Religii (źródło wsparcia emocjonalnego)
  • Pozytywne Przewartościowanie i Rozwój (spostrzeganie sytuacji w bardziej pozytywnym świetle)
  • Powstrzymywanie się od Działania (wyczekiwanie na właściwy moment)
strategie radzenia sobie ze stresem badane kwestionariuszem cope c d
Strategie radzenia sobie ze stresem badane Kwestionariuszem COPE c. d.
  • Akceptacja(przyjęcie zaistniałej sytuacji jako nieodwracalnej)
  • Koncentracja na Emocjach i ich Wyładowanie (zaniepokojenie własnymi emocjami)
  • Zaprzeczanie(odrzucanie faktu zaistniałej sytuacji)
  • Odwracanie uwagi (angażowanie się w czynności zastępcze)
  • Zaprzestanie działań (bezradność, rezygnacja)
  • Zażywanie Alkoholu lub Innych Środków Psychoaktywnych (doraźne łagodzenie przykrych emocji)
  • Poczucie humoru (sposób łagodzenia przykrych emocji)
czynniki wyodr bnione w analizie czynnikowej badania normalizacyjne
Czynniki wyodrębnione w analizie czynnikowej (badania normalizacyjne)
  • Aktywne radzenie sobie

(skale: 1,2,5,7,8)

  • Zachowania unikowe

(skale: 9,11,12,13,14,15)

  • Poszukiwanie wsparcia i koncentracja na emocjach

(skale: 3,4,6,10)

wnioski
Wnioski:
  • Zarówno osoby krótkotrwale, jak i długotrwale bezrobotne najczęściej stosują aktywne strategie radzenia sobie (Planowanie, Aktywne Radzenie Sobie, Pozytywne Przewartościowanie i Rozwój, Unikanie Konkurencyjnych Działań).
  • Reprezentanci obu grup najrzadziej stosują zachowania unikowe obejmujące: Zaprzestanie Działań, Zażywanie Alkoholu lub Innych Środków Psychoaktywnych, Zaprzeczanie, Poczucie Humoru.
  • Osoby krótkotrwale bezrobotne statystycznie częściej stosują strategię Zaprzeczania. Brak istotnych statystycznie różnic w odniesieniu do pozostałych strategii.
  • Osoby krótkotrwale bezrobotne wykazują większą skłonność do aktywnego radzenia sobie, ale nie jest to różnica statystycznie istotna.
wnioski1
Wnioski:
  • Mężczyźni krótkotrwale bezrobotni statystycznie częściej stosują strategię Zaprzeczania.
  • Mężczyźni długotrwale bezrobotni statystycznie częściej koncentrują się na emocjach i są nimi zaniepokojeni.
  • W pozostałych przypadkach brak istotnych statystycznie różnic.
  • Mężczyźni krótkotrwale bezrobotni wykazują większą skłonność do aktywnego radzenia sobie. Tendencja ta widoczna jest w strategiach:
  • Aktywne Radzenie Sobie
  • Planowanie
  • Pozytywne Przewartościowanie i Rozwój
  • Unikanie Konkurencyjnych Działań
wnioski2
Wnioski:
  • Brak istotnych statystycznie różnic pomiędzy strategiami stosowanymi przez kobiety krótkotrwale i długotrwale bezrobotne.
  • Kobiety z obu grup najczęściej stosowały takie aktywne strategie radzenia sobie, jak: Planowanie, Pozytywne Przewartościowanie i Rozwój, Aktywne Radzenie Sobie, Unikanie Konkurencyjnych Działań.
  • Kobiety z obu grup najrzadziej stosowały następujące strategie: Zażywanie Alkoholu lub Innych Środków Psychoaktywnych, Zaprzestanie Działań, Poczucie Humoru, Zaprzeczanie.
wnioski3
Wnioski:
  • Zarówno kobiety, jak i mężczyźni najczęściej posługują się aktywnymi sposobami radzenia sobie (Planowanie, Aktywne Radzenie Sobie, Pozytywne Przewartościowanie i Rozwój, Unikanie Konkurencyjnych Działań).
  • Kobiety statystycznie częściej akceptują swoją sytuację. W przypadku pozostałych strategii nie wykazano istotnych statystycznie różnic.
  • U kobiet zaobserwowano większą tendencję do poszukiwania wsparcia (instrumentalnego, emocjonalnego oraz w religii) i koncentrowania się na emocjach (zależność nieistotna statystycznie)
wnioski4
Wnioski:

Ze względu na małą liczebność osób z wykształceniem podstawowym (4 osoby – 7,27%) oraz wyższym (7 osób – 12, 72%) porównano bezrobotnych z wykształceniem średnim i zawodowym.

  • Bezrobotni z wykształceniem średnim i zawodowym najczęściej stosują aktywne strategie radzenia sobie.
  • Bezrobotni z wykształceniem zawodowym statystycznie częściej stosują strategie: Zaprzeczania oraz Odwracania Uwagi.
slide33

Podsumowanie wyników badań

  • Osoby bezrobotne niezależnie od czasu pozostawania bez pracy najczęściej stosują aktywne strategie radzenia sobie. Tendencja ta jest nieco silniejsza u krótkotrwale bezrobotnych.
  • Bezrobotni dosyć rzadko stosują zachowania unikowe.
  • Osoby krótkotrwale bezrobotne częściej zaprzeczają swoim problemom, nie dopuszczają ich do świadomości.
  • Kobiety w większym stopniu potrafią zaakceptować swoją sytuację. Wykazują nieco silniejszą skłonność do poszukiwania wsparcia.
  • Wykształcenie zawodowe wiąże się z częstszym stosowaniem zachowań unikowych: Odwracaniem Uwagi oraz Zaprzeczaniem.