van natuurlandschap tot risicomaatschappij n.
Download
Skip this Video
Download Presentation
van natuurlandschap tot risicomaatschappij

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 33

van natuurlandschap tot risicomaatschappij - PowerPoint PPT Presentation


  • 97 Views
  • Uploaded on

van natuurlandschap tot risicomaatschappij. Lio-dag, Amsterdam, 2011. Geografen: We kunnen er niet omheen. Het wereldnieuws staat bol van aardrijkskundige onderwerpen In de laatste weken veelal met negatieve berichten: Japan: Aardbeving/Tsunami (natuurgeweld) 18.000 doden, vele gewonden en

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'van natuurlandschap tot risicomaatschappij' - mardi


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
geografen we kunnen er niet omheen
Geografen: We kunnen er niet omheen
  • Het wereldnieuws staat bol van aardrijkskundige onderwerpen
  • In de laatste weken veelal met negatieve berichten:
    • Japan: Aardbeving/Tsunami (natuurgeweld)
      • 18.000 doden, vele gewonden en

psychologisch en materiaal leed

    • Libië: machtsbelangen (geo-politiek)
      • Reeds honderden doden,

gehele land in staat van beroering

vooraf
VOORAF

Een korte geschiedenis:

De geografie van de dood

desastreuze natuurrampen
Desastreuze natuurrampen

CRED (boek p. 208): 6367 geregistreerde natuurrampen 1974-2003:

  • 34% overstromingen
  • 29% stormen
  • 10% aardbevingen
  • 2% vulkaanuitbarstingen
maar vergelijk dat eens met de omvang van man made disasters
Maar vergelijk dat eens met de omvang van ‘man-made disasters’

Hongersnoden ten gevolge van politieke blunders, opzet, of overheidscrisis:

en oorlogen
En oorlogen….

Norman Davies `Europe A History` (1997):

    • 1e wereldoorlog: 8 miljoen militairen en 5 miljoen burgers stierven door oorlogsgeweld
    • 2e wereldoorlog:
      • Militairen: 14 miljoen doden
      • Burgers Sovjet Unie: 27 miljoen doden
      • Burgers in Europa buiten de Sovjet Unie: 27 miljoen doden
  • Maar denk ook aan:
    • Japans-Chinese oorlog 1937-1945: 20 miljoen doden
statistics of democide rummel
“Statistics of democide” (Rummel)
  • USSR 1917-1987: 50-100 miljoen doden door politiek en militair geweld en door ‘politieke hongersnood’
  • China 1900-1949: 42 miljoen doden door geweld en ‘politieke hongersnood’
  • China 1949-1987: 73 miljoen doden door politiek geweld en ‘politieke hongersnood’
  • Turkije 1918-1923: massamoord op ca 4 miljoen Armeniers en Grieken

En de lijst is nog veel langer………

(“Eén dode is een tragedie, een miljoen doden slechts statistiek” (Stalin)

natuur vs man made disasters
Natuur vs Man-made disasters

20ste eeuw

Aantal doden tgv politiek geweld/hongersnood 188 miljoen

(Mathew White: The Historical Atlas of the 20th century)

Aantal doden tgv natuurrampen: (‘maar’) 3,5 miljoen

(MUNICH RE)

aardrijkskunde is geschiedenis voor beginners
“Aardrijkskunde is geschiedenis voor beginners”
  • tekst op toiletdeur A-gebouw Roeterseiland, Universiteit van Amsterdam
  • overige teksten op die deur blijven jullie bespaard
geografen ontwaakt
Geografen: ontwaakt!
  • Historici slagen er in een veel grotere vakbekendheid te realiseren dan geografen
  • Terwijl de media bol staan van aardrijkskundige vraagstukken
  • Die inmiddels grotendeels door niet-geografen worden ingevuld en geclaimd
  • Waarbij geografen die er in participeren zich niet als geograaf bekendmaken
voorbeeld
Voorbeeld

NWO programma:

Vulnerability, Adaptation and Mitigation (VAM)

  • Sub-programma: Abrupt climate change (consequenties van ophouden Golf Stroom):
  • Commissie: 2 economen, 1 psycholoog, 1 jurist, 1 bioloog, 1 geograaf
  • Essay-schrijvers: 4 economen, 3 sociologen, 3 milieukundigen, 2 juristen, 0 geografen
geografen neem de kern van je vak weer serieus
Geografen: neem de kern van je vak weer serieus!
  • Veel aardrijkskundige vragen gaan over de problemen bij de relatie tussen mens en milieu
  • Met verbindingen tussen lokaal en mondiaal (schaalniveaus)
  • Met een noodzakelijke band tussen fysische, biologische/ecologische, economische, politieke en sociaal-culturele aspecten
  • En met een centrale rol voor instituties en institutionele dynamiek
sluit aan bij actuele discussies over de risicomaatschappij
Sluit aan bij actuele discussies over de Risicomaatschappij
  • Ulrich Beck: 1986 Risikogesellschaft: auf dem Weg in eine andere Moderne.
  • Vertaald: 1992 Risk Society: Towards a new modernity

Tradionele samenleving

  • Natuurlijke gevaren moesten door de menselijke rede worden ‘getemd’

Laat-moderne samenleving  risicomaatschappij

  • Risico’s juist door de menselijke rede veroorzaakt
kenmerken risicomaatschappij
Kenmerken Risicomaatschappij
  • Maatschappelijke verhoudingen (welvaart, bezit) worden niet meer op de eerste plaats bepaald door klassenverhoudingen, maar door de verdeling van risico’s over maatschappelijke groepen
  • ‘Ecologische’ en ‘technologische’ risico’s en onzekerheden vereisen voortdurende zelfreflectie (‘reflexive modernization’)
  • En ze vereisen nieuwe ‘governance’ instituties die flexibel moeten zijn, maar wel robuust (‘resilient’) en samenhangend (‘coherent’)
  • En met koppelingen tussen schaalniveaus, van individu/lokaal tot mondiaal
2008 basis voor een boek
2008: Basis voor een boek
  • Drie hoofdauteurs:

sociaal-geografen

  • Bijdrages van 29 anderen:

6 sociaal-geografen, 2 fysisch geografen, 1 geoloog, 3 milieukundigen, 1 civiel-technicus, 1 sociaal-bosbouwkundige, 2 planologen, 1 demograaf, 4 (milieu)economen, 3 sociologen, 2 politicologen, 1 filosoof, 1 psycholoog, 1 futuroloog

  • Met voorwoord van Ruud Lubbers
opzet boek zes hoofdstukken
Opzet boek: zes hoofdstukken
  • Homo Sapiens zwermt uit
  • De tastbare wereld om ons heen: de natuur als hulpbron
  • De omgang met de natuur
  • Als de natuur verandert: de klimaatkwestie
  • De natuur als acuut gevaar: rampen
  • De natuur als avontuur: risico’s en buitenkansen
1 homo sapiens zwermt uit
1 Homo Sapiens Zwermt Uit
  • De lange migratiegeschiedenis van de mensheid: genografie; domesticatie; landschapsvorming en verval; diversiteit in menselijke dichtheden
    • Infectieziekten
    • Wereldbevolkingsvraagstuk
    • Verstedelijking
2 de tastbare wereld om ons heen de natuur als hulpbron
2 De tastbare wereld om ons heen: de natuur als hulpbron
  • Eigendoms-instituties van natuurgebruik; agrarisch draagvlak; hulpbronnen en welvaart
    • milieugebruiksruimte en –waarden
    • ecologische voetafdruk
    • wereldvoedselvoorziening
    • waterschaarste
    • energievoorziening
    • Vernieuwbare energie
3 de omgang met de natuur
3 De omgang met de natuur
  • Natuurpercepties; natuurbeleid; beleidshistorie inzake de natuur
    • aaibare landschappen
    • toerisme
    • werelderfgoed
    • waterbeheer en ruimtelijke ordening
4 als de natuur verandert de klimaatkwestie
4. Als de natuur verandert: de klimaatkwestie
  • Klimaatverandering als maatschappelijke kwestie; variaties in gevolgen
    • signalen van klimaatverandering
    • de modelleurs van Systeem Aarde
    • klimaatverandering en overstromingen
    • mondiaal beleid
5 de natuur als acuut gevaar rampen
5. De natuur als acuut gevaar: rampen
  • De aardbeving van Lissabon als ‘trigger’ van de Verlichting; hoe de natuur rampen aanricht; verbreiding van natuurrampen
    • dijken en veiligheidsillusies
    • vulkanen en aardbevingen
    • natuurrampen ‘natuurlijk’?
6 de natuur als avontuur risico s en buitenkansen
6. De natuur als avontuur: Risico’s en buitenkansen
  • Nadruk op risico’s; veiligheidsvoorzieningen; risicoprofielen
    • risico’s als kans om te laten zien wie je bent
    • leven met risico’s
    • risicosamenleving en duurzaamheid
geografen verover je vak terug
Geografen: verover je vak terug
  • Erken dat geografische vraagstukken inmiddels het vakterrein zijn geworden van tal van wetenschappen
  • Zorg ervoor dat je in je geografische onderwijs en onderzoek die brede kennis integreert
  • Streef er naar dat je de resultaten presenteert onder het label ‘geografie/Aardrijkskunde’
  • Zoek veel bewuster de publieke ruimte op om de resultaten te presenteren
  • En doe dat dus ook in het Nederlands
2010 basis voor een website
2010: Basis voor een website

www.geonatris.eu

  • Online hoofdstukken van het boek gratis te downloaden
  • Actueel nieuws en inzichten van wetenschappers, praktijkexperts & docenten
  • lesmateriaal
dank voor jullie aandacht

Dank voorjullieaandacht!

Lio-dag, Amsterdam, 2011