slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów PowerPoint Presentation
Download Presentation
Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 53

Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów - PowerPoint PPT Presentation


  • 130 Views
  • Uploaded on

Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów. Prof. zw. dr hab. Janusz Kirenko Dr Anna Witek Mgr Anna Bieganowska. Zachowania zdrowotne stanowią jeden z głównych czynników warunkujących zdrowie

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów' - loki


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

Środowisko szkolne a kształtowanie się zachowań zdrowotnych uczniów

Prof. zw. dr hab. Janusz Kirenko

Dr Anna Witek

Mgr Anna Bieganowska

slide2

Zachowania zdrowotne stanowią jeden z głównych czynników warunkujących zdrowie

  • Celem promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej jest identyfikacja pozytywnych i negatywnych czynników warunkujących zdrowie.
  • Czynniki pozytywne zwane są czynnikami chroniącymi, zaś czynniki negatywne, zwane czynnikami ryzyka zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju choroby, niepełnosprawności, zaburzeń rozwoju, lub innych, niepożądanych (negatywnych) stanów.
slide3

Czynniki ryzyka w połączeniu z tzw. czynnikami podatności lub wrażliwości (markery podatności), nasilają negatywne wpływy sytuacji lub środowiskowych czynników ryzyka.

  • Identyfikacja wspominanych czynników i redukowanie/eliminowanie ich wpływu jest podstawą profilaktyki problemów zdrowotnych i społecznych

(B. Woynarowska 2007, s. 46-47)

slide4

Szkoła – dwie strony medalu

  • drugie co do znaczenia środowisko w życiu dziecka.
  • miejsce wszechstronnego rozwoju osobowości dzieci i młodzieży
  • daje emocjonalne i społeczne wsparcie
  • kształtuje postawy wobec rzeczy, ludzi, norm, wartości.
  • zaspokaja podstawowe potrzeby, niezbędne do prawidłowego rozwoju fizycznego i psychospołecznego uczniów.
  • sytuacja szkolna może wyrażać się w osiągnięciach dydaktycznych, , a także adaptacji w środowisku szkolnym
  • źródło wielu napięć i sytuacji stresujących.
  • przestrzeń, gdzie młodzi ludzie są kontrolowani i oceniani, a wielu z nich ma problemy z nauką, dodatkowo pogłębione trudnościami w środowisku rodzinnym i rówieśniczym.
slide5

Szczególnym wyznacznikiem przystosowania szkolnego są relacje interpersonalne z rówieśnikami, mające znaczenie dla kształtujących się cech osobowościowych jednostki, które to w przyszłości mogą decydować o konkretnym ustosunkowaniu się do ludzi.

slide6

Szkoła

=

jedno z głównych środowisk odgrywających znaczącą rolę w procesie kształtowania się zachowań zdrowotnych dzieci i młodzieży

slide7

Jak przyszli edukatorzy zdrowia postrzegają swoje możliwości przekazywania wiedzy, rozwijania umiejętności uczniów z zakresu edukacji zdrowotnej?

Co stanowi dla nich największe źródło trudności w tym obszarze?

slide8

Obszary edukacji zdrowotnej wg B. Woynarowskiej:

1. Dbałość o ciało

2. Zdrowe żywienie i aktywność fizyczna

3. Bezpieczeństwo i zapobieganie urazom.

4. Edukacja seksualna

5. Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego

(zdrowie i dobrostan psychiczny, emocje i stres, optymizm, poczucie tożsamości i własnej wartości, umiejętności życiowe)

6. Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych.

7. Przeciwdziałanie przemocy i agresji.

slide9

Uszeregowanie przez studentów:

  • Zdrowe odżywianie
  • Dbałość o ciało
  • Ruch i aktywność fizyczna
  • Bezpieczeństwo
  • Optymizm
  • Zdrowie psychiczne
  • Uzależnienia
  • Umiejętności życiowe
  • Agresja
  • Tolerancja
  • Emocje
  • Poczucie własnej wartości
  • Edukacja seksualna
slide10

Zdrowa Szkoła- Zdrowy Uczeń

Interdyscyplinarne, międzynarodowe konferencje naukowo-szkoleniowe

slide11

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

  • Zapewnienie sprzyjającego zdrowiu środowiska nauczania wymaga wysiłku wszystkich osób związanych z funkcjonowaniem szkoły, świadomości istnienia zagrożeń oraz znajomości zasad higieny i bezpieczeństwa.
  • Bierna postawa dzieci i młodzieży wobec aktywności ruchowej zwiększa ryzyko wystąpienia nadwagi lub otyłości. Poziom aktywności fizycznej w dużej mierze zależy od wiedzy i świadomości ucznia. Tę świadomość powinna kształtować między innymi szkoła poprzez odpowiednie podejście nauczyciela wychowania fizycznego do aktywności fizycznej, podejmowanie w środowisku szkolnym działań mających wpływ na aktywizację fizyczną młodego człowieka, ale także poprzez zapewnienie odpowiedniej infrastruktury do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego.
  • Duże znaczenie w procesie nauczania – uczenia się ma zapewnienie uczniom właściwych warunków higieniczno-zdrowotnych (Renata Gawron 2010, s. 100- 104) .
slide12

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Dyrektorzy 2,6% szkół podstawowych, 4% gimnazjów i 3,5% szkół ponadgimnazjalnych nie uwzględnili przy układaniu rozkładów zajęć lekcyjnych wymagań wynikających z zapisów rozporządzenia, jak również wymagań higienicznych

(wyniki badań przeprowadzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną w woj. Lubelskim-skontrolowano 1222 szkoły w 2008r. )

slide13

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

  • niejednokrotnie zajęcia WF prowadzone są na korytarzach lub w salach zupełnie do tego nieprzystosowanych;
  • spośród skontrolowanych szkół, aż 284 (tj. 23,2%) nie posiada sali gimnastycznej pełnowymiarowej ani sali rekreacyjnej/zastępczej;
slide14

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

  • na terenie naszego województwa spośród skontrolowanych szkół niecała 1/3 posiada gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej;
slide15

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Agata Strączkiewicz:

„niska świadomość prozdrowotna dzieci 6-letnich”:

  • -30% badanych dzieci nie wie, czym jest zdrowie
  • -17% dzieci używa czyjejś szczoteczki do zębów
  • -56% 6- latków nie miała świadomości, iż zęby mleczne wypadają- 1/3 badanych w odpowiedzi na to pytanie wskazywała niedożywienie „zęby wypadły, bo chłopiec pił za mało mleka”; 5 dzieci stwierdziło, że tak się stało, bo kolega był bardzo chory
slide16

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Odmowa pożyczenia grzebienia:

26% przedszkolaków ocenia jako zachowanie niekoleżeńskie,

60% jako samolubne.

13% zachowanie rozsądne

slide17

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Ilona Gembalczyk

  • W stylu życia uczniów klas szóstych przeważają zachowania antyzdrowotne.
  • Uczniowie nie mają ukształtowanych elementarnych zachowań higienicznych. Jedno z poważnych zagrożeń dla zdrowia jamy ustnej stanowi próchnica.
  • Spory odsetek (22%) dzieci przystępuje do wypełniania obowiązków szkolnych na czczo, co obniża dyspozycję do nauki.
  • Uczniowie coraz częściej rezygnują z mleka na korzyść słodzonych napojów gazowanych.
  • Niepokoi fakt spożywania mniejszej niż zalecana ilości posiłków dziennie: prawie co piąty badany uczeń spożywa tylko trzy posiłki.
  • Dzieci i młodzież chętnie sięgają po słodkie przekąski.

Skutki:

  • Otyłość w wieku rozwojowym jest przyczyną nieprawidłowej tolerancji węglowodanów u 10-27% otyłych dzieci oraz kilkunastu procent cukrzycy typu 2 wśród młodzieży.
  • Uważa się, iż reklamy żywności w mediach mogą przyczyniać się do wyboru niezdrowych pokarmów: Reklama ma większy wpływ na wybory konsumenckie młodzieży niż nawyki rodziców i oddziaływania rówieśników.
  • Dziewczęta w okresie dojrzewania przykładają dużą wagę do opinii innych na ich temat.
slide18

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Uwaga:

dziewczęta jak również chłopcy, którym zależy na szczupłym wyglądzie i niskiej masie ciała, częściej dążą do jej obniżenia poprzez aktywność fizyczną, stosowanie diety, ograniczanie jedzenia, a nawet spożywanie środków zmniejszających łaknienie.

slide19

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Joanna Kasznia- Kocot, Zdun Joanna, Słowiński Jerzy,

Agata Wypych – Ślusarska, Elżbieta Czech

  • 69,7% ankietowanych gimnazjalistów spożywa 3 lub mniej posiłków w ciągu dnia.
  • 29,3% nie spożywa w domu śniadania.
  • 38,4 % młodzieży uznało owoce i warzywa jako podstawę diety.
  • 64,2% dziewcząt, jak również 56,6% chłopców zgadza się z założeniem, że jeśli będziemy szczupli to łatwiej znajdziemy odpowiedniego partnera życiowego, pracę, będziemy również szczęśliwsi i osiągniemy życiowy sukces.
  • 18,9% dziewcząt i 8,7% chłopców stosuje diety odchudzające
slide20

Dbałość o ciało, zdrowe żywienie i aktywność fizyczna, bezpieczeństwo i zapobieganie urazom

Elżbieta Rutkowska

  • 2/3 badanych przez autorkę licealistek widzi potrzebę zmian w swoim wyglądzie: redukcja masy ciała, wzrostu, koloru włosów. Chłopcy: odpowiednia masa i rzeźba ciała, fryzura.
  • praktyki corporeistyczne- zabiegi upiększające- stanowiące element budowania tożsamości nieobce są większości licealistów
  • Średni czas na upiększanie to 25,9 minut dziennie, największy odsetek badanych poświęca od 20 do 45 minut dziennie.
  • Zapytano również , co zdaniem licealistów oznacza „troska o ciało”:

Prezentacja ciała

Zabiegi higieniczne

Schludny wygląd, zdrowe odżywianie, sprawność fizyczna, pielęgnacja skóry, zabiegi.

slide21

Spędzanie czasu wolnego

  • Analizując formy spędzania czasu wolnego uczniów szkół podstawowych można wnioskować, iż nawyki dotyczące podstawowych potrzeb biologicznych człowieka, jakim jest ruch i odpoczynek nie zostały jeszcze ukształtowane.
  • W badaniach Magdaleny Boczkowskiej (2010) wyodrębniono nowe miejsca i formy spędzania wolnego czasu: Shopping/Plazing, Clubbing, Le parkour, Wirtualne społeczności, Photobloging. Przeprowadzone badania wskazują, że młodzież bezrefleksyjnie podąża za współczesną modą na det- rozrywkę.
slide22

Spędzanie czasu wolnego

  • Najpopularniejszym centrum handlowym wśród lubelskiej młodzieży jest „Lublin Plaza”.
  • Plaza jest nie tylko popularnym miejscem zakupów, ale również spotkań towarzyskich młodzieży= nowa forma aktywności- „plazing” czy „plazmania”; „dziećmi Plazy”.
slide23

Spędzanie czasu wolnego

  • Wirtualne społeczności- czyli aktywność internetowa lubelskiej młodzieży. Szczególnie daje się wyeksponować portal „Nasza-klasa”. Na pytanie o czynności wykonywane podczas korzystania z Internetu badani uczniowie tak odpowiadali: rozmowa na gadu-gadu, sprawdzenie poczty , wejście na naszą-klasę.
slide24

Spędzanie czasu wolnego

  • Le parkur- (fr. sztuka przemieszczania się) - pochodząca z Francji forma aktywności fizycznej. Rzesze młodzieży ćwiczą parkour pomimo braku warunków do uprawiania tego typu sportu.
slide25

Spędzanie czasu wolnego

Wnioski:

  • Badana młodzież najczęściej spędza czas wolny w pubach i centrach handlowych. Instytucje kultury stały się dla młodzieży mało atrakcyjne, uczniowie czują się nimi znudzeni, przez co poszukują nowych wrażeń
  • Niebezpieczne jest to, iż najczęściej clubbing wiąże się z piciem alkoholu
  • W toku przeprowadzonych badań wyłoniła się także grupa osób, która aktywnie uprawia sport (gra w piłkę, jeździ na rowerze, pływa, uprawia sztuki walki i ekstremalną formę le parkour). Nie jest ona zbyt liczna, jednak daje nadzieję na to, że nie tylko „plazing” i „clubbing” zajmuje lubelską młodzież w wolnym czasie. Młodzież.
  • Zjawisko Le parkour wydaje się bardzo niebezpieczne, gdyż takie wyczyny często kończą się tragicznie- groźnymi wypadkami, a nawet śmiercią (Magdalena Boczkowska 2010, s.60-65).
slide26

Spędzanie czasu wolnego

Ilona Gembalczyk

Czas wolny szóstoklasistów:

  • w sposób bierny (53,75 %): oglądanie telewizji (32,09 %) i gry komputerowe (13,43%);
  • na spotkaniach towarzyskich z kolegami i koleżankami (20,90% %), słuchając muzyki (18,66 %) i czytając książki (17,91 %);
  • w sposób aktywny (46,24 %), dominuje aktywność ruchowa (spacery, bieganie, gimnastyka, jazda na rowerze).
slide27

Spędzanie czasu wolnego

  • 42 % badanych spędza w sieci ponad 3 godziny dziennie.
  • mniej niż jedną godzinę na aktywność w sieci poświęca tylko 8 % badanych.
  • 26 % ankietowanych portal „Nasza-klasa” odwiedza do 5 razy dziennie, 24 % jeden raz dziennie, a 20 % badanych kilka razy w tygodniu. 14 % respondentów jest zalogowanych przez cały dzień i zagląda tam w wolnej chwili, a 12 % ponad 5 razy dziennie.
slide28

Spędzanie czasu wolnego

Ewa Adam, Zbigniew Tokarski, Małgorzata Wojciechowska:

  • Tylko 1 spośród 206 badanych gimnazjalistów nie ma w domu komputera
  • 4% ogląda TV powyżej 5h dziennie, 40%- minimum 2h.
  • Komputer-blisko 7% uczniów ponad 5h dziennie.
  • Łącznie blisko 24% dzieci spędza w towarzystwie mediów ponad 6h dziennie
  • 50% ponad 4h dziennie w pozycji siedzącej
  • W słuchawkach prawie 19% uczniów spędza codziennie kilka godzin (Maria Beczkiewicz).
slide29

Spędzanie czasu wolnego

Konrad Komorowski, Katarzyna Pietrzak, Jacek Gierus:

  • wzrost absencji szkolnej w wieku gimnazjalnym i licealnym wiąże się ze wzrostem nasilenia zjawiska ucieczek ze szkoły.
  • Powód: lęk przed formami sprawdzania wiedzy w szkole.
  • Młodzież gimnazjalna-nuda w szkole i niedostosowanie. Licealna-powody związane z indywidualizmem i afiliacją w grupie.
  • Ok. 2/3 osób z badanej próby informuje o ucieczce rodziców.
slide30

Edukacja seksualna

  • O potrzebie edukacji i wychowania w tym zakresie pisał już Jędrzej Śniadecki –traktując edukację seksualną jako element przygotowania do życia w społeczeństwie.
  • Edukacja seksualna nadal wpleciona jest i uwikłana w politykę oraz dyskurs publiczny i urzędowy wciąż stanowi w edukacji wielką nieobecną.
  • Przez studentów wskazywana jest jako obszar edukacji zdrowotnej przysparzający najwięcej trudności.
  • Symptomatycznym jest fakt, iż w 6 tomach analizowanych przez nas publikacji nie znalazły się artykuły prezentujące wyniki badań we wzmiankowanym zakresie. Jedyne badania dotyczą nawyków studentów w omawianej dziedzinie.
slide31

Edukacja seksualna

Stanisław Szczepański:

gimnazjaliści posiadają wysoki poziom kompetencji zdrowotnych w zakresie zagrożeń związanych z uprawianiem seksu, co nie ma nic wspólnego z edukacją seksualną

slide32

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

  • Stres-nieodłączny element życia człowieka, umożliwia rozwój.
  • Szkoła już dla uczniów szkoły podstawowej stanowi źródło głównych grup stresorów. Do stresorów dzieci zaliczają m.in.: niesprawiedliwą ocenę czy ośmieszenie, obawę o ocenę, wynik testu oraz lęk przed nauczycielem.
  • Niepokoi świadomość brutalizacji życia szkolnego i wzrost agresji fizycznej, psychicznej oraz społecznej uczniów wobec swoich kolegów. Uczniowie szkół średnich twierdzą, że choć zetknęli się agresją to mieli niewiele kontaktów z pedagogiem, podobnie nie uczestniczyli w programach profilaktycznych.
  • Jeżeli chodzi o młodzież ze szkół średnich - badania pokazują, że dużym problemem jest gelotofobia definiowana jako lęk przed wyśmianiem-problem Brak pozytywnych strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych przejawia się również w sięganiu przez młodzież gimnazjalną po środki przeciwbólowe, na przykład w sytuacji spadku nastroju (otrzymanie złej oceny), ogólnego rozbicia lub stwierdzenia: mam zły dzień.
  • Pojawiła się nowa kategoria metod radzenia sobie ze stresem, a mianowicie gra komputerowa i „gadu-gadu”.
slide33

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

Ilona Gembalczyk

Uczniowie szkoły podstawowej-najczęstsze sposoby radzenia sobie ze stresem:

  • 34,68% słuchanie muzyki ;
  • 15,02% aktywność ruchowa;
  • 12,13% rozmowy z bliskimi;
  • 12,13% gry komputerowe i rozmowa na „gadu-gadu” ;
slide34

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

Teresa Zubrzycka-Maciąg -gimnazjaliści:

  • co 5 uczeń nie lubi szkoły
  • 15% odczuwa lęk przed pójściem do szkoły
  • 30% uczniów czuje akceptację ze strony nauczycieli
  • Niemal wszyscy zetknęli się z aktami agresji w szkole 75% uczniów nie przypomina sobie zajęć profilaktycznych
  • 72% nigdy nie zetknęło się z pedagogiem
  • 4% miało z nim kontakt
  • Uczniowie marzą o normalności !!!
slide35

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

Mieczysław Radochoński

  • najwyższe odsetki gelotofobików odnotowuje się wśród uczniów III klasy gimnazjum i I liceum
  • U niektórych gelotofobia delikatnie zakłóca funkcjonowanie, u innych przybiera rozmiary paranoidalne-traktowana może być jako fobia społeczna (wg Titze).
  • Kliniczne objawy gelotofobii zaobserwowano u 8,27 % badanej rzeszowskiej młodzieży, co dziesiąty badany ma nieznacznie zaznaczoną gelotofobię.
slide36

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

  • Monika Klonowska dowodzi, że trening w zakresie wystąpień publicznych umiejętność prezentacji, wypowiadania się na forum - obniża lęk społeczny.
  • Dla 80% licealistów głównym źródłem stresu jest szkoła-badania Joanny Różańskiej-Kowal- głównie sprawdziany i odpowiedzi przy całej klasie- uważa się to za sytuację normalną w szkole.
slide37

Wybrane zagadnienia zdrowia psychicznego:

  • Izabela M. Łukasik :

konieczność uświadamiania młodzież co do konsekwencji przyjmowania środków przeciwbólowych, wyposażenia ich w arsenał metod alternatywnych, strategie radzenia sobie w sytuacjach trudnych.

  • Anna Witek:

ponad połowa gimnazjalistów często korzysta z leków bez recepty- co czwarty raz w miesiącu, niektórzy raz w tygodniu.

Traktują je jako sposób radzenia sobie z bólem, także na ból wywołany lekami negatywnymi emocjami-wystąpienie przed klasą, zła ocena.

  • Nie zwraca się ponadto w polskiej szkole uwagi na higienę umysłu.
  • Lekceważy się zasady higienicznego trybu życia w obszarze wysiłku umysłowego niska wiedza nawet w sferze deklaracji
  • Nauczyciele nie wiedzą sami ale i nie rozumieją tego, co w podręcznikach na ten temat napisano
slide38

poczucie tożsamości i własnej wartości

  • Nie możemy wyeliminować zagrożeń współczesnego świata, ale możemy poprzez działania edukacyjne rozwijać zasoby osobiste dzieci i młodzieży
  • Poczucie własnej wartości traktowane jest jako jeden z zasobów osobistych ważnych dla młodego człowieka. Niskie poczucie własnej wartości częściej łączy się z możliwościami ulegania zagrożeniom zdrowotnym.
  • Współczesna szkoła nie poświęca zbyt dużo czasu na kształtowanie zasobów osobistych swoich uczniów. jeżeli zadbamy o wyposażenie młodego człowieka w wachlarz niezbędnych umiejętności, wówczas stwarzamy mu szanse na wzmacnianie wiary we własne możliwości.
slide39

poczucie tożsamości i własnej wartości

Rekomendacje dla pracy dydaktyczno- wychowawczej w szkole:

  • Akceptować wychowanków takimi jakimi są, stworzyć taką atmosferę, w której będą czuć się dobrze, utwierdzać ich w przekonaniu o własnej wartości, wskazywać cechy nad którymi powinni pracować;
  • Prowadzić rozmowy z uczniami, aby pomóc im w samopoznaniu, dodać odwagi, zachęcić do wysiłku i pokonywania trudności;
  • Wnikliwie kontrolować oraz regulować układ stosunków interpersonalnych w grupie, dążąc do tego aby w klasie było jak najmniej uczniów izolowanych i odrzuconych;
  • Włączać dzieci i młodzież do współpracy i współdziałania, co może zmieniać układ stosunków interpersonalnych, a także nastawienie uczniów samych do siebie;
  • Tak organizować życie szkolne, aby uczniowie mieli okazję wypróbowania swoich sił w różnych dziedzinach, uzyskania pozytywnych efektów i refleksji nad sobą;
  • Przejawiać demokratyczny styl kierowania grupą.
slide40

poczucie tożsamości i własnej wartości

Lilianna Klimek i Marzena Okrasa:

  • Uczniowie uczestniczący w badaniach najkorzystniej oceniają się w zakresie Ja w towarzystwie, nieco niższe jest poczucie własnej wartości badanych uczniów w wymiarze Ja osobistego, jeszcze niższe wyniki odnotowano w wymiarze Ja w szkole. Natomiast najniższe poczucie własnej wartości wystąpiło u badanych w zakresie Ja w rodzinie (walka o swoją tożsamość i niezależność może rodzić konflikty w rodzinie).
  • W świetle uzyskanych danych dziewczęta charakteryzują się wyższym globalnym poziomem poczucia własnej wartości, a także przejawiają istotnie wyższe poczucie wartości w zakresie Ja w rodzinie i Ja w szkole, a nieco wyższe w wymiarze Ja towarzyskiego. Ja osobiste nie różnicuje badanych dziewcząt i chłopców.
slide41

umiejętności życiowe

  • Koszty braku zainteresowania kształceniem kompetencji społecznych u dzieci są bardzo wysokie: agresja i akty przemocy, samobójstwa, przedwczesne ciąże, narkomania, objawy depresji, nadużywanie leków przeciwbólowych. Wiele dzieci, osiąga słabe wyniki w nauce, niewspółmierne do posiadanego ilorazu inteligencji. Nie umieją one zapanować nad emocjami, co nie pozwala im się skupić, działać racjonalnie i podejmować właściwe decyzje.
  • Badania M. Łukawskiej pokazują, że szkoła jest najbardziej optymalnym miejscem, w którym działalność profilaktyczną można skutecznie wykorzystać i poddać weryfikacji.
slide42

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

  • Eksperymentowanie młodych ludzi z alkoholem czy papierosami w większości przypadków ma charakter przejściowy. Jednak te pierwsze próby mogą powodować liczne szkody społeczne i zdrowotne u dorastających osób, tym samy nie można przechodzić obok nich obojętnie.
  • Inicjacja alkoholowa ma miejsce już w szkole podstawowej. Jest to niepokojący fakt, biorąc pod uwagę wiek respondentów. Wzrasta, bowiem w dalszym ciągu liczba nastolatków pijących regularnie, jak i okazjonalnie.
  • Analizowane wyniki badań pokazują, że jeżeli chodzi o palenie papierosów, to jest to marginalny problem w szkole podstawowej. Sytuacja ulega zmianie już na poziomie gimnazjum.
slide43

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

  • Koszty braku zainteresowania kształceniem kompetencji społecznych u dzieci są bardzo wysokie: agresja i akty przemocy, samobójstwa, przedwczesne ciąże, narkomania, objawy depresji, nadużywanie leków przeciwbólowych. Wiele dzieci, osiąga słabe wyniki w nauce, niewspółmierne do posiadanego ilorazu inteligencji. Nie umieją one zapanować nad emocjami, co nie pozwala im się skupić, działać racjonalnie i podejmować właściwe decyzje.
  • Badania pokazują, że szkoła jest najbardziej optymalnym miejscem, w którym działalność profilaktyczną można skutecznie wykorzystać i poddać weryfikacji.
slide44

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

Ilona Gembalczyk

alkohol:

  • 15 % uczniów ostatniej klasy szkoły podstawowej spożywało już alkohol.
  • 10,41 % szóstoklasistów wzięłoby proponowany środek, ponieważ nie wiedzą jak odmówić;
  • 18 % badanych, deklaruje potencjalną chęć spróbowania.

Tytoń

  • 7 uczniów (4 %) przyznało, że już paliło.
slide45

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

Maria Chodkowska, Zdzisław Kazanowski:

Biorąc pod uwagę normy prawne regulujące dostępność alkoholu i innych używek-droga i dostęp do nich dla gimnazjalistów i większości licealistów powinna być zamknięta.

  • ponad 70% badanych w tym wieku miało dostęp do alkoholu, 33% do papierosów.
  • 36% badanych przeszło alkoholową inicjację poniżej 13 roku życia, nikotynową-48,57%
slide46

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

Używki a stosunki koleżeńskie

  • Zdaniem 46% gimnazjalistów i 62% licealistów alkohol ułatwia nawiązywanie kontaktów koleżeńskich, papierosom przypisali tę samą wartość uczniowie badani w następujących proporcjach: 12% uczniów gimnazjum i 16%-liceum.
slide47

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

Danuta Osik- Chudowolska

I i III klasy gimnazjum:

  • Co drugi badany zapalił już pierwszego papierosa, ale nie robi tego codziennie.
  • W klasie III uczniowie dwukrotnie częściej spożywają piwo. Głównym motywem sięgania po alkohol jest ciekawość. Uczniowie klasy I nie wiedza, gdzie i od kogo mogliby kupić narkotyki, w klasie III są zdecydowani bogatsi w wyżej wspomnianą wiedzę.
slide48

Zapobieganie zachowaniom ryzykownym dla zdrowia własnego i innych ludzi- używaniu substancji psychoaktywnych

Katarzyna Kocka, Hanna Kochaniuk, Małgorzata Tarka

i Agnieszka Bartoszek:

  • Dla 25% badanych gimnazjalistów głównym źródłem wiedzy nt. profilaktyki i uzależnień są: szkoła i mass media.
  • Programy profilaktyczne w szkołach badanych osób są realizowane głównie przez wychowawcę, 38,3% biologa i pedagoga (16%), psychologa 12,9% oraz pielęgniarkę 7,3%.
  • 79,1% badanych aktywnie uczestniczy w programach.
  • Programy dotyczą, zdaniem 43,3% uczniów wiedzy teoretycznej, 35,8%- świadomego i umiejętnego odmawiania, 20,7% umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych
  • 72,2% badanych twierdzi, że szkoła oferuje zbyt małą ilość tego typu zajęć
slide49

Przeciwdziałanie przemocy i agresji

  • Problem agresji wśród uczniów stał się w ostatnich latach tematem wielu konferencji, sympozjów, a także badań naukowych. Jest on zgłaszany przez dyrektorów placówek oświatowych i nauczycieli, jak również stanowi dylemat dla rodziców posyłających swe dzieci do szkoły.
  • Z perspektywy szkoły ważna jest odpowiedź na pytanie:

jakie są źródła agresji oraz jak niwelować agresję, zwłaszcza w środowiskach skonfliktowanych?

slide50

Przeciwdziałanie przemocy i agresji

  • Zjawisko nasilającej się agresji w społeczeństwie, motywuje do tworzenia programów, będących propozycją radzenia sobie z tym zjawiskiem.

Przykłady:

  • rządowy program „Zero tolerancji dla przemocy w szkole” z 2006 roku,
  • kierowane głównie do szkół kampanie społeczne „Szkoła bez przemocy”, „Stop przemocy”, „Stop cyberprzemocy” i in.
  • Kolejną propozycje stanowi Trening Zastępowania Agresji. Jest to program wielostronnej interwencji skierowanej na zmianę zachowania agresywnego złożonym z trzech komponentów:

Komponent behawioralny (trening umiejętności społecznych)

Komponent emocjonalny (trening kontroli złości)

Komponent poznawczy (trening wnioskowania moralnego)

  • Może to być metoda, od której szkoła może zapoczątkować integrację trzech środowisk: nauczyciele-uczniowie- rodzice.
slide51

Przeciwdziałanie przemocy i agresji

Anna Czuwara

  • systematyczny wzrost zachowań agresywnych i przestępczych wśród młodzieży polskiej w ostatnich latach;
  • tendencja ta ma charakter globalny, podobnie jak obniżanie się wieku zachowań przestępczych;
  • uczniowie, którzy potrafią współdziałać, wykazują także niższy poziom agresji, natomiast ci, którzy rywalizują, jednocześnie są bardziej agresywni.
  • z wiekiem, wraz z podejmowaniem ról i odpowiedzialnych zadań, spada zarówno liczba problemów, jak i liczba zachowań antyspołecznych
slide52

Przeciwdziałanie przemocy i agresji

Mieczysław Radochoński

podkreśla pilną potrzebę opracowania norm służących odróżnianiu patologicznych zachowań w grupie adolescentów od normatywnych

  • Antyspołeczność młodzieńcza-brak respektu dla norm społecznych
  • Występowanie cech psychopatycznych w gimnazjach:

U 2,68% uczniów dostrzeżono wyraźne cechy psychopatyczne, na które składają się impulsywność, brak planów, manipulacja, arogancja oraz zachowania antyspołeczne i defekt emocjonalny.

  • Najbardziej obserwowalne jest to zjawisko w klasach III gimnazjów. W każdym przedziale wiekowym najwyższe wskaźniki obserwuje się w zakresie impulsywności oraz braku planów.