c va zeh rlenmeler n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
CİVA ZEHİRLENMELERİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
CİVA ZEHİRLENMELERİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 55

CİVA ZEHİRLENMELERİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 962 Views
  • Uploaded on

CİVA ZEHİRLENMELERİ. Hayriye Ecem Yelkenci Burcu Çalışkan Zeynep Korkut Gülşah Çelikgür. CİVA. Oda sıcaklığında sıvı olan tek metal Kolayca buharlaşabilir Yer kabuğunda bulunan temel elementlerden biri

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'CİVA ZEHİRLENMELERİ' - loe


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
c va zeh rlenmeler

CİVA ZEHİRLENMELERİ

Hayriye Ecem Yelkenci

Burcu Çalışkan

Zeynep Korkut

Gülşah Çelikgür

slide2
CİVA

Oda sıcaklığında sıvı olan tek metal

Kolayca buharlaşabilir

Yer kabuğunda bulunan temel elementlerden biri

Doğal dağılımla sürekli serbest hale geçtiği için tüm canlılarda iz halinde bulunur.

c va formlari
CİVA FORMLARI

Elementel Civa( Metalik civa)

İnorganik civa

Organik civa

metalik civa
Metalik Civa

Elementel haldeki civadır

Oda ısısında buharlaşır

Özellikle termometrelerde kullanılır

norganik civa
İnorganik Civa

Civanın karbon dışındaki elementlerle yaptığı bileşiklerdir

Oksidasyon ile üç formda bulunur

Metalik civa

Merkürik civa

Merküroz İyonlar

organik civa
Organik Civa

Civanın karbon atomu ile yaptığı bileşiklerdir

Bazı örnekler: metil merkür, tiyomersal

kullan m alanlar
Kullanım alanları

Civa formları endüstride 300 den fazla değişik şekilde kullanılmaktadır:

- Klor alkali ve kağıt endüstrisi

- Elektrik cihazları

- Boyalar

- Fungusit

- Amalgam yapımı

- Tıpta antiseptik, diüretik ve antisifilitik vb.

toks k m ktar
TOKSİK MİKTAR

Metalik civa buharının yaşam tehdidi oluşturan miktarıı 10 mg/m3

Civa klorür en toksik inorganik civa bileşiklerindendir. Ağız yoluyla alındığında 0.5-2 g ı öldürücü

Organik civanın öldürücü miktarı 10-60 mg/kg

Kronik olarak 10 mikrogram/kg/gün alındığında sinir sistemi ve üreme sistemi üzerinde toksiktir.

c va zeh rlenmeler1
CİVA ZEHİRLENMELERİ

Elementel civa zehirlenmeleri:

-Havadaki tanecik miktarının 10 mg/m3 ün üzerinde olması sağlık için tehdit unsurudur.

-Elementel civa buharı akciğerden hızla emilerek merkezi sinir sistemine dağılabilir.

-Bunun yanında da deriden de emilebilir.

slide11
Yüksek düzeyde civa;

Sinir sistemi

Cilt

Solunum sistemi

Kardiyovasküler sistemde bulgulara neden olabilir.

BELİRTİLERİ:

-Öksürük, Ateş, Halsizlik, Halüsinasyon, Nörolojik bulgular,Ellerde ve ayaklarda eritem ve soyulma,karın ağrısı, kas krampları,ishal ve metalik tat hissi.

slide12
İnorganik civa zehirlenmeleri:

Hg2Cl2 ve HgCl2 gibi civa tuzları sanayide kullanılmaktadır. HgCl2 daha toksiktir.

Akut ölümcül oral civa klorür dozu yaklaşık 1-4 gr dır.

Etkileri:

-Gastrointestinal sistem

-Ciddi renal hasar

-Civa tuzları kan beyin bariyerini kolayca geçememesine rağmen sürekli veya ağır etkilenim olmaksızın nörolojik hasara yol açabilir.

slide13
Organik civa zehirlenmeleri:

En tehlikeli civa bileşiği dimetil civadır.Birkaç mikrolitresi deriye yada lateks eldivene bile yayılsa ölüme yol açabilir.Plasentaya ve anne sütüne geçebilir.

Etkileri:

- Ağır parestezi

- Ataksi

- Görme alanı daralması

- İşitme kaybı

- Körlük

- Koma

m namata felaket
MİNAMATA FELAKETİ

Organik cıvanın nörotoksik etkileri 1866 yılından bu yana bildirilmekle birlikte bu konudaki bilgiler epidemik zehirlenmeler sonucu daha çok ortaya konmuştur.

Bu salgın zehirlenmenin en önemlisi Minamata-Japonya’da 1953 yılında yaşanmıştır.

slide16

Minamata kentinin sakinleri, başta evde besledikleri kediler olmak üzere kasabadaki hayvanlarda anormal davranışlar gözlemlediler. Kedi türünden hayvanlar aniden sarsıntılar geçiriyor, bazen de denize atlayarak bir tabiri caizse intihar ediyorlardı. Kasaba halkı kedilerde görülen bu rahatsızlığa "kedileri dans ettiren hastalık " adını taktı.

1956 yılında, Minamata hastalığı olarak tarihe geçecek rahatsızlığın ilk insan kurbanı teşhis edildi.

slide17

Minamata körfezinde özellikle körfezden düzenli olarak balık yiyenlerde hastalıklar ortaya çıkmıştır. Bu hastalığın ortaya çıkışı bölgeye kurulan fabrika ile eş zamanlı olmuştur

slide18

Üç yıl süren araştırmalar, kasaba halkına büyük iş imkânı sunan Chisso şirketinin Minamata Körfezini sanayi atıklarıyla kirlettiğini ortaya çıkardı.

  • Plastik üretimi yapan şirketin liman kentinin sularını kirletmesi sonucu büyük miktarda cıva ve diğer ağır metaller halkın ana gıdaları arasında yer alan balık ve kabuklu canlıları zehirlemişti.
slide19

Bu duruma metil cıvanın neden olduğu 1963 yılında gösterilmiş ve ancak 1968 yılında neden sonuç ilişkisi kabul edilerek üretim durdurulmuştur.

Araştırıcılar 64 tanesi prenatal(doğum öncesi ) olarak etkilenmiş yaklaşık 2000 kurban belirlemişlerdir.

slide20

Hastalığın Semptomları

  • Sarsılmalar
  • Konuşma bozukluğu
  • Hareket kabiliyetinde azalma
  • Kontrol edilemeyen kol-bacak hareketleri
slide21

Genelde doğumda normal görünen etkilenmiş bebeklerin hiçbiri,

  • üç yaşından önce emeklememiş
  • ayağa kalkmamış
  • yürümemişti
slide22

Minamata bölgesinde yaşayan çocukların 13-16 yaşlarındaki değerlendirmelerinde de kontrol grubuna göre

  • IQ düşüklüğü
  • Duyusal bozukluklar ve
  • Konuşma bozuklukları

daha çok bildirilmiştir

slide23

Bu dönemde cıva zehirlenmesinden şüphelenilmediği için kan veya saç örneği alınmamıştır. Fakat bir Japon geleneği olarak bebeklerin düşen göbek kordonları aileler tarafından saklanmıştır.

Bu dokularda yapılan analizlerde özellikle 1950-1965 yılları arasında doğan bebeklerde cıva düzeyinin en yüksek olduğu saptanmıştır.

tar msal sava la lar
Tarımsal Savaş İlaçları

1950-1960 yılları arasında İsveç'de bazı kara ve su kuşu türlerinin azaldığı veya kısa zamanda yok oldukları tesbit edilmiştir.

ÖIü veya hasta olarak bulunmuş kuşIarın çeşitli iç organIarında yüksek düzeyIerde civa bulunması sonucu bu hayvanların civa zehirlenmesiyle karşı karşıya oldukları anlaşılmıştır.

slide25

Araştırmalar sonucunda kuş türlerinde ölümlere yol açan nedenlerin başında, İsveç'de 1940 yılından itibaren kullanılmaya başlanan metil civa ile hazırlanan tarımsal savaş ilacının büyük rol oynadığı ortaya çıkmıştır.

Bu vakada fungusidlerin suya karıştığı,suda yaşayan canlıların vücutlarındaki civa düzeyinin artış gösterdiği ve bu canlılarla beslenen kuşların öldüğü anlaşılmıştır.

slide26

Kara kesiminde ortaya çıkan fungusidten kaynaklanan civa kirliliklerinin büyük bir bölümü

  • Yağmur
  • Rüzgar
  • Erozyon
  • Sel

gibi doğal olaylarla, zamanla dere yatakları, göller ve denizlerde birikmektedir.

slide27

1966 yılından itibaren organik civa bileşikleriyle hazırlanan tarımsal Savaş ilaçlarının İsveçte fungusid olarak kullanılması yasaklandığı halde, günümüzde aynı tür bileşiklerle hazırlanan ilaçlar Amerika Birleşik Devletlerinde İsveçten 200 kez daha fazla kullanılmakta, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede en çok tüketilen tarımsal savaş ilaçlarının arasında yer almaktadır.

slide28

SUNGUR tarafından 1973 yılında ülkemizde yapılan bir araştırmada Karadeniz ve Sakarya Nehrinden avlanan balıklarda civa kirlilik düzeyi incelenmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarına göre; Karadenizde avlanan kefal, istavrit, kılıç ve minekop balıklarına ait taze nümuneler % 37 oranında civa ile kirlenmiş ve bunların % 12.7'- sinde 1.2 p.p.m. den daha fazla düzeylerde organik civa bulunmuştur.Sakarya Nehrinden sağlanan 50 adet yayın balığı nümunelerindeki kirlenme oranı ve düzeyi ise Karadenizden sağlanan balıklara ait değerlerden daha yüksek bulunmuştur.

slide29
** Civa işletmelerinde civanın saflaştırılması sırasında iş yeri ortamına yayılan civa buharının solunması sonucunda meydana gelen meslek hastalıklarının adli tıp yönünden değerlendirilmesi
slide30
Çeşitli sanayi dallarında civaya olan ihtiyacın artması ile dünyada civa üretimi artmıştır.
  • Çeşitli meslek dallarında civa kullanılmaktadır:
    • Fotoğrafçılık
    • Aynacılık
    • Kuyumculuk
    • Dişçilik
    • Termometre yapımı
    • Civa buhar lambaları
slide31
Buharlaşan civanın solunması neticesinde merküralizm denilen kronik civa zehirlenmesi belirti ve bulguları ortaya çıkar.
slide32
Dava:
  • Sarayönü civa işletmesinde izabehane bölümünde çalışan işçiler
  • Şikayetleri:
    • Nefes darlığı
    • Unutkanlık
    • Ağzıda metalik tat
    • Ellerde titreme
slide33
Cinsiyet:Erkek (16 hasta)
  • Yaş dağılımı: 40 yaş üstü
  • Çalışma süresi:10 yıl üstü
  • Yapılan tetkikler, akciğer grafileri, idrarda civa ölçümlerinin sonucunda yarıdan fazla hastada pozitif sonuç alınmıştır
slide34
Davanın sonucunda 16 hastanın 11 i meslek hastalığı olarak kabul edilmiş ve bunlardan 4 ü meslek gücünde azalma olarak karara geçmiştir.
  • 10 yılın üzerinde çalışıyor olmaları, düşük doz civa buharından yavaş yavaş etkilenerek şikayetlerin uzun sürede ortaya çktığını gösterir.
alt n madencili inde civa kirlili i

Altın madenciliğinde civa kirliliği

Şuanda küçük ölçekli altın üreticileri birleştirme amaçlı kullanımın bir sonucu olarak çevreye önemli miktarda civa bırakmaktadır.

İyileştirilen bir ton altın başına yaklaşık iki ton civa kullanılmasını gerektirmektedir.

Küçük ölçekli altın üreticileri her yıl binlerce ton altın ürettiklerinden dolayı civa bırakılmasıyla olan çevre kirliliği birçok ülkede ana endişe kaynağıdır.

slide36

Mindanao adasında ticari madencilerin altın oluşuklarını keşfetmesi,Diwalwal madencilik topluluğunun oluşmasına yol açmıştır. 1980 lerde madencilik etkinliğinin bir çok kısmı top v eçubuk değirmenlerde civa ve altın cevherinin birleştirilmesini içermekteydi ve her yıl yaklaşık 50 ton civanın bölgesel nehir sistemine boşaltıldığı tahmin edilmekteydi.

  • Mindanaoda resmi olmayan altın madenciliği sektöründe uygun teknolojinin ve doğru sağlık ve güvenlik işlemlerinin olmaması, civanın kirlettiği nehir sularıya sulanan pirinç tarlalarının yanında nehir sistemlerinin civa ile kirlenmesine ve şiddetli çevresel bozulmalara neden olmuştur.
slide37

Yöre insanlarında açıklanmayan cilt hastalığı ve önemli miktarda öküzün ölümüyle birlikte 1980 lerden 1990 lara kadar pirinç rekoltesinde yüzde 50 lik düşme diwalwal madencilik merkezindeki civa kirliliğine bağlanmıştır.

  • Pirinç tarlalarından alınan toprak örneklerindeki civa, kilo başına 24 mg ortalamaya ve 94 mg azami değer ulaşmıştır.
slide39
Çocuklar genellikle kaza sonucu civaya maruz kaldıklarında kaşıntılı döküntüler ve yanma hissi, aritmi, hipertansiyon gibi kardiyolojik etkileri ve konvülziyondan kişilik değişikliklerine kadar değişen nöropsikiyatrik bulgular gösterebilir .
  • Bu vaka, kan basıncı yüksekliği ve taşikardisi olan ve çocuklarda bir çok hastalığın klinik bulgularını taklit edebilen nadir olarak karşılaşılan bir civa zehirlenmesi vakasıdır.
slide40
Hasta: 5 yaşında kız çocuğu
  • Şikayetleri:
    • Vücutta döküntü
    • Ateş
    • Yaygın kas ağrısı
    • Sinirlilik
    • Uykusuzluk
slide41
Hastanın şikayetleri polikliniğe başvurulmadan 40 gün önce başlamıştır.İlk başlarda boğaz ağrısı ile başlayıp bunu kas ağrıları izlemiştir.
  • Poliklinikten önce başvurulan sağlık kurumunda üst solunum yolu enfeksiyonu tanısı konulmuş ve antibiyotik ve parasetamol verilmiştir.
  • Hasta ilaçları kullanmış fakat şikayetlerinde azalma görülmemiştir.
slide42
Kan basıncı yüksekliği, eritemli cilt döküntüsü ve nöropsikiyatrik bulguların birlikteliği nedeni ile ağır metal zehirlenmesi yönünden tekrarlanan öyküsünde civaya maruz kaldığı öğrenildi.
  • Hastanın kardeşinin iki ay önce okul kimya laboratuarından getirdiği civa ile iki gün boyunca oynadığı öğrenildi.
slide43
Gönderilen serum ve idrar civa düzeylerinin yüksek olması ,saç civa düzeyinin normal olması nedeniyle akut civa zehirlenmesi tanısı konuldu.
  • Çocuklarda ilaç veya toksik maddeye maruz kalma sonucu gelişen kan basıncı yüksekliğininçok nadir olduğu bilinmesine karşın, öykü derinleştirilerek hastada civa zehirlenmesi tanısına ulaşıldı.
slide44
Civa zehirlenmesi olan vakalarda unutkanlık, uykusuzluk, sinirlilik gibi nöropsikiyatrik bulgular ile birlikte konvülsiyon olması merkezi sinir sistemi tutulumu olduğunu gösterir.
  • Hastada görülen nöropsikiyatrik semptomlar iyileşme sürecinde en son düzelen bulgular.
slide45
Çocukların civa ile karşılaşması en çok kazalar sonucunda olmaktadır. Çocukların zamanlarını geçirdikleri ev ve okullarında civa içeren aletlerden uzak tutulması gerekir.
  • Amerikan Pediatri Akademisi 2001’de çocuk hekimlerine civa içeren aletleri kullanmamalarını tavsiye etmiştir.
irak ta met l c va zeh rlenmes

IRAK’TA METİL CİVA ZEHİRLENMESİ

Eylül 1971’ de 90. ton çekirdek tohumu Irak’ın Basra Limanına getirildi.

Bozulmaya karşı metil-civa ile işlenen Amerikan arpası ve Meksika buğdayı, üzerlerinde ki ölümcül maddeleri belirtmek için parlak pembe renk ile işaretlenmiş ve çuvalların üzerlerine uyarı yazıları basılmıştı -fakat sadece İngilizce ve İspanyolca olarak.

slide47

Çiftçilere dağıtılmadan önce çalınan çuvallar açlıkla mücadele eden halka yemek olarak satılmıştı.

Irak hükümeti ihmalinden utanmış olmalı ki olayı örtbas etmeye çalışmış fakat olaydan 2 yıl sonra Amerikalı bir gazeteci tarafından hastane kayıtlarındaki 6.530 civa zehirlenmesi vakası ile ortaya yeniden çıkarılmıştı

slide48

Yetkililer sadece 459 kişinin öldüğünü söylese de 6000 ölü ve 100.000 den fazla kalıcı körlük, sağırlık ve beyin hasarı vakası olduğu tahmin ediliyor.

amalgam dolgular
AMALGAM DOLGULAR

Amalgam dolguların plazma ve tükürük civa konsantrasyonları üzerine etkileri araştırılmıştır.

Arastırmaya yasları 20-32 arasında degisen, agzında amalgam dolgusu olan 33,amalgam dolgusuolmayan 15 olmaküzeretoplam 48 bireykatılmıştır.

slide50

Çalısmaya katılan tüm bireylerden kan ve uyarılmamıs tükürük örnekleri alınmıştır.

Plazma ve tükürükteki civa düzeyleri, atomik absorpsiyon spektrometre ve hidrür sistemi kullanılarak tespit edilmiştir.

Amalgam dolgulu bireylerde P-Hg (plazmada civa)düzeylerinin, amalgam dolgusu olmayan bireylere göre anlamlı bir sekilde daha yüksek oldugu belirlenmiştir.

slide51

Amalgam dolgulu bireylerde T-Hg (tükürükte civa) düzeylerinin, amalgam dolgusu olmayan bireylere göre daha yüksek oldugu belirlenmiştir.

a ilarda c va ot zm
AŞILARDA CİVA-OTİZM

Bazı aşıların içinde bulunan cıvanın (timerosal) otizme neden olup olmadığı tıp dünyasında önemli bir tartışma konusudur.

1990 yılardan itibaren çocuklarda görülen nörolojik gelişim ve davranış bozukluklarında müthiş bir artış olmuştur.

Otizmdeki bu artışın sebebinin bazı aşılarda bulunan timerosal adlı cıva bileşiğinden olduğu ileri sürüldü.

slide53

1980’li yılların ortalarında sadece karma (difteri-tetanoz-boğmaca), çocuk felci ve kızamık aşıları uygulanıyordu ve bunlardan sadece karma aşı cıva (timerosal) içeriyordu.

İki yaşına kadar 4 kere aşılanan çocuk ortalama (4x25)= 100 μg timerosal alıyordu.

slide54

ABD’de cıva kademeli olarak aşılardan çıkartıldı.

Aşılardan civanın çıkartılması sonucu otizmin azaldığı görülmüştür.

d nled n z n te ekk rler
DİNLEDİĞİNİZ

İÇİN

TEŞEKKÜRLER