college 10 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
College 10 PowerPoint Presentation
Download Presentation
College 10

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 28

College 10 - PowerPoint PPT Presentation


  • 1257 Views
  • Uploaded on

College 10. Taalcontact: Nederlands van Turken en Marokkanen. Overzicht . Achtergrond Turken en Marokkanen in Nederland Taalachtergrond Marokkanen Taalachtergrond Turken Het Nederlands van Marokkanen Eerste generatie Tweede generatie Het Nederlands van Turken Eerste generatie

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'College 10' - liam


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
college 10

College 10

Taalcontact: Nederlands van Turken en Marokkanen

overzicht
Overzicht
  • Achtergrond Turken en Marokkanen in Nederland
  • Taalachtergrond Marokkanen
  • Taalachtergrond Turken
  • Het Nederlands van Marokkanen
    • Eerste generatie
    • Tweede generatie
  • Het Nederlands van Turken
    • Eerste generatie
    • Tweede generatie
  • Het Marokkaans Nederlands als “algemeen allochtoons”
achtergrond
Achtergrond
  • Eind jaren vijftig/begin jaren zestig: tekort aan ongeschoold personeel in Nederlandse industrie
  • Gastarbeiders (mannen) uit Turkije en Marokko (en Joegoslavië, Griekenland, Spanje en Italië) naar Nederland
  • Recht om te blijven, familie na 2 jaar over laten komen
    • Met name veel Turken en Marokkanen maakten gebruik van dit recht
taalachtergrond marokkanen
Taalachtergrond Marokkanen

Marokko meertalig:

  • drie Berbertalen (40-45%)
    • Sousberber/Tachelhit, Atlasberber/Tamazight, Rifberber/Tarifit
  • Marokkaans-Arabisch (meerderheid)
  • Berber lage status
  • Arabisch dominante taal
  • Marokkaans-Arabisch als lingua franca
  • Cultuur- en schrijftaal: Frans en Standaardarabisch

In Nederland:

  • 60% Marokkanen spreekt Rifberber, 10% Sousberber, 30% Arabisch dialect
  • Tweede generatie Marokkanen spreken onderling Nederlands, Marokkaans alleen thuis en op vakantie in Marokko
taalachtergrond turken
Taalachtergrond Turken

Turkije:

  • Ook veel minderheidstalen (Koerdisch)
  • Consequente en succesvolle taalpolitiek na val Ottomaanse Rijk (o.l.v. Atatürk): taalzuivering, onderwijs
  • Vrijwel iedere Turk kan Standaardturks spreken

In Nederland:

  • Komst Turkse gastarbeiders: Turkstalige kranten
  • Taaltrots
  • Turken, ook 2e en 3e generatie spreken onderling Turks
taalachtergrond
Taalachtergrond
  • Houding Turken en Marokkanen t.o.v. hun moedertaal zeer verschillend

Resultaat in Nederland:

  • Marokkanen spreken Nederlands met Marokkaans accent
    • Identiteit ontleend aan eigen variant van het Nederlands
  • Turken spreken Turks en Nederlands naast elkaar en door elkaar (codewisseling)
    • Identiteit ontleend aan het Turks
het nederlands van marokkanen
Het Nederlands van Marokkanen
  • Marokkaans-Nederlands: twee verschillende moedertalen: Marokkaans-Arabisch en Berber
  • Invloed van beide talen op het Nederlands van Marokkanen toch goed vergelijkbaar, m.n. klank
    • Klanksysteem Berber grote invloed uitgeoefend op Marokkaans-Arabisch
het nederlands van marokkanen1
Het Nederlands van Marokkanen
  • Twee spreeksters eerste generatie
  • Nederlands van beide in stadium van fossilisatie (verandert nauwelijks meer)
het nederlands van marokkanen2
Het Nederlands van Marokkanen

Fonologie:

Medeklinkers

  • /s/  /sj/
    • Muisj, sjlapen
  • ‘Sjwa’ verkort uitgesproken in open lettergrepen (in Marokk. sjwa alleen in gesloten lettergrepen)
    • Gevallen  gvallen
  • Geen palatalisering van /j/ na /t/, maar /tsj/
    • Hondje, jongetje  hontsj, jongtsj
  • ng en nk-klank: bang  ban, drinken  drin/g/en (stemhebbend als in bingo) (in Marokk. bestaan deze klanken niet)

‘isj nie nodig’

‘blangrijk’

‘beetsje’

‘belan[g]rijk’

het nederlands van marokkanen3
Het Nederlands van Marokkanen
  • /z/ sterk stemhebbend
  • Velaire fricatieven /, /  uvulair // en klinken harder en scherper
    • Gezien  ggzzien
  • Regressieve stemassimilatie fricatieven:
    • Ik zie  /gzi/Nederlands: /ksi/
  • Tongpunt-r, sterk rollend
het nederlands van marokkanen4
Het Nederlands van Marokkanen

Klinkers:

  • Marokkaanse talen: 3 klinkers (a, i, u) + sjwa ()
  • Nederlands:
    • 7 ‘lange’, gespannen klinkers (a, e, i, o, , u, )
    • 6 ‘korte’ klinkers (, , , , , )
    • 3 tweeklanken (u, i, )
  • Marokkanen: geen onderscheid gespannen – ongespannen:
    • Hij ziet en hij zit zelfde uitspraak
    • Praten pr:ten
  • /u/  /o/ /o/  /ow/ /y/ = // = /o/ = /u/
    • Roept  rooptvogel  vouwgel (invloed Amsterdams?)boet, bot, boot en bout: uitspraakvarianten van zelfde klank
  • Tweeklanken: soms over twee lettergrepen verdeeld, sjwa ingevoegd
    • Huis  houwes
het nederlands van turken
Het Nederlands van Turken

Fonologie:

Vanuit Turks te verklaren:

  • /r/  /rz/
  • /k/  /kj/ (in sommige gevallen)
    • Ikj denkj
  • Lettergreepstructuur:
    • Opeenvolging medeklinkers:
      • klinker ingevoegd: fles  files
      • medeklinkers gescheiden door pauze: zoekt  zoek-t
  • Nederlands: <schr>  /sr/ Schreuder, schreeuwenTurks-Nederlands:  /s/
  • Geen sjwa in 1e lettergreep: gevonden givonden, gvonden
  • Palatalisering van /j/ na /t/: hondje hon[]e (als in Eng. show)

Verklaring vanuit moeilijkheid Nederlands (probleem voor sprekers van andere talen):

  • Tweeklanken: uil ouwel of ui
het nederlands van marokkanen en turken
Het Nederlands van Marokkanen en Turken

Woordvolgorde, syntaxis

  • Weglating lidwoorden
  • Overgeneralisatie de/die:
    • het de
    • dat  die
  • Bijvoeglijke naamwoorden vervoegd als de-woorden, eindigen op -e
    • Die kleine hondje
het nederlands van marokkanen en turken1
Het Nederlands van Marokkanen en Turken

Werkwoordsvormen:

  • Vervoegen moeilijk (Marokk. en Turks: rijk vervoegingssysteem!)
  • Veel infinitieven
    • Wat hij zoeken?
    • Hondje hij ook kijken
  • Soms hoog-frequente woorden wel vervoegd:
    • jongetje heb gevallen
    • hoe heet die
  • Turkse vrouw: meer vervoegingen, maar instabiel: gebruikt verschillende vormen naast elkaar
het nederlands van marokkanen en turken2
Het Nederlands van Marokkanen en Turken

Woordvolgorde:

  • Plaats van onderwerp en werkwoord t.o.v. elkaar
  • Nederlandse hoofdzin: werkwoord of hulpwerkwoord op 2e plaats:
    • Ik kwam gisteren te laat
    • Gisteren kwam ik te laat
    • Ik heb hem gisteren op school gezien
  • Bijzin: werkwoord achteraan
    • …, dat zij hun kinderen verwennen
  • Turkse en Marokkaanse: werkwoord vrijwel altijd achteraan:
    • Hondje hij ook kijken
het nederlands van marokkanen en turken3
Het Nederlands van Marokkanen en Turken
  • Subjectpronomen weggelaten (in moedertalen rijke inflectie werkwoord, pronomen overbodig)
    • Wat doet hij? wat doen?
    • Ze zoeken/hij zoekt de kikker  kikker zoeken
    • Hij heeft de kikker niet gevonden  niet gevonden kikker
  • Koppelwerkwoord weggelaten (net als in moedertalen):
    • Het hondje is er ook bij en hondje ook bij
  • Turkse woordvolgorde bezitsconstructies andersom:
    • Dat is de dochter van de tweede man van de grootmoeder van mijn echtgenote  die mijn vrouw oma andere man dochter
het nederlands van marokkanen en turken4
Het Nederlands van Marokkanen en Turken
  • 2e generatie:
  • In Nederland geboren
  • Voor schoolleeftijd uitsluitend Turks of Marokkaanse talen
  • Sinds school: Nederlands dominante taal
    • Spreken meestal vrijwel vloeiend Nederlands
  • Verschil met 1e generatie: minder variatie, systematischer in taalgewoonten
het nederlands van marokkanen5
Het Nederlands van Marokkanen
  • Veel onderlinge verschillen!
  • Marokkaanse dochters: enkele verschillen met standaardnederlands, minder duidelijk dan moeder
  • Turkse dochter: niet te onderscheiden van standaardnederlands
    • Wel vaak: codewisseling (Turks gemengd met Nederlands of andersom)
het nederlands van marokkanen6
Het Nederlands van Marokkanen

Fonologie:

  • Sjwa-reductie/deletie:
    • jongetje  jongtsj
    • gevangen  gvangen
    • Terecht  trecht
  • Harde g, zeer stemhebbende z
  • Regressieve stemassimilatie fricatieven
  • Uitspraak ij/ei: keurig als ij/ei (“bekakt”, geen Poldernederlands!)
  • Zeer rollende /r/
  • Verlenging beklemtoonde klinker: nadruk:
    • Geheimziiiiinnig (heel geheimzinnig)
    • Vroeoeoeoeoeger (heel lang geleden)
  • /s/  /sj/ /tj/  /tsj/ beetsje, datsje
  • Regionale kleuring: Amsterdams, Rotterdams, Nijmeegs (huig-r)
het nederlands van turken en marokkanen
Het Nederlands van Turken en Marokkanen

Syntactische variatie

  • Bepaald lidwoord: de is default
    • Dan is eh zitten we in de laatste jaar
  • Bijvoeglijke naamwoorden: -e (ingewikkeld, geen rol in betekenis, overbodig)
    • Als ik ooit met een Marokkaanse meisje ga trouwen
het nederlands van turken en marokkanen1
Het Nederlands van Turken en Marokkanen
  • Zelfstandig gebruikt het: valt vaak weg als
    • het niet als onderwerp aan het begin van de zin staat
      • In Turkije maakt niet uit
    • het lijdend voorwerp is
      • Marokkaanse of Turkse meisjes die begrijpen niet zo
    • het deel van een staande uitdrukking is
      • Nou, daar zijn wij dus helemaal niet mee eens
  • ‘er-zinnen’:
    • Ze komen minder in aanraking mee
    • Vooral als je niet mee opgegroeid bent
het nederlands van turken en marokkanen2
Het Nederlands van Turken en Marokkanen
  • Hulpwerkwoorden:
  • Doen op plekken waar niet in standaardnederlands:
    • Dan doe je al denken dat Lombok criminele wijk is enzo (Turkse jongen)
    • Eh, eh, zwemmen, en naar het strand, en dan hadden we deden we iedere keer uitgaan (Marokkaanse jongen)
  • Wederkerend voornaamwoord zich weggelaten:
    • Ehm, nee, meestal eh bemoeit de hele groep mee
het nederlands van marokkanen7
Het Nederlands van Marokkanen

Woordenschat:

  • Gebruik van Arabische woorden in Nederlandse gesprekken
  • Vaak symbolische betekenis
    • Inšallah ‘als Allah het wil’, “misschien”
    • Llah yehfed ‘Allah beware [ons]’, “niet te hopen”
  • Typisch Marokkaanse of Islamitische concepten
    • S-seddari ‘ligbank’
    • Hram ‘verboden’
    • Halal ‘toegestaan’
  • Gespreksmarkeringen
    • Structuur
    • Houding van de spreker
het nederlands van marokkanen8
Het Nederlands van Marokkanen

Gespreksmarkeringen:

  • Structuur
    • Wella ‘of?’ (aan einde van uiting): speker verwacht reactie
    • Waxxa: ‘ik heb het begrepen’
  • Houding van de spreker, aanspreekvormen
    • A sahb-i ‘mijn vriend’
    • We llah? ongeloof, teleurstelling
    • We llah kracht bijzetten aan mededeling
  • Begroetingen begin/einde interactie
    • B s-slama! ‘tot ziens!’
  • Scheldwoorden, krachttermen
    • Tezz ‘shit’
het nederlands van marokkanen9
Het Nederlands van Marokkanen

Farid: Temši[ga je] morgen uit wella [of]?

Younes: Ja we gaan wel.

Farid: We gaan naar Eindhoven.

Younes: Nee joh, ik ga, ik heb afgesproken toch in Groningen, jongen, naar Palace.

Farid: We llah[echt waar]? (Ongeloof en teleurstelling)

Younes: Ja.

Farid: Waxxa(oké)

Younes: Ja. Jij gaat toch ook mee?

Farid: Neeheeh.

Younes: Heb ik toch vorige week gezegd, jongen? ’laš a sahb-i [waarom vriend]?

Farid: Het is te ver. Ik heb geen zin daarin we llah [ik zweer het]!

allochtoons accent
“Allochtoons” accent
  • Nederlandse perceptie van één “allochtoons” accent: Turko-Marokkaans
    • Toen meest immigranten Indisch waren werd een Indisch accent geïmiteerd, toen het meest Surinamers waren was het m.n. de bilabiale /w/
  • Meest gebaseerd op Marokkaans
    • Marokkaans accent prominenter
    • Verschil in taalhouding Turken en Marokkanen
  • Marokkaanse jongeren wenden zelf naar believen een Marokkaans accent aan, of versterken het
  • Benadrukken gemeenschappelijke identiteit

Ali Osram (Gerard Egging): parodie op ‘Het Dorp’ van Wim Sonneveld, met Turko-Marokkaans accent

http://home.planet.nl/~holla066/temp/hetdorpremix2003.htm

bibliografie
Bibliografie
  • Abderrahman El-Aissati, Louis Boumans, Leonie Cornips, Margreet Dorleijn en Jacomine Nortier (2005). Turks- en Marokkaans-Nederlands. In: Nicoline van der Sijs (red., 2005). Wereld-nederlands. Oude en jonge variëteiten avn het Nederlands, pp. 149-185. Den Haag: Sdu Uitgevers.
  • Geluidsvoorbeelden Marokkaanse sprekers afkomstig van Jacomine Nortier en van televisieprogramma NCRV's Rondom Tien, uitzending donderdag 13 oktober 2005.