afstanden in het heelal n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Afstanden in het heelal PowerPoint Presentation
Download Presentation
Afstanden in het heelal

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 20

Afstanden in het heelal - PowerPoint PPT Presentation


  • 148 Views
  • Uploaded on

Afstanden in het heelal. En hoe ze te meten…. Marcel Haas, Sirenekamp 2004. Waarom?. Om dingen te leren over verschijnselen (denk aan GRB energie) Om de structuur van het heelal te leren kennen Om de ontwikkeling van het heelal beter te begrijpen

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Afstanden in het heelal' - lexine


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
afstanden in het heelal

Afstanden in het heelal

En hoe ze te meten…

Marcel Haas, Sirenekamp 2004

waarom
Waarom?
  • Om dingen te leren over verschijnselen

(denk aan GRB energie)

  • Om de structuur van het heelal te leren kennen
  • Om de ontwikkeling van het heelal beter te begrijpen

(ver weg kijken is naar het verleden kijken)

Om afstanden tot de verste objecten te kunnen bepalen, moet je eerst kleinere afstanden kunnen meten!

maten in het heelal
Maten in het heelal

Saai…

1 AE = 150 miljoen km  8 lichtminuten

1 lj  10 biljoen km (1016 m)

maten in het heelal1
Maten in het heelal

Saai…

1 AE = 150 miljoen km  8 lichtminuten

1 lj  10 biljoen km (1016 m)

Dichtstbijzijnde ster: 4.3 lj  270.000 AE

Dichtbij MWS: 2.9 Mlj (Andromeda)

Je begrijpt wel dat het handig is alles in centimeters uit te drukken…

het meten van afstanden
Het meten van afstanden

In het dagelijks leven

  • Vergelijking van groottes (schatting)
  • “Stapjes tellen” (iets preciezer)
  • Daadwerkelijk meten met meetinstrument, zoals geodriehoek of kilometerteller (nog preciezer)

Aardige methoden, maar in het heelal heb je er weinig aan…

de bepaling van de afstand tot nabije sterren1
De bepaling van de afstand tot nabije sterren

De parallax

Een ster met een parallax van 1 boogseconde staat per definitie op een afstand van 1 parsec.

1 pc = 3,26 lj = 3 x 1016 m

d(pc) = 1 / parallax(˝)

Lukt alleen voor heel nabije objecten…

hoe nu verder
Hoe nu verder?

Wanneer je de afstand tot bepaalde objecten weet, kun je op die afstanden zoeken naar de zogenaamde standaardkaarsen

hoe nu verder1
Hoe nu verder?

Wanneer je de afstand tot bepaalde objecten weet, kun je op die afstanden zoeken naar de zogenaamde standaardkaarsen

“Kosmische afstandsladder”

de volgende sport op de ladder
De volgende sport op de ladder

Veranderlijke sterren

Variabele sterren zijn sterren die periodiek van helderheid veranderen.

Er zijn dus een periodes en amplitudes aan toe te kennen.

variabelen als afstandsmeter
Variabelen als afstandsmeter

In 1912 ontdekt Henrietta Swan Leavitt dat voor bepaalde variabele sterren de lichtkracht en periode gerelateerd zijn!

Cepheiden en RR Lyrae sterren zijn daar de bekendste voorbeelden van.

cepheiden en rr lyrae sterren als afstandsmeter
Cepheiden en RR Lyrae sterren als afstandsmeter

Als je de periode van de ster meet, dan weet je ook zijn lichtkracht.

Als je dan ook de helderheid meet kun je bepalen hoe ver deze ster weg is.

de afstandsmodulus
De afstandsmodulus

Omgekeerde kwadraten wet

m - M = 5 log d(pc) – 5

M en m samen geven dus de afstand van het object!

nog hogere sporten op de ladder
Nog hogere sporten op de ladder
  • Type Ia Supernova-explosies

De afname in helderheid van dit type Supernovae is identiek. Opnieuw een relatie tussen de periode en de absolute helderheid!

nog hogere sporten op de ladder1
Nog hogere sporten op de ladder
  • Kosmologische roodverschuiving

Maakt gebruik van verwijderingssnelheid van verre objecten door de expansie van het heelal

nog hogere sporten op de ladder2
Nog hogere sporten op de ladder
  • Kosmologische roodverschuiving

Maakt gebruik van verwijderingssnelheid van verre objecten door de expansie van het heelal

Hubble’s law:

v = H0 d

H0 70 km/s/Mpc

enorme onzekerheden
Enorme onzekerheden

Onzekerheden in verschillende stappen werken door in de hele ladder!

Kleine onzekerheden in ieder stapje zorgen voor een relatief grote onzekerheid in afstandsbepaling op de grootste schalen!

Belangrijk gebied van moderne sterrenkunde…

en nu wij
En nu wij…
  • Parallax: te kort in Frankrijk…
  • Roodverschuiving: vergt een spectroscoop
en nu wij1
En nu wij…
  • Parallax: te kort in Frankrijk…
  • Roodverschuiving: vergt een spectroscoop

Maar….

(kort periodieke, onderscheidbare)

Variabele sterren zijn meetbaar!!!

(met een CCD-camera en een 60 cm telescoop)