slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ÇEVİRİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
ÇEVİRİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 24

ÇEVİRİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 399 Views
  • Uploaded on

ÇEVİRİ. Hazırlayan : Ömer GÖKÇAYIR 20125003 Danışman : Yrd.Doç.Dr. Murat TEZER. ÇEVİRİ. Geçmişi yüz yıllar öncesine dayanan çeviri etkinliği çevirinin öğretilebilir bir beceri olarak kabul edilmesiyle birlikte akademik bir nitelik kazanmıştır.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ÇEVİRİ' - latona


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1
ÇEVİRİ

Hazırlayan :

Ömer GÖKÇAYIR

20125003

Danışman :

Yrd.Doç.Dr. Murat TEZER

slide2
ÇEVİRİ

Geçmişi yüz yıllar öncesine dayanan çeviri etkinliği çevirinin öğretilebilir bir beceri olarak kabul edilmesiyle birlikte akademik bir nitelik kazanmıştır.

Akademik anlamda çeviri eğitimine başlanması ise, hem dünyada hem Türkiye’de yeni bir gelişmedir.

slide3
Türkiye’de kurumsal anlamda çeviri eğitimi 1983-84 eğitim-öğretim yılında Boğaziçi ve Hacettepe üniversitelerinin İngilizce Mütercim–Tercümanlık bölümlerinin açılmasıyla başlamıştır.
akademik eviri e itiminde hedef ve ama lar
Akademik Çeviri Eğitiminde Hedef ve Amaçlar

Çeviri eğitimi “ çeviri yapılarak öğrenilmez, pratik değeri olan çeviri, yöntemsel bilginin uygulanmasıyla öğrenilir. Böylelikle eğitim kurumlarına, pratik değeri olan bir yöntem geliştirme görevi düşmektedir” biçiminde gerekçelendirmektedir.

akademik eviri e itiminde hedef ve ama lar1
Akademik Çeviri Eğitiminde Hedef ve Amaçlar

Çeviri eğitimi, dil eğitimi değildir. Yabancı dil bilgisinin yanı sıra kültür bilgisinin de çeviri eğitiminin önemli temel ilkelerinden birini oluşturduğunu ifade edilir.

e itim retim zlenceleri
Eğitim-Öğretim İzlenceleri

Bugün Türkiye’deki üniversitelerde değişik adlar altında kurumsal çeviri eğitimi veren 20 bölüm bulunmaktadır. Bu bölümlerde çeşitli dillere dönük olarak çeşitli fakülte ve yüksek okullarda bulunan 35 farklı lisans programı uygulanmaktadır.

Sözü edilen bütün programlar, örneği İngilizce-Türkçe, Fransızca-Türkçe, Almanca–Türkçe gibi bir dil çifti bağlamında eğitim öğretimi sürdürmektedirler.

e itim retim zlenceleri1
Eğitim-Öğretim İzlenceleri

Çeviri bölümleri içerisindeki programlara “diller” açısından bakıldığında bu lisans programları üniversiter yapılanma içinde, kimi zaman “Mütercim-Tercümanlık” kimi zaman da “Çeviribilim” ya da “Çeviri” şeklinde adlandırılmıştır.

eviri edinci ve kazan mlar
Çeviri Edinci ve Kazanımlar

Çeviri eğitimi alan öğrencilerin ya da çevirmen adaylarının çeviri edinci kazanmaları, her şeyden önce parçadan bütüne ya da bütünden parçalara gitme bilinicine ve bunların somut durumlarda belli bir bağlam ve örgü içerisinde anlam kazandığının farkındalığına varabilmeleriyle mümkündür.

eviri edinci ve kazan mlar1
Çeviri Edinci ve Kazanımlar

Çeviri eğitiminin ön koşulu her iki dile egemen olmak ve her iki dilin yapısal ve kullanımsal özelliklerini bilmektir. Bu nedenle öğrencilerin dil ve kültür yetilerini geliştirecek, birbiri içine geçmiş ve birbirini tamamlayıcı nitelikte uygulamalı çalışmalara çeviri etkinliğinde yer verilmelidir.

b l msel ev r y ntem
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Çeviribilim, pozitif bir bilim olarak araştırma nesnesi bakımından insan (sosyal) bilimleri, yöntem açısından ise görgül bilimler grubuna girer. Çeviri gerçekliği gözlemlenebilir bir olgudur.Öyleyse bu gözlemlenebilir gerçeklik üzerine kuramlar geliştirilebilir ve bunların doğruluğu yeniden çeviri gerçekliğinde sınanabilir.

b l msel ev r y ntem1
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Bilimsel bilgiye ulaşmak için yararlanılan bu bilimsel temel koşullar, somut olarak çeviribilim ya da oluşturulacak çeviri kuramları için de geçerlidir. Bu anlamda bilim kuramının bütün bilimsel yöntemlerinden yararlanabilir. Buna göre çeviribilimsel araştırmalarda araştırmanın özelliğine göre değişebilen beş aşamalı bir yöntem, bir yol izlenir.

b l msel ev r y ntem2
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

1. Soru Sormak

Her bilimsel araştırma, nesneye yönelik bir dizi sorular zinciriyle gerçekleşe-bilir. Bu nedenle ilk aşamada çeviriye ilişkin yanıtlanması gereken temel sorular şunlardır:

• Çevirmen kaynak metni nasıl anlıyor ya da nasıl alımlıyor? • Çevirmen metni, kaynak dilden erek dile nasıl çeviriyor? Çeviri sürecinde hangi bilgi dizgesi etkinleşiyor? ve başarılı bir çeviri için hangi düzeyde bilgi dizgesine gereksinim vardır?

• Çevirmen erek metni nasıl oluşturuyor ya da nasıl üretiyor?

Birinci soru çeviri koşulları, ikinci soru çeviri süreci, üçüncü soru çeviri ürününe ilişkin sorunların ne olduğunun ortaya koymasını sağlayacaktır.

b l msel ev r y ntem3
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

2. Sorunu Tanımlamak

Her bilimsel araştırma öncelikle sorun tanımıyla başlar. Yapılan araştırma, tanımlanan sorunlara yanıt verme ve var olan bilgilere yenilerini katma amacına yöneliktir. Bu bağlamda çeviribilim alanında ortaya çıkan sorunlar öncellikle tanımlanmalı ve sorunlara bir önceki slayttaki sorular çerçevesinde yanıt aranmalıdır.

b l msel ev r y ntem4
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Bu üç soru bütün çeviri türleri için geçerlidir. Elbette bu sorular çeviri türüne bağlı olarak değişik biçimde yanıtlayabilir, elde edilen çıkarımların yasallaşması durumunda ise değişik kuramlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle çeviri türünün niteliklerini ayrı ayrı incelemeden genel bir çeviri kuramı ile bu sorulara yanıt verilmesi olası değildir. Aksine kaynak ve erek metnin özellikleri, yazınsal ve uzmanlık metinlerin nitelikleri ve çeviri stratejilerin birbirinden oldukça farklı olması, ayrı ayrı çeviri kuramlarının oluşmasını zorunlu kılar.

b l msel ev r y ntem5
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

3. Hipotezler Kurmak

Bugün var olan çeviri kuramlarını da dikkate alırsak genel olarak üç farklı çeviri yaklaşımından söz edebiliriz:

1. Çeviriyi metin bağlamında ele alan yaklaşımlar,

2. Çeviriyi süreç bağlamında ele alan yaklaşımlar

3. Çeviriyi çevirmen bağlamında ele alan yaklaşımlardır.

b l msel ev r y ntem6
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Çeviriyi metin bağlamında ele alan yaklaşımlarda, araştırmanın odak noktası oluşturan kaynak ve erek metin ya da ikisinden birisidir. Çeviriyi süreç bağlamında ele alan yaklaşımlar, çeviriyi iletişim kuramı ya da eylem kuramı temelinde ele alır

b l msel ev r y ntem7
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Bunun dışında çeviriyi değişik yönlerden ele alan yaklaşımlar da vardır. Bunlardan birisi de çeviriyi işlevsel ve kültürlerarası iletişim bağlamda ele alan yaklaşımdır. Bu yaklaşım, çeviriyi sadece amaca uygun bir eylem olarak ele alır, çevirinin hangi amaçla nasıl yapılması gerektiği sorusu ile ilgilenir.

b l msel ev r y ntem8
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Çeviride farklı etmenleri ve öğeleri, çok boyutlu ilişkileri değişik çeviri türlerinde göz önünde bulunduran ve bunları bir bağlamda birbiriyle ilişkilendirebilecek hipotezlere gereksinimiz vardır. Hipotezler önermeler yoluyla olgular arasında nedensellik ilişkisi aramak ve bunları bir nedene bağlamak üzere geliştirilir.

b l msel ev r y ntem9
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

4. Kuram Oluşturmak

Doğrulanan hipotezlerle elde edilen bilgiler toplanıp aralarında dizgeli bir ilişki kurulması durumunda çeviri kuramlarına ulaşılır. Bazı durumlarda bu kuramlar, gelecekteki genel kuramın bir parçasını oluşturabilir. Burada önemli olan şey oluşturulan kuramları bir bütünün parçasını tamamlamak üzere bir araya getirmektir.

b l msel ev r y ntem10
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Gözlemlenen olgularla ilgili çeviri kuramlarına ulaşmak için olgular arasında öngörülen nedensel ilişkilerin varlığı ya da yokluğu araştırılır. Gözlemleme sonuçları daha önceden öngörülenlerle örtüşüyorsa kuram onaylanır, gözlemleme sonucu önceden öngörülenleri doğrulamıyorsa kuram yeniden gözden geçirilir, inceledikten sonra değiştirilir.

b l msel ev r y ntem11
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

5. Model Geliştirmek

Bilimsel araştırma sonunda ulaşılan yasa ve kuramlarla modeller oluşturulur. Oluşturulan modeller araştırma nesnesinin çeşitli yönlerini açıklamak için kullanılır, benzer sorunlara ve diğer alanlara da uygulanabilir. Model kuramdan daha geniş ve onu yönlendiren genel bir çerçeve biçiminde yapılandırılır

b l msel ev r y ntem12
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Diğer bilim alanlarında geliştirilen modellerin çeviri alanına uygulanması disiplinlerarası bir yöntem anlayışın benimsenmesini de beraberinde getirmeyi zorunlu kılmaktadır. Elbette bunun bilim kuramında yeri vardır. Ancak, kullanılan modellerin gerçekten araştırma nesnesi için uygun olması, eğer değilse uygun hale getirilmesini gerekir.

b l msel ev r y ntem13
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Çeviribilim, şimdiye kadar diğer disiplinlerden aldığı yöntem, kuram ve modeller konusunda bu durumu hep göz ardı etmiştir. Örneğin iletişim kuramının, çeviri açısından belirleyici özellikleri saptanmadan çeviribilim alanına uygulanmıştır. Aynı şekilde eylem kuramın da çeviri için ayırıcı özelliklerini belirlemeden olduğu gibi çeviri alanına uygulanmış, hepimizin de bildiği gibi çeviri de bir eylem biçimi olarak ele alınmıştır

b l msel ev r y ntem14
BİLİMSEL ÇEVİRİ YÖNTEMİ

Çeviri bir eylem biçimi değildir. Çeviri, örneğin sözlüğe başvurma, metnin ilk biçimi kabaca oluşturmak, yazmak, çizmek, yeniden düzeltmek metne son biçimini vermek gibi, tek tek eylemlerin karmaşık örgüsünden oluşur. Bu karmaşık yapı içerisinde her eylem kendi geçerliliğini sadece kendisiyle değil, çevirinin genel amacıyla kazanır.