“Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri
Download
1 / 79

- PowerPoint PPT Presentation


  • 304 Views
  • Uploaded on

“Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri [ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe” ]. PROGRAM 10.00                     AÇIŞ KONUŞMASI                               DURMUŞ YILMAZ (Teyit edilecek)

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '' - lang


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Slide1 l.jpg

“Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri

[ Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe”]

PROGRAM

10.00                     AÇIŞ KONUŞMASI

                              DURMUŞ YILMAZ (Teyit edilecek)

                              TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI BAŞKANI

BİRİNCİ OTURUM

OTURUM BAŞKANI

PROF. DR. HALÛK KABAALİOĞLU

İKV BAŞKANI, YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DEKANI

10.30 - 11.00         PROF. DR. LOUKAS TSOUKALIS

                              AVRUPA VE DIŞ POLİTİKA İÇİN HELENİK VAKFI (ELIAMEP) BAŞKANI, ATİNA ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİ

JEAN MONNET PROFESÖRÜ, AVRUPA KOLEJİ KONUK ÖĞRETİM ÜYESİ, YUNANİSTAN BAŞBAKANI AB ESKİ DANIŞMANI

11.00 - 11.30         PROF. DR. REFİK ERZAN

                              BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ, EKONOMİ VE EKONOMETRİ MERKEZİ DİREKTÖRÜ

11.30 - 12.00PROF. DR. FABIAN AMTENBRINK

ROTTERDAM ERASMUS ÜNİVERSİTESİ AB HUKUKU KÜRSÜSÜ BAŞKANI

12.00 - 12.30         PROF. DR. ORAL ERDOĞAN

                              İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ ULUSLAR ARASI FİNANS PROGRAMI

12.30-13.00SORU CEVAP

13.00 - 14.00         ÖĞLE YEMEĞİ

İstanbul, 25 Ocak 2011 (10:00 – 16:00)


Slide2 l.jpg

“Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” Semineri

[Seminar on “Economic and Monetary Union, Crisis, and the Future of Europe”]

İKİNCİ OTURUM

OTURUM BAŞKANI

YAVUZ CANEVİ

TÜRKİYE EKONOMİ BANKASI YÖNETİM KURULU BAŞKANI

İKV YÖNETİM KURULU ÜYESİ, T. C. MERKEZ BANKASI ESKİ BAŞKANI

14.00 - 14.30         SÜREYYA SERDENGEÇTİ

                                TÜRKİYE EKONOMİ POLİTİKALARI ARAŞTIRMA VAKFI (TEPAV) İSTİKRAR ENSTİTÜSÜ KURUCU

                                DİREKTÖRÜ, T. C. MERKEZ BANKASI ESKİ BAŞKANI, TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ 

                                ÜNİVERSİTESİ KIDEMLİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ

14.30 - 15.00         PROF. FRANCESCO PAOLO MONGELLI

                                AVRUPA MERKEZ BANKASI PARA POLİTİKASI MÜDÜRLÜĞÜ KIDEMLİ DANIŞMANI, FRANKFURT

                               JOHANN WOLFGANG GOETHE UNİVERSİTESİ FAHRİ PROFESÖRÜ

15.00 - 15.30         PROF. DR. AYKUT KİBRİTÇİOĞLU

                                 ANKARA ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ, İKTİSADİ GELİŞME VE ULUSLARARASI

                                 İKTİSAT ANABİLİM DALI BAŞKANI

15.30 - 16.00         SORU-CEVAP

________________________________________________________

Toplantı Yeri :   TOBB İstanbul Hizmet Binası, Konferans Salonu

                           Talatpaşa Cad. TOBB Plaza No: 3 Levent İstanbul

İKV Duyurusu: http://tinyurl.com/6e5r8b9

İstanbul, 25 Ocak 2011 (10:00 – 16:00)


Slide3 l.jpg

Ankara Üniversitesi Geleceği” Semineri

Siyasal Bilgiler Fakültesi

İktisat Bölümü

İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Anabilim Dalı Başkanı

http://kibritcioglu.com/iktisat/

kibritcioglu@gmail.com

Avro’nun Geleceğinin

AB’nin Geleceği Üzerindeki

(Olası) Etkileri

[Possible Effects of the Euro’s Future on the EU’s Future ]

Prof. Dr. Aykut Kibritçioğlu

Bu sunuş; İKV’nin 25.1.2011 günü İstanbul’da düzenlediği “Ekonomik ve Parasal Birlik, Kriz ve Avrupa’nın Geleceği” adlı seminerde yapılmıştır.

TOBB Plaza, İstanbul, 25 Ocak 2011 (15:00 – 15:30)


Slide4 l.jpg

Sunumun Özeti Geleceği” Semineri

Avrupa’daki (geçmişi en azından 1950’lere dek uzanan) “siyasi birlik” oluşturmaya yönelik bütünleşme süreci planlı, çok uzun, dinamik / değişgen, çok aşamalı, çok boyutlu ve giderek daha fazla sayıda ülkeyi ilgilendirmeye başlayan siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel bir ortak projenin ürünü olarak görülmelidir. 1999-2002 yıllarında nihai biçimi verilen AB parasal birliği, bu politik birlik sürecinin önemli temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Ancak, AB’de parasal birlik sağlanarak “tek para”ya (Avro) geçilmiş olması, daha 1990’ların başlarından itibaren çeşitli eleştirilere uğramıştır ve çok ciddi bir küresel ekonomik kriz ortamında, 2009-2010 yıllarında, 4-5 Avro bölgesi ülkesinde peş peşe patlak veren dış borç ve bankacılık krizleri, parasal birliğin ve dolayısıyla neredeyse AB’nin varlığını/geleceğini bile tehdit eder hale gelmiştir. AB’nin geleceğiyle ilgili güçlenen kuşkular, gerçekte daha çok politik etkenlere, tercihlere ve gelişmelere bağlıdır ve bu nedenle AB’nin geleceği aslında kolayca öngörülemez. Ama yine de, bu sunumda, AB’de ekonomik ve parasal birlikte meydana gelen söz konusu çatlakların AB’nin geleceğini niçin ve ne ölçüde tehdit ettiği farklı açılar ve farklı senaryolar bağlamında bir iktisatçı gözüyle tartışılacaktır.


Slide5 l.jpg

Sunuş Plan Geleceği” Semineriı

Plan of the Presentation


Slide6 l.jpg

Sunuş Planı Geleceği” Semineri

AB’deki Ekonomik ve Parasal Birliğin Avrupa’daki Uzun Ekonomik ve Politik Bütünleşme Süreci İçindeki Yeri

AB Ekonomik ve Parasal Birliğinin ve Avro’ya Geçilmesinin Kuramsal Arka-Planı ve Gerekçeleri

AB’de Parasal Birlik ve “Tek Para”ya (Avro) Geçiş

Avro Alanı Borç Krizinin Ortaya Çıktığı Çalkantılı Küresel Ortam

AB Ekonomik Entegrasyonu Sürecinde Avro Alanı Borç Krizinin Kökenleri

Avro Alanının (AA16) Temel Makroekonomik Büyüklükleri (1980-2015): PIIGS’in Göreli Durumu

Avro Alanı İçin Hayatta Kalma Stratejileri: Kısa ve Uzun Vadeli Politika Önlemleri?

Sonuç Düşünceleri

Kaynakça ve Yararlı İnternet Bağlantıları


Slide7 l.jpg

AB’deki Ekonomik ve Parasal Birliğin Geleceği” Semineri

Avrupa’daki Uzun Ekonomik ve Politik Bütünleşme Süreci İçindeki Yeri

1

The Role of the EU’s Economic and Monetary Union within the Long Economic and Political Integration Process in Europe


Slide8 l.jpg

Ekonomik Bütünleşme (EB) Geleceği” Semineri

Ekonomik bütünleşme; uluslararası mal, hizmet ve faktör hareketlerinin önündeki ticaret engellerinin, yalnızca bütünleşmenin tarafı olan ülkeler arasında belirli bir ayrımcılık kuralına göre azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelir.



Slide10 l.jpg

Tanım, Özellik ve Örnekler: Karşılaştırması

Ekonomik Birlik

economic union

Ekonomik birlik; üyeler arasındaki mal, hizmet ve faktör ticaretlerinin serbestliği ve ortak dış ticaret politikası dışında, ekonomik kurumların birleştirilmesi ve para ve maliye politikalarının uyumlu-laştırılmasını da kapsar.

Örnek: AB Tek Pazarı (Single Market), 1992


Slide11 l.jpg

Tanım, Özellik ve Örnekler: Karşılaştırması

Parasal Birlik

monetary union

Parasal birlik; bir ekonomik birliğe üye olan ülkelerin ortak bir para birimine geçmesiyle oluşur.

Önkoşulu; sabit kurlar, yani ortak para politikası ve uyumlu maliye politikasıdır.

Örnek: AB, Maastrich Ölçütleri Işığında Euro’ya Geçiş, 1999-2002


Slide12 l.jpg

Tanım, Özellik ve Örnekler: Karşılaştırması

Tam Ekonomik Bütünleşme

full economicintegration

Tam ekonomik bütünleşme; bir ekonomik ve parasal birliği oluşturmuş bir ülke grubunun, bütün iktisat politikası otorite ve uygulamalarını merkezîleştirmesi durumunda gerçekleşmiş demektir.

Örnek: ABD


Slide13 l.jpg

Tanım, Özellik ve Örnekler: Karşılaştırması

Siyasal Birlik

political union

Siyasal birlik; genelde, tam ekonomik bütünleşmeyi gerçekleştirmiş bir ülke grubunun, bir federal yapı çerçevesinde, bütün politikaların bütün üyeleri etkile-yeceği bir biçimde ve merkezî olarak belirlendiği bir “tek ülke” haline dönüş-mesiyle kurulmuş olur.

Örnek: ABD


Slide14 l.jpg

Avrupa’daki Bütünleşme Sürecinin Karşılaştırması

Temel Karakteristikleri

  • Avrupa’daki (geçmişi en azından 1950’lere dek uzanan)

  • “siyasi birlik” oluşturmaya yönelik bütünleşme süreci

  • planlı,

  • çok uzun,

  • dinamik / değişgen,

  • çok aşamalı,

  • çok boyutlu ve

  • giderek daha fazla sayıda ülkeyi ilgilendiren

  • siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel bir ortak projenin ürünü

  • olarak görülmelidir.


Slide20 l.jpg

  • AB ülkelerinin bütünleşmesi, 60 yıldan uzun bir süreye yayılmıştır.

  • Ekonomik bütünleşme süreci, hem çok aşamalı hem de eşanlı gerçekleşmiştir.

  • Tam ekonomik bütünleşme ve siyasi birlik aşamalarının daha kaç yıl / onyıl süreceği ise oldukça belirsizdir.

  • Bu belirsizlik; hem mevcut üyelerin kendi arasındaki bütünleşmenin sürmek/derinleşmek zorunda oluşundan, hem de AB’nin “hâlâ” genişlemekte oluşundan da kaynaklanmaktadır.


Slide21 l.jpg

Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler (1.1.2011) yayılmıştır.

Kaynak: http://europa.eu/abc/european_countries/eu_members/index_en.htm


Slide22 l.jpg

AB’nin Mevcut Ülke Bileşimi ve Ekonomik İlişkileri yayılmıştır.

Kaynak: http://en.wikipedia.org/wiki/Eurozone


Slide23 l.jpg

AB Ekonomik ve Parasal Birliğinin ve yayılmıştır.

Avro’ya Geçilmesinin

Kuramsal Arka-Planı ve Gerekçeleri

2

Theoretical Background and Origins of the EU’s Economic and Monetary Union and the Introduction of the Euro


Slide24 l.jpg

“Optimum Para Alanı” yayılmıştır.(OPA) Kuramı

  • OPA, tek/ortak para birimine sahip olmanın “en iyi” (optimal) çözüm olduğu bir bölgedir.

  • OPA teorisi, bir ülke ekonomisinin bir para birliğine üye olması için gereken ve istenen koşullar ve karakteristiklerle ilgilenir (Mundell, 1961, McKinnon, 1963 ve Kenen, 1969).

  • Optimallik, ekonomiler arasındaki entegrasyonun derecesine (mal ve hizmet tcaretindeki serbestlik, faktör hareketliliği, vb.) bağlı olarak değişir.

  • Bir para birliği oluşturmanın maliyetleri ve faydaları vardır.

  • Asimetrik şoklar bir para birliğinde sorunlar yaratabilir.

  • Bir para birliğinin OPA olup olmadığı ile ilgili çeşitli ölçütler geliştirilmiştir.

  • Literatür hakkında ek bilgi: Mongelli (2002).


Slide25 l.jpg

“Tek Para”nın yayılmıştır.Yararları

  • İşlem maliyetlerinde düşüş

  • Döviz kuru riskinin ortadan kalkması

  • Rekabet artışının yükselttiği etkililik (efficiency)

  • Üye ülkelerin finans piyasaları arasındaki bütünleşmenin artması ve yatırım etkililiğinde artış

  • Ortak merkez bankasının bağımsızlığı sayesinde enflasyonun disiplin altına alınması (fiyat istikrarı)

  • Sisteme girip sistemde kalabilmek için malî disiplinin sağlanmasının şart koşulması

  • Birliği oluşturacak ülkelerin ulusal paralarını rezerv olarak bulundurma zorunluluğunun ortadan kalkması


Slide26 l.jpg

“Tek Para”nın yayılmıştır.Zararları

  • Sabit kur sisteminin varlığı; asimetrik şoklar varken, döviz kuru ayarlamalarını bir politika aracı olarak kullanabilme şansını ortadan kaldırır.

  • Ülkeler kendi başlarına, ülkeye-özgü şoklara karşı bağımsız para politikası uygulayamazlar.

  • Eğer şunlar geçerliyse, söz konusu ekonomik birlik “optimal bir para bölgesi” (optimal currency area) haline gelemez:

    • Asimetrik veya ülkeye-özgü şokların varolma olasılığı.

    • İşgücü hareketliliğinin sınırlı olması.

    • İşgücü piyasasında yapısal katılıklar bulunması.

  • Parasal bağımsızlığın bulunmaması durumunda, maliye politikası bir istikrar aracı olarak çok sınırlı bir kullanıma sahiptir.

  • Bölgesel/ulusal şoklara karşı malî yeniden-dağıtımı sağlayacak bir sistem mevcut değildir.


Slide27 l.jpg

  • İşgücü hareketliliği ( yayılmıştır.Mundell)

  • Ürün çeşitlenmesi (Kenen)

  • Ticarete Açıklık (McKinnon)

  • Malî Transfer veya Malî Birlik (Kenen)

  • Tercihlerin Türdeşliği Ölçütü

  • Kader Birlikteliği (Dayanışma) Ölçütü

Krugman (2011a, 2011b)

“Optimum Para Alanı” Ölçütlerine Göre

AA Optimal Bir Para Alanı mıdır?

Şüpheli !


Slide28 l.jpg

İktisatçıların “Avro” Hakkındaki Kuşkuları [ yayılmıştır.1]

  • Ottmar Issing (2010): “EMU in the end was a political decision. Economistsaround the world were more or less skeptical. Their fundamental concernwas an obvious lack of flexibility in the economies of potential memberstates, and as a consequence, in the future monetary union. For example,on February 9, 1998, 155 German academic economists published an openletter entitled “The Euro Is Coming Too Early”—the main reason being thelack of flexibility in labor markets (and insufficient progress in consolidatingpublic finances). And it was in the first weeks after the establishment of theECB when I received a letter by Milton Friedmansaying, ‘Dear Otmar, congratulations on an impossible job. You know I amconvinced, monetary union in Europe is doomed to fail.’ ”

  • Barry Eichengreen(2008): “The financial crisis has breathed new life into hoary arguments about the demise ofthe euro. They invoke Milton Friedman, who warned in 1998 that Europe’s commitment to theeuro would be tested in the first serious economic downturn. That serious downturn is upon us. […] What neither Professor Friedman nor anyone else anticipated in 1998 was that the firstserious downturn following the advent of the euro would coincide with the mother of allfinancial crises. Runs by panicked investors have required central banks to undertakeunprecedented lender-of-last operations. Extensive loan losses have required expensive bankrecapitalization operations. There have been predictions that governments stretched to the limitby the financial crisis might respond by abandoning the euro.”


Slide29 l.jpg

İktisatçıların “Avro” Hakkındaki Kuşkuları [ yayılmıştır.2]

  • Jean-Jacques Rosa( [1998] 1999): “The creation of theEuropean single currency as Europe’s worst mistake since the deflationary policy of the1920s, which turned the 1929 stock market crash into a decade of tragedy. […] The idea of a single currency and Very Great State belongin the domain of administrative Utopia.”

  • Barry Eichengreen ( [2007] 2010):“The possibility of the breakup of the euro area was already being mooted,even before the single currency existed. [see Garber (1998) and Scott (1998).] These scenarios were then lent newlife five or six years on, when appreciation of the euro against the dollar andproblems of slow growth in various member states led politicians to blamethe European Central Bank (ECB) for disappointing economic performance.”


Slide30 l.jpg

AB’de Parasal Birlik ve yayılmıştır.

“Tek Para”ya (Avro) Geçiş

3

EU’s Monetary Union and the Introduction

of a Single Currency (Euro)


Slide31 l.jpg

Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [ yayılmıştır.1]

  • 6-7.7.1978: Avrupa Para Sistemi (EMS) ve Avrupa Para Birimi (ECU)

  • 1.7.1990: APS’nin birinci aşaması başladı

  • 7.2.1992 – 1.11.1993: Maastricht Antlaşması ve yürürlüğe girişi

    [ Maastricht Yakınlaşma Ölçütleri = enflasyon, bütçe açığı, dış borç, faiz haddi ve döviz kur değişimi ile ilgili ölçütler ]

  • 1.1.1994: APS’nin ikinci aşaması başladı

  • 1997: Enflasyondan kaçınmak için Maastricht Antlaşması’yla getirilen malî yakınlaşma ölçütlerinin sağlanması ve ekonomik ve parasal birliğin istikrarının temini ve istikrarı için İstikrar ve Büyüme Paktı (SGP) Anlaşması imzalandı

  • 1.6.1998: Avrupa Merkez Bankası kuruldu

  • 1.1.1999: APS’nin 3. aşaması (11 AB ülkesinde Avro’nun yürürlüğe girmesi)

    [ Avro Alanı = Avusturya, Belçika, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz ve İspanya ]

  • 23-24.3.2000: Avrupa Konseyi, istihdamı artırmak ve rekabetçi bir bilgi toplumuna geçişi sağlamak amacıyla 10 yıllık yeni bir birlik stratejisi (Lizbon Stratejisi) oluşturdu

Kaynak: Baldwin & Wyplosz (2004) ve http://europa.eu/abc/history/index_en.htm


Slide32 l.jpg

Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [ yayılmıştır.2]

  • 1.1.2001: Yunanistan Avro Alanı’na katıldı

  • 1.1.2002: Avro banknotları ve madeni paraları dolaşıma çıktı

  • Mart 2005: İstikrar ve Büyüme Paktı’nda (SGP) reform ve değişiklikler

  • 1.1.2007: Slovenya Avro Alanı’na katıldı

  • 1.1.2008: Kıbrıs ve Malta Avro Alanı’na katıldı

  • 7.9.2008: ABD’deki finansal kriz açıkça küresel bir nitelik kazandı

  • 1.1.2009: Slovakya Avro Alanı’na katıldı

  • 26.3.2010: 2000 tarihli Lizbon Stratejisi’nin devamı olarak Avrupa 2020 Hedefleri kabul edildi ve 16 AA ülkesi Yunanistan’a açıkları konusunda yardım amaçlı bir plan konusunda destek kararı aldı

  • 7.5.2010: AA devlet ve hükümet başkanlarıAvro’yu savunmak için daha derin bir malî konsolidasyon, daha güçlü ekonomik koordinasyon ve bütçe denetimikonusunda anlaştılar

  • 9.5.2010: Avrupa Finansal İstikrar Kolaylığı/Fonu (European Financial Stability Facility, www.efsf.europa.eu) oluşturuldu

Kaynak: Baldwin & Wyplosz (2004) ve http://europa.eu/abc/history/index_en.htm


Slide33 l.jpg

Avro’nun ve Avro Alanı’nın Kronolojik Geçmişi [ yayılmıştır.3]

  • 17.6.2010: Akıllı, sürdürülebilir ve kapsamlı iktisadi büyümenin sağlanması ve rekabet gücü ve üretkenliğin artırılması için 10 yıllık Avrupa 2020 Stratejisi kabul edildi

  • 29.10.2010: Avrupa Konseyi, Avro Alanı’nın güçlendirilmesini ve ilgili ülke ekonomilerinin krizlere daha dayanıklı hale getirilmesini tartıştı

  • 2010 sonları: İstikrar ve Büyüme Paktı’nın bazı kurallarıyla ilgili olarak maliye politikalarının koordinasyonunun güçlendirilmesine yönelik tasarılar görüşülmeye başladı (Trichet ve diğerleri)

  • 28.11.2010: AB,Avro’nun istikrarının korunmasına yardımcı olmak üzere İrlanda ekonomisinidesteklemeyi kararlaştırdı

  • 1.1.2011: Estonya’nın Avro Alanı’na katıldı

1.1.2011

İtibariyle

Avro

Alanı’nı

Oluşturan

17 Ülke


Slide34 l.jpg

Avro Alanı Borç Krizinin yayılmıştır.

Ortaya Çıktığı Çalkantılı Küresel Ortam

4

Euro Zone’s Debt Crisis and

the Volatile Global Economic Environment


Slide35 l.jpg

. yayılmıştır.

.

.

.

.

.

ABD’deki Finansal ve AB’deki Borç Krizlerinin

Küresel Etki(leşim)leri (2006-2011)

Ulusal Hükümetlerin “Yetersiz” Denetim ve Düzenlemeleri (1970’lerden İtibaren)

ABD’de Başlayan Konut & Finans Piyasası Krizi (2006-07)

Finansal Akımlar

Gelişmekte Olan Ekonomilerde Görece Zayıf Etkilenme

(2008-2010)

ABD’de İşsizlik Artışı ve Resesyon

(12.2007-06.2009)

Mal & Hizmet

Ticareti

Finansal Firmaların Aşırı Risk-Alma Tercihleri

(Özellikle 1990’lardan İtibaren)

Finansal Akımlar

Mal & Hizmet

Ticareti

AB’nin

Ekonomik ve

Politik

Geleceği ?

Ulusal Hükümetlerin “Kötü” İktisat Politikaları

(Özellikle 2000’lerde)

Gelişmiş Ekonomilerdeki

Ekonomik Kriz (2008-11)

Kötü Maliye

Politikaları

ve Aşırı

Dış Borçlanma

Ulusal

Para & Kur Politikalarının

Olanaksızlığı

Avro’ya Geçiş

(1999-2002)

[ 18 AB ülkesinden

12 tanesi: Avro Bölgesi ]

Avro Alanı Krizi (2009-2011)

[ Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve İtalya ]

Yetersiz

İktisadi

Büyüme


Slide36 l.jpg

ABD ve AB’deki Ekonomik Krizlerin yayılmıştır.

Dünyaya (Olası) Yayılma Kanalları

  • Uluslararası finansal akımlar (zehirli/toxic varlıklar).

  • Uluslararası kredi kanalı.

    • Küresel likiditedeki daralma nedeniyle yerli bankaların ve şirketlerin yaşadığı dış finansman güçlükleri.

    • Mevduat bankalarının yurtiçi kredilerindeki daralma.

  • Yabancı ülkelerin kriz nedeniyle üçüncü bir ülkenin mal ve hizmet ihracatına olan talebindeki azalmalar.

  • Tüketici ve yatırımcıların ilgili ekonomiye olan güvenindeki azalma ve belirsizlikler de, bu kanallardan üçüncü ülke ekonomilerine “bulaşan” olumsuz etkileri güçlendirebilir(di).


Slide37 l.jpg

AB Ekonomik Entegrasyonu Sürecinde yayılmıştır.

Avro Alanı Borç Krizinin Kökenleri

5

The Origins of the Euro Zone’s Debt Crisis in the EU’s Economic Integration Process


Slide38 l.jpg

Nouriel Roubini’ye (16 Aralık 2010) Göre yayılmıştır.

Avro Krizinin Kısa Gelişim Hikayesi

“After the Greek and Irish crises and the spread of financial contagion to Portugal, Spain, and possibly even Italy, the eurozone is now in a serious crisis. […] The crisis started with too much private debt and leverage, which became public debt and deficits as crisis and recession triggered fiscal deterioration and private losses were mostly socialized via bailouts of financial systems. Then, distressed sovereigns that had already lost market access – Greece and Ireland – were bailed out by the International Monetary Fund and the European Union.”

Kaynak: http://www.project-syndicate.org/commentary/roubini33/English


Slide39 l.jpg

AB’de “Ekonomik ve Parasal Birlik”ten ( yayılmıştır.EMU)

“Tam Ekonomik Bütünleşme”ye (FEI) Geçişte Sorunlar

Avro’ya Geçiş

(Euro, 1999-2002)

[ Parasal Birlik ]

İstikrar ve Büyüme Paktı

(SGP, 1995-1997)

[ Malî Politika Uyumu ]

Lizbon Stratejisi

(Lisbon Strategy, 2000-2010)

Yetersiz

İktisadi

Büyüme ve

İstihdam Artışı

Ulusal

Para ve Kur Politikalarından Vazgeçilmesi

1997-2000:

Bütçe Açıklarında Azalma

2001-2003: Malî Gevşeme

2004-2005: İBP Reformu ve Önleyici Tedbir Değişiklikleri

2006-2007: Malî Disiplinde Artış

2007-2009: Büyümede Zayıflama

Avrupa 2020 Stratejisi

(Europe 2020 Strategy, 2010-2020)

Ekonomik ve Parasal Birlik

[ Economic and Monetary Union, ? ]

Malî Birlik

(Fiscal Union, ?)

[ Malîye Politikası Tekliği ]

Sağlıksız bir EPB

?

Tam Ekonomik Entegrasyon

[ Full Economic Integration, ? ]

AB’nin

Ekonomik ve

Politik

Geleceği ?

ARA SONUÇLAR:

(1) Avro’nun “yaşaması” siyasî birlik hedefi için çok önemli.

(2) Malî birlik daha fazla geciktirilmemeli.

(3) İstihdam artışı ve sürdürülebilir bir iktisadi büyüme patikasına girmek, dış borçların geri ödenebilmesi için de zorunlu.

Nihai

Hedef

Siyasi Birlik

[ PoliticalUnion, ? ]


Slide40 l.jpg

17 Ülkeden Oluşan yayılmıştır.Avro Alanı’ndaki (AA)

Borç Krizinin (2009-2011) Başlıca Sebepleri

Sorunlu “Parasal Birlik”

Yetersiz

İktisadi Büyüme & İstihdam Artışları

Düşük/ Yetersiz Rekabet Gücü

Küresel Ekonomik Kriz

(2008-2011)

Gevşek Malî Disiplin ve Geciken “Malî Birlik”

Ekonomik Aktörlerin “Aşırı-Risk” Üstlenmeleri ve Aşırı Dış Borçlanma

Bazı AA Ülkelerinde

Bankacılık & Konut Sektörü Problemleri

Avro Bölgesi Krizi

(2009-2011)

[ Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve İtalya ]

Borç Sarmalı & Kısır Döngü

Çıkış?


Slide41 l.jpg

Avro Alanının (AA16) Temel Makroekonomik Büyüklükleri (1980-2015):

PIIGS’in Göreli Durumu

6

PIIGS = Portekiz + İrlanda + İtalya + Yunanistan + İspanya

Main Macroeconomic Indicators

of the Euro Zone (1980-2015):

Relative Position of PIIGS


Slide42 l.jpg

EU’s Total Population (1980-2015):

EZ’s Total Population

EZ’s Share on EU’s Total Population

Avro Alanının Genişlemesi (1999-2011)

Kaynak: Eurostat & AB internet sitesi, AK’nin hesaplamaları.


Slide43 l.jpg

1 Avro’nun ABD Doları Karşısındaki Değeri (1980-2015):

Kaynak: TCMB-EVDS, AK’nin hesaplamaları.


Slide44 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) Enflasyon Oranları (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [PCPIPCH ], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide45 l.jpg

AA16’da Genel Hükümet Net Borcu / GSYH (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [GGXWDN_NGDP], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide46 l.jpg

AA16’daki Genel Hükümetlerin Bütçe Faz. / GSYH (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [GGXCNL_NGDP], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide47 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) Uzun Vadeli Faiz Hadleri (%) (1980-2015):

Kaynak: Eurostat [tec00097 & tec00036], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide48 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) Reel GSYH Artışları (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [NGDP_RPCH], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide49 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) İşsizlik Oranları (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [LUR], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide50 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) Kişi Başına Reel GSYH ($) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [PPPPC], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide51 l.jpg

Avro Alanında (EZ16) Cari Hesap / GSYH (%) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010 [BCA_NGDPD], 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları.


Slide52 l.jpg

AA Makroekonomik Performans Endeksleri (1999-2010) (1980-2015):

Kaynak: IMF, WEO, Ekim 2010. 16 AA ülkesi için AK’nin hesaplamaları. Endeksler, önceki sekiz slayttaki değişkenlerin (faiz haddi hariç) ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmıştır.


Slide53 l.jpg

Ifo (1980-2015): Euro Bölgesi Ekonomik İklim Endeksi

(Ifo Euro Area Economic Climate Index, WECI, 1990-2010)

Yeni Bir Kriz Kapıda mı?

Kaynak: http://www.cesifo-group.de/portal/page/portal/ifoHome/a-winfo/d1index/20indexwes


Slide54 l.jpg

Ifo (1980-2015): Ekonomik İklim Endeksi:

Seçilmiş AA Ülkeleri (1998-2010)

Kaynak: http://www.cesifo-group.de/DocCIDL/WES-4-10.pdf


Slide55 l.jpg

Ifo (1980-2015): Konjonktür Saati:

Avro Bölgesi (2002-I – 2010-IV )

Kaynak: http://www.cesifo-group.de/portal/page/portal/ifoHome/a-winfo/d1index/20indexwes


Slide56 l.jpg

New York Times: (1980-2015):“Europe’s Web of Debt” (May 1, 2010)

Kaynak: http://www.nytimes.com/interactive/2010/05/02/weekinreview/02marsh.html


Slide57 l.jpg

Avro Alanı ve PIIGS’in Dış Borç Stokları (1980-2015):

GSYH ?

Nüfus ?

Kaynak: World Bank, Quarterly External Debt Statistics / SDDS, http://go.worldbank.org/GWMYALHYQ0; AK’nin hesaplamaları

Gross External Debt Position = General Government + Monetary Authorities + Banks + Other Sectors + Direct investment (Intercompany lending)


Slide58 l.jpg

Der Spiegel: (1980-2015):“Avro Alanı’nın Sorunlu Çocukları” (5/7/2010)

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide59 l.jpg

Yunanistan’ın Vadesi Gelecek Borçları ( (1980-2015):milyar Avro, 2010-2020)

Mart - Mayıs

2011'de

Avro krizi

derinleşecek

mi ?

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide60 l.jpg

İtalya’nın Vadesi Gelecek Borçları ( (1980-2015):milyar Avro, 2010-2020)

Mart - Mayıs

2011'de

Avro krizi

derinleşecek

mi ?

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide61 l.jpg

İspanya’nın Vadesi Gelecek Borçları ( (1980-2015):milyar Avro, 2010-2020)

Mart - Mayıs

2011'de

Avro krizi

derinleşecek

mi ?

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide62 l.jpg

Portekiz’in Vadesi Gelecek Borçları ( (1980-2015):milyar Avro, 2010-2020)

Mart - Mayıs

2011'de

Avro krizi

derinleşecek

mi ?

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide63 l.jpg

İrlanda’nın Vadesi Gelecek Borçları ( (1980-2015):milyar Avro, 2010-2020)

Mart - Mayıs

2011'de

Avro krizi

derinleşecek

mi ?

Kaynak: http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html


Slide64 l.jpg

“Kaba” İstatistiksel Karşılaştırmaların (1980-2015):

Genel Sonucu

  • 16 Avro Alanı (AA16 veya EZ16) ülkesinin arasında PIIGS ülkelerinin 1992-2009 yıllarındaki makroekonomik performansları AA16 ortalamasından genelde daha kötü.

  • PIIGS ülkelerinin makroekonomik performansları Avro’ya geçilmesinden önce de (1999-2002) genelde pek iyi “değilmiş”.

  • Bu bakımdan, “AB’de, Avro Alanı’yla ilgili olası sorunlar geçmişte ya fark edilmemiş, ya da görmezlikten gelinmiş”, gibi gözüküyor.

  • Avro Alanı’nın genel performansı açısından Almanya’nın makroekonomik başarısı çok önemli. Ama…

  • Özellikle PIIGS ülkelerinin dış borçlarının geri ödenme ve tutarları bütün AA ve AB ülkeleri için büyük bir tehdit oluşturuyor.


Slide65 l.jpg

Avro Alanı İçin Hayatta Kalma Stratejileri: (1980-2015):

Kısa ve Uzun Vadeli Politika Önlemleri?

7

Survival Strategies for the Euro Zone:

Short-Run and Long-Run Policy Measures?


Slide66 l.jpg

Ödemeler Dengesi: (1980-2015):Dinamik Bir Bakış

İki ülkeli - iki dönemli bir modelde, başlangıçtaki borç stoku “0” ve döviz kurları “esnek”ken:

CABt+NCMt= 0 => CABt= -NCMt

CABt+1+NCMt+1= 0 => CABt+1= -NCMt+1

CABt+NCMt = -(CABt+1+NCMt+1)

-NCMt = NCMt+1 veya CABt = NCMt+1

t döneminde CAB açığı veren bir ülke, t+1 döneminde CAB fazlası vererek ilk dönemki borçlarını kapatmak zorundadır.

Biriken dış borçlarını tasfiye etmek isteyen bir ülke, CAB açıkları veren bir ülke konumundan CAB fazlası veren bir ülke konumuna geçebilmek için ciddi yapısal uyum politikaları uygulamak zorunda kalabilir. Bu süreçte, üretim ve rekabet gücü artışı sağlayabilmek hayati bir önem taşır.

No-Ponzi

Game!


Slide67 l.jpg

Avro Alanı İçin “Krizden Çıkış Politikası Seçenekleri” veya Senaryolar

Seçenekleri sunmak ve olası etkilerini analiz etmek iktisatçıların işi.

Ama tercih, AB’li politika yapıcıların!

Okuma önerileri: Krugman (2011a, 2011b), Boone ve diğ. (2008), Cavallo & Cottani (2010), Roubini (2010), Johnson (2010) ve Eichengreen (2010), …


Slide68 l.jpg

Sonuç Düşünceleri Seçenekleri” veya Senaryolar

8

Concluding Remarks


Slide69 l.jpg

Sonuç Düşünceleri [ Seçenekleri” veya Senaryolar1]

  • Ekonomik aktörlerin “aşırı-risk alma” ve “aşırı borçlanma” tercihleri son 800 yılda yaşanan finansal krizlerin hemen hepsinde temel sebep durumundadır.

    (İpucu: Kindleberger, 1989, & Reinhart & Rogoff, 2009)

  • Krizler “kader” değildir. Ülkelerin/hükümetlerin seçim şansları vardır. Eğer hatalı tercihler yapar, yanlış politikalar tasarlayıp uygularlarsa, krizler kaçınılmaz olur.

    (İpucu: Beattie, 2009)


Slide70 l.jpg

Sonuç Düşünceleri [ Seçenekleri” veya Senaryolar2]

  • AB için geleceğe dönük temel politika araç ve hedefleri?

    • Kısa Vadede: PIIGS ülkelerinden acilen gerek duyanların dış borçlarının yeniden yapılandırılması (debt restructuring): Karşı görüşler?

    • Uzun Vadede: “Malî birlik”e (fiscal union) yönelik olarak hızlı bir malî entegrasyon süreci (Araç: İstikrar ve Büyüme Paktı?)

    • Sürdürülebilir bir iktisadi büyüme patikası (Araç: Avrupa 2020 Stratejisi?)

    • AB firmalarının uluslararası rekabet gücünün artırılması (Araç: Vergi Reformu?)

    • AB vatandaşları arasındaki “dayanışma” (kader birlikteliği) duygularının güçlendirilmesi

    • Ekonomik aktörlerin (özellikle finans piyasalarındaki) aşırı-risk alma davranışlarına karşı düzenlemeler (!)

  • AB politikacıları ve yöneticilerinin siyasi kararlılık ve becerisi


Slide71 l.jpg

Kaynakça & Yararlı İnternet Bağlantıları Seçenekleri” veya Senaryolar

9

References & Useful Internet Links


Slide72 l.jpg

Kaynakça Seçenekleri” veya Senaryolar

  • Angeloni, I., M. Flad ve F. P. Mongelli (2005): Economic and Monetary Integration of the New Member States: Helping to Chart the Route. Frankfurt: ECB Occasional Paper Series, No. 36.

  • Baldwin, R. ve C. Wyplosz (2004): The Economics of European Integration. Berkshire: McGraw Hill.

  • Beattle, A. (2009): False Economy: A Surprising Economic History of the World. New York, NY: Riverhead Books.

  • Boone, P., S. Johnson ve J. Kwak (2008): “Start by Saving the Euro”, TheGuardian, 24 Ekim.

  • Cavallo, D. ve J. Cottani (2010): “Making fiscal consolidation work in Greece, Portugal, And Spain: Some lessons from Argentina”, VoxEU.org, http://voxeu.org/index.php?q=node/5018

  • Eichengreen, B. (2008): “The Crisis of the Euro”. Berkeley, CA: manuscript.

  • Eichengreen, B. ( [2007] 2010): “The Breakup of the Euro Area”, in: A. Alesina & F. Giavazzi, Europe and the Euro, Chicago & London: Uni. of Chicago Press & NBER, s. 11-51.

  • Johnson, S. (2010): “Why Can’t Europe Avoid Another Crisis? Why Can’t the US?”. http://baselinescenario.com/ 2010/12/30/why-cant-europe-avoid-another-crisis-why-cant-the-u-s/#more-8449

  • Kindleberger, C. P. ( [1978] 2000): Manias, Panics and Crashes: A History of Financial Crises. Wiley, 5. edisyon.

  • Krugman, P. (2011a): “Can Europe Be Saved?”, The New York Times, 12 Ocak.

  • Krugman, P. (2011b): “Kenen, Mundell, and Europe”, The New York Times, 14 Ocak.

  • Mongelli, F. P. (2002): New Views on the Optimum Currency. Area Theory: What is EMU telling us? European Central Bank Working. Paper No. 138.

  • Reinhart, C. M. ve K. S. Rogoff (2009): This Time is Different: Eight Centuries of Financial Folly. Princeton & Oxford: Princeton UP.

  • Roubini, N. (2010): “A Survival Strategy for the Eurozone”, http://project-syndicate.org/commentary/roubini33/English

  • Savaş, V. F. (1999): Çağımızın Deneyi Euro. Ankara: Siyasal Kitabevi.

  • The Economist (2011): “The Euro Area: Time for Plan B”, 15 Ocak.


Slide73 l.jpg

Yararlı İnternet Bağlantıları Seçenekleri” veya Senaryolar

  • OECD’s “EU Country Web Page”

    http://www.oecd.org/country/0,3731,en_33873108_33873325_1_1_1_1_1,00.html

  • BBC News: “In graphics: Eurozone in crisis”

    http://www.bbc.co.uk/news/10150007

  • Der Spiegel: “The Euro Crisis in Figures”

    http://www.spiegel.de/fotostrecke/fotostrecke-54629.html

  • Euro Crisis: an independent news resource on the Euro Debt Crisis and the Euro Crisis

    http://eurocrisis.org

  • The Economist: “Is it time for European debt restructuring?”

    http://www.economist.com/economics/by-invitation/questions/it_time_european_debt_restructuring

  • TCMB: Euro Bölgesi İzleme Raporları (aylık, 1999-2007)

    http://www.tcmb.gov.tr/yeni/banka/emu/ebi.html


Slide74 l.jpg

İlginiz için teşekkürler... Seçenekleri” veya Senaryolar

k i b r i t c i o g l u @ g m a i l . c o m

http://kibritcioglu.com/iktisat/


Slide75 l.jpg

The Economist Seçenekleri” veya Senaryolar, 4.12.2010


Slide76 l.jpg

Japonya: Seçenekleri” veya Senaryolar

Kayıp 90’lar

İsveç:

Bankacılık Krizi

2. Körfez Krizi

2. Petrol

Krizi (78-80)

1989-91 Tasarruf-Kredi Krizi

Borsa Krizi (Kara Pazartesi)

Asya: 1997-1998 Krizi

Japonya: 1986-1990 Balonu

Türkiye: 2000-2001 Krizi

AB: 1992-93 DKM Krizi

1. Körfez Krizi

Rusya: 1998 Krizi

Türkiye: 1979-1980 Krizi

L. Amerika (1982) Krizi

Türkiye: 1994 Krizi

1. Petrol Krizi (73-74)

Meksika 1995 Krizi

Küresel Kriz

OECD Bileşik Öncü Göstergeler (CLI) Endeksi:

Seçilmiş Ülkeler, Ocak 1970 – Aralık 2009

Veri Kaynağı: http://stats.oecd.org/index.aspx?datasetcode=MEI_CLI


Slide77 l.jpg

OECD Bileşik Öncü Göstergeler Endeksinin yüz değerinin üzerindeyken artış göstermesi “büyüme”; yüz değerinin üzerindeyken düşüş göstermesi “gerileme”; yüz değerinin altındayken artış göstermesi “toparlanma” ve yüz değerinin altındayken düşüş göstermesi “durgunluk” beklendiği anlamına gelmektedir.

OECD Bileşik Öncü Göstergeler (CLI) Endeksi:

Seçilmiş Ülkeler, Ocak 1970 – Temmuz 2010

Veri Kaynağı: http://stats.oecd.org/index.aspx?datasetcode=MEI_CLI


Slide78 l.jpg

Dünya Ekonomik Forumu ( üzerindeyken artış göstermesi “büyüme”; yüz değerinin üzerindeyken düşüş göstermesi “gerileme”; yüz değerinin altındayken artış göstermesi “toparlanma” ve yüz değerinin altındayken düşüş göstermesi “durgunluk” beklendiği anlamına gelmektedir.www.weforum.org):

2010 Küresel Risk Raporu [1]

Kaynak: http://www.weforum.org/pdf/globalrisk/globalrisks2010.pdf


Slide79 l.jpg

Dünya Ekonomik Forumu ( üzerindeyken artış göstermesi “büyüme”; yüz değerinin üzerindeyken düşüş göstermesi “gerileme”; yüz değerinin altındayken artış göstermesi “toparlanma” ve yüz değerinin altındayken düşüş göstermesi “durgunluk” beklendiği anlamına gelmektedir.www.weforum.org):

2011 Küresel Risk Raporu [2]

Kaynak: http://riskreport.weforum.org/global-risks-2011.pdf