slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
College 4: Inleiding Fonologie PowerPoint Presentation
Download Presentation
College 4: Inleiding Fonologie

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 50

College 4: Inleiding Fonologie - PowerPoint PPT Presentation


  • 157 Views
  • Uploaded on

College 4: Inleiding Fonologie. eerste uur: Werkzaamheden fonoloog en fonologische processen tweede uur: Generatieve Taalkunde, UG en fonologische regels. Fonologie. Fonologie is de tak van taalwetenschap die zich bezighoudt met de functie en organisatie van klanken in klanksystemen.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'College 4: Inleiding Fonologie' - kort


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
college 4 inleiding fonologie
College 4: Inleiding Fonologie
  • eerste uur: Werkzaamheden fonoloog en

fonologische processen

  • tweede uur: Generatieve Taalkunde, UG en fonologische regels
fonologie
Fonologie
  • Fonologie is de tak van taalwetenschap die zich bezighoudt met de functie en organisatie van klanken in klanksystemen
taken fonoloog
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
the sounds of ipa
The sounds of IPA

bilabial

labiodental

dental

alveolar

postalveolar

retroflex

palatal

velar

uvular

pharyngeal

glottal

plosive













nasal

trill

tap or flap

fricative























lateral

fricative



approximant

(w)

lateral

approximant

taken fonoloog1
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
      • vb. Nederlands kent geen interdentalen
taken fonoloog2
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
  • welke klankverschillen hebben een woordonderscheidende functie in de taal?
    • fonemen
    • allofonen
      • vb. Russisch: pal:paal
      • Japans: las:ras
taken fonoloog3
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
  • welke klankverschillen hebben een woordonderscheidende functie in de taal?
    • fonemen
    • allofonen
      • vb. Russisch: pal:paal
      • Japans: las:ras
      • Nederlands: head[]:had []
the sounds of ipa1
The sounds of IPA

Front

Central

Back

Close

Close-mid

Open-mid

Open

taken fonoloog4
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
  • welke klankverschillen hebben een woordonderscheidende functie in de taal?
  • wat zijn mogelijke combinaties van klanken in de taal?
    • Brvar, Ndour, Nkomo
taken fonoloog5
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
  • welke klankverschillen hebben een woordonderscheidende functie in de taal?
  • wat zijn mogelijke combinaties van klanken in de taal?
  • welke regelmatigheden doen zich voor?
taken fonoloog6
Taken fonoloog
  • welke klanksegmenten heeft de taal?
  • welke klankverschillen hebben een woordonderscheidende functie in de taal?
  • wat zijn mogelijke combinaties van klanken in de taal?
  • welke regelmatigheden doen zich voor?
        • vb. ‘my dog was killed by a car’ Q65 1966
        • vb. ‘this is my life of sadness, this is the life I live’ Q65 1966
fonologische processen1
Fonologische processen
  • insertie

melk, harp vs. soms, hart

Winsum

the idea-r-is

fonologische processen2
Fonologische processen
  • insertie

melk, harp vs. soms, hart

Winsum

the idea-r-is

fonologische processen3
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
fonologische processen4
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie

Utrecht, kastje, lichtje, haast je

fonologische processen5
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie

Utrecht, kastje, kunststof

fonologische processen6
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
fonologische processen7
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie

inpakken

aanjagen

inkopen

articulatiegemak

fonologische processen8
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
fonologische processen9
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie

leren, leraar vs. kopen, koper

perceptiegemak

fonologische processen10
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie

Wet van Dahl:

Bantutaal Kirundi: prefix tu/du

1e persoon singularis present

du-soma ‘ik lees’ vs. tu-rya ‘ik eet’

du-teka ‘ik kook’ tu-mwa ‘ik scheer’

du-seka ‘ik lach’ tu-va ‘ik kom uit’

du-kubita ‘ik sla’ tu-bona ‘ik zie’

fonologische processen11
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
fonologische processen12
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
      • vb. ‘ask’
      • ‘he asked me for a picture’ Bread 1969
      • ‘don’t ask me why’Billy Joel 1977
      • ‘he asked this old lady’Run DMC 1986
fonologische processen13
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
  • alternanties
fonologische processen14
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
  • alternanties
      • vb. flapping ‘the letter’Box Tops 1967, Pretty Things 1970
      • domein flapping ‘beat it’Michael Jackson 1982
fonologische processen15
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
  • alternanties
  • fusie
fonologische processen16
Fonologische processen
  • insertie
  • deletie
  • assimilatie
  • dissimilatie
  • metathesis
  • alternanties
  • fusie

regen, tegen, zegen

vaasje, katje

complexe processen
Complexe processen
  • Compensatory Lengthening:

deletie van tweede deel van een diftong wordt gecompenseerd door vocaalverlenging van het eerste deel

Cruyff; kruis; kuis

lijf; blijf

vrouw; hou; jou

generatieve taalkunde
Generatieve Taalkunde
  • Standaardwerk fonologie: N. Chomsky & M. Halle (1968) The Sound Pattern of English, Harper & Row, New York.

Doel: verklaring voor wat het verschijnsel menselijke taal inhoudt

Middel: opstellen van generatieve grammatica’s

generatieve grammatica s
Generatieve Grammatica’s
  • Grammatica = beschrijving van het taalsysteem van de individuele gebruiker; beschrijving van wat sprekers van een taal (vaak onbewust) van die taal weten.
  • Generatief = systeem van expliciete regels
ug universele grammatica
UG (Universele Grammatica)
  • Aanname Generatieve Taalkunde: Grammatica’s zijn gedeeltelijk aangeboren
  • UG is aangeboren gedeelte
  • Mensen ontwikkelen hun taalsysteem op basis van UG plus de leerfase
  • Generatieve Taalkunde wil het aangeboren taalvermogen beschrijven
principes en parameters
Principes en Parameters
  • Principes: eigenschappen die gemeenschappelijk zijn voor alle talen.
      • vb. syllabes zijn eenheden die bestaan uit consonanten en/of vocalen
principes en parameters1
Principes en Parameters
  • Principes: eigenschappen die gemeenschappelijk zijn voor alle talen.
      • vb. syllabes zijn eenheden die bestaan uit consonanten en/of vocalen
  • Parameters: taalspecifieke instellingen.
      • vb. Nederlands staat clusters van medeklinkers toe; Japans niet vb. ‘garasu’
      • vb. Gronings staat nasalen toe als syllabekern; Nederlands niet vb. ‘we moeten pakken kopen’
hypotheses over mogelijke grammatica s
Hypotheses over mogelijke grammatica’s
  • Probleem: soms kan een beschrijving van een fonologisch proces op verschillende manieren.
    • reis - reizens  z of: z  s
hypotheses over mogelijke grammatica s1
Hypotheses over mogelijke grammatica’s
  • Probleem: soms kan een beschrijving van een fonologisch proces op verschillende manieren.
    • reis - reizens  z of: z  s
  • Daarom moeten hypotheses worden opgesteld over mogelijke grammatica’s met als doel het aantal ogenschijnlijk correcte grammatica’s drastisch te reduceren:

UG-hypotheses

voorbeeld ug hypothese
Voorbeeld UG-hypothese
  • Beknoptheidseis
    • meest beknopte/best generaliserende beschrijving is UG-beschrijving
  • argument: kind maakt generalisaties
    • stade i.p.v. stond
    • looptei.p.v. liep
  • dus: ‘n wordt labiaal voor labiaal’ is beter dan ‘n wordt m voor m, n wordt m voor p, n wordt m voor b’
kind maakt generalisaties
Kind maakt generalisaties

gememen []

i.p.v. genomen[no]

fonologische regels
Fonologische Regels
  • A  B / C D
      • vb hond: /d/  [t] / $
fonologische regels1
Fonologische Regels
  • A  B / C D
      • vb hond: /d/  [t] / $
  • A = foneem / / (slashes)
fonologische regels2
Fonologische Regels
  • A  B / C D
      • vb hond: /d/  [t] / $
  • A = foneem / / (slashes)
  • B = realisatie van dat foneem [ ] (brackets)
fonologische regels3
Fonologische Regels
  • A  B / C D
      • vb hond: /d/  [t] / $
  • A = foneem / / (slashes)
  • B = realisatie van dat foneem [ ] (brackets)
  • C D = omgeving; het foneem bevindt zich op een positie tussen C en D
      • hier: D = $ (syllabegrens)
      • andere grenssymbolen: + (morfeemgrens)

# (woordgrens)

onderliggende vorm
Onderliggende Vorm
  • Onderliggende vorm /hnd/ /hnd + n/
    • uniek, constant
onderliggende vorm1
Onderliggende Vorm
  • Onderliggende vorm /hnd/ /hnd + n/
    • uniek, constant  
  • Oppervlaktevorm [hnt] [hndn]
    • variabel, geconditioneerd
0 hypothese
0-hypothese
  • 0-hypothese: klankvorm komt rechtstreeks uit lexicon zonder tussenkomst van fonologische regels
  • tegenargument: allomorfie

(fonol. alternanties)

      • vb. geef verkleinvorm van nonsenswoorden: ‘proom’ en ‘spral’
allofonische regels foneem s in het duits
Allofonische Regels: Foneem /s/ in het Duits

Foneem: Allofonen:

/s/

  • so, sieben [z]
  • spät, stark []
  • aus, es [s]
allofonische regels foneem k in het nederlands
Allofonische Regels:Foneem /k/ in het Nederlands
  • /k/  [k] / [u] retracted
  • /k/  [k] / [o] retracted
  • /k/  [k] / [i] fronted

vgl. tongpositie [o] en [u] met tongpositie [i]

+