del ryum
Download
Skip this Video
Download Presentation
DELİRYUM

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 47

DELİRYUM - PowerPoint PPT Presentation


  • 352 Views
  • Uploaded on

DELİRYUM. Prof. Dr. Süheyla ÜNAL. Davranış değişikliği. Olası tüm fiziksel nedenler dışlanmadan psikiyatrik hastalık düşünülmemelidir Fiziksel bir hastalığı atlamak ölümcül sonuçlanabilir. Deliryum. Bilişsel düzey bozukluğu Dikkat ve farkındalıkta bozulma

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'DELİRYUM' - kendra


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
del ryum

DELİRYUM

Prof. Dr. Süheyla ÜNAL

davran de i ikli i
Davranış değişikliği
  • Olası tüm fiziksel nedenler dışlanmadan psikiyatrik hastalık düşünülmemelidir
  • Fiziksel bir hastalığı atlamak ölümcül sonuçlanabilir
deliryum
Deliryum
  • Bilişsel düzey bozukluğu
  • Dikkat ve farkındalıkta bozulma
  • Yer, zaman, kişi yöneliminde bozulma
  • Bellek bozukluğu
  • Korku, panik, ajitasyon, davranış bozukluğu ve agresyon
  • Yanılsama, varsanılar, geçici anormal inanışlar
neden nemli
Neden önemli?
  • Acillerin %10-18’i deliryumdadır
  • Hastanede yatanların %10-40
  • Ameliyat sonrasındakilerin %10-85
  • Kalça kırığı tedavisinden sonra taburcu edilenlerin %20

ciddi deliryum bulguları saptanmıştır.

neden nemli1
Neden önemli?
  • %10- 65 ölüm oranı
          • 2 - 20 kez artış
          • 6 ay- 2 yıl arasında
  • %55uzun süreli bellek bozukluğu ile demansa gidiş
slide7
Genellikle (%30-60) tedavi ekibi tarafından atlanan bir durumdur.
  • Rutin bakımda gösterilecek özenle % 30 azaltılabilir.
deliryum1
Deliryum
  • Mental konfüzyon,
  • Akut konfüzyonel durum
  • Hastane psikozu,
  • Toksik-metabolik ansefalopati,
  • Akut organik beyin sendromu,
  • Akut toksik psikoz
  • Akut beyin yetmezliği
fiziksel etkenler i in ipu lar
Fiziksel etkenler için ipuçları
  • Ani başlama
  • Anormal vital bulgular
  • Bilinç düzeyinde azalma
  • Yönelim bozukluğu
  • Görme ve dokunma varsanıları
fiziksel etkenler i in ipu lar1
Fiziksel etkenler için ipuçları
  • Bellek kaybı, bellek bozukluğu
  • Pupil değişiklikleri
  • Aşırı salivasyon
  • Enkontinans
  • Olağan olmayan nefes kokusu
fiziksel etkenler i in ipu lar2
Fiziksel etkenler için ipuçları
  • 3’den fazla ilaç kullanıyor olma
  • Yeni ilaç başlama
  • Bir ilacı kesme
  • Prodromal dönem olmadan belirtilerin ani olarak başlaması
  • Psikiyatrik hastalık öyküsü olmaması
risk etkenleri
Risk etkenleri
  • Yaşlı
  • Beslenme bozukluğu olan
  • Demanslı, bilişsel sorunları olan
  • Görme ve işitme güçlüğü olan
  • Hareketsiz
  • Beslenmesi bozuk
  • Birden fazla hastalığı olan
  • Üriner katateri olan
dsm iv genel t bbi duruma ba l deliryum
DSM-IV: Genel tıbbi duruma bağlı deliryum
  • Bilinç bozulması (örn.çevrenin farkında oluş netliğinde azalma),dikkati odaklamada, sürdürmede ve değiştirme becerisinde azalma
  • Bilişte değişiklik (örn. Bellekte bozulma, yönelim bozukluğu, algı ve dil bozuklukları)
  • Bunların daha önce varolan demansla ilişkili olmaması
dsm iv genel t bbi duruma ba l deliryum1
DSM-IV: Genel tıbbi duruma bağlı deliryum
  • Bozukluğun kısa bir sürede gelişmesi (genellikle saatler ve günler içinde) ve gün içinde dalgalı seyir göstermesi
  • Öykü, fizik muayene ya da laboratuvar bulgularında bozukluğun genel tıbbi duruma ilişkin olarak geliştiğine dair kanıt bulunması
dsm iv e g re deliryum nedenleri
DSM-IV’e göre deliryum nedenleri

1-Genel tıbbi duruma bağlı

2-Madde kullanımına bağlı

3-Çoğul etyolojiye bağlı

4-BTA

deliryum patogenezi
Deliryum patogenezi
  • Kolinerjik nörotransmisyonda azalma
  • Serebral oksidatif mekanizmalarda bozukluk
  • Lenfokinlerin SSS üzerine etkileri
  • Stresle artan kortizol artışı, endorfin ve biyojenik amin değişiklikleri (DA, NA artışı)
etyolojisi
Etyolojisi
  • Nöronal işlevleri bozan bir serebral metabolizma bozukluğu
  • Santral sinir sistemine doğrudan ya da dolaylı etkiler
  • Sıklıkla birden çok etken
do rudan etkiler
Doğrudan etkiler
  • Beyin tümörü ya da metaztazların doğrudan etkisi
  • Ansefalit, menenjit gibi beyin enfeksiyonları
  • Kafa travması
  • KİBAS
dolayl etkiler
Dolaylı etkiler
  • Organ yetmezliklerine bağlı metabolik ansefalopatiler
  • Hipoksik durumlar
  • Elektrolit dengesizliği (Na,K, Ca, Mg, glikoz)
dolayl etkiler1
Dolaylı etkiler
  • Besinsel (Tiyamin, folik asid, B12 )
  • Vasküler/hematolojik
    • Anemiler, trombozis, hemoraji
  • Ameliyat (açık kalp ameliyatları, uzun süren operasyonlar)
slide22
Toksik etkenler
  • Madde kötü kullanımı
    • yoksunluk (alkol vs)
    • zehirlenme
  • Ağır metal zehirlenmeleri
  • Lityum toksisitesi
slide23
Klinikte ele alınışı

Hasta ve ekibin güvenliğini sağlamak

İyi bir öykü almak

Altta yatan nedeni araştırmak

Multidisipliner bir tedavi planı yapmak

Aileyle ilişki kurmak

slide24
Klinik tablo
  • Bilişsel işlevler
    • algı
      • çarpıtmalar, yanılsamalar
      • görme ve dokunma varsanıları
      • akşamları belirginleşme
    • düşünce
      • dezorganize, kopuk çağrışımlar
      • rastgele sürüklenme
slide25
Yönelim
    • son olaylar, günün saati gibi o ana ilişkin yönelim bozuktur
  • Dikkat
    • azalmış ya da aşırı uyarılmış
  • Bellek
      • kayıt, kısa ve uzun bellekte bozulma
slide26
Uyku-uyanıklılık siklusu
    • gün boyunca uyuyup, gece uyanık kalma
    • ajite değilse depresyonu taklit edebilir
  • Psikomotor davranış
    • Hipoaktif
    • Hiperaktif
    • Karışık tip
slide27
Duygulanım
    • Hastadan hastaya süre, şiddet ve labilitesi farklıdır
      • öfke
      • ajitasyon
      • anksiyete
      • depresyon
    • Aile üyelerinin ve arkadaşlarının öncelikle dikkatini çeker
slide28
Deliryum tipleri

Inattentive

Fluctuating Alertness

Agitation or Retardation

Near Normal EEG activity

Inattentive

Hyper-alert

Psychomotor Agitation

Fast EEG activity

Inattentive

Disturbed Consciousness

Agitation or Retardation

Abnormal EEG activity

Inattentive

Hypo-alert

Psychomotor Retardation

Slow EEG activity

slide29
Deliryum tipleri
  • Hiperaktif
    • ajitasyon
    • hallusinasyonlar
    • sanrılar
    • aşırı uyanıklık
    • örn: çekilme sendromları
    • Artmış ya da normal beyin metabolizması
  • Hipoaktif
    • hipoalert
    • letarjik
    • içe kapanmış
    • yavaşlamış
    • örn: ansefalopatiler, benzodiyaz zehirl.
    • Azalmış beyin metabolizması
slide30
Deliryum bir sendromdur, son tanı değildir
  • Altta yatan nedenler önemlidir
slide31
Psikotik belirtilerin tıbbi bir duruma bağlı olduğu nasıl anlaşılır?
  • Bilinç açık mı?
  • Yönelimi tam mı?
  • Varsanıların özelliği nedir?
    • Görsel varsanılar
    • İşitsel varsanılar
    • Dokunma varsanıları
    • Koku (nadir)
ay r c tan
Ayırıcı Tanı
  • Tıbbi bir hastalık var mı?
  • Nörolojik muayene normal mi?
  • Kısa bilişsel muayene normal mi?
  • Laboratuvar değerleri normal mi?
  • Beyin MRI/CT’si normal mi?
  • Kan alkol düzeyi?
  • Entoksikasyon sözkonusu mu?
muayene
Muayene
  • Eksiksiz bir fizik muayene
    • genel görünüm, yaşamsal bulgular, travma kanıtları, hidrasyon durumu, nörolojik bulgular üzerinde odaklanma
  • Sistemik bir nörolojik muayene
  • Sistematik bir mental durum muayenesi
laboratuvar
Laboratuvar
  • Tam kan, biyokimya ve idrar tetkikini içeren rutin testler, klinik bulgular doğrultusunda gereken diğer tetkikler
  • Yaşlı hastalarda EKG ve PA akciğer grafisi
  • Öykü temporal lob epilepsisini düşündürüyorsa EEG
laboratuvar1
Laboratuvar
  • Nörolojik bulgusu olan hastalarda, mental hasalık öyküsü olmaksızın ani başlayan durumlarda CT veya MRI
  • Lomber ponksiyon (SSS enfeksiyonu ya da subaraknoid kanamadan şüpheleniyorsa)
ay r c tan1
Ayırıcı tanı
  • Demans
  • Depresyon
  • Psikoz
    • Mental durum muayenesi
    • Bilinçte sislenme
    • Varsanı ve sanrılar
    • Psikotik (örn. Şizofrenide varsanılar daha organizedir)
delir yum l ekleri
Deliryum ölçekleri
  • CAM (Confusion assessment method)
  • DRS-Delirium Rating Scale
  • KMS
confusion assessment method
Confusion Assessment Method

Mental durumda akut değişiklik

ve

Dikkat azlığı/ dalgalanması

+

Dezorganize düşünme

veya

Bilinç düzeyinde değişiklik

(Inouye et al. Ann Intern Med 1990;113:941)

slide40
Confusion Assessment Method

1. Mental durumda akut değişiklik var mı?

2. Dezorganize düşünce?

3. Bilinç düzeyinde değişiklik?

4. Dikkatsizlik? Dikkatte dalgalanma?

5. Psikomotor ajitasyon/ retardasyon?

6. Algı bozukluğu?

7. Dezoryantasyon?

8. Uyku-uyanıklık döngüsü değişikliği

9. Bellek bozukluğu?

En önemli

En az önemli

tedavide temel ilkeler
Tedavide temel ilkeler
  • Koruyucu önlemlerle riski azaltmak
slide42
Deliryumu önleme

Bilişsel bozukluk Hastanın oryantasyonu

Uyku yoksunluğuFarmakolojik olmayan uyku

protokolü

Gürültü ve ışık azaltma

HareketsizlikErken mobilizasyon

Görme azlığı Gözlük

İşitme azlığı Buşon temizleme

İşitme cihazı

Dehidrasyon Sıvı replasmanı

delir y um u nleme
Deliryumu önleme
  • Yeterli mental uyarı sağlama
  • Aile üyelerinden birini yanında bulundurma
  • Fiziksel aktivite
  • Anemi varsa tedavisi
  • Hipoksinin tedavisi
tedavide temel ilkeler1
Tedavide temel ilkeler
  • Medikasyon listesini gözden geçirmek
    • Gereksiz bütün ilaçları kesmek
    • Olabildiğince az ilaç kullanmak
    • İlacı düşük dozda başlamak
    • Antikolinerjik etkisi olan ilaçlardan kaçının Düzeltilebilir bütün olumsuz etkenleri düzeltmek
slide45
BNZ

Lorazepam (Ativan) .5-2.0 mg

Trazodon

BNZ-lorazepam

Haloperidol (Norodol) 5mg her 2-12s. Risperidone (Risperdal) 1-3 mg/gün Olanzapine (Zyprexa) 2.5 mg/gün Ketiyapin (Seroquel) 12.5 mg/gün

Psikotik

belirtiler

Anksiyete

Uyku

bozukluğu

slide46
AChEI

Serotonerjikilaçlar AChEI

Haloperidol

Atipik Antipsikotikler

Anormal Motor hareket, Disinhibisyon

Agresif Semptomlar

(orta düzey)

Agresif Semptomlar

(Ağır)

slide47
Özetle
  • Akla getirmek, tanımak
  • Altta yatan etkeni saptamak
  • Şüpheli ilaçları kesmek
  • Hastayı ve aileyi sakinleştirmek
  • Uzun dönem izlemek
ad