ho geld n z n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
HOŞGELDİNİZ… PowerPoint Presentation
Download Presentation
HOŞGELDİNİZ…

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 68

HOŞGELDİNİZ… - PowerPoint PPT Presentation


  • 208 Views
  • Uploaded on

HOŞGELDİNİZ… . MADDE BAĞIMLILIĞI. İnsanlığı etkileyen en önemli sorunlardan biri haline gelen madde kullanımı ve bağımlılığının geçmişi insanlık tarihi kadar eskidir. MADDE BAĞIMLILIĞI?.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'HOŞGELDİNİZ…' - kelsie-guthrie


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
madde ba imlili i
MADDE BAĞIMLILIĞI
  • İnsanlığı etkileyen en önemli sorunlardan biri haline gelen madde kullanımı ve bağımlılığının geçmişi insanlık tarihi kadar eskidir.
madde ba imlili i1
MADDE BAĞIMLILIĞI?

Bir maddenin belirgin bir etkiyi elde etmek için alınması sürecinde ortaya çıkan bedensel, ruhsal ya da sosyal sorunlara rağmen madde alımının devam etmesi, bırakma isteğine rağmen bırakılamaması, aynı etkiyi elde edebilmek için giderek madde miktarının arttırılması ve maddeyi alma isteğinin durdurulamaması durumudur.

maddenin zararl k t ye kullan m
Maddenin zararlı (kötüye) kullanımı

Kişinin kendine, hayatına, ailesine ve çevresine zarar verecek tarzda madde kullanmasıdır. Okul başarısızlığı,ailesel sorunlar, fiziksel problemlerin ortaya çıkması, yasal sorunlar vb.

ba lama nedenler
BAŞLAMA NEDENLERİ
  • merak"
  • Arkadaş baskısı
  • "problemlerini unutmak"
  • "kafa bulmayı istemek"
madde ba imlili i tani l tler
MADDE BAĞIMLILIĞI TANI ÖLÇÜTLERİ
  • Maddeyi kullanmak için güçlü bir istek,
  • Maddeyi kullanma davranışını denetlemede güçlük,
  • Yoksunluk belirtileri,
  • Tolerans gelişimi,
  • Maddeyi elde etmek, kullanmak ve belirtilerini gizlemek için aşırı zaman ve çaba harcama,
  • Madde kullanımı sosyal, ruhsal, fiziksel sorunlara yol açsa da maddeyi almaya devam etme,
  • Bu maddelerin 3 tanesinin olması kişiye bağımlı demek için yeterlidir.
slide8
Bağımlılık tıbbi bir hastalıktır.

(biyo-psiko-sosyal)

Bağımlılık kronik-tekrarlayıcı bir hastalıktır.

slide9
Bağımlılığı diğer hastalıklardan ayıran en önemli özellik, bağımlığın doyum (ve bazıları için keyif) vermesidir
slide10
Bağımlılık kalıcıdır ancak kullanım durdurulabilir
  • Bir nikotin bağımlısı sigara ve tütün ürünlerini bıraktıktan sonra da “remisyonda bir nikotin bağımlısı”dır
slide11
Diyabetli bir hasta diyetine çok dikkat etse ve kan şekeri hep normal sınırlarda seyretse, hiçbir şikayeti olmasa o kişi yine de “belirti vermeyen” bir diyabet hastasıdır.
  • Bağımlılar da bağımlı oldukları maddeyi kullanmayı kalıcı olarak bırakıp onun bütün olumsuz etkilerinden kurtulabilirler. Ancak eski hallerine dönmek istemiyorlarsa hiçbir zaman tekrar sosyal kullanıcı olmayı denememelidirler
slide12
İnsanların görme,koku alma, dokunma gibi çeşitli duyulardan zevk alabilmesi veya sevme, ödül alma, sınıf geçme, yarış kazanma gibi deneyimlerden yaşanan olumlu duygular beynin dopamin salgılamasına bağlıdır. Kendimizi sakin, mutlu hissediyoruz. Bir süre sonra salgılanan dopamin miktarı eski haline dönüyor ve biz olağan hayatımıza devam ediyoruz, yeni mutlu bir an yaşamayı bekliyoruz, çünkü beynimiz bunu hafızaya kaydediyor ve ona tekrar ulaşmak için gerekli hareketleri hatırlar ve tekrarlatır.
slide13
Bağımlılık yapan maddeler ilk kullanıldığında hızlı ve yüksek miktarda dopamin salgılanır: ‘ödül’
  • Tekrarlayan kullanımlarda dopamin yine yükselir ama eski düzeylerine ulaşamaz
  • Bağımlılarda dopamin salınımı bozulur, kişi artık hiçbirşeyden zevk alamaz olur
slide14
Bir süre sonra madde kullanımı yemek yemekle aynı anlama geliyor
  • Daha sonra da bu maddelere ulaşıp kullanma isteği hayatta kalmak için gerçekten gerekli davranışların önüne geçiyor. Aile ,iş toplum gibi önceden değer taşıyan unsurlar bağımlılık karşısında önemini yitiriyor
ba ml l k yap c maddeler
Bağımlılık Yapıcı Maddeler
  • Tütün/Sigara
  • Alkol
  • Esrar
  • Uçucu maddeler
  • Ekstazi
  • Eroin
  • Kokain
  • Halusinojenler
  • Sedatif ilaçlar
  • Kafein ve enerji içecekleri
  • Kumar (loto,iddia,at yarışları, internet oyunları vb.)
  • Diğer maddeler
madde kullanan ki ilerde pucu olabilecek belirtiler
Madde Kullanan Kişilerde İpucu Olabilecek Belirtiler
  • Giysilerde ve nefeste maddenin kokusu
  • El, yüz ve giysilerde boya ve lekeler
  • Kendisine gösterdiği özenin azalması
  • Yeme alışkanlığının bozulması, zayıflama
  • Bulantı, kusma, terleme, gözlerde kanlanma
  • Kas ve eklem ağrıları, kramplar
  • Ciltte renk değişiklikleri,iğne izleri
  • Halsizlik, yorgunluk, dikkat eksikliği
  • Huzursuzluk, sıkıntı hissi, depresyon
slide18
Odasında yalnız kalmayı tercih etme
  • Evde daha az vakit geçirme
  • Arkadaş çevresinin değişmesi, yeni arkadaşlar edinme
  • Daha fazla para harcama
  • Okul ve iş yaşamında başarısızlık
  • Bazen neşeli, sakin,bazen öfkeli olma
  • Sinirlilik
  • Aile ile ilişkilerinin azalması
  • Yasa dışı davranışlarda bulunma
  • Uygunsuz para harcama
slide19
Giderek okula, spora, hobilerine karşı ilgisini kaybeder
  • Hafif uykulu ve yorgun gözükebilir
  • Yalan söyleme, okuldan kaçma gibi davranış değişiklikleri görülebilir
  • Daha saldırgan ve öfkeli olabilir
  • Evden kaçma, çeşitli yaralanmalar, suça karışma görülebilir
madde kullanimina ba lama ya i
MADDE KULLANIMINA BAŞLAMA YAŞI
  • % 31 15 YAŞ ALTI
  • % 43 16-20 yaş
  • % 12 21-25
  • % 6 26-30
  • % 8 30 YAŞ ÜSTÜ
neden gen ler
NEDEN GENÇLER

HEDEF KİTLE GENÇLER

Gençlik; cesaretin çekingenliğe, serüven isteğinin durağanlığa üstün geldiği dönemdir.

ocu umuzun madde kulland n renmek
Çocuğumuzun madde kullandığını öğrenmek:
  • Büyük bir hayal kırıklığı
  • Üzüntü
  • Yıkım

Anne-babalar ne hisseder:

  • Utanç
  • Suçluluk
  • Korku
  • Öfke
slide23
Genellikle ilk konuşmada inkar ederler
  • Üzerine gitmek yerine izlemeye devam edin
  • Uygun bir ortamda tekrar konuşun
  • Amacımız yargılamak, etiketlemek, suçlamak değil, destek olmaktır.
sihirli de nek
Sihirli değnek?
  • Aileler genellikle hızlı ve kalıcı bir çözüm beklentisi içindedirler
  • Bu yüzden hayal kırıklığına uğrarlar
  • Bu süreç aile ve genç için bir davranış değişikliği gerektirir
  • Bizim önerilerimiz o ailenin tek doğrusu olamaz. Bu yüzden karşılıklı görüş alışverişi şarttır
b r ok k ba imli oldu unun farkinda de ld r
BİR ÇOK KİŞİ BAĞIMLI OLDUĞUNUN FARKINDA DEĞİLDİR.

***Kişi bağımlı olunan durumu hep inkar eder, kabul etmez, istediği zaman maddeyi bırakabileceğini düşünür.

***Kullanılan madde miktarı artar, önceden etki gösteren miktar aynı etkiyi göstermez duruma gelir. Bu durum bağımlılığın en önemli göstergelerindendir.

madden n zell kler
MADDENİN ÖZELLİKLERİ
        • Bir madde kullanıldıktan sonra, sahte iyi oluş halini ne kadar kısa zamanda ve şiddetli ortaya çıkarıyorsa bağımlılık yapıcı gücü o kadar fazladır.
  • Örneğin; sigara alkole göre daha fazla bağımlılık yapıcı gücü olan bir maddedir.
farklidirlar
FARKLIDIRLAR
  • Kızdırmaya çalışırlar. Onların bilmeden yaptıkları bu tuzağa düşmeyin.
  • Tartışmaya hazırdırlar. Tartışmaktan kaçının. Tartışma beraberinde savunmayı getirir, madde içme ve kullanma davranışında değişiklik oluşmasını sağlamaz
  • Talepkardırlar. Talepler belli kurallar içerisinde yerine getirilebilir.
  • Israrlı davranırlar. Israrla söylediğinizin arkasında durun.
alkol ok yaygin olarak kullanilan b r madded r
ALKOL ÇOK YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİR MADDEDİR.
  • Alkolün bağımlılık yapıcı etkisi yüksektir, üretimi ve satışı yasal bir madde olduğu için bireyler bu maddeyi kullanmaktan çekinmemektedir.
slide30
BABASI ALKOL BAĞIMLISI OLAN ÇOCUKLARDA ALKOL BAĞIMLILIĞI RİSKİ, BABASI ALKOL BAĞIMLISI OLMAYAN ÇOCUKLARA GÖRE 4 KAT DAHA FAZLADIR.
slide31

TÜTÜN KULLANIMI

ETKİLERİ/SONUÇLARI

slide33
TÜTÜN İÇMEK=HASTALIK !
  • TÜTÜN İÇMEK=ÖLÜM !
s gara dumani
SİGARA DUMANI

50’sinin kanser yaptığı bilinen, 250’den fazlasının zararlı olduğuna dair veri olan 4000’den den fazla kimyasal madde içermektedir.

sigaraya ba lama nedenleri
Sigaraya Başlama Nedenleri
  • Yakın çevrede tütün ürünü kullanan kişilerin varlığı
  • Tütün ürün(leri)nin reklamının yapılması
  • Modaya veya güncel akımlara uyma çabası
  • Sıkıntı/stres
  • Eğlenmek için
  • Merak
  • Özenti
  • Formda kalmak için
  • Yalnızlığı gidermek için
  • İlgi çekmek için
s gara dumanindan pas f etk len m
SİGARA DUMANINDAN PASİF ETKİLENİM
  • Çocukların %40’ı-Sigara içmeyen erkeklerin %33’ü-Sigara içmeyen kadınların %35’i risk altında
sigara ve riskli gruplar
Sigara ve Riskli Gruplar
  • Çocuklar
  • Gençler
  • Yaşlılar
  • Gebeler
  • Engelliler (kendini savunamayacak)
s gara lmed nde
SİGARA İÇİLMEDİĞİNDE;
  • Daha az hastane başvurusu (doğrudan ve dolaylı harcamalarda azalma),
  • Çalışan sağlığında iyileşme, işe gidememe süresinde azalma,
  • Üretimde artma,
  • İç ortam zararlarının azalması (boya, tamirat, vb),
  • Yangınların azalması,
  • Bireysel kazanımlar (sigaraya verilen paranın başka alanlara harcanması olanağı)
narg le
NARGİLE…

Nargile kullanıcıları nargileyi sigaradan daha farklı bir ürün olarak ALGILAMAMALIDIRLAR.

Yaklaşık bir saatlik (20-80 dakika arasında) sürebilen bir nargile içimi sonucunda solunan duman miktarı 100-200 adet sigara içilmesiyle alınan duman miktarı kadardır.

t t n kullanimi
TÜTÜN KULLANIMI
  • Dünya genelinde başlıca ölüm nedenlerinden sadece 3’ünde artış görülmektedir: HIV-AIDS, şişmanlık ve sigara kullanımı.
  • Trend böyle devam ederse 2020 yılında 10 milyon kişi sigaradan ölecektir.
  • Eğer etkili önlemler uygulamaya konmazsa bu yüzyılda bir milyar kişi sigara yüzünden ölecek olup ölümlerin yarısı orta yaşlarda gerçekleşecektir.
  • Sigaranın ülkemiz insanlarına getirdiği mali yük yılda yaklaşık 30 milyar TL’dir. (~20 milyar USD).
4207 sayili t t n r nler n n zararlarinin nlenmes ve kontrol hakkinda kanun
4207 SAYILI TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ ve KONTROLÜ HAKKINDA KANUN
  • Amaç:
    • Kişileri ve gelecek nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından korumak,
    • Herkesin temiz hava soluyabilmesini sağlamaktır.
    • Bu Kanunla ülkemiz, tütün kontrolü konusunda yasal düzenlemesi olan sayılı ülkeler arasına girmiş, hatta önderlik yapar hale gelmiştir. Türkiye Tütünsüz Kanunu olan dünyada 13 ülke arasındadır. 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren, Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, İngiltere ve İrlanda’dan sonra TÜRKİYE Dünya’daki 6. Avrupa’daki 3. ülke olmuştur.
ulusal t t n kontrol programi

Birey ve Toplum

Davranışına

Yönelik

ULUSAL TÜTÜN KONTROL PROGRAMI

Halkı Bilgilendirme,

Bilinçlendirme ve Eğitim

Sigarayı Bırakma

Tütün Ürünlerine

Olan Talebin

Azaltılmasına

Yönelik Önlemler

Ulusal Politika Oluşmasına Yönelik

Fiyat ve Vergilendirme

Çevresel Dumana Maruziyeti Önleme

  • Ulusal Tütün Kontrol Programı
  • 15 yaşından büyüklerde sigara içmeyenlerin oranını %80’in üzerine çıkarmak,
    • 15 yaşından küçüklerde ise %100’e yakın olmasını sağlamaktır.

Sigaraya Yönelik Reklam Promosyon

Sponsorlukları Önleme

Tütün Arzının ve

Tütün Ürünlerinin

Kullanımının

Azaltılmasına

Yönelik Önlemler

Ürün Kontrolü ve Tüketiciyi Bilgilendirme

Yasadışı Ticaretin Önlenmesi

Tütün Kullanımı ve

Ulusal Tütün Kontrol

Programının İzlenmesi,

Değerlendirmesi ve

Raporlanması

Gençlerin Ulaşabilirliğinin Engellenmesi

Tütün Üretimi ve Alternatif Politikalar

slide56

BİR YASATOPLUMSAL BİR SAĞDUYU HAREKETİNENASIL DÖNÜŞTÜ?

DUMANSIZ HAVA SAHASI

  • Amaç: Yasayla ilgili farkındalığı artırmak, Yasaya uyum ve kabulüsağlamak
  • Kamu kuruluşları, ilgili STK’lar ve yerel yönetimler bilgilendirildi.
  • Üst düzey medya yöneticilerinin katıldığı bilgilendirme destek toplantısı yapıldı. 200’ün üzerinde ünlüyle birebir irtibat kuruldu ve kampanyaya gönüllü olarak sözcülük etmeleri sağlandı.
  • RTÜK’ün desteği alındı ve yasanın bu kampanya için sağladığı90dakikalık zorunlu yayın süresi reklam spotlarıyla verimli şekilde kullanıldı.
slide57

BİR YASATOPLUMSAL BİR SAĞDUYU HAREKETİNENASIL DÖNÜŞTÜ?

DUMANSIZ HAVA SAHASI

  • Her sosyo-ekonomik konumdanve görüşten bireyin, rol modelin ve politikacının kampanyanınortak sözcülüğünü yapması hedeflendi.
  • Sigara içenleri korkutmak değil, başka birinin sağlığına zararverdikleri için mahçup etmek hedeflendi. Bu uygulamaya uymanın, medeni olmanın bir gerekliliği olduğu anlatıldı.
slide61

Bu filmlerde toplumun her kesiminden insan Dumansız Hava Sahasını desteklemek için “benim de iyi bir nedenim var” dedi…

slide62

BİR YASATOPLUMSAL BİR SAĞDUYU HAREKETİNENASIL DÖNÜŞTÜ?

DUMANSIZ HAVA SAHASI

  • 5’i teaser toplam 37 Reklam filmi
  • İlk 9 ayda sigara satışında %20 azalma
  • İlk 9 aylık tahmini kazanç 5 milyar dolar
  • www.havanikoru.org’a 5 ayda 152 bin tekil ziyaretçi
  • Facebook’da 20’nin üzerinde grup, 80 bini tek grupta fan olmak üzere toplam 150 bin’in üzerinde üye
slide63

EN BÜYÜK ÖDÜLÜMÜZ

%95

Yasaya gönüllü kabul ve

uyum oranı

slide64

İŞLETMELERİN KDV MATRAHLARI

Sonuç olarak;

tütün kontrol çalışmalarından zarar gören tek sektör

tütün sektörü

olmuştur!

madde kullanimi le lg l yanli nan lar
MADDE KULLANIMI İLE İLGİLİ YANLIŞ İNANÇLAR

“Ben bağımlı olmam.”

“Bir kere denemekle bir şey olmaz.”

“Esrar bir ottur, zararı yoktur.”

“Esrar hafif bir maddedir.”

“Arasıra kullanmakla bir şey olmaz.”

“Esrar, alkolden daha tehlikeli değildir.”

“Madde hakkında konuşabilmek için onu

denemelidir. ’’

“Herkes kullanıyor bir şey olmuyor”

slide66

“Ben kontrol edebilirim”

“Benim iradem güçlüdür”

“Madde yaratıcılığı geliştirir, konsantrasyon ve bilinci artırır.”