Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος - PowerPoint PPT Presentation

slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος PowerPoint Presentation
Download Presentation
Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος

play fullscreen
1 / 27
Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος
67 Views
Download Presentation
karly-mendez
Download Presentation

Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΛΕΩΝ και ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ: Οι περιπτώσεις των πόλεων της Βάρνας (Βουλγαρία) και του Μπάρι (Ιταλία) Θεόδωρος Μεταξάς, Γιώργος Πετράκος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης 7ο Εθνικό Συνέδριο ‘Περιφερειακή Επιστήμη και Πολιτική: Ελλάδα και Βαλκάνια’ Ελληνικό Τμήμα ERSA 7-8 Μάίου - Αθήνα

  2. 1. Ανταγωνισμός Πόλεων: Βασικές προσεγγίσεις 1η:(Cheshire & Gordon 1996,1998, Budd 1998,Tomaney & Klink 2001).O ανταγωνισμός των πόλεων εκφράζεται ως μια διαδικασία όπου οι παραγωγικές δυνάμεις στο εσωτερικό περιβάλλον των πόλεων, προωθούν τον οικονομικό χαρακτήρα των πόλεων ως ‘τόπο’ για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων. Μειονέκτημα:η χρησιμοποίηση μόνο οικονομικών παραγόντων / μεταβλητών 2η:(Hubbard 1995, Wong 1998, 2001, Barnett 2001, Kowalska & Funk 2000).Ανάδειξη των soft παραγόντων (ποιότητα ζωής, πολιτισμός, ιστορική κληρονομιά).Μειονέκτημα:η έλλειψη στρατηγικού πλαισίου προκειμένου να διερευνηθεί και να αξιολογηθεί η σημαντικότητα του κάθε παράγοντα.

  3. 3η: (Αshworth & Voogd 1990, Kotler κ.α 1993,1999, Gold κ.α 1997, Urban 2002, Ulaga κ.α 2002).Αποδίδουν την έννοια του ‘προιόντος’ ή ‘αγαθού’ στην πόλη, όπου μέσω του στρατηγικού σχεδιασμού (Place Marketing), η ‘εικόνα’ της πόλης προωθείται στις δυνητικές αγορές στόχους. Μειονέκτημα:η σαφής ανάλυση του περιβάλλοντος των πόλεων, η έλλειψη τεχνογνωσίας, ο σαφής προσδιορισμός των αγορών στόχων, ο έλεγχος και η αξιολόγηση άσκησης πολιτικών. Οδηγεί: ύπαρξη φαινομένου Waste strategies

  4. 4η: (Krugman, 1994,1996):Δεν ανταγωνίζονται οι ΠΟΛΕΙΣ αλλά οι ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣπου είναι εγκατεστημένες στις πόλεις. Ωστόσο υπάρχει αποδοχή ότι ορισμένα χαρακτηριστικά των πόλεων μπορούν να επιδράσουν στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Τα χαρακτηριστικά αυτά αναφέρονται κυρίως στα κριτήρια επιλογής τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων (γεωγραφική θέση, μέγεθος αγοράς, παραγωγική διάρθρωση κ.α) 5η: (Cheshire 1996, 1999; Turok 2004):Ό ανταγωνισμός των πόλεων εκφράζεται μέσα από τον ανταγωνισμό των δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών και ομάδων (policy units)λήψης αποφάσεων και των συμφερόντων που εξυπηρετούν

  5. 2. Ανταγωνιστικότητα Πόλεων • Οι Webster και Muller (2000):Ηικανότητα μιας αστικής περιοχής να παράγει και να διαπραγματεύεται ένα σύνολο από αγαθά (προϊόντα και υπηρεσίες), τα οποία αντιπροσωπεύουν καλή αξία σε σχέση με άλλα συγκρίσιμα προϊόντα άλλων αστικών περιοχών. • Bailey κ.α(1999:8): ορίζουν την ανταγωνιστικότητα των πόλεων ως αποτέλεσμα της αστικής παραγωγικότητας καθώς η ανταγωνιστικότητα μιας πόλης ορίζεται ως η ικανότητα της να παράγει το μεγαλύτερο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα (εκροή) σε σχέσημε άλλες πόλεις.

  6. 3. Μέτρηση της Ανταγωνιστικότητας των πόλεων/ περιφερειών – Εμπειρικές Προσεγγίσεις Περίοδος 1980-90:Cheshire et al (1986, 1988), Cheshire and Hay (1989), Cheshire (1990) στοχεύουν στη δόμηση δεικτών για την εξέταση χωρικών οικονομικών και κοινωνικών διαφοροποιήσεων. Περιοχή μελέτης:117 FURs (Functional Urban Regions).Mεταβλητές:κ.κ ΑΕΠ, ανεργία, μετανάστευση, τουριστική ζήτηση.Στοιχεία1971-88.

  7. Μετά το 1996: Στροφή προς τις πολιτικές Cheshire & Magrini (1999, 2001), Cheshire, κ.α (2000), Βελτίωση του υπάρχοντος μοντέλου με την δημιουργία της μεταβλητής‘public capacity’μετρήσιμη ως % του συνολικού πληθυσμού της FUR, ως προς τον πληθυσμό της μεγαλύτερης διοικητικής μονάδας στη FUR, για το 1981 ( 1978-80 και 1992-94) Αποτέλεσμα:ηικανότητατης εφαρμογής στρατηγικών πολιτικών προώθησης της οικονομικής ανάπτυξης δεν είναι τυχαία, αλλά εξαρτάται από τηδομή και την ικανότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

  8. 3. Ανταγωνιστικότητα Επιχειρήσεων • Η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων εκφράζεται κυρίως ως προς την παραγωγικότητα τους (Porter, 1999;2000;2001). Δηλαδή: Q/L ή Δ (Q/L) Η ύπαρξη στοιχείων από 3 χρονικές περιόδους (2000,2003,2004) μας δίνει τη δυνατότητα της μεταβολής της δυναμικής τους Επίσης θα χρησιμοποιηθούν όλα τα στοιχεία που αφορούν τις επιχειρήσεις YFC = f (Q/L, experience, expectations, policies, ….)

  9. Στόχος… Η διαμόρφωση ενός Σύνθετου Δείκτη Αποτελεσματικότητας (Ανταγωνιστικότητας) των επιχειρήσεων με την μορφή: ΣΔΑi = Σi (Xi )/ N όπου Xi είναι η τυποποιημένη μεταβλητή που προκύπτει από τον τύπο: Xi = 100 [ xi - x min ] / [ x max - x min ] Πρόβλημα και Αναγκαιότητα: Είναι αναγκαία η τυποποίηση των μεταβλητών έτσι ώστε να λαμβάνουν τιμές στο διάστημα (0,100) και να είναι αθροίσιμες. Η τυποποίηση θα αναδείξει το ειδικό βάρος της κάθε μεταβλητής, έτσι ώστε να προσδιοριστεί η σημασία της καθεμιάς στην διαμόρφωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη…

  10. 4.Βασικά ερωτήματα – Συγκριτικά αποτελέσματα - Πίνακες 1ο: Πως αξιολογούν οι επιχειρήσεις τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πόλεων, όπου είναι εγκατεστημένες; 2o: Τα χαρακτηριστικά των πόλεων (πλεονεκτήματα/ μειονεκτήματα) μπορούν να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες στις πόλεις αυτές; (Begg, 1999; Krugman 1996) 3ο: Πως αξιολογούν την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα άσκησης πολιτικών από τους τοπικούς φορείς, για την ανταγωνιστικότητα των πόλεων

  11. 4ο: Οι πολιτικές ανταγωνιστικότητας/ ανάπτυξης επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων (Cheshire et al, 2000); 5ο: Η ικανότητα των δημόσιων φορέων να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές ανάπτυξης/ ανταγωνιστικότητας επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των Πόλεων; 6o: Η ικανότητα των δημόσιων φορέων να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές ανάπτυξης/ ανταγωνιστικότητας επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων;

  12. 5. Μεθοδολογία έρευνας • Βασικό εργαλείο: Ερωτηματολόγιο Χαρακτηριστικά: • Πρωτογενής έρευνα υπό μορφή συνέντευξης σε επιχειρήσεις όλων των παραγωγικών τομέων (6), > των 20 ατόμων σε 4 πόλεις (ΒΑΡΝΑ, ΜΠΑΡΙ, ΛΑΡΙΣΑ, ΒΟΛΟΣ). Αριθμός επιχειρήσεων: max 350….min 300 • Χρησιμοποιήθηκαν ‘κλειστές ερωτήσεις’, όλες σε Linker scale (1-10) • Οι ερωτήσεις χωρίστηκαν σε 5 μεγάλες ομάδες • Προέκυψαν 178 μεταβλητές

  13. 6. Αδυναμίες - Περιορισμοί • Ο ποσοτικός ορισμός της ‘Αστικής ανταγωνιστικότητας’ Το πρόβλημα θα αντιμετωπιστεί με δευτερογενή στοιχεία σε επίπεδο NUTS III (Eurostat) • Ο μικρός αριθμός των πόλεων Στην περίπτωση αυτή θα χρησιμοποιηθεί μια ψευδομεταβλητή. Σχόλιο1:Η έρευνα αποσκοπεί να παρουσιάσει ένα μεθοδολογικό εργαλείο και όχι να δώσει συμπεράσματα για το σύνολο των πόλεων με τα ίδια χαρακτηριστικά των πόλεων της έρευνας

  14. Η έρευνα αφορά πρωτογενή δεδομένα από 4 case studies. Κατά συνέπεια υπάγεται στους κανόνες περί αξιοπιστίας, δυσκολίας συλλογής, οργανωμένης βάσης δεδομένων κ.α, που χαρακτηρίζουν τέτοιου είδους έρευνες. • Ο χαρακτήρας της είναι καινοτομικός, λόγω της δυσκολίας που παρουσιάζει αλλά και της μη ύπαρξης αντίστοιχων αναλύσεων σε επίπεδο πόλεων, γεγονός που ίσως να την κάνει ευάλωτη σεκριτικές • Η έλλειψη πρωτογενών δεδομένων σε επίπεδο NUTS IV

  15. 7. Οι περιοχές μελέτης • Οι πόλεις επιλέχτηκαν με βάση κάποια κοινά χαρακτηριστικά 1ο: όλες οι πόλεις (Βάρνα, Μπάρι, Λάρισα και Βόλος) ανήκουν σε περιφέρειες του Στόχου 1 της ΕΕ 2ο: όλες είναι μεσαίου πληθυσμιακού μεγέθους (100.000 – 300.000) κάτοικοι 3ο: λόγω γεωγραφικής θέσης (οι 3 εκ των 4 είναι σημαντικά λιμάνια στις χώρες όπου ανήκουν, ενώ η Λάρισα είναι μια ειδική περίπτωση, σε άμεση γειτνίαση με το Βόλο και το μεγαλύτερο αγροτικό κέντρο της Ελλάδας) 4ο: όλες οι πόλεις βρίσκονται μακριά από τα κέντρα αποφάσεων της ΕΕ και ειδικά στη ζώνη ΝοτιοΑνατολική Ευρώπη-Βαλκάνια 5ο: Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ και οι πόλεις που δέχτηκαν να συμμετέχουν στην έρευνα είναι αυτές οι 4

  16. Frequency Percent Valid Manuf/Constr 58 31,7 Commercial 38 20,8 Services 33 18,0 Tourism 26 14,2 Cultural 2 1,1 Other 26 14,2 Total 183 100,0 Table 1: Major business activity (συνολικά Βάρνα-Μπάρι)

  17. Frequency Percent Valid Domestic 160 87,4 Foreign Part 14 7,7 Foreign 9 4,9 Total 183 100,0 Table 2: Firm nature (συνολικά Βάρνα – Μπάρι)

  18. City Number of employees 2000 Number of employees 2003 Number of employees 2004 VARNA N 86 87 87 Mean 59,1279 67,8966 70,8046 Variance 11957,525 16173,885 14343,322 BARI N 96 96 96 Mean 74,3542 86,6146 88,5000 Variance 42207,452 60277,545 61561,011 Total N 182 183 183 Mean 67,1593 77,7158 80,0874 Variance 27826,599 39194,018 38989,630 Table 3: Number of employees

  19. City N Mean Variance VARNA 87 3,8851 ,405 BARI 96 4,0208 ,315 Total 183 3,9563 ,361 Table 4: Firm expectation the next 2 years

  20. City Other firms in the country Other firms in South-East Europe Other firms in Western Europe VARNA N 87 87 87 Mean 6,7126 5,2184 4,6207 Variance 2,230 2,731 2,029 BARI N 96 96 96 Mean 7,5625 7,2917 6,5312 Variance 1,743 3,556 2,757 Total N 183 183 183 Mean 7,1585 6,3060 5,6230 Variance 2,145 4,225 3,313 Table 5: Firm competitiveness in relation to…

  21. City N Mean Variance VARNA 87 5,6092 ,962 BARI 96 5,2500 1,011 Total 183 5,4208 1,014 Table 6: Evaluation of public policies

  22. City design and implement policies build and manage partnerships mobilize and manage resources develop regulatory and legal frameworks improve the operation of existing organisation manage and control the local public investments VARNA N 87 87 87 87 87 87 Mean 6,3333 5,6322 5,8391 5,1379 5,8506 5,6667 Variance 2,271 2,445 3,253 3,492 3,082 4,760 BARI N 96 96 96 96 96 96 Mean 6,6354 6,5000 6,6250 6,0313 6,2083 7,0104 Variance 2,403 3,200 2,637 3,146 2,904 3,168 Total N 183 183 183 183 183 183 Mean 6,4918 6,0874 6,2514 5,6066 6,0383 6,3716 Variance 2,350 3,014 3,068 3,493 3,004 4,356 Table 7: Evaluation of the Capacity of local authorities to…

  23. Βάρνα Μπάρι Σύνολο Μεταβλητές Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ Τηλεπικοινωνίες 8.0 2.8 1.6 7.1 2.4 1.5 7.6 2.8 1.6 Ελκυστικότητα φυσικού περιβάλλοντος 8.1 2.5 1.6 6.4 3.2 1.7 7.2 3.5 1.9 Λιμενικό δίκτυο 7.7 3.3 1.8 6.5 2.4 1.5 7.0 3.2 1.8 Μέγεθος τοπικής αγοράς 7.6 3.6 1.9 6.5 2.6 1.6 7.0 3.4 1.8 Οδικό δίκτυο 6.9 4.0 2.0 6.4 2.6 1.6 6.7 3.3 1.8 Table 8: Τα 5 πιο σημαντικά πλεονεκτήματα των πόλεων…

  24. Βάρνα Μπάρι Σύνολο Μεταβλητές Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ Μ.Τ ΔΙΑΚ ΤΑ  Ποιότητα κοινωνικών υπηρεσιών 4.9 3.0 1.7 5.2 2.1 1.4 5.0 2.5 1.6 Χαμηλό Κόστος εργασίας 4.5 5.7 2.4 5.1 3.0 1.7 4.8 4.4 2.0 Στάση αυτοδιοίκησης απέναντι στις επιχειρήσεις 4.1 1.9 1.4 5.3 3.4 1.8 4.7 3.1 1.7  Χαμηλό Κόστος χρήσης γης 3.7 4.1 2.0 4.9 2.4 1.5 4.3 3.6 1.9 Χαμηλοί τοπικοί φόροι 3.7 2.0 1.4 4.7 2.8 1.6 4.2 2.7 1.6 Table 9: Τα 5 λιγότερο σημαντικά πλεονεκτήματα των πόλεων

  25. D/IM N % D/EFF N % % of Firms Promote co-operation with Academic Research Institutes 4/10 31/114 27 5/10 38/114 33 62 (114/183) Participate with local actors in a marketing initiative 4/10 38/123 31 6/10 31/123 25 67 (123/183) Seek EU competitive funds 4/10 44/149 30 6/10 37/123 30 81 (149/183) Participate in networks with other cities 4/10 35/105 33 4/10 28/105 26 57 (105/183) Promote co-operation with private sector 5/10 29/114 25 4/10 31/114 27 62 (114/183) Promote the creation of a favorable business environment 4/10 28/106 26 6/10 28/106 26 58 (106/183) Learning and support training programmes 4/10 29/115 25 6/10 29/115 25 63 (115/183) Table 10: Βαθμός εφαρμογής και βαθμός αποτελεσματικότητας πολιτικών ανάπτυξης από τους τοπικούς φορείς

  26. Πρώτα συμπεράσματα… Στο παρόν άρθρο πραγματοποιήθηκε μια περιγραφική παρουσίαση ορισμένων αποτελεσμάτων από την έρευνα στη Βάρνα και το Μπάρι. Συγκεκριμένα: • Όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, οι επιχειρήσεις και των δυο πόλεων έχουν ένα μέσο όρο εργαζομένων στα 80 άτομα • Όσον αφορά τις προσδοκίες τους για το άμεσο μέλλον, εμφανίζονται αισιόδοξες, με μέσο όρο 4/5 • Αισθάνονται περισσότερες ανταγωνιστικές σε σχέση με άλλες ισοδύναμες επιχειρήσεις σε εθνική κλίμακα (7/10) και λιγότερο ανταγωνιστικές με επιχειρήσεις πόλεων της Δυτ. Ευρώπης (5,6/10) • Εκτιμούν ότι οι πολιτικές ανάπτυξης που ασκούνται από τους δημόσιους φορείς, επηρεάζουν έως ένα βαθμό την ανταγωνιστικότητα των πόλεων (5,4/10) • Όσον αφορά στην ικανότητα άσκησης πολιτικών, οι επιχειρήσεις της Βάρνας δίνουν βαρύτητα στον σχεδιασμό και την εφαρμογή (6,3/10), ενώ οι επιχειρήσεις του Μπάρι, στην ικανότητα ελέγχου και διαχείρισης των δημοσίων επενδύσεων (7/10)

  27. Ως σημαντικότερα πλεονεκτήματα των πόλεων, θεωρούν τις υποδομές σε τηλεπικοινωνίες και τα δίκτυα (οδικό και λιμενικό), την ελκυστικότητα του περιβάλλοντος και το μέγεθος της τοπικής αγοράς • Ως λιγότερο σημαντικά, εμφανίζονται οι παράγοντες κόστους, οι κοινωνικές υπηρεσίες και η στάση των τοπικών αυτοδιοικήσεων απέναντι στις επιχειρήσεις • Γενικότερα, οι επιχειρήσεις του Μπάρι εμφανίζουν μια σταθερή χωρίς μεγάλες διακυμάνσεις, τοποθέτηση στις απαντήσεις τους, σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις της Βάρνας. Το γεγονός αυτό οφείλεται τόσο στο είδος των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, όσο και στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις της Βάρνας, προσανατολίζονται προς συγκεκριμένους άξονες και τομείς ανάπτυξης, μέσα στην συνολικότερη προσπάθεια της προσαρμογής τους στα πρότυπα του νέου διεθνοποιημένου περιβάλλοντος και της Δυτ. Ευρώπης.