slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Effecten van consultatieteams voor palliatieve zorg in het ziekenhuis 15 november 2012 PowerPoint Presentation
Download Presentation
Effecten van consultatieteams voor palliatieve zorg in het ziekenhuis 15 november 2012

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 32

Effecten van consultatieteams voor palliatieve zorg in het ziekenhuis 15 november 2012 - PowerPoint PPT Presentation


  • 275 Views
  • Uploaded on

Effecten van consultatieteams voor palliatieve zorg in het ziekenhuis 15 november 2012 Arianne Brinkman Onderzoeker afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg ErasmusMC. Opzet. 1. Effecten voor patiënt en naasten 2. Effecten tav aanzien van zorggebruik en kosten

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Effecten van consultatieteams voor palliatieve zorg in het ziekenhuis 15 november 2012' - jonny


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

Effecten van consultatieteams

voor palliatieve zorg in het ziekenhuis

15 november 2012

Arianne Brinkman

Onderzoeker afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

ErasmusMC

opzet
Opzet

1. Effecten voor patiënt en naasten

2. Effecten tav aanzien van zorggebruik en kosten

3. Onderzoek “Effecten en kosten van consultatieteams palliatieve zorg in het ziekenhuis”

4. Discussie & vragen

review
Review

Studies gepubliceerd na 2000 in Pubmed: 796 hits

Inclusie criteria:

• Abstract beschikbaar in het Engels

• Uitkomstmaten: quality of life, quality of dying, symptomen, tevredenheid, kosten.

• Methodologie: meta-analyses, systematic reviews of RCT, cohort studie met controle

• Niet: PZ consultatie in ICU

Resultaat: 9 originele studies over de effecten voor de patiënt

10 studies over zorggebruik / kosten.

casarett et al jags 2008 do palliative consultations improve outcomes
Casarett et al. (JAGS, 2008) “Do palliative consultations improve outcomes?”
  • Setting: 5 ziekenhuizen voor veteranen in VS
  • Retrospectief survey onder naasten van patiënten, die in de laatste maand voor overlijden opgenomen waren. Respons 77% (n=524)
  • FATE Survey : 32 items in domeinen: welzijn en waardigheid, communicatie, voorkeuren van de patiënt, emotionele en spirituele ondersteuning, symptoom-management, zorg rond overlijden, toegang tot thuiszorg en toegang tot voorzieningen na overlijden. Score 0-100
  • Vergelijking: patiënten met en zonder consultatie
  • Consultatieteams: artsen en nurse practitioners, mw, geestelijk vz, vrijwilliger en zo nodig fysiotherapeut, psycholoog, activiteitenbgl.
slide5

Casarett et al. (JAGS, 2008) “Do palliative

  • consultations improve outcomes?”

Correctie voor waarschijnlijkheid consultatie via propensity scores

Resultaten

56% van patiënten kreeg consult, m.n. in laatste weken voor overlijden.

Consultatie vooral bij patiënten met kanker, eerdere hospitalisatie en

perioden van “confusion”

Vroegtijdige inzet van consultatie is geassocieerd met hogere FATE

score.

Pt met consultatie: hogere overall score (65 vs 54, p<0.001)

slide6

Casarett et al. (JAGS, 2008) “Do palliative

  • consultations improve outcomes?”

Consultatie: significant hogere scores op domeinen:

  • Informatie en communicatie
  • Toegang tot thuiszorg / voorzieningen
  • Emotionele en spirituele ondersteuning
  • Zorg rond overlijden
  • Welbevinden en waardigheid,
  • Pijn en posttraumatische stress, NIET voor dyspnoe en verwarring

Toegang tot voorzieningen / ondersteuning na ovl (alleen bij pt die in instelling met PC waren overleden)

Conclusie: consultatie heeft positief effect op uitkomsten voor patiënt

eerdere inzet heeft meerwaarde.

slide7
Temel et al. (N Engl J Med, 2010) “Early Palliative Care for Patients with Metastatic Non–Small-Cell Lung Cancer”

Massachusetts General Hospital in Boston gedurende 3 jaar

Poliklinische patiënten met gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom. Binnen 8 weken na diagnose randomisatie

Exclusie: meer dan 50% van de tijd bedlegerig, al bekend bij PCT

Controlegroep: reguliere oncologische zorg (consult wel mogelijk)

Interventiegroep: reguliere oncologische zorg + minimaal een keer per maand (indien nodig vaker) een PCT consult.

slide8
Temel et al (N Engl J Med, 2010) Early Palliative Care for Patients with Metastatic Non–Small-Cell Lung Cancer
  • PCT = artsen en verpleegkundigen (advanced practice nurses) gespecialiseerd in palliatieve zorg
  • Protocol gebaseerd op het National Consensus Project for Quality Palliative Care
  • Speciale aandacht voor:
    • * fysieke en psychosociale symptomen
    • * het bepalen van zorgdoelen
    • * ondersteuning bij beslissingen over medische behandeling
    • * coördinatie van de zorg op basis van behoefte patiënt
onderzoeksopzet
Onderzoeksopzet

Primaire uitkomstmaat:

Kwaliteit van leven (Trial Outcome Index = 7 symptomen + fysiek en functioneel welbevinden): verschil tussen baseline en 12 weken

Overige maten:

Stemming: Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) en Patient Health Questionnaire 9 (PHQ-9)

Agressieve medische behandeling: binnen 14 dagen voor overlijden nog chemotherapie en/of binnen 3 dagen voor overlijden geen hospicezorg

resultaten
Resultaten

Geen verschil in baseline kenmerken tussen beide groepen

Gebruikelijke zorg (n=74): 10 patiënten met één of twee consulten

Vroegtijdige palliatieve zorg (n=77): gemiddeld 4 consulten, range 0-8

resultaten agressieve zorg en stemming
Resultaten: agressieve zorg en stemming

Agressieve zorg: Standaard zorg: 30/56 (54%)

Vroegtijdige palliatieve zorg: 16/49 (33%)

p=0.05

Stemming na 12 weken:

Angst (HADS) Standaard zorg: 14/47 (30%)

Vroegtijdige palliatieve zorg: 14/57 (25%)

p= 0.66

Depressie (HADS) : Standaard zorg: 18/47 (38%)

Vroegtijdige palliatieve zorg: 9/57 (16%)

p= 0.01

slide14

Conclusie

“ Onder patiënten met een gemetastaseerd, niet-kleincellig longcarcinoom leidde de vroegtijdige inzet van palliatieve zorg tot significante verbeteringen in zowel kwaliteit van leven als stemming. In vergelijking tot patiënten die de standaard zorg ontvingen, ontvingen patiënten met vroegtijdige palliatieve zorg minder agressieve behandeling in de laatste levensfase, en was er sprake van een langere overleving.

kanttekeningen
Kanttekeningen

Studie in één tertiair ziekenhuis

Weinig gemêleerde populatie

VS

Alleen longkanker

Niet geblindeerd

Kleine aantallen

Levensverlenging: contra-intuïtieve bevinding

effecten voor de pati nt
Effecten voor de patiënt
  • Bakitas et al. (2009):
    • * hogere scores voor kwaliteit van leven en stemming, maar geen verschil in symptoomintensiteit, dagen in ziekenhuis/ICU of SHE bezoeken.
  • Stromgren et al. (2004, 2005):
    • * verbetering in symptoomcontrole na 1 week.
  • Back et al. (2005):
    • * meer overlijdens buiten ziekenhuis, meer ziekenhuisopnames maar kortere opnameduur in het ziekenhuis.
effecten voor de pati nt1
Effecten voor de patiënt

Hanks et al. (2002):

  • * RCT: uitgebreid advies en ondersteuning door PCT (full PCT) vs beperkt telefonisch advies PCT.
  • * significante verbetering in symptomen, kwaliteit van leven, stemming en “emotional bother” in ‘full PCT’, en een kleiner effect in de groep met telefonisch advies, maar geen significante verschillen tussen beide groepen.
effecten voor de pati nt2
Effecten voor de patiënt

Jack et al. (2003, 2004, and 2005):

  • * betere pijncontrole, beter ziekte inzicht.

Brody et al. (2010):

  • * betere follow up na ontslag uit zh, vaker vroeger ontslag naar hospicevoorziening.

Gelfman et al. (2008):

  • * vaker voldaan aan emotionele en spirituele behoeften, hogere tevredenheid van naasten.
effecten voor de pati nt3
Effecten voor de patiënt

Conclusie?

  • Consultatieteams PZ lijken gunstige effecten te hebben
  • Maar nog veel vragen ..

Hoe zit het met zorggebruik en kosten van zorg?

slide20
Morrison et al. (Arch Intern Med, 2008) “Cost savings associated with US Hospital Palliative Care Consultations Programs”

Setting: 8 ziekenhuizen met consultatieteams VS

Methode: analyse van administratieve gegevens over de periode 2002-2004

Inclusie: patiënten> 18, ligduur tussen 7 – 30 dagen.

Patiënten met consult palliatieve zorg via propensity score gematched met patiënten gebruikelijke zorg

Stratificatie: patiënten die in het ziekenhuis overleden, en patiënten die ontslagen werden.

slide21
Morrison et al. (Arch Intern Med, 2008) “Cost savings associated with US Hospital Palliative Care Consultations Programs”

Resultaten

Patiënten die in ziekenhuis overleden:

2278 PC patiënten gematched met 2124 usual care patiënten.

PCT besparing van $4908 per opname (p=0.003) en $374 per dag, (P<0.001), m.n. medicatie, laboratorium en ICU kosten.

Patiënten die ontslagen werden

2630 PCT patiënten gematched met 18427 usual care patiënten

PCT besparing van $1696 per opname (p=0.004) en $ 279 per dag, (P<0.001), m.n. laboratorium en ICU kosten

Conclusie: Sterke samenhang tussen aanwezigheid consultatieteams PZ en aanzienlijke kostenbesparing.

effecten ten aanzien van kosten van zorg
Effecten ten aanzien van kosten van zorg

Gade et al (2008): RCT, IPCS: lagere kosten ($ 4855) over 6 mnd, minder IC opname , langer verblijf in hospice (24 vs 12 dagen), hogere pt tevredenheid. Geen verschil in survival en symptoomman.

Penrod et al. (2010): directe ziekenhuiskosten waren $464 per dag lager voor patiënten die palliatieve zorg ontvingen.

Cassel et al. (2010): ziekenhuiskosten gereduceerd met $400 (25%) per dag

Bendaley et al. (2008): lagere kosten, ondanks langere gemiddelde opnameduur.

Hanson et al. (2008), Ciemins et al. (2007), Penrod et al. (2006), O’Mahony et al. (2005), Cowan (2004): Besparingen!!

in nederland
In Nederland?

Douma , Serreli et al. (nog niet gepubliceerd) inzet consultatieteam: grotere tevredenheid, betrokkenheid en lagere kosten per dag.

Jongen et al. (BMJspcare, 2011) PCT positief effect op pijn, symptomen en duur van hospitalisatie.

IKNL, 2011 'Kosten-batenanalyse voor gespecialiseerde palliatieve zorg in de tweede lijn' Afname ligdagen

Tanke et al. (NTPZ, 2012) ‘Palliatieve zorg op de juiste plek, een maatschappelijke business case’ kostenbesparing !

slide24

“Kosten en effecten van consultatieteams palliatieve zorg in ziekenhuizen”

Projectleider: dr. Agnes van der Heide

Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Looptijd: 2012 -2015

Gefinancierd door: ZonMw & ErasmusMC

onderzoeksvragen
Onderzoeksvragen:

1. Hebben consultatieteams gunstige effecten op de kwaliteit van leven, symptoomlast, tevredenheid en kwaliteit van sterven van patiënten met een ongeneeslijke oncologische aandoening?

2. Reduceren consultatieteams de opnameduur in het ziekenhuis, het aantal medisch zinloze interventies en de kosten voor patiënten met een ongeneeslijke oncologische aandoening?

3. Wat is de kosteneffectiviteit van consultatieteams PZ?

effecten consultatieteams onderzoeksopzet
Effecten Consultatieteams: Onderzoeksopzet

Observationeel , longitudinaal, onderzoek op telkens 2 afdelingen in 10 ziekenhuizen met en zonder consultatieteam

  • Inclusiecriteria:
  • Patiënten met een ongeneeslijke vorm van kanker,
  • Levensverwachting < 1 jaar (Surprise Question)
  • Minimaal 3 dagen opgenomen in ziekenhuis.
  • Inclusie via verantwoordelijk verpleegkundige en arts
effecten consultatieteams onderzoeksopzet1
Effecten Consultatieteams: Onderzoeksopzet

PCT = artsen en verpleegkundigen gespecialiseerd in palliatieve zorg. Gericht op symptomen, fysieke, emotionele, sociale en spirituele aspecten en coördinatie van zorg.

300 patiënten met consultatieteam

300 patiënten zonder consultatieteam

Matching via propensity scores

In ziekenhuizen zonder team: voor- en nameting

effecten consultatieteams onderzoeksopzet2
Effecten Consultatieteams: Onderzoeksopzet

Uitkomstmaten:

Kwaliteit van leven

Primair: EORTC QLQ-C15 en POS (dag 30)

Secundair: Tevredenheid INPATSAT (dag 14)

Na overlijden: kwaliteit van sterven : QODD

Kosten:

Intramurale kosten (ligdagen, medischebehandeling / verrichtingen)

Extramurale kosten (huisarts, thuiszorg, verpleeghuisdagen etc)

Tijdsinvestering / kosten consultatieteams

onderzoek effecten consultatieteams
Onderzoek Effecten Consultatieteams

Planning

Start 2013: data verzameling

Medio 2014: eind dataverzameling

2015: eerste resultaten.

discussie
Discussie
  • Wat bepaalt de effectiviteit van een consultatieteam PZ in het ziekenhuis?- Het model van consultatie? Samenstelling van het team / beschikbare disciplines? Deskundigheid

Werkwijze?

  • - Timing? Klinisch / poliklinisch?
  • - Inbedding in het ziekenhuis?
  • - Zorgsysteem (VS vs NL)?
discussie1
Discussie
  • Stelling 1: Hoe eerder in het ziektetraject het consultatieteam PZ wordt ingezet, hoe groter de te verwachten effecten.
  • Stelling 2: Elk consultatieteam PZ in het ziekenhuis zou een palliatief consulent van buiten het ziekenhuis in het team moeten hebben
slide32

Bedankt voor uw aandacht!

E-mail: a.brinkman-stoppelenburg@erasmusmc.nl