1 / 19

Ekonomika zdrowia

Ekonomika zdrowia. Dr Joanna Jasińska.

Download Presentation

Ekonomika zdrowia

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Ekonomika zdrowia Dr Joanna Jasińska

  2. Ekonomia to nauka o tym jak ludzie i społeczeństwo dokonują wyborów, z lub bez użycia pieniądza, w warunkach ograniczonych zasobów, które mogą znaleźć alternatywne zastosowania, w celu wytworzenia dóbr i usług i rozdziału ich w celach konsumpcyjnych, w chwili obecnej lub w przyszłości, między różnych ludzi i grupy społeczne. Poddaje analizie koszty i korzyści zmian alokacji zasobów. P.A. Samuelson Economics, Tokyo 1976

  3. Teza: Ograniczone zasoby – nieograniczony popyt • EZ dostarcza informacje wspomagające alokację ograniczonych zasobów zgodnie z zasadą efektywności; jakkolwiekmożliwości wykorzystania EZ są rozpoznane, nie jest wykorzystywana przez polityków.

  4. Konsekwencje ograniczoności zasobów: • istnieje możliwość wykorzystania zasobów w różny sposób • pojawia się konieczność dokonywania wyborów między alternatywnymi sposobami wykorzystania zasobów • każdy dokonany wybór pociąga za sobą koszt, który może być wymierzony w jednostkach pieniężnych, jeśli mowa o dobrach lub wytworzonych usługach

  5. Koszt utraconychmożliwości: Wykorzystanie zasobów w dany ściśle określony sposób powoduje utratę (konieczność poświęcenia) korzyści, które mogłyby być osiągnięte gdyby zasoby zostały wykorzystane w inny najkorzystniejszy sposób. Dokonywanie wyborów to nie tylko podejmowanie decyzji jakie przedsięwzięcia mają być realizowane po określonym koszcie, ale także z których należy zrezygnować a w ślad za tym jaki jest koszt niewykorzystanego wariantu działania (wartość tego co mogłoby być zrobione ale zostało zaniechane)

  6. Zakres EZ: a. definicja zdrowia i jego wartości (wskaźniki stanu zdrowia, wartość życia i jego użyteczność) b. czynniki wpływające na zdrowie (uwarunkowania genetyczne, zawodowe, konsumpcyjne, edukacyjne, dochodowe; kapitał ludzki; uwarunkowania rodzinne etc.) c. popyt na opiekę zdrowotną ( oddziaływanie czynników wpływających na zdrowie na korzystanie z opieki; bariery korzystania - cenowe, czasowe, psychologiczne, formalne; współzależność czynników; potrzeby; ubezpieczenia; wpływ popytu na opiekę zdrowotną) d. podaż opieki zdrowotnej (koszty wytwarzania; alternatywne metody wytwarzania świadczeń; substytucja nakładów; rynkowe uwarunkowania nakładów - czynnik ludzki, wyposażenie, leki; metody zwrotu kosztów; systemy motywacyjne; organizacje for profit i non profit; koordynowana opieka zdrowotna)

  7. Zakres EZ – cd. e. Analiza rynku (racjonowanie opieki w systemie, wykorzystanie cen pieniężnych, czynników niepieniężnych np. czas dostępu, listy oczekujących jako mechanizmów osiągania równowagi; efekty rynkowe dla lekarzy i świadczeń zdrowotnych) f. Ocena mikroekonomiczna (koszt/efekt, koszt/korzyść, koszt/użyteczność alternatywnych sposobów dostarczania opieki (rodzaj, miejsce, czas, zakres) na wszystkich etapach- wykrywanie chorób, diagnoza, leczenie, opieka itd.) g.planowanie, budżetowanie, regulacja, monitorowanie(ocena narzędzi wspomagających optymalizację systemu; wzajemne relacje między budżetowaniem, alokacją zasobów ludzkich, regulacją, bodźcami) h. ewaluacja systemu (równość i efektywność alokacyjna; międzyregionalne i międzynarodowe porównania działalności; metody finansowania)

  8. 1. Ekonomika zdrowia jest: • Związana z odpowiedzią na pytanie jak dokonywać alokacji ograniczonych zasobów społecznych między konkurującymi o zasoby celami. • Związana z ewaluacją kosztów i korzyści alternatywnych działań na rzecz zdrowia. Ewaluacja jest prowadzona w celu pomocy w udoskonalaniu decyzji praktycznych. • Nie zastępuje ona elementów procesu podejmowania decyzji.

  9. 2. Ekonomika zdrowia : • Nie dotyczy tylko i wyłącznie środków pieniężnych; pieniądze wykorzystuje jako miernik wartości i środek wymiany. • Nie jest tożsama z księgowością (rachunkowością): pojęcie kosztu w sensie ekonomicznym wiąże się z poświęceniem korzyści (tych korzyści, które można by uzyskać w wyniku zastosowania danych zasobów w sposób społecznie najbardziej korzystny), nie jest to więc koszt traktowany jedynie jako wydatek pieniężny. Koszt w znaczeniu ekonomicznym zawiera wszystkie utracone korzyści wynikające z danego działania, niezależnie od tego na kogo one przypadają. • Nie ogranicza się do dóbr, które są sprzedawane na rynku i posiadają cenę rynkową. • Nie jest uprawiana jedynie przez ekonomistów, tkwi ona w procesach podejmowania decyzji przez wszystkich ludzi w ich życiu codziennym. • Analiza ekonomiczna często zawiera sądy wartościujące oraz, co bardziej istotne, akcent położony na określone koncepcje ekonomiczne może być odmienny w zależności od warunków politycznych i kulturowych, w których jest ona realizowana.

  10. 3. Ekonomika zdrowia obejmuje kilka kluczowych koncepcji: • Koncepcję kosztów jako utraconych korzyści (koszty i korzyści) • rozróżnienie między wielkościami przeciętnymi i krańcowymi; przykładowo koszt krańcowy lub marginalny na ogół jest jedyną odpowiednią podstawą wyjściową w procesie podejmowania decyzji. • Popyt na dobra i usługi, który zależy od gotowości jednostek do płacenia („płacenie” dotyczy nie tylko dóbr i usług mających cenę pieniężną, ale również np. traconego czasu). • Podaż dóbr i usług, która zależy od dochodów uzyskiwanych przez dostawców. • Rynek na którym wymieniane są dobra i usługi. Istnieje tu zwykle cena równowagi rynkowej, tj. cena zrównująca popyt z podażą. • Efektywność, zarówno operacyjna (stałe cele, minimalizacja kosztów), jak i alokacyjna (maksymalizacja korzyści przy dostępnych zasobach). • Równość rozumiana jako sprawiedliwość. • Użyteczność, którą w opinii ekonomistów, ludzie próbują maksymalizować.

  11. 4. Istnieją określone problemy w interpretacji niektórych z wymienionych koncepcji w kontekście ochrony zdrowia: • Przykładowo, problem alokacji zasobów ochrony zdrowia i dystrybucji usług medycznych zgodnie z gotowością odbiorców usług do poniesienia opłat. • Biorąc pod uwagę specyficzną pozycję lekarzy w systemie opieki zdrowotnej zauważamy, że mechanizmy podażowe mogą nie reagować na określone bodźce w oczekiwany sposób. • Tam gdzie istnieją rynki ochrony zdrowia możemy spostrzec, że mogą one nie funkcjonować w sposób „normalny”.

  12. 5. Mimo wspomnianych zastrzeżeń jest możliwe określenie zastosowań ekonomiki w kontekście podejmowania decyzji w ochronie zdrowia, ponieważ nie można uciec od podstawowych praw ekonomicznych takich jak np. te, które stwierdzają, że: • Zasoby w ochronie zdrowia są ograniczone, a więc nie są nieskończone. • Nie jesteśmy w stanie prowadzić wszystkich działań na rzecz poprawy zdrowia, które byśmy chcieli prowadzić.

  13. 6. Należy docenić, że ekonomika zdrowia : • Jakkolwiek może być traktowana jako dyscyplina naukowa, gałąź nauki, czy wiedza naukowa, to jednak lepiej jest ją, być może, traktować jako sposób myślenia z pewnością zaś nie należy jej spostrzegać jako „torby z narzędziami”. • W ochronie zdrowia jest polem badawczym ściśle związanym z przedmiotem badań innych dyscyplin, w szczególności zaś z epidemiologią i medycyną.

  14. Wpływ ekonomiki zdrowia na politykę zdrowotną Problemy: • czy EZ ma wpływ na politykę? • w jaki sposób płatnicy wykorzystują EZ? •  rola EZ w kształtowaniu cen • w jaki sposób świadczeniodawcy wykorzystują EZ? • problem dystrybucji informacji EZ •  problem rozłożenia ryzyka

  15. EZ potencjalnie powinna dostarczać informacje konieczne do podejmowania decyzji alokacyjnych: •  informacje o ograniczonych zasobach (struktura, stopień ograniczoności) • umożliwienie ustalenia priorytetów w procesie alokacyjnym zgodnie z zasadą efektywności inwestycji • podwyższenie efektywności funkcjonowania opieki zdrowotnej

  16. EZ nie jest wykorzystywana w zadowalającym stopniu bo istnieją bariery wykorzystania w praktyce: –brak zrozumienia –błędne rozumienie narzędzi –brak odniesienia do praktyki –brak elastyczności budżetów w opiece zdrowotnej –ograniczony dostęp do informacji o uzyskiwanych rezultatach PODSUMOWANIE • Politycy zdrowotni powinni kreować formalne związki między sferą badawczą a praktyką w zakresie EZ • Zwiększanie efektywności świadczeń zdrowotnych jest poza dyskusją • Rozwój przemysłu farmaceutycznego powinien opierać się o dorobek EZ

  17. Wytyczne w zakresie wykorzystania ekonomiki zdrowia w odniesieniu do nowych produktów (technologii medycznych – HTA): 1)EZ nie może dłużej być wykorzystywana na zasadzie dowolności 2)Opracowanie scenariuszy rynkowych 3)Oszacowanie kosztu 1 dodanego roku życia dzięki zastosowaniu danego produktu 4)Oszacowanie kosztu 1QALY 5)Ustalenie ceny przy wykorzystaniu analizy ekonomicznej 6)Określenie wpływu metody leczenia na wykorzystanie zasobów

  18. W jaki sposób przemysł farmaceutyczny odpowiada na konieczność wykorzystania HE? • wprowadzanie do struktury firm farmaceutycznych – departamentów farmakoekonomiki • wykorzystanie ewaluacji ekonomicznej do oceny efektywności postępowania na różnych etapach „życia” farmaceutyków •  analiza kosztów postępowania w różnych przypadkach chorobowych w celu identyfikacji możliwości wprowadzenia nowych produktów •  ocena konkurencyjnego otoczenia •  wybór profilu produkcji przy użyciu zasady „cost – effective” (koszt/efekt) •  możliwości refundacji kosztów leków

  19. Piśmiennictwo: • Griffith A.: Ocena ekonomiczna służby zdrowia. Zdr. Publ. 2009; 84(6). • Getzen T.E.: Ekonomika zdrowia. PWN, Warszawa 2011. • Indulski J.A.,,Matulewicz M.,Bryła M.: Ekonomika zdrowia a problem efektywności ochrony zdrowia. Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2008. • Rój J., Sobiech J.: Zarządzanie finansami szpitala. Wolters Kluwer, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2006. • Rydlewska-Liszkowska I., Jugo B., Deroń Z.: Wybrane problemy ewaluacji ekonomicznej w opiece zdrowotnej. Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2009. • Rydlewska- Liszkowska I., Jegier A.: Koszty i efekty rehabilitacji kardiologicznej, ambulatoryjnej i stacjonarnej. Materiały X Ogólnopolskiej Konferencji Jakość w Opiece Zdrowotnej. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, Kraków 2006. • Włodarczyk C., Poździoch S.: Systemy zdrowotne. Zarys problematyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009. • Rydlewska- Liszkowska I.: Ekonomika zdrowia. Wybrane zagadnienia podstawowe. W: Ekonomika i zarządzanie w opiece zdrowotnej, Nosko J.[red.]. Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2009.

More Related