slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Szalom PowerPoint Presentation
Download Presentation
Szalom

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 33

Szalom - PowerPoint PPT Presentation


  • 149 Views
  • Uploaded on

Szalom. szalom jest przez Żydów używane jako przywitanie . szalom Alejchem - pokój wam. alejhem weał bnejhem - pokój wam i waszym synom. Judaizm. Co to jest judaizm ?. Judaizm , albo mozaizm , to najstarsza monoteistyczna religia narodowa Żydów. .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

Szalom


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

Szalom

  • szalom jest przez Żydów używane jako przywitanie
  • szalom Alejchem - pokój wam
  • alejhem weał bnejhem - pokój wam i waszym synom
co to jest judaizm
Co to jest judaizm ?

Judaizm, albo mozaizm, to najstarsza monoteistyczna religia narodowa Żydów.

Judaizm jest zespołem wartości, norm i postaw etycznych wynikających z tradycji, obyczaju i religii Żydów.

Za założyciela religii judaistycznej, uznającej za jedynego Boga Jahwe uważa się Mojżesza.

Od jego imienia judaizm jest także nazywany religią mojżeszową lub "mozaizmem".

Z judaizmu wywodzi się chrześcijaństwo.

historia judaizmu
Historia judaizmu

Zaczyna się ok. 2000 lat p.n.Chr.

  • Bóg zawarł przymierze z Abrahamem. Abraham miał wtedy 99 lat.
  • Abrahamowi urodził się syn Izaak.
  • Izaakowi miał dwóch synów: Ezawa i Jakuba.
  • Jakubowi Bóg pobłogosławił i miał on 12 synów, z których zaczyna się historia 12-tu pokoleń Izraela.
  • Izraela, gdyż Bóg zmienił imię Jakubowi na Izrael – zmiana imienia oznaczała szczególny rodzaj wybraństwa. Tylko nieliczni w piśmie świętym otrzymali ten przywilej.
slide5

XVII w. p.n.Chr.

A oto synowie Jakuba (Izraela):

Ruben

Symeon

Lewi

Juda

Neftali

Dan

Issachar

Gad

Aser

Józef

Beniamin

Zabulon

slide6

Dwaj synowie odegrają szczególną rolę:

Józef– sprzedany przez braci kupcom madianickim.Stał się mężem opatrznościowym i ocalił naród izraelski od klęski głodu.

Został wysokim urzędnikiem w Egipcie, dokąd sprowadził ojca z braćmi.

Lewi - daje początek lewitomPo wyjściu z niewoli egipskiej Bóg wybrał ich w miejsce pierworodnych Izraela, jako swą szczególną własność, po czym kazał ich wyświęcić do służby; przy czym tylko niektórzy spośród nich - Aaron i jego synowie zostali przeznaczeni do służby kapłańskiej.

slide7

Przez prawie 450 lat Żydzi przebywali w Egipcie

W połowie XIII w. p.n.Chr., kiedy faraonem został Ramzes XII, Żydzi utracili wszelkie prawa i stali się niewolnikami.

Mojżesz, po 40 latach spędzonych na dworze faraona postanowił wyprowadzić Żydów z Egiptu do Ziemi Obiecanej (Kanaanu)

Na górze Synaj Mojżeszowi została objawiona Tora, której symbolem są dwie tablice z wyrytym na nich Dziesięciorgiem Przykazań, czyli Dekalogiem.

Odtąd Jahwe stał się jedynym Bogiem Żydów, którzy przyjęli na siebie misję narodu wybranego.

slide8

W historii judaizmu wyróżnia się dwa okresy:

judaizm biblijny, którego głównym źródłem wiedzy jest Biblia

judaizm talmudyczny ukształtowany w okresie działalności rabinów i opierający się na własnej literaturze rabinicznej, zwanej również talmudyczną

slide9

Judaizm biblijny

  • Okres judaizmu biblijnego zaczyna się od Mojżesza
  • trwa przez epokę Sędziów oraz Królów (Saula, Dawida, Salomona).
  • Obejmuje on następujące wydarzenia:
    • budowę przez Salomona Świątyni w Jerozolimie
    • podział państwa na południową Judę i północny Izrael
    • upadek Izraela w 722 r. p.n.e.
    • działalność proroków
    • zdobycie Jerozolimy przez Nabuchodonozora II w 586 r. p.n.e.
    • oraz niewolę babilońską
    • okres Drugiej Świątyni aż do jej zburzenia przez Tytusa w 70 r. n.e.
slide10

Judaizm talmudyczny

  • zburzenia świątyni Jerozolimskiej przez Tytusa w 70 r. n.e. daje początek judaizmowi talmudycznemu lub pobiblijnemu
  • Żydzi odsunęli na dalszy plan sprawy niepodległości, a skoncentrowali się na kwestiach indywidualnego stosunku do Boga
  • duchowym ośrodkiem judaizmu, stał się wówczas „dom nauki” w Jawne, gdzie w 70 r. odtworzono kolegium zwane sanhedrynem (najwyższa rada religijna)
  • ostatecznie ustalono i zamknięto kanon, czyli zbiór świętych ksiąg, obowiązujący do dziś.
symbole judaizmu
Symbole judaizmu

Gwiazda Dawida

sześcioramienna gwiazda (heksagram) złożona z dwóch zachodzących na siebie pionowo trójkątów równoramiennych (najczęściej równobocznych) odwróconych od siebie wierzchołkami.

Wierzchołki Gwiazdy Dawida leżą na okręgu w punktach odpowiadających parzystym godzinom na tarczy zegara. Przez Żydów zwana tarczą Dawida.

slide12

Menora

Od przeszło 3.000 lat menora stanowi symbol narodu żydowskiego.

Światło tego złotego świecznika oświetlało wnętrze Świątyni już w tułaczce dzieci Izraela po Pustyni Synaj. Jej światło rozświetlało I i II Świątynię w Jerozolimie. Od tamtych czasów menora służy jako symbol spuścizny żydowskiej w niezliczonych miejscach i w różnych formach.

stolica
Stolica

JEROZOLIMA

"Jeśli zapomnę cię, Jeruzalem, niech uschnie prawica moja!Niech przylgnie język mój do podniebienia, jeślibym nie pamiętał o tobie,Jeślibym nie wyniósł Jeruzalemu nad największą radość moją!"(Psalm 137:5-6)

JEROZOLIMA, po hebrajsku: Yerusalaim, miasto położone w środkowej części Palestyny, w Judei, na wysokości 770 m.

slide14

Kult

Ofiary:

  • Krwawe - ze zwierząt
  • Bezkrwawe - z płodów rolnych
  • Całopalne- zapewniające pomyślność i urodzaj
  • Zwykłe, miały odnowić lub umocnić więź między człowiekiem a Bogiem
  • na ołtarzu spalano część zabitego zwierzęcia ofiarnego, resztę przeznaczano dla kapłana oraz uczestników uroczystości.
  • Tylko w wyjątkowych sytuacjach na ołtarzu palono całe zwierzę ofiarne.

Spożywanie krwi było zakazane.

slide15

Świątynia Jerozolimska

Powstała w latach 966-959 p.n.Chr. za czasów króla Salomona, który podobno wzniósł ją w ciągu 7 lat na miejscu wskazanym uprzednio przez króla Dawida, na wzgórzu Moria ("święta skała") w północno-wschodniej części Jerozolimy, gdzie Abraham miał złożyć w ofierze na żądanie Boga Jahwe swego syna Izaaka.

Do Świątyni, otoczonej kilkoma dziedzińcami, przylegał od południa zespół pałacowy. Pierwsza Świątynia została zniszczona przez wojska babilońskiego króla Nabuchodonozora II w 587 roku p.n.Chr.

slide16

Rekonstrukcja z czasów Heroda Wielkiego

Model Świątyni Jerozolimskiej z czasów Jezusa Chrystusa

slide18

Ściana Płaczu ha-Kotel ha-Maarawi, zwana też Murem Zachodnim, jest jedyną zachowaną do dnia dzisiejszego pozostałością Świątyni Jerozolimskiej. W chwili obecnej jest to najświętsze miejsce judaizmu.

Ściana Płaczu

slide20

Arka Przymierza

- Aron HaBrit

Jestelementem przymierza z Bogiem.

W Biblii opisana jest jako skrzynia z drewna akacjowego o wymiarach ok. 140x80x80 cm obita obustronnie złotą blachą. Zamknięcie Arki Przymierza stanowiła płyta ze złota, tzw. przebłagalnia (hebr. kaporet).

W arce przechowywano:

  • laskę Aarona (która zakwitła)
  • dzban z manną
  • dwie kamienne tablice z tekstem Dekalogu
slide21

Synagoga

(gr., miejsce zgromadzenia) — najważniejsza instytucja w życiu religijnym i społecznym Żydów.

W j. hebrajskim określano ją jako bet ha-kneset (dom zgromadzeń) oraz bet ha-midrasz (dom studiów religijnych), w j. polskim natomiast jako bóżnicę.

Po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej, synagoga stała się miejscem modłów i ośrodkiem życia społecznego Żydów poza Palestyną. Tam odbywają się różne uroczystości, śluby i rocznice. Synagoga, oprócz pełnienia funkcji ściśle religijnych, była również miejscem nauczania i ośrodkiem władz administracyjnych gminy. Pełniła funkcję centrum społecznego, integrującego skupisko żydowskie. Znajdując się często pośrodku żydowskiego rynku, była także ośrodkiem życia gospodarczego gminy.

Wzorując się na architekturze Świątyni, w synagogach wydzielano osobną część z przeznaczeniem dla kobiet (babiniec). Synagogi bardzo różniły się między sobą stylem, gdyż dostosowywano je do sposobów budowania w rozmaitych krajach. Zawsze jednak ich położenie wskazuje kierunek Jerozolimy, a naprzeciw wejścia znajduje się szafa ołtarzowa, czyli miejsce na Torę (aron ha-kodesz).

slide22

Synagoga Stara w Krakowie - synagoga znajdująca się na Kazimierzu w Krakowie, przy ulicy Szerokiej 24. Jest jedną z najstarszych zachowanych synagog w Polsce oraz jednym z najcenniejszych zabytków żydowskiej architektury sakralnej w Europie.

Wielka Synagoga

w Pilznie

slide23

Biała Synagoga w Sejnach

Synagoga w Lesku

Wielka

Synagoga

w Łodzi

slide24

Tora

Judaizm uznaje przede wszystkim świętość Tory (Pięcioksięgu Mojżeszowego, gr. Pentateuch), którą Żydzi dostali od samego Boga pod górą Synaj podczas ucieczki z Egiptu.

Tora zawiera wszystkie wskazówki prawa niezbędne do wypełnienia Przymierza Izraela z Bogiem.

Dobre zrozumienie Tory wymaga jednak komentarzy, przypowieści i przykładów z historii Izraela. Stąd wysoka ranga nadawana innym, późniejszym księgom:

Nebiim (Prorocy) dzielona na "Proroków starszych" (Księgi: Jozuego, Sędziów, Samuela i Królewskie) i "Proroków młodszych", a wśród nich (ze względu na objętość ksiąg) trzech Proroków "większych" (Izajasz, Jeremiasz, Ezechiel) i Dwunastu "mniejszych".

Ketubim(Pisma), a wśród nich trzy pisma poetyckie (Psalmy, Księga Hioba i Ksiega Przysłów), pięć zwojów (Księgi: Rut, Pieśń nad pieśniami, Koheleta, Lamentacje i Estery) oraz pozostałe (Księgi: Daniela, Kronik, Ezdrasza i Nehemiasza).

slide25

DEKALOG

I. Czcić tylko jednego Boga

II. Nie modlić się do żadnych wizerunków

III. Nie używać imienia Jahwe nadaremnie

IV. Przestrzegać szabatu

V. Czcić rodziców

VI. Nie zabijać

VII. Nie dopuszczać się cudzołóstwa

VIII. Nie kraść

IX. Nie dawać fałszywego świadectwa

X. Nie pożądać cudzej własności

slide26

Talmud

- komentarz do Tory.

Talmud powstał przez zebranie:

przepisów i norm (hebr. halacha)

oraz opowieści (hebr. haggada).

Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu

Talmud więc jest nie tylko normą postępowania, ale zarazem i zwierciadłem duszy żydowskiej

slide27

Kiedy poddawałem Żydom furtkę do odwrotu w ich własnym interesie, że nie wszystkie przepisy żydowskie mają obecnie swoje znaczenie, że nawet przepisy podane przez Mojżesza, z biegiem czasu straciły swoje znaczenie, jak np. przepis, by Żydzi na pustyni nosili kołki za pasem, został rzecz prosta ze zmianą stosunków zaniechany, to oburzyli się na to bardzo Żydzi, bo jak p. Mieses zapewnia, przepis ten "wcale nie stracił dotychczas swojej mocy w obrębie rytualizmu żydowskiego. Jest tylko chwilowe zawieszenie, ze względu na brak okazji.

Niech tylko Żydzi odbudują swoje własne państwo u stóp Libanu... i będą mieli jakiś konflikt zbrojny z sąsiadami i armia żydowska znajdzie się w obozie wojennym - gwóźdź higieniczny alias kołek, znów wejdzie w życie." A zatem oczekiwać tylko potrzeba, kiedy artyleria żydowska uzbrojona w "kołki za pasem" wyruszy w pole przeciwko Arabom z p. Miesesem jako odnowicielem i twórcą wojska żydowskiego na czele.

slide28

Kabała

(hebr. otrzymywanie, przyjmowanie) to duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu do podstawowych źródeł której zaliczają się: Tora, Zohar, Ec Haim, Talmud dziesięciu sfirot, Sefer Jecira, Bagir, a także różne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

Kabała miała wpływ na wielu filozofów i naukowców na przestrzeni historii i zdobyła znaczną popularność w ostatnich latach.

Na Kabale oparte są liczne żydowskie ruchy ostatnich stuleci - szczególnie, tak znaczące, jak chasydyzm i religijny syjonizm.

slide29

Micwa

Przykazanie - pierwotnie określano tak boskie nakazy z Biblii.

W Torze zawartych jest 613 przykazań:

248 nakazów

365 zakazów.

Bar micwa - chłopiec żydowski staje się pełnoletni wobec prawa.

  • staje się to pierwszego dnia po 13 jego urodzinach
  • chłopcy są wtedy zdolni do przestrzegania przykazań Prawa Mojżeszowego.
  • od tego czasu są odpowiedzialni przed Bogiem za swe czyny.
  • mogą brać pełny udział w uroczystościach religijnych, odbywających się w synagodze.

Bat micwa

  • odpowiednik bar micwy
  • dla dziewczynki, która kończy 12 lat.
  • dziewczynka dojrzewa i spadają na nią liczne obowiązki.
obrzezanie
Obrzezanie

W judaizmie obrzezanie jest nakazem religijnym i każdy wyznawca płci męskiej musi być poddany obrzezaniu, z reguły ósmego dnia po urodzeniu.

Obrzezanie jest praktykowane nie tylko w judaizmie, także w innych religiach, np. w islamie i w religiach animistycznych i kulturach północnej Afryki i Dalekiego Wschodu; na Jawie i Borneo

Rodzinny zestaw do obrzezania wraz ze skrzynką z około XVIII wieku. Drewniana skrzynka pokryta byczą skórą ze srebrnymi przyrządami.

konwersja na judaizm
Konwersja na judaizm

Pierwszym krokiem do konwersji na judaizm jest spotkanie z lokalnym rabinem, który pyta o pochodzenie oraz powody, dla których osoba chce przejść na judaizm. Następnie, przez okres 1-3 lat, należy przejść studia w Warszawie, na których poznaje się prawo i tradycje judaizmu. Jednak znajomość i rozumienie judaizmu, a nawet pragnienie, by żyć zgodnie z tą wiedzą, nie wystarczy do konwersji.

Beit Warszawa bierze pod uwagę fakt, że większość polskich Żydów dopiero zaczyna odkrywać swoje  korzenie. W związku z tym Stowarzyszenie umożliwia im poznanie historii, tradycji i współczesnej myśli żydowskiej. Wspólnie świętujemy Szabaty oraz  święta żydowskie, wspieramy wydarzenia kulturalne, organizujemy spotkania, prelekcje, wystawy i koncerty. Wszystkie modlitwy prowadzone są w języku hebrajskim (dostępna jest także transliteracja), i są tłumaczone na język polski i angielski.Szabaty i święta prowadzone są przez rabinów i studentów szkół rabinackich oraz przez członków Beit Warszawa.

slide32

Osoba pragnąca żyć zgodnie z przykazaniami (micwot) musi faktycznie je przestrzegać. "Całe twoje ciało i cała twoja dusza muszą pozostawać w związku z Torą i z przykazaniami. Musisz przestrzegać (dla przykładu) szabatu, /.../, być szczerym, nie plotkować, obchodzić święta, modlić się" - powiada rabin Michael Schudrich. Stwierdza on, że konwersja na judaizm jest prosta, ponieważ procedura jest jasna i wyraźnie określona. Ale zarazem jest wymagająca, ponieważ od konwertyty wymaga się nie tylko znajomości, ale przede wszystkim przestrzegania niemal wszystkich przepisów żydowskiego prawa i tradycji.

Jeżeli osoba chcąca przejść na judaizm, wraz ze swym rabinem, uzna gotowość do konwersji, zostanie zaproszona przez rabina na spotkanie z sądem rabinicznym (Bejt Din), podejmującym ostateczną decyzję. Z reguły mają miejsce dwa takie spotkania, po których następuje obrzezanie (brit mila) dla mężczyzn, oraz zanurzenie w rytualnej łaźni (mykwa).

"Konwersja na każdą religię to poważna decyzja życiowa. W judaizmie wierzymy w to, że każdy moralnie żyjący człowiek ma udział w przyszłym świecie. Jeśli zaś kto chce zostać Żydem, musi być gotowy i zdolny do tego, by przestrzegać wszystkich praw i obyczajów (nawet jeśli nie robią tego ci, którzy urodzili się Żydami)" - powiada rabin Schudrich. Dlatego zaleca on, aby proces konwersji dokonywał się powoli, z wielką troską i namysłem.

szalom alejhem
Szalom Alejhem

opr. ks. Jan Warta