slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro-ekonomii, :)… PowerPoint Presentation
Download Presentation
Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro-ekonomii, :)…

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 93

Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro-ekonomii, :)… - PowerPoint PPT Presentation


  • 163 Views
  • Uploaded on

Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro-ekonomii, :)…. I N F L A C J A. INFLACJA jest to wzrost przeciętnej ceny dóbr w pewnym okresie. Co to znaczy „przeciętnej ceny”? - WSKAŹNIK CEN KONSUMENTA ( Consumer Price Index – CPI );

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro-ekonomii, :)…' - javan


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide3

INFLACJA jest to wzrost przeciętnej ceny dóbr w pewnym okresie.

  • Co to znaczy „przeciętnej ceny”?
  • - WSKAŹNIK CEN KONSUMENTA (Consumer Price Index – CPI);
    • - WSKAŹNIK CEN PRODUCENTA (Producer Price Index – PPI);
    • - DEFLATOR.
slide4

DEFLATOR

DEFLATOR = (PKBN/PKBR)•100

Jeśli DEFLATOR równa się np. 203,2, oznacza to, że ceny wszyst-kich dóbr wliczanych do PKB (a nie ceny konsumpcyjnych dóbr-reprezentantów) wzrosły przeciętnie o 103,2%...

slide5

5

Inflacja w Stanach Zjednoczonych, 1870-1995 (poprzedni rok = 100).

slide8

Miesiące

1989

1991

1992

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

11,0

7,9

8,1

9,8

7,2

6,1

9,5

39,5

34,4

54,8

22,4

17,7

12,7

6,7

4,5

2,7

2,7

4,9

0,1

0,6

4,3

3,2

3,2

3,1

7,5

1,8

2,0

3,7

4,0

1,6

1,4

2,7

5,3

3,0

2,3

2,2

8

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce w latach 1989 – 1992 (wzrost

w % w stosunku do poprzedniego miesiąca)

1990

79,6

23,8

4,3

7,5

4,6

3,4

3,6

1,8

4,6

5,7

4,9

5,9

Źródło: „Biuletyn Statystyczny GUS” 1991, nr 5, s. 15 i nr 11, s. 15; 1993, nr 1, s. 18.

slide9

9

Inflacja w różnych krajach w latach 2000–2006 (CPI) (w % w porównaniu z poprzednim rokiem)

Źródło: IMF, World Economic Outlook, Database for April 2010.

slide10

Odmiany inflacji

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperinflacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

slide11

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) INFLACJA GALOPUJĄCA. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperinflacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

slide12

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) INFLACJA PEŁZAJĄCA. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperinflacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

slide13

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) INFLACJA CZYSTA. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperinflacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

slide14

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) DEFLACJA. e) Dezinflacja. f) Hiperin-flacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

slide15

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) DEZINFLACJA. f) Hiperinflacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

slide16

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) HIPER-INFLACJA. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

f) Nie wystąpiła (patrz Philipa Cagana definicja hiperinflacji).

slide17

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperin-flacja. g) INFLACJA KOREKCYJNA. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

f) Nie wystąpiła (patrz Philipa Cagana definicja hiperinflacji).

g) Przełom lat 1989-1990.

slide18

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperin-flacja. g) Inflacja korekcyjna. h) INFLACJA JAWNA. i) Inflacja ukryta. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

f) Nie wystąpiła (patrz Philipa Cagana definicja hiperinflacji).

g) Przełom lat 1989-1990.

h) Przełom lat 1989-1990.

slide19

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperin-flacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) INFLACJA UKRYTA. j) Inflacja bazowa. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

f) Nie wystąpiła (patrz Philipa Cagana definicja hiperinflacji).

g) Przełom lat 1989-1990.

h) Przełom lat 1989-1990.

i) Kolejki w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX w.

slide20

Przyjrzyj się rysunkowi poniżej i wskaż okres po II wojnie świato-wej, w którym w Polsce trwała: a) Inflacja galopująca. b) Inflacja pełzająca. c) Inflacja czysta. d) Deflacja. e) Dezinflacja. f) Hiperin-flacja. g) Inflacja korekcyjna. h) Inflacja jawna. i) Inflacja ukryta. j) INFLACJA BAZOWA. Za każdym razem uzasadnij swoje opinie.

a) Na przykład 1989 r.

b) Na przykład druga połowa lat siedemdziesiątych XX w.

c) Taka inflacja w praktyce się nie zdarza.

d) Na przykład 1954 r.

e) Na przykład, rok 1991.

f) Nie wystąpiła (patrz Philipa Cagana definicja hiperinflacji).

g) Przełom lat 1989-1990.

h) Przełom lat 1989-1990.

i) Kolejki w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX w.

j) Inflacja bazowa trwała bez przerwy w całym okresie 1950-2000, choć nie zawsze była mierzona.

slide21

21

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji: (dlaczego? podaj przykłady): a) ŚRODKA PŁATNICZEGO?

slide22

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji (dlaczego? podaj przykłady): a) ŚRODKA PŁATNICZEGO?

Tak. Kiedy inflacja jest wysoka, pieniądz szybko traci wartość. Ci, którzy przyjmują zapłatę w pieniądzu, tracą, bo posiadacze zaso-bów środka płatniczego płacą podatek inflacyjny. Trwa UCIECZKA OD PIENIĄDZA, ludzie rozglądają się za lepszym środkiem wymia-ny.

Np. w Polsce u schyłku lat 80. XX w. środkiem wymiany stał się $. Taki proces może się zakończyć powrotem do transakcji barterowych i zanikiem korzyści z istnienia pieniądza.

22

slide23

23

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji (dlaczego? podaj przykłady): a) Środka płatniczego?

Tak. Kiedy inflacja jest wysoka, pieniądz szybko traci wartość. Ci, którzy przyjmują zapłatę w pieniądzu, tracą, bo posiadacze zaso-bów środka płatniczego płacą podatek inflacyjny. Trwa ucieczka od pieniądza, ludzie rozglądają się za lepszym środkiem wymiany. Np. w Polsce u schyłku lat 80. XX w. środkiem wymiany stał się $. Taki proces może się zakończyć powrotem do transakcji barterowych i zanikiem korzyści z istnienia pieniądza.

b) ŚRODKA MIERZENIA WARTOŚCI?

slide24

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji (odpowiedzi uzasadnij; podaj przykłady): a) Środka płatniczego?

Tak. Kiedy inflacja jest wysoka, pieniądz szybko traci wartość. Ci, którzy przyjmują zapłatę w pieniądzu, tracą, bo posiadacze zaso-bów środka płatniczego płacą podatek inflacyjny. Trwa ucieczka od pieniądza, ludzie rozglądają się za lepszym środkiem wymiany. Np. w Polsce u schyłku lat 80. XX w. środkiem wymiany stał się $. Taki proces może się zakończyć powrotem do transakcji barterowych i zanikiem korzyści z istnienia pieniądza.

b) ŚRODKA MIERZENIA WARTOŚCI?

Tak. Kiedy ceny zmieniają się bardzo szybko, kłopotliwe staje się in-formowanie nabywców o ich bieżącej wysokości. Używany do tej pory pieniądz przestaje być wygodną miarą wartości. Sprzedawcy szukają wówczas nowej miary wartości.

Na przełomie lat 80. i 90. XX w. w Polsce na jednym z większych bazarów świata, czyli na warszawskim Stadionie Dziesię-ciolecia, bez trudu można było spotkać ceny wyrażone np. w nie-mieckich markach.

24

slide25

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji (od-powiedzi uzasadnij; podaj przykłady): a) Środka płatniczego?

Tak. Kiedy inflacja jest wysoka, pieniądz szybko traci wartość. Ci, którzy przyjmują zapłatę w pieniądzu, tracą, bo posiadacze zaso-bów środka płatniczego płacą podatek inflacyjny. Trwa ucieczka od pieniądza, ludzie rozglądają się za lepszym środkiem wymiany. Np. w Polsce u schyłku lat 80. XX w. środkiem wymiany stał się $. Taki proces może się zakończyć powrotem do transakcji barterowych i zanikiem korzyści z istnienia pieniądza.

b) Środka mierzenia wartości?

Tak. Kiedy ceny zmieniają się bardzo szybko, kłopotliwe staje się in-formowanie nabywców o ich bieżącej wysokości. Używany do tej pory pieniądz przestaje być wygodną miarą wartości. Sprzedawcy szukają wówczas nowej miary wartości. Na przełomie lat 80. i 90. XX w. w Polsce na jednym z większych bazarów świata, czyli na warszawskim Stadionie Dziesięciolecia, bez trudu można było spotkać ceny wyrażone np. w niemieckich markach.

c) ŚRODKA GROMADZENIA OSZCZĘDNOŚCI?

25

slide26

ZADANIE

Czy inflacja zmienia sposób spełniania przez pieniądz funkcji (od-powiedzi uzasadnij; podaj przykłady): a) Środka płatniczego?

Tak. Kiedy inflacja jest wysoka, pieniądz szybko traci wartość. Ci, którzy przyjmują zapłatę w pieniądzu, tracą, bo posiadacze zaso-bów środka płatniczego płacą podatek inflacyjny. Trwa ucieczka od pieniądza, ludzie rozglądają się za lepszym środkiem wymiany. Np. w Polsce u schyłku lat 80. XX w. środkiem wymiany stał się $. Taki proces może się zakończyć powrotem do transakcji barterowych i zanikiem korzyści z istnienia pieniądza.

b) Środka mierzenia wartości?

Tak. Kiedy ceny zmieniają się bardzo szybko, kłopotliwe staje się in-formowanie nabywców o ich bieżącej wysokości. Używany do tej pory pieniądz przestaje być wygodną miarą wartości. Sprzedawcy szukają wówczas nowej miary wartości. Na przełomie lat 80. i 90. XX w. w Polsce na jednym z większych bazarów świata, czyli na warszawskim Stadionie Dziesięciolecia, bez trudu można było spot-kać ceny wyrażone np. w niemieckich markach.

c) ŚRODKA GROMADZENIA OSZCZĘDNOŚCI?

Tak. Próba oszczędzania w pieniądzu, który - pod wpływem inflacji - szybko traci siłę nabywczą, zwykle kończy się utratą znacznej częś-ci oszczędności. Przekonało się o tym wielu Polaków trzymających swoje złotówki w państwowych bankach u schyłku 80. lat XX w. Znowu - w takiej sytuacji rolę środka oszczędzania przejmują inne dobra. W końcu lat 80. Polacy oszczędzali np. w wódce, meblach lub w wykupionym ze sklepu cukrze.

26

slide27

PRZYCZYNY INFLACJI

27

Zdaniem zwolenników ILOŚCIOWEJ TEORII PIENIĄDZA przyczyną inflacji jest (ceteris paribus) wzrost ilości pieniądza w gospodarce.

ILOŚCIOWĄ TEORIĘ PIENIĄDZA często prezentuje się, wyko-rzystując RÓWNANIE WYMIANY FISHERA.

slide28

28

RÓWNANIE WYMIANY FISHERA (ang. quantuty equation of money) stwierdza, że w analizowanym okresie całkowite wydatki na zakup dóbr (M•V) są równe wartości nabytych dóbr (Y•P):

MSN•V = Y•P

gdzie:

MSN to nominalna podaż pieniądza,

P to ogólny poziom cen,

V to szybkość obiegu pieniądza,

Y to realna wartość produkcji (PKB).

SZYBKOŚĆ OBIEGU PIENIĄDZA, V, jest to liczba transakcji ob-sługiwanych przez jednostkę pieniądza przeciętnie w ciągu roku.

V = (Y•P)/MSN

slide29

29

MSN•V = Y•P

RÓWNANIE WYMIANY FISHERA jest zawsze prawdziwe, bo: V = (Y•P)/MSN.

Niezależnie od tego, jakie wartości Y, P i MSN zaobserwujemy, z definicji V ma zawsze taką wartość, że MSN•V = Y•P.

slide30

30

Na przykład: Y = 4 chleby, P = 3 gb/bochenek, MSN = 6 gb.

Więc:

V = (Y•P)/MSN = (4•3)/6 = 2.

Więc:

MSN•V = Y•P, czyli 6•2 = 4•3.

slide31

31

V = (Y•P)/MSN

Od czego zależy szybkość obiegu pieniądza , V, w gospodarce?

slide32

32

V = (Y•P)/MSN

  • Od czego zależy szybkość obiegu pieniądza , V, w gospodarce?
  • Wysokość realnego oprocentowania, czyli koszt alternatywny trzymania pieniądza.
slide33

33

V = (Y•P)/MSN

  • Od czego zależy szybkość obiegu pieniądza , V, w gospodarce?
  • Wysokość realnego oprocentowania, czyli koszt alternatywny trzymania pieniądza.
  • Tempo inflacji (wzrost cen powoduje utratę siły nabywczej środka płatniczego; zatem: im szybciej rosną ceny, tym więk-sze jest tempo obiegu pieniądza w gospodarce).
slide34

34

V = (Y•P)/MSN

  • Od czego zależy szybkość obiegu pieniądza , V, w gospodarce?
  • Wysokość realnego oprocentowania, czyli koszt alternatywny trzymania pieniądza.
  • 2. Tempo inflacji (wzrost cen powoduje utratę siły nabywczej środka płatniczego; zatem: im szybciej rosną ceny, tym więk-sze jest tempo obiegu pieniądza w gospodarce).
  • Częstotliwość wypłacania poborów (im bliżej do wypłaty, tym mniejszy jest potrzebny nam zapas środka płatniczego).
slide35

35

V = (Y•P)/MSN

  • Od czego zależy szybkość obiegu pieniądza , V, w gospodarce?
  • Wysokość realnego oprocentowania, czyli koszt alternatywny trzymania pieniądza.
  • 2. Tempo inflacji (wzrost cen powoduje utratę siły nabywczej środka płatniczego; zatem: im szybciej rosną ceny, tym więk-sze jest tempo obiegu pieniądza w gospodarce).
  • 3. Częstotliwość wypłacania poborów (im bliżej do wypłaty, tym mniejszy jest potrzebny nam zapas środka płatniczego).
  • 4. Dostępność środków zgromadzonych na rachunkach banko-wych (sieć bankomatów, liczba miejsc akceptujących karty kredytowe itp.).
slide36

36

Z równania MSN•V = Y•P wynika równanie:

rM+rV+rM•rV = rP + rY+rP•rY,

gdzie:

rM, rV, rP, rY to stopy zmiany, odpowiednio: wielkości nominalnej podaży pieniądza, MSN, szybkości obiegu pieniądza, V, poziomu cen, P, i realnej wielkości produkcji, Y.

Oznacza to, ze suma stóp zmian MSN i V jest – W PRZYBLI-ŻENIU - równa sumie temp zmian Y i P.

rM+rV≈ rP + rY.

slide37

37

Z równania wymiany MSN•V = Y•P wynikają dwa wnioski.

1.

Zwiększenie podaży pieniądza, MSN, musi (CETERIS PARIBUS) powodować podobny (w kategoriach procentowych) wzrost cen, P.

slide38

38

Z równania wymiany MSN•V = Y•P wynikają dwa wnioski.

1.

Zwiększenie podaży pieniądza, MSN, musi (CETERIS PARIBUS) powodować podobny (w kategoriach procentowych) wzrost cen, P.

2.

Ewentualne różnice temp wzrostu ilości pieniądza, MSN, i cen, P, da się wytłumaczyć zmianami szybkości obiegu pieniądza, V, i re-alnej wielkości produkcji, Y.

slide39

39

Z równania wymiany MSN•V = Y•P wynikają dwa wnioski.

1.

Zwiększenie podaży pieniądza, MSN, musi (ceteris paribus) powo-dować podobny (w kategoriach procentowych) wzrost cen, P.

2.

Ewentualne różnice temp wzrostu ilości pieniądza, MSN, i cen, P, da się wytłumaczyć zmianami szybkości obiegu pieniądza, V, i re-alnej wielkości produkcji.

A TO JEST WŁAŚNIE TEZA ZWOLENNIKÓW ILOŚCIOWEJ TEORII PIENIĄDZA!

slide40

40

POLITYKA BUDŻETOWA A INFLACJA

G↑→AE ↑→(AE>Yp) →P↑

slide41

41

  • POLITYKA BUDŻETOWA A INFLACJA
  • G↑→AE ↑→(AE>Yp) →P↑
  • MSN•V = Y•P
  • Ekspansywna polityka budżetowa powoduje, że po lewej stronie równania wymiany Fishera, zależnie od sposobu sfinansowania wydatków państwa:
  • ROŚNIE NOMINALNA PODAŻ PIENIĄDZA, MSN,
slide42

42

1. Rośnie nominalna podaż pieniądza, MSN…

Powiedzmy, że wzrost wydatków państwa, G, jest finansowany wy-łącznie dodatkową emisją pieniądza.

Np. rząd zdobywa środki, zmuszając bank centralny do emisji pieniądza i kupna rządowych papierów wartościowych. Jeśli nie zostaną one WYSTERYLIZOWANE, czyli odsprzedane przez bank centralny np. bankom komercyjnym, nastąpi MONETY-ZACJA DEFICYTU (deficyt budżetu spowoduje, że w gospodarce zwiększy się nominalna podaż pieniądza, MSN) i (zapewne) – cete-ris paribus – poziom cen, P.

MSN•V = Y•P

slide43

43

  • POLITYKA BUDŻETOWA A INFLACJA
  • G↑→AE ↑→(AE>Yp) →P↑
  • MSN•V = Y•P
  • Ekspansywna polityka budżetowa powoduje, że po lewej stronie równania wymiany Fishera, zależnie od sposobu sfinansowania wydatków państwa:
  • Rośnie nominalna podaż pieniądza, MSN,
  • i (lub)
  • 2. ROŚNIE SZYBKOŚĆ OBIEGU PIENIĄDZA, V.
slide44

44

…lub rośnie szybkość obiegu pieniądza, V…

Załóżmy, że dodatkowe wydatki państwa są finansowane emisją państwowych papierów wartościowych, kupowanych przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa na krajowym rynku kapi-tałowym.

W takiej sytuacji zwykle rośnie szybkość obiegu pieniądza, V, a więc także – ceteris paribus – poziom cen, P.

slide45

45

…lub rośnie szybkość obiegu pieniądza, V…

Załóżmy, że dodatkowe wydatki państwa są finansowane emisją państwowych papierów wartościowych, kupowanych przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa na krajowym rynku kapi-tałowym.

W takiej sytuacji zwykle rośnie szybkość obiegu pieniądza, V, a więc także – ceteris paribus – poziom cen, P.

Kiedy państwo finansuje swoje wydatki emisją długu publicznego, prywatne oszczędności stosunkowo szybko zamieniają się w wydatki państwa. Przekształcenie prywatnych oszczędności w prywatne in-westycje, które zwykle dokonuje się dzięki systemowi finansowemu, trwałoby dłużej.

MSN•V = Y•P

slide46

46

Zarówno monetyzacja deficytu budżetowego i spowodowany nią wzrost MSN, jak i zwiększenie się szybkości obiegu pieniądza, V, mogą zostać zneutralizowane zmniejszeniem przez bank centralny nominalnej podaży pieniądza, MSN, w gospodarce…

slide47

47

Oczywiście, ekspansja budżetowa jest groźniejsza w gospodarce „klasycznej” niż w „keynesowskiej”…

slide48

48

PODSUMUJMY…

Ekspansywna polityka budżetowa często powoduje zwiększenie się zagregowanego popytu w gospodarce i wzrost cen. Jest tak zwłasz-cza wtedy, kiedy towarzyszy jej wzrost ilości pieniądza w obiegu.

Jednak zależność ta NIE JEST WYRAŹNA z powodu działania czynników zakłócających (np. gospodarka może być „keysowska” …).

slide49

49

Na rysunku z modelem ADAS inflacja spowodowana ekspansywną polityką budżetową wygląda tak oto:

P

LAS

E2

P2

SAS1

E1

P1

P0

E0

AD’

SAS0

AD

0

YP

Y1

Y

slide50

50

INFLACJA A WIELKOŚĆ PRODUKCJI I BEZROBOCIA

slide51

P

LAS

SAS1

P1

PA/B

E1

SAS0

B

A

P0

AD1

E0

AD0

0

Y

YP

YB

YA

51

Jak pamiętamy:

Szoki popytowe wytrącają gospodarkę z równowagi i powo-dują skierowane w przeciwnych kierunkach zmiany stopy inflacji i stopy bezrobocia.

slide52

P

LAS

SAS1

SAS0

P1

PA/B

E1

A

B

P0

AD1

E0

AD0

0

Y

YB

YA

YP

52

Np. po POZYTYWNYM makroekonomicznym szoku popyto-wym W KRÓTKIM OKRESIE stopa inflacji wzrasta powyżej zera, a stopa bezrobocia się zmniejsza (wszak produkcja rośnie).

slide53

P

LAS

SAS1

SAS0

P1

PA/B

E1

A

B

P0

AD1

E0

AD0

0

Y

YB

YA

YP

53

Natomiast W DŁUGIM OKRESIE stopa inflacji powraca do zera, a stopa bezrobocia powraca do naturalnego poziomu (pro-dukcja maleje).

slide54

P

LAS

SAS1

P1

PA/B

E1

SAS0

B

A

P0

AD1

E0

AD0

0

π

Y

YP

YB

YA

SPC

A’

πA

E0

0

U

UA

UB

πB

B’

54

Zmiany stóp: bezrobocia i inflacji po pozytywnym szoku popytowym

slide55

P

LAS

SAS1

SAS0

P1

PA/B

E1

A

B

P0

AD1

E0

AD0

0

Y

YB

YA

YP

55

Po NEGATYWNYM makroekonomicznym szoku popytowym W KRÓTKIM OKRESIE stopa inflacji spada poniżej zera, a stopa bezrobocia się zwiększa (wszak produkcja maleje).

slide56

P

LAS

SAS1

SAS0

P1

PA/B

E1

A

B

P0

AD1

E0

AD0

0

Y

YB

YA

YP

56

Natomiast W DŁUGIM OKRESIE stopa inflacji powraca do zera, a stopa bezrobocia powraca do naturalnego poziomu (pro-dukcja maleje).

slide57

P

LAS

SAS1

P1

PA/B

E1

SAS0

B

A

P0

AD1

E0

AD0

0

π

Y

YP

YB

YA

SPC

A’

πA

E0

0

U

UA

UB

πB

B’

57

Zmiany stóp: bezrobocia i inflacji po pozytywnym szoku popytowym

slide58

P

LAS

SAS1

P1

PA/B

E1

SAS0

B

A

P0

AD1

E0

AD0

0

π

Y

YP

YB

YA

SPC

A’

πA

E0

0

U

UA

UB

πB

B’

58

SPC – krótkookresowa krzywa Phillipsa

Wykres, który pokazuje krótkookresową zależność stopy bezrobocia i stopy inflacji, nazywamy KRÓTKOOKRESO-WĄ KRZYWĄ PHILLIPSA (SPC).

slide59

59

ZADANIE

a) Wykonaj rysunek z krótkookresową krzywą Phillipsa.

slide60

60

ZADANIE:

a) Wykonaj rysunek z krótkookresową krzywą Phillipsa.

π

E0

0

U

PC1

slide61

61

ZADANIE:

a) Wykonaj rysunek z obiema krzywymi Phillipsa.

π

E0

0

U

PC1

b) Wskaż krótkookresowe skutki pozytywnego szoku popytowego.

slide62

62

ZADANIE:

a) Wykonaj rysunek z obiema krzywymi Phillipsa.

π

E0

0

U

PC1

b) Wskaż krótkookresowe skutki pozytywnego szoku popytowego.

π

A

E0

0

U

PC1

Po pozytywnym szoku popytowym w krótkim okresie gospodarka przesunie z punktu E do punktu A na rysunku.

slide63

63

ZADANIE:

c) Wskaż długookresowe skutki negatywnego szoku popytowego.

slide64

64

ZADANIE:

c) Wskaż długookresowe skutki negatywnego szoku popytowego.

π

E0

0

U

B

PC1

W wyniku negatywnego szoku popytowego w długim okresie gospo-darka przesunie się z punktu E do punktu B i z powrotem do pun-ktu E.

slide65

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

65

Długookresowa krzywa Phillipsa

Niech – ceteris paribus – MSN wzrasta w stałym tempie, równym – powiedzmy – 10% rocznie. Zgodnie z ilościową teorią pieniądza, stopa inflacji, π, również wynosi wtedy 10%, a nie 0%.

slide66

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

66

Długookresowa krzywa Phillipsa

Niech – ceteris paribus – MSN wzrasta w stałym tempie, równym – powiedzmy – 10% rocznie. Zgodnie z ilościową teorią pieniądza, stopa inflacji, π, również wynosi 10%, a nie 0%.

JEŚLI TYLKO POZOSTAŁE ZMIENNE NOMINALNE (NP. PŁACE NOMINALNE) ZWIĘKSZAJĄ SIĘ W TEMPIE RÓW-NYM 10%, GOSPODARKA ZNAJDUJE SIĘ W PUNKCIE E1 NA RYSUNKU. Naturalna stopa bezrobocia równa się U*.

slide67

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

67

Długookresowa krzywa Phillipsa

Odcinek SPC między punktami B’ i A’ nadal ilustruje skutki makroekonomicznych szoków popytowych, czyli skierowane od-wrotnie zmiany stopy inflacji, π, i stopy bezrobocia, U. Teraz szo-kami tymi są NIE ZMIANY WIELKOŚCI, lecz ZMIANY TEMPA WZROSTU MSN.

slide68

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

68

Długookresowa krzywa Phillipsa

Kiedy tempo wzrostu MSN się zmienia, w krótkim okresie ceny, P, rosną w nie zmienionym tempie, które zależy od, ustalanego raz na jakiś czas, tempa wzrostu płac nominalnych.

W takiej sytuacji MS zmienia się w tym samym kierunku, co no-minalna podaż pieniądza: (MSN/P=MS).

Jest to przyczyną szoku popytowego. Właśnie ta sytuacja jest po-kazana na rysunku…

slide69

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

69

Wykres, który pokazuje długookresową zależność stopy bezrobo-cia i stopy inflacji, nazywamy DŁUGOOKRESOWĄ KRZYWĄ PHILLIPSA (LPC).

slide70

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

70

Wykres, który pokazuje długookresową zależność stopy bezrobo-cia i stopy inflacji, nazywamy DŁUGOOKRESOWĄ KRZYWĄ PHILLIPSA (LPC).

Po szoku popytowym i niezbędnych dostosowaniach płac i cen bezrobocie cykliczne (lub cykliczny niedobór rak do pracy) zani-ka i stopa bezrobocia zawsze powraca do swego naturalnego po-ziomu.

slide71

π

LPC

A’

E1

10%

B’

A

PC2

E0

0

U

U*

B

PC1

71

Wykres, który pokazuje długookresową zależność stopy bezrobo-cia i stopy inflacji, nazywamy DŁUGOOKRESOWĄ KRZYWĄ PHILLIPSA (LPC).

Po szoku popytowym i niezbędnych dostosowaniach płac i cen bezrobocie cykliczne (lub cykliczny niedobór rak do pracy) zani-ka i stopa bezrobocia zawsze powraca do swego naturalnego po-ziomu.

O tym, jaka stopa inflacji towarzyszy naturalnej stopie bezrobo-cia, decyduje tempo wzrostu nominalnej podaży pieniądza.

slide72

72

Jednak w wielu krajach stopy: inflacji, π, i bezrobocia, U, zmie-niają się inaczej, niż to wynika z teorii Phillipsa. Na przykład co-raz szybszemu wzrostowi cen towarzyszy taki sam poziom bezro-bocia. Zdarza się również ich jednoczesny wzrost.

slide73

P

LAS

SAS1

PB

B

SAS0

P0

E0

AD

0

YB

73

SZOKI PODAŻOWE

YP

Y

STAGFLACJĄ nazywamy inflację, której towarzyszy zmniejsza-nie się produkcji i wzrost bezrobocia.

slide74

P

LAS

P1

SAS1

E1

PB

B

SAS0

P0

E0

AD1

AD

0

YB

YP

74

SZOKI PODAŻOWE

STAGFLACJĄ nazywamy inflację, której towarzyszy zmniejsza-nie się produkcji i wzrost bezrobocia.

slide75

75

INFLACJA POPYTOWA I INFLACJA KOSZTOWA

W zależności od przyczyny wzrostu cen wyróżnia się INFLACJĘ POPYTOWĄ i KOSZTOWĄ (podażową).

slide76

76

INFLACJA POPYTOWA jest spowodowana gwałtownym wzros-tem popytu w gospodarce. Jego przyczyną może być np. wzrost deficytu budżetowego, finansowany drukiem pieniądza lub eks-pansywna polityka pieniężna realizowana przez bank centralny.

slide77

77

Przyczyną INFLACJI KOSZTOWEJ jest wzrost kosztów pro-dukcji, np. na skutek podwyżki wynagrodzeń lub podniesienia stóp podatkowych.

Odmianą inflacji kosztowej jest INFLACJA IMPORTOWANA, którą wywołuje wzrost cen za granicą.

slide78

78

SZKODY POWODOWANE PRZEZ INFLACJĘ

Inflacja przyczynia się do NIEEFEKTYWNOŚCI i NIESPRA-WIEDLIWOŚCI. Ich skala zależy m.in. od tego, jak skutecznie społeczeństwo potrafi się dostosować do warunków inflacji.

slide79

79

INFLACJA A EFEKTYWNOŚĆ

Inflacja powoduje WZROST KOSZTÓW TRANSAKCYJNYCH w gospodarce. W szczególności chodzi o:

slide80

80

Inflacja powoduje WZROST KOSZTÓW TRANSAKCYJNYCH w gospodarce. W szczególności chodzi o:

1.

KOSZTY ZDZIERANYCH ZELÓWEK (ang. shoe-leather costs), które odzwierciedlają koszty transakcyjne spowodowane ucieczką od pieniądza (np. czas tracony w kolejkach do sklepów lub banko-matów),

slide81

81

Inflacja powoduje WZROST KOSZTÓW TRANSAKCYJNYCH w gospodarce. W szczególności chodzi o:

1.

KOSZTY ZDZIERANYCH ZELÓWEK (ang. shoe-leather costs), które odzwierciedlają koszty transakcyjne spowodowane ucieczką od pieniądza (np. czas tracony w kolejkach do sklepów lub banko-matów),

2.

KOSZTY ZMIENIANYCH JADŁOSPISÓW (ang. menu cost), czyli koszt adaptowania się podmiotów gospodarczych do wzrostu cen.

slide82

82

Koszty zdzieranych zelówek i koszty zmienianych jadłospisów są szczególnie duże w przypadku inflacji sięgającej tysięcy procent rocznie, którą nazywamy HIPERINFLACJĄ.

slide83

83

Dalej, INFLACJA, której tempa nie da się przewidzieć, UTRUD-NIA PROWADZENIE RACHUNKU EKONOMICZNEGO.

Przyszły poziom cen i wielkość przyszłych dochodów nie są znane. Nie wiadomo, jakie będą koszty i przychody związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia.

slide84

84

Dalej, INFLACJA, której tempa nie da się przewidzieć, UTRUD-NIA PROWADZENIE RACHUNKU EKONOMICZNEGO.

Przyszły poziom cen i wielkość przyszłych dochodów nie są znane. Nie wiadomo, jakie będą koszty i przychody związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia.

Bojąc się ryzyka, inwestorzy mogą wówczas w ogóle pow-strzymać się od działania. Tym samym, w gospodarce zmniejsza się wówczas nie tylko zagregowany popyt, lecz również tempo wzrostu produkcji potencjalnej (tempo wzrostu gospodarczego) i maleje efektywność gospodarowania.

slide85

85

INFLACJA A SPRAWIEDLIWOŚĆ

Skutkiem inflacji jest ŻYWIOŁOWA REDYSTRYBUCJA DO-CHODÓW. Gwałtowny wzrost cen czyni bogatymi nielicznych, zaś miliony ponoszą straty. Podobnie, jak to ma miejsce w przypadku bezrobocia te zyski i straty zwykle nie odpowiadają akceptowa-nym przez społeczeństwo kryteriom sprawiedliwości i bywają przypadkowe.

slide86

86

  • Skutkiem inflacji jest ŻYWIOŁOWA REDYSTRYBUCJA DO-CHODÓW. Gwałtowny wzrost cen czyni bogatymi nielicznych, zaś miliony ponoszą straty. Podobnie, jak to ma miejsce w przypadku bezrobocia te zyski i straty zwykle nie odpowiadają akceptowa-nym przez społeczeństwo kryteriom sprawiedliwości i bywają przypadkowe.
  • Posiadacze gotówki płacą PODATEK INFLACYJNY.
slide87

87

Skutkiem inflacji jest ŻYWIOŁOWA REDYSTRYBUCJA DO-CHODÓW. Gwałtowny wzrost cen czyni bogatymi nielicznych, zaś miliony ponoszą straty. Podobnie, jak to ma miejsce w przypadku bezrobocia te zyski i straty zwykle nie odpowiadają akceptowa-nym przez społeczeństwo kryteriom sprawiedliwości i bywają przypadkowe.

a) Posiadacze gotówki płacą PODATEK INFLACYJNY.

b) Gospodarstwa domowe i firmy mogą też tracić na skutek DRE-NAŻU FISKALNEGO, czyli w wyniku niedostosowania systemu podatkowego do rosnących cen.

slide88

88

Skutkiem inflacji jest ŻYWIOŁOWA REDYSTRYBUCJA DO-CHODÓW. Gwałtowny wzrost cen czyni bogatymi nielicznych, zaś miliony ponoszą straty. Podobnie, jak to ma miejsce w przypadku bezrobocia te zyski i straty zwykle nie odpowiadają akceptowa-nym przez społeczeństwo kryteriom sprawiedliwości i bywają przypadkowe.

a) Posiadacze gotówki płacą PODATEK INFLACYJNY.

b) Gospodarstwa domowe i firmy mogą też tracić na skutek DRE-NAŻU FISKALNEGO, czyli w wyniku niedostosowania systemu podatkowego do rosnących cen.

c) Różne grupy społeczne z różną skutecznością walczą o zachowa-nie zagrożonej inflacją siły nabywczej swoich dochodów. Nie-którzy, np. pracownicy zorganizowani w agresywne związki zawo-dowe, osiągają ten cel, inni – emeryci – tracą, ponieważ nominalna wartość ich dodatkowych dochodów nie nadąża za wzrostem cen.

slide89

89

JAK SOBIE RADZIĆ Z INFLACJĄ?

ROLA INSTYTUCJI

1. Antyinflacyjne zabezpieczenie instytucjonalne polegają zwykle na zobowiązaniu banku centralnego do dbania o stabilność cen, a także na ograniczaniu możliwości wymuszania przez rząd na wła-dzach banku centralnego zwiększania nominalnej podaży pienią-dza.

slide90

90

1. Antyinflacyjne zabezpieczenie instytucjonalne polegają zwykle na zobowiązaniu banku centralnego do dbania o stabilność cen, a także na ograniczaniu możliwości wymuszania przez rząd na wła-dzach banku centralnego zwiększania nominalnej podaży pienią-dza.

2. Zmiany instytucjonalne obejmują również mechanizmy ułat-wiające społeczeństwu życie z inflacją, takie jak indeksowanie, czyli automatyczne dostosowywanie zmiennych nominalnych o skutki inflacji (np. waloryzowanie progów podatkowych i opro-centowania lokat bankowych, stosowanie księgowości dostosowa-nej do warunków inflacji itp.).

slide91

91

ŚRODKI POLITYKI GOSPODARCZEJ

Kiedy mimo zabezpieczeń instytucjonalnych trwa inflacja, jej za-hamowaniu służą zwykle środki polityki gospodarczej, czyli RES-TRYKCYJNA POLITYKA PIENIĘŻNA.

slide92

92

Kiedy mimo zabezpieczeń instytucjonalnych trwa inflacja, jej za-hamowaniu służą zwykle środki polityki gospodarczej, czyli RES-TRYKCYJNA POLITYKA PIENIĘŻNA.

Akceptacji prowadzonej przez państwo polityki antyinflacyjnej sprzyja odpowiednia POLITYKA DOCHODOWA.

slide93

93

Kiedy mimo zabezpieczeń instytucjonalnych trwa inflacja, jej za-hamowaniu służą zwykle środki polityki gospodarczej, czyli RES-TRYKCYJNA POLITYKA PIENIĘŻNA.

Akceptacji prowadzonej przez państwo polityki antyinflacyjnej sprzyja odpowiednia POLITYKA DOCHODOWA.

Przykładem narzędzia wykorzystywanego w ramach po-lityki dochodowej jest opodatkowanie wzrostu wynagrodzeń po-nad pewien próg. Zwiększa ono prawdopodobieństwo zgody pra-cowników na obniżanie tempa wzrostu płac i tym samym inflacji. Wszak zbyt duże podwyżki płac i tak będą zabierane przez pańs-two.