Stanisław KOZIEJ
Download
1 / 153

Stanis?aw KOZIEJ TEORIA BEZPIECZE?STWA - PowerPoint PPT Presentation


  • 775 Views
  • Uploaded on

Stanisław KOZIEJ TEORIA BEZPIECZEŃSTWA. Literatura (1). Literatura (2). Literatura (3). C. Clausewitz, O wojnie, Lublin 1995, Sun Tzu , Sztuka wojny, Warszawa 1994 Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Stanis?aw KOZIEJ TEORIA BEZPIECZE?STWA' - issac


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Slide1 l.jpg

Stanisław KOZIEJ

TEORIA BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Slide2 l.jpg

Literatura (1)

www.koziej.pl


Slide3 l.jpg

Literatura (2)

www.koziej.pl


Literatura 3 l.jpg
Literatura (3)

  • C. Clausewitz, O wojnie, Lublin 1995,

  • Sun Tzu, Sztuka wojny, Warszawa 1994

  • Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007

  • Strategia obronności Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2001

  • Koncepcja strategiczna NATO, 1999

  • Strategia bezpieczeństwa UE, 2003

  • AKTUALNOŚCI:

    • Strony internetowe – bbn.gov.pl; msz.gov.pl; mon.gov.pl; mswia.gov.pl; aon.edu.pl;

    • www.koziej.pl

    • Zeszyty Naukowe AON, Kwartalnik Bellona

www.koziej.pl


Slide5 l.jpg

PODSTAWY

BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Wst p hipoteza synteza l.jpg
Wstęp - hipoteza/synteza

Bezpieczeństwo to teoria i praktyka zapewniania egzystencji (przetrwania) danego podmiotu w niepewnym środowisku, przy zachowaniu przezeń swobody realizacji własnych interesów.

Wraz z rozwojem cywilizacji ewoluowało od prostych form bezpieczeństwa indywidualnego, rodowego do współczesnych systemów bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego.

Od wieków w sprawach bezpieczeństwa dominuje siła fizyczna. Obecna fala rewolucji cywilizacyjnej zmienia radykalnie tę sytuację. Coraz większego znaczenia nabierają czynniki pozamaterialne (wiedza, informacja).

www.koziej.pl


Poj cie bezpiecze stwa l.jpg
Pojęcie bezpieczeństwa

  • Bezpieczeństwo w sensie statycznym - jako stan braku zagrożeń dla podmiotu, stan spokoju, pewności (stan obiektywny i subiektywny: uświadomiony i nieuświadomiony)

  • Bezpieczeństwo w sensie dynamicznym (działanie podmiotu na rzecz bezpieczeństwa) – jako proces osiągania i utrzymywania stanu braku zagrożeń i swobody działania

www.koziej.pl


Istota bezpiecze stwa jako procesu l.jpg
Istota bezpieczeństwa jako procesu

Zapewnienie możliwości przetrwania i swobody realizacji własnychinteresówdanego podmiotu w konkretnych warunkach (w konkretnym środowisku, otoczeniu), poprzez wykorzystywanieszans (okoliczności sprzyjających), podejmowaniewyzwań, redukowanie ryzyk oraz przeciwdziałanie (zapobieganie i przeciwstawianie się)zagrożeniom dla podmiotu i jego interesów

www.koziej.pl


Slide9 l.jpg

BEZPIECZEŃSTWO PAŃSTWA =

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

Strategia BN:jak wykorzystać wszystkie siły i środki państwa do przeciwstawienia się wszelkim rodzajom zagrożeń?

Zagrożenia

gospodarcze

społeczne

informacyjne

militarne

.

.

.

inne

Siły i środki państwa

gospodarcze

ochronne

informacyjne

militarne

(siły zbrojne)

.

.

.

inne

STRATEGIA

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO

www.koziej.pl


Slide10 l.jpg

OBRONNOŚĆ = OBRONA NARODOWA = BEZPIECZEŃSTWO MILITARNE

= CZĘŚĆ BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO

Strategia obronności (ON):jak wykorzystać wszystkie siły i środki państwa do przeciwstawienia się zagrożeniom militarnym?

Zagrożenia

gospodarcze

społeczne

informacyjne

militarne

.

.

.

inne

Siły i środki państwa

gospodarcze

ochronne

informacyjne

militarne

.

.

.

inne

STRATEGIA

OBRONNOŚCI

(ON)

www.koziej.pl


Slide11 l.jpg

WOJSKOWOŚĆ

Strategia wojskowa:jak utrzymywać i wykorzystywać siły zbrojne do realizacji wszystkich zadań państwa?

Zagrożenia

i inne potrzeby państwa

gospodarcze

społeczne

informacyjne

militarne

.

.

.

inne

Siły i środki

państwa

gospodarcze

ochronne

informacyjne

militarne

.

.

.

inne

STRATEGIA

WOJSKOWA

www.koziej.pl


Slide12 l.jpg

BEZPIECZEŃSTWO

NARODOWE

Zagrożenia

cywilne

Zagrożenia

militarne

Bezpieczeństwo

cywilne

Obronność

SZ

www.koziej.pl


Rodzaje bezpiecze stwa wg rodzaju podmiotu l.jpg
Rodzaje bezpieczeństwa(wg rodzaju podmiotu)

  • indywidualne (osobowe, personalne)

  • grupowe (rodowe, plemienne, zawodowe, korporacyjne itp.)

  • narodowe - państwowe (lokalne, terytorialne, krajowe)

  • międzynarodowe (regionalne, globalne)

www.koziej.pl


Dziedziny bezpiecze stwa wg dziedzin aktywno ci podmiotu l.jpg
Dziedziny bezpieczeństwa(wg dziedzin aktywności podmiotu)

  • Ekonomiczne (w tym – energetyczne), społeczne, ekologiczne, informacyjne, demograficzne itp.

  • szczególnymi dziedzinami bezpieczeństwa są: bezpieczeństwo militarne (obronność – czyli przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom polityczno-militarnym) oraz bezpieczeństwo publiczne (cywilne – czyli przeciwdziałanie wewnętrznym zagrożeniom ładu i porządku publicznego oraz skutkom klęsk żywiołowych).

www.koziej.pl


Bezpiecze stwo jako dzia anie zorganizowane l.jpg
Bezpieczeństwo jako działanie zorganizowane

  • Struktura bezpieczeństwa jako działania: podmiot, warunki (środowisko), zasoby (środki), sposoby (strategia, taktyka)

  • Cykl działania w sferze bezpieczeństwa:

    • Przygotowanie

      • Określanie celów

      • Planowanie

      • Organizowanie

    • Realizacja – koordynowanie operacyjne (bieżące)

    • Kontrolowanie

      • Monitorowanie, ocena, formułowanie wniosków

www.koziej.pl


Kluczowe kategorie poj ciowe l.jpg
Kluczowe kategorie pojęciowe

  • interesy(narodowe i międzynarodowe), misje organizacji oraz wynikające z nich cele,

  • środowisko (warunki) - szanse, wyzwania, ryzyka, zagrożenia,

  • koncepcje - zasady i sposoby działań,

  • systemy bezpieczeństwa – zasoby podmiotu wydzielone do realizacji przyjętych koncepcji, odpowiednio do tych zadań zorganizowane i przygotowane.

www.koziej.pl


Interesy l.jpg
Interesy

  • Interesy danego podmiotu (społeczności międzynarodowej, narodu, grupy, osoby itp.) – to wyraz jego tożsamości, wyznawanych wartości, historycznego dorobku, tradycji, bieżących potrzeb oraz dążeń i aspiracji przyszłościowych

  • Interesy żywotne i drugorzędne:

    • żywotne – to interesy dotyczące istnienia, przetrwania podmiotu w danych warunkach (niestopniowane, „zero-jedynkowe”)

    • drugorzędne – to interesy związane z jakością owego istnienia, trwania (stopniowalne, negocjowalne)

www.koziej.pl


Misje organizacji l.jpg
Misje organizacji

  • Misja – przeznaczenie: kategoria stworzona (wygenerowana) przez członków danej organizacji

  • Misja organizacji międzynarodowej (międzypaństwowej – np. NATO, UE) - synteza interesów narodowych państw członkowskich. Problem: eliminacja sprzecznych interesów

  • Misja organizacji krajowej (elementu państwa – np. samorządu, instytucji państwowej lub pozarządowej) – ustalona przez prawo

www.koziej.pl


Cele strategiczne l.jpg
Cele strategiczne

  • Cele strategiczne w dziedzinie bezpieczeństwa - to zoperacjonalizowane interesy i misje (określone stosownie do danych warunków, ujęte w określonym czasie i miejscu, z uwzględnieniem zewnętrznych i wewnętrznych potrzeb i możliwości)

  • Cele operacyjne – elementy celu strategicznego; dotyczą konkretnego działania

www.koziej.pl


Warunki bezpiecze stwa szanse l.jpg
Warunki bezpieczeństwa - szanse

  • Szanse – okoliczności sprzyjające realizacji interesów oraz osiąganiu celów.

  • Sztuka dostrzegania i wykorzystywania szans!!!

www.koziej.pl


Warunki bezpiecze stwa wyzwania l.jpg
Warunki bezpieczeństwa - wyzwania

  • Wyzwania – dylematy decyzyjne, przed jakimi stoi podmiot (społeczność międzynarodowa, państwo) w rozstrzyganiu spraw bezpieczeństwa.

    • w korzystnych warunkach mogą stwarzać dodatkowe szanse, w niekorzystnych – mogą rodzić dodatkowe zagrożenia.

www.koziej.pl


Warunki bezpiecze stwa ryzyka l.jpg
Warunki bezpieczeństwa -ryzyka

  • Ryzyko – związane z aktywnością podmiotu (planowaną lub realizowaną); stopień prawdopodobieństwa spowodowania niekorzystnych dla podmiotu skutków działania w dziedzinie bezpieczeństwa.

  • Sztuka redukowania ryzyk!!!! Opanowywanie ryzyk (zarządzanie ryzykiem): korygowanie balansu między celami, środkami i sposobami działania poprzez modyfikowanie któregoś z tych elementów.

www.koziej.pl


Warunki bezpiecze stwa zagro enia l.jpg
Warunki bezpieczeństwa - zagrożenia

  • Zagrożenia – pośrednie lub bezpośrednie destrukcyjne oddziaływanie na podmiot.

    • potencjalne i realne;

    • subiektywne i obiektywne;

    • zewnętrzne i wewnętrzne;

    • militarne i niemilitarne (polityczne, ekonomiczne, społeczne, informacyjne, ekologiczne itp.)

www.koziej.pl


Kryzysy i konflikty l.jpg
Kryzysy i konflikty

  • Kryzys – to szczególny (nadzwyczajny i niekorzystny), odbiegający od normalnego, stan podmiotu

  • Konflikt – to szczególny (konfrontacyjny) typ relacji podmiotu z otoczeniem, z innym podmiotem

  • Wojna – jako konflikt: zorganizowana przemoc zbrojna jednostek politycznych przeciwko sobie (kłopoty z tą kategorią: zimna wojna, wojna z terroryzmem itp.)

www.koziej.pl


R d a wojen l.jpg
Źródła wojen

  • Personalne

    • Agresywność charakteru przywódców, błędy w ocenie, niezdolność komunikowania się

  • Państwowe/społeczne

    • Niedemokratyczność państw, polityka wewnętrzna, rywalizacja miedzy grupami i klasami społecznymi

  • Międzynarodowe

    • Rywalizacja państw, anarchia, brak arbitra światowego lub regionalnego, gra sił

www.koziej.pl


Kategoryzacja wojen l.jpg
Kategoryzacja wojen

  • Wojna nieograniczona (totalna): pobicie i okupacja

  • Wojna ograniczona: politycznie, przestrzennie, co do sił

  • Wojna domowa (obecnie ich umiędzynarodowienie)

  • Wojna asymetryczna

  • Terroryzm jako rodzaj wojny asymetrycznej

www.koziej.pl


Kryzysy l.jpg
Kryzysy

Kryzysy – jako stany zakłócenia – mogą być powodowane zarówno czynnikami wewnętrznymi (np. własną nieudolnością), jak i zewnętrznymi (np. konfliktem z innym podmiotem). Mogą być następstwem także zdarzeń losowych (przypadkowych), np. klęsk żywiołowych, katastrof itp.

www.koziej.pl


Zarz dzanie kryzysowe l.jpg
Zarządzanie kryzysowe

  • Od „crisis management” – radzenie sobie z kryzysami, opanowywanie kryzysów; wszelkie działania podejmowane dla opanowania kryzysu

  • Dlatego nieprawidłowe jest w jęz. polskim nazywanie tej funkcji podmiotu „zarządzaniem kryzysowym”. Zarządzanie bowiem to tylko działalność kierownicza, w tym wypadku kierowanie w warunkach kryzysu.

www.koziej.pl


Koncepcje bezpiecze stwa l.jpg
Koncepcje bezpieczeństwa

  • Koncepcja bezpieczeństwa zawiera ogólne zasady i myśl przewodnią (zamiar) postępowania podmiotu w dziedzinie bezpieczeństwa oraz zadania etapowe lub dziedzinowe – czyli cele operacyjne – prowadzące do osiągnięcia celów strategicznych

  • Koncepcje operacyjne i preparacyjne (transformacyjne)

www.koziej.pl


Doktryny l.jpg
Doktryny

  • Doktryny- obowiązujące ustalenia (przepisy, instrukcje, regulaminy) dotyczące procedur przygotowania i działania konkretnych elementów systemu bezpieczeństwa.

www.koziej.pl


Si a pot ga narodowa l.jpg
Siła (potęga) narodowa

  • Czynniki naturalne:

    • Geograficzne (położenie, terytorium …)

    • Ludnościowe (liczebność, wykształcenie …)

    • Surowcowe (rodzaj, wielkość…)

  • Czynniki socjalne:

    • Ekonomiczne

    • Wojskowe

    • Polityczne

    • Psychologiczne

    • Informacyjne

SN(Siła Narodowa) = Z(zasoby:g+l+m+e+w) x W(wola:p+p+i)

www.koziej.pl


Strategiczna tr jca bezpiecze stwa l.jpg
„STRATEGICZNA TRÓJCA” BEZPIECZEŃSTWA

  • Według Clausewitza:

Władza

Siły zbrojne

Naród

www.koziej.pl


Strategiczna tr jca bezpiecze stwa33 l.jpg
„STRATEGICZNA TRÓJCA” BEZPIECZEŃSTWA

  • Współcześnie

    (w erze informacyjnej):

Decydent

Władza

Środowisko

Zasoby i wartości

Siły i środki bezpieczeństwa

Opinia publiczna

Siły zbrojne

Naród

www.koziej.pl


Systemy bezpiecze stwa l.jpg
Systemy bezpieczeństwa

  • System bezpieczeństwa - to zasoby (siły i środki) wydzielone do realizacji zadań w dziedzinie bezpieczeństwa, zorganizowane i przygotowane odpowiednio do charakteru tych zadań i warunków ich wykonywania

www.koziej.pl


Zintegrowany system bezpiecze stwa narodowego l.jpg
Zintegrowany system bezpieczeństwa narodowego

  • Podsystem kierowania

  • Podsystemy wykonawcze

    • Wyspecjalizowane w dziedzinie bezpieczeństwa siły i środki państwa (dyplomacja, siły zbrojne, wywiad, kontrwywiad, policja, straż pożarna, straż graniczna, służby ratownicze itd.)

    • Pozostałe elementy struktury państwowej (gospodarcze, społeczne, informacyjne, edukacyjne itp..)

www.koziej.pl


Systemy bezpiecze stwa mi dzynarodowego l.jpg
Systemy bezpieczeństwa międzynarodowego

  • Porozumienia - są “miękkimi” systemami bezpieczeństwa, ustanawiają pewne zasady współdziałania autonomicznych (oddzielnych) podmiotów w dziedzinie bezpieczeństwa

  • Koalicje są bardziej zorganizowanymi systemami bezpieczeństwa i obejmują nie tylko współdziałanie na poziomie kierownictw podmiotów, ale także tworzenie wspólnych sił wykonawczych

  • Najwyższą formą systemów bezpieczeństwa są współcześnie sojusze. W sojuszach istnieją nie tylko wspólne siły wykonawcze, ale także wspólne kierownictwa odpowiedzialne za bezpieczeństwo sojuszników.

www.koziej.pl



Slide38 l.jpg

EWOLUCJA

BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Geneza bezpiecze stwa l.jpg
Geneza bezpieczeństwa

  • Historia bezpieczeństwa jest tak długa, jak długa jest historia ludzkości

  • Biblijny raj - Adam i Ewa (nie uświadomiony interes, brak celu, są wyzwania i zagrożenia - brak koncepcji i systemu bezpieczeństwa)

  • Kain i Abel (błędnie zdefiniowany interes i cel oraz błędna koncepcja bezpieczeństwa, wraz z jej wykonaniem)

  • Potop biblijny - Noe (dobrze określony interes i cel, prawidłowa koncepcja i skuteczny system bezpieczeństwa w postaci arki)

www.koziej.pl


Slide40 l.jpg

Źródło: Bridgeman Art Library: „Adam i Ewa”, obraz Lucasa Cranacha Starszego, 1526

www.koziej.pl


Ewolucja uwarunkowa bezpiecze stwa l.jpg
Ewolucja uwarunkowań bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Koncepcja fal cywilizacyjnych (Toffller)

  • Materialny (energetyczny) i niematerialny (informacyjny) wymiar bezpieczeństwa

  • Epoka agrarna - równowaga energetyczno-informacyjna na poziomie biologicznym

  • Epokaindustrialna - dominacja energii

  • Epoka informacyjna - zmierzanie do równowagi energetyczno-informacyjnej

www.koziej.pl


Slide42 l.jpg

Ewolucja warunków Lucasa Cranacha Starszego, 1526

bezpieczeństwa (na

przykładzie sztuki

wojennej)

www.koziej.pl


Slide43 l.jpg

PODMIOTY Lucasa Cranacha Starszego, 1526

BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Rodzaje podmiot w l.jpg
Rodzaje podmiotów Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Osoby, grupy osób

  • Państwa i ich elementy (instytucje parlamentarne, rządowe, sądownicze, samorządy)

  • Organizacje międzynarodowe (międzyrządowe, wielopaństwowe): sojusze, koalicje

  • Organizacje transnarodowe (pozarządowe, korporacje)

www.koziej.pl


Charakterystyka pa stwa l.jpg
Charakterystyka państwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Stała ludność

  • Określone terytorium

  • Władza zdolna do kontrolowania swojego terytorium oraz utrzymywania stosunków z innymi państwami, a także mająca monopol na prawne użycie siły w kraju, jak również inne państwa muszą uznawać suwerenność tej władzy

www.koziej.pl


Pa stwa l.jpg
Państwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Prawnie równe

  • Prawo do suwerenności

  • Obowiązek uznania prawnej całosci innego państwa

  • Nienaruszalność integralności terytorialnej i politycznej niezależności

  • Wolność wyboru i rozwijania własnego systemu politycznego, społecznego i kulturalnego

  • Obowiązek wypełniania zobowiązań międzynarodowych oraz życia w pokoju z innymi

www.koziej.pl


Organizacje mi dzynarodowe l.jpg
Organizacje międzynarodowe Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • ONZ (wcześniej Liga Narodów)

  • NATO

  • UE

  • OBWE

  • WNP

  • UW

www.koziej.pl


Slide48 l.jpg

WSPÓŁCZESNE Lucasa Cranacha Starszego, 1526

ŚRODOWISKO BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Wsp czesne rodowisko bezpiecze stwa l.jpg
Współczesne środowisko bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Globalizacja i rewolucja informacyjna

  • Rozpad świata dwubiegunowego

  • Erupcja terroryzmu międzynarodowego

www.koziej.pl


Zmiana rodowiska bezpiecze stwa l.jpg
Zmiana środowiska bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Środowisko GLOBINFO – zglobalizowane i uinformacyjnione

  • Rozpad symetrycznego świata dwubiegunowego i erupcja asymetrycznych relacji bezpieczeństwa nuklearnego i konwencjonalnego

  • Zagadnienia szczegółowe: podmioty niepaństwowe - terroryzm, proliferacja BMR, państwa problemowe (zbójeckie i upadłe) – konflikty regionalne, Rosja – nowa zimna wojna?

www.koziej.pl


Globalizacja l.jpg
Globalizacja Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Globalizacja – to obiektywny proces zastępowania autonomiczności podmiotów (osób, społeczności, państw, organizacji itp.) ich integracją w skali globalnej, to proces przechodzenia od podziału do integralności globalnej, od luźnego zbioru elementów do całościowego systemu światowego

    • informacja siłą napędową globalizacji

    • wizja „globalnej wioski”?

www.koziej.pl


Istota globalizacji bezpiecze stwa l.jpg
Istota globalizacji bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • zjawiska i procesy bezpieczeństwa dotykające całej ludzkości, obejmujące w różny sposób całą kulę ziemską, angażujące decydujących graczy na arenie światowej i większość innych podmiotów (w tym organizacji) międzynarodowych

  • kontekst obiektywny i celowościowy

www.koziej.pl


Geneza i ewolucja l.jpg
Geneza i ewolucja Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • epoka „wielkich odkrywców” i okrążenie kuli ziemskiej - geneza praktycznej globalizacji

  • Imperium brytyjskie - pierwiastki bezpieczeństwa globalnego

  • Wojny światowe - praktyczny wyraz problemów bezpieczeństwa globalnego

www.koziej.pl


Wiatowa zimna wojna l.jpg
Światowa „zimna wojna” Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Przedłużenie II wojny światowej

  • Potencjał militarny ZSRR i ekspansja ideologiczna komunizmu

  • Bloki wojskowe: NATO i UW

  • Broń jądrowa i wyścig zbrojeń

  • Załamanie się systemu radzieckiego pod ciężarem wyścigu zbrojeń

  • Rozpad systemu dwublokowego

www.koziej.pl


Rewolucja informacyjna l.jpg
Rewolucja informacyjna Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Zbieranie informacji (wywiad, media, internet) - sensory

  • Przetwarzanie (analiza, ocena, wytwarzanie wiedzy) informacji - komputery

  • Przesyłanie informacji (łączność, media, opinia publiczna) – środki komunikacji

  • Operacje informacyjne i ochrona informacji (dywersja, maskowanie, mylenie, zakłócanie, fortel, propaganda, niszczenie środków informacyjnych, obrona itp.) – środki kierowania i walki informacyjnej

www.koziej.pl


Istota terroryzmu l.jpg
Istota terroryzmu Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Celowe (świadomie zamierzone) i spektakularne atakowanie niewinnych, postronnych osób dla pośredniego (asymetrycznego, poprzez opinię publiczną) oddziaływania na przeciwnika politycznego lub ideologicznego

www.koziej.pl


Slide57 l.jpg

Istota terroryzmu Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Walka – atakowanie przeciwnika

B

A

Terroryzm – atakowanie otoczenia

B

A

www.koziej.pl


Nowa jako terroryzmu l.jpg
Nowa jakość terroryzmu Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • terroryzm międzynarodowy

  • proliferacja fundamentalizmu i radykalizmu – alkaidyzm?

  • terroryzm samobójczy

  • terroryzm masowego rażenia

  • globalna sieć terrorystyczna – nowe, asymetryczne mocarstwo światowe ery informacyjnej?

www.koziej.pl


Postklasyczna era nuklearna l.jpg
Postklasyczna era nuklearna Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • zimna wojna – klasyczne, symetryczne odstraszanie

  • proliferacja – nowi, asymetryczni dysponenci: państwa niepewne i struktury niepaństwowe

  • Asymetryczność roli: broń ostateczna (używana z konieczności, strategia odstraszania) – broń pierwszego użycia (używana z wyboru, strategia szantażu)

  • bezpieczeństwo utrzymywania broni jądrowej (dostęp fizyczny i informacyjny)

  • duże prawdopodobieństwo użycia broni nuklearnej – nowa jakość

www.koziej.pl


Pa stwa problemowe l.jpg
Państwa problemowe Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Państwa upadłe – asymetryczne zagrożenia słabością

  • Państwa zbójeckie – piraci międzynarodowi

  • Konflikty międzynarodowe – regionalne, umiędzynarodowienie konfliktów wewnętrznych

www.koziej.pl


Mocarstwa wschodz ce l.jpg
Mocarstwa „wschodzące” Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Rosja – neoimperium?

  • Chiny

  • Indie

www.koziej.pl


Ruchy antyglobalistyczne l.jpg
Ruchy antyglobalistyczne Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Anarchizm

  • Radykalna lewica – przeciw bogatym, populizm

  • Radykalna prawica - neofaszyzm

www.koziej.pl


Niespokojny wiat xxi wieku l.jpg
Niespokojny świat XXI wieku Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • ”Szare” bezpieczeństwo (między rajem i piekłem)

  • „Skrzyżowanie” terroryzmu z BMR – kwintesencja zagrożeń asymetrycznych

  • Powrót znaczenia zagrożeń symetrycznych?

www.koziej.pl


Slide64 l.jpg

KONCEPCJE Lucasa Cranacha Starszego, 1526

STRATEGICZNE

www.koziej.pl


Strategie jako sposoby u ycia system w bezpiecze stwa l.jpg
STRATEGIE Lucasa Cranacha Starszego, 1526 – jako sposoby użycia systemów bezpieczeństwa

www.koziej.pl


Slide66 l.jpg

www.koziej.pl Lucasa Cranacha Starszego, 1526


Slide67 l.jpg

RODZAJE WIEDZY O BEZPIECZEŃSTWIE Lucasa Cranacha Starszego, 1526

www.koziej.pl


Wojna jako usprawiedliwione narz dzie polityczne l.jpg
Wojna jako usprawiedliwione narzędzie polityczne Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Uzasadniony (uprawniony formalnie i moralnie przekonujący) powód: np. odparcie agresji

  • Uprawnione kierownictwo (np. Rada Bezpieczeństwa ONZ)

  • Publiczne wypowiedzenie

  • Słuszny zamiar (np. obrona)

  • Proporcjonalność użycia siły (szkody spowodowane przez wojnę powinny być tego warte)

  • Ostateczność (po wyczerpaniu innych środków)

  • Racjonalna szansa na sukces (nie awanturnictwo)

www.koziej.pl


Slide69 l.jpg

Usprawiedliwione zasady prowadzenia wojny Lucasa Cranacha Starszego, 1526(kodyfikacja w czterech konwencjach genewskich z 1949 r. i dwóch protokołach dodatkowych z 1977 r.)

  • Rozróżnianie

    • Kombatanci – tylko oni mogą być obiektem celowego ataku

    • Niekombatanci – powinni być chronieni na ile tylko można, mogą być ofiarami tylko przypadkowych, nieintencjonalnych ataków

  • Proporcjonalność

    • atak powinien być proporcjonalny do militarnej wartości celu (obiektu)

    • Unikać zadawania nadmiernego cierpienia i używania najokrutniejszych broni

www.koziej.pl


Geneza strategii l.jpg
Geneza strategii Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Strategia (grec.) – dowodzenie siłami zbrojnymi sprawowane przez naczelnego (najwyższego) dowódcę (strategos – grec.)

    Strategia: przygotowanie i wykorzystanie bitwy dla celów wojny

    Taktyka: uszykowanie na polu walki, prowadzenie bitwy

www.koziej.pl


Cechy strategii l.jpg
Cechy strategii Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Jest proaktywna i przewidująca (antycypująca)

  • Strateg musi znać cel końcowy

  • Strategia musi ustanowić właściwy balans między celami, metodami i środkami (zasobami)

  • Cel polityczny musi dominować w strategii

  • Strategia jest hierarchiczna (narodowa, wojskowa, na teatrze)

  • Strategia jest kompleksowa (comprehensive, zintegrowana)

www.koziej.pl


Ewolucja strategii l.jpg
Ewolucja strategii Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Strategia wojskowa – sposób użycia sił zbrojnych jako całości dla celów wojny

  • Strategia wojenna – sposób użycia zasobów danego państwa (koalicji) dla celów wojny

  • Strategia obronna (obronności) – sposób użycia zasobów państwa dla zapobiegania i rozstrzygania konfliktów i kryzysów polityczno-militarnych

  • Strategia bezpieczeństwa – sposób użycia zasobów danego podmiotu dla zapobiegania i rozstrzygania wszelkich konfliktów (kryzysów)

www.koziej.pl


Strategia a polityka 1 l.jpg
Strategia a polityka (1) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Polityka (policy) i bieżące działania polityczne (politics – politykowanie) – kierowanie i administrowanie państwem

  • Ustanawianie strategii jest częścią polityki, ale realizowana jest przez bieżącą działalność polityczną

www.koziej.pl


Strategia a polityka 2 l.jpg
Strategia a polityka (2) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Strategia wojskowa, strategia obronności i strategia bezpieczeństwa są podporządkowane polityce państwa, ale są nadrzędne nad bieżącymi politykami: wojskową, obronności i bezpieczeństwa

  • Np. strategia bezpieczeństwa i polityka bezpieczeństwa

www.koziej.pl


Koncepcje zapewniania bezpiecze stwa l.jpg
Koncepcje zapewniania bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Liberalne (eksponowanie roli instytucji międzynarodowych)

    • Bezpieczeństwo zbiorowe (wyrzeczenie się działań zbrojnych, nieuchronność dyskredytacji agresora)

    • Kontrola zbrojeń i rozbrojenie (ABM, START, CFE, NPT itp.)

  • Realistyczne (eksponowanie roli siły państw)

    • Równoważenie sił (przez wysiłki wewnętrzne lub sojusze)

    • Odstraszanie (założenia: decydenci działają racjonalnie, zagrożenie zniszczeniem jest duże – np. MAD, istnieje alternatywa dla wojny)

www.koziej.pl


Metody zapewniania bezpiecze stwa l.jpg
Metody zapewniania bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Unilateralne

    • Neutralność (samoobrona w razie agresji)

    • Izolacjonizm (dziś nierealny)

  • Multilatelarne

    • Sojusze

    • Systemy bezpieczeństwa zbiorowego

    • Współpraca międzynarodowa

www.koziej.pl


Typologia strategii bezpiecze stwa l.jpg
Typologia strategii bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Konceptualnie: deklaratywna, rzeczywista (realna), idealna (teoretyczna)

  • Proceduralnie: działań kolejnych (sekwencyjnych), działań jednoczesnych, działań skumulowanych

  • Wg metod: rozbicia (pokonania w walce), wyczerpania (pozasiłowego, pośredniego), zniszczenia

  • Odstraszania (powstrzymywania), wymuszania, ubezpieczenia (zapewniania)

  • Wg środków (dziedziny bezpieczeństwa: dyplomatyczna, ekonomiczna, informacyjna, militarna itp.)

  • Wielka (totalna), na TDW, kampanii, operacyjna

  • Operacyjna, transformacyjna

www.koziej.pl


Struktura strategii narodowej l.jpg
Struktura strategii narodowej Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Ogólnopaństwowa

  • Terytorialne (wojewódzkie, regionalne)

  • Funkcjonalne (resortowe, działowe)

www.koziej.pl


Instrumenty strategii bezpiecze stwa l.jpg
Instrumenty strategii bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Dyplomacja polityczna (publiczna i prywatna)

  • Siły zbrojne

  • Potencjał ekonomiczny

  • Potencjał inormacyjny

www.koziej.pl


Klasycy teorii strategii 1 l.jpg
Klasycy teorii strategii (1) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Sun Tzu – „psycholog” wojny, lis wojny, strategia pozasiłowych rozstrzygnięć, strategia informacji

  • Tukidydes – „polityk” wojny, wojna w stosunkach międzynarodowych

  • Clausewitz – filozof i „fizyk” wojny, strategia masy, energii

  • Jomini – „matematyk” wojny

  • Ludendorf – strategia wojny totalnej

  • Liddell Hart – neo- Sun Tzu, judo, wytrącenie z równowagi, działania pośrednie

  • Beaufre, Brodie – teoretycy odstraszania nuklearnego i kompleksowego podejścia (strategia totalna)

www.koziej.pl


Klasycy strategii 2 l.jpg
Klasycy strategii (2) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Strategia morska – Mahan

  • Strategia powietrzna – Douhet

  • Strategia błyskawicznej wojny pancernej –Fuller, Guderian

  • Strategia głębokich uderzeń – Triandafiłow, Tuchaczewski

  • Strategie alternatywne: Maximus Fabius (kunktatorska), Lawrence (partyzancka), Mao (rewolucyjna, ludowa), Guevara (mała rewolucja dla rewolucji)

www.koziej.pl


Klasycy praktyki strategicznej l.jpg
Klasycy praktyki strategicznej Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Militiades – Maraton

  • Epaminondas – Leuktry, Mantinea

  • Aleksander Macedoński

  • Hannibal - Kanny

  • Cezar

  • Napoleon

www.koziej.pl


Slide83 l.jpg

ZASADY Lucasa Cranacha Starszego, 1526

UŻYCIA SIŁY

www.koziej.pl


Prawo u ycia si y l.jpg
Prawo użycia siły Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • The Charter of the United Nations prohibits the use of force against another state except where the Security Council has authorised the use of force to maintain or restore international peace and security; and where a state is exercising its inherent right of individual or collective self-defence recognised by Article 51 of the Charter. The question whether there is also a right to take action in exceptional circumstances of humanitarian emergency, or to protect fundamental rights, is not dealt with here; nothing in this paper can be regarded as prejudicing the question one way or the other. Although Article 51 mentions the right of collective self-defence, this study deals only with individual self-defence.

  • Wg: PRINCIPLES OF INTERNATIONAL LAW ON THE USE OF FORCE BY STATES IN SELF-DEFENCE, Chatham House , The Royal Institute of International Affairs, 2005

www.koziej.pl


Prawo do samoobrony l.jpg
Prawo do samoobrony Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • The law on self-defence encompasses more than the right to use force in response to an ongoing attack.

  • Article 51 preserves the right to use force in self-defence “if an armed attack occurs”, until the Council has taken the necessary measures. On one view, the right is confined to circumstances in which an actual armed attack has commenced. But the view that states have a right to act in self-defence in order to avert the threat of an imminent attack - often referred to as ‘anticipatory self-defence’ - is widely, though not universally, accepted. It is unrealistic in practice to suppose that self-defence must in all cases await an actual attack.

www.koziej.pl


U ycie si y w samoobronie l.jpg
Użycie siły w samoobronie Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Force may be used in self-defence only in relation to an ‘armed attack’ whether imminent or ongoing.

  • The ‘armed attack’ may include not only an attack against a state’s territory, but also against emanations of the state such as embassies and armed forces.

  • Force in self-defence may be used only when: the attack consists of the threat or use of force (not mere economic coercion, for example); when the attacker has the intention and the capability to attack; and the attack is directed from outside territory controlled by the state.

  • In the case of a threatened attack, there must be an actual threat of an attack against the defending state itself.

www.koziej.pl


Warunki u ycia si y w samoobronie l.jpg
Warunki użycia siły w samoobronie Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Force may be used in self-defence only when this is necessary to bring an attack to an end, or to avert an imminent attack.There must be no practical alternative to the proposed use of force that is likely to be effective in ending or averting the attack.

www.koziej.pl


Odparcie natychmiastowego ataku l.jpg
Odparcie natychmiastowego ataku Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • A state may use force in self-defence against a threatened attack only if that attack is ‘imminent’.

  • There is a risk of abuse of the doctrine of anticipatory self-defence, and it needs to be applied in good faith and on the basis of sound evidence. But the criterion of imminence must be interpreted so as to take into account current kinds of threat and it must be applied having regard to the particular circumstances of each case. The criterion of imminence is closely related to the requirement of necessity.

  • Force may be used only when any further delay would result in an inability by the threatened state effectively to defend against or avert the attack against it.

  • In assessing the imminence of the attack, reference may be made to the gravity of the attack, the capability of the attacker, and the nature of the threat, for example if the attack is likely to come without warning.

  • Force may be used only on a proper factual basis and after a good faith assessment of the facts.

www.koziej.pl


Zapobieganie i uprzedzanie ataku preventive and preemptive l.jpg
Zapobieganie i uprzedzanie ataku Lucasa Cranacha Starszego, 1526(Preventive and preemptive)

Prawdopodobieństwo ataku z poważnymi szkodami

Prewencja

(tylko RB ONZ)

Uprzedzanie ataku

(uprawnione)

www.koziej.pl


Poszerzone uprzedzanie l.jpg
„Poszerzone” uprzedzanie Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Tradycyjne uprzedzanie wobec konwencjonalnej agresji ze strony państw

www.koziej.pl


Proporcjonalno u ycia si y l.jpg
Proporcjonalność użycia siły Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • The exercise of the right of self-defence must comply with the criterion of ‘proportionality’.

  • The force used, taken as a whole, must not be excessive in relation to the need to avert or bring the attack to an end.

  • The physical and economic consequences of the force used must not be excessive in relation to the harm expected from the attack.

www.koziej.pl


Przyk ady nieproporcjonalno ci u ycia si y l.jpg
Przykłady nieproporcjonalności użycia siły Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Rosja – Gruzja?

  • Izrael – Gaza?

www.koziej.pl


Samoobrona przed atakiem niepa stwowym l.jpg
Samoobrona przed atakiem niepaństwowym Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Article 51 is not confined to self-defence in response to attacks by states. The right of self-defence applies also to attacks bynon-state actors.

  • In such a case the attack must be large scale.

  • If the right of self-defence in such a case is to be exercised in the territory of another state, it must be evident that that state is unable or unwilling to deal with the non-state actors itself, and that it is necessary to use force from outside to deal with the threat in circumstances where the consent of the territorial state cannot be obtained.

  • Force in self-defence directed against the government of the state in which the attacker is found may be justified only in so far as it is necessary to avert or end the attack, but not otherwise.

www.koziej.pl


Inne przypadki ni samoobrona l.jpg
Inne przypadki niż samoobrona Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • The principles regarding the right of self-defence form only a part of the international regulation of the use of force.

  • Measures taken in the exercise of the right of self-defence must be reported immediately to the Security Council. The Council retains the right and responsibility to authorise collective military action to deal with actual or latent threats.

  • Any military action must conform with the rules of international humanitarian law governing the conduct of hostilities.

www.koziej.pl


Slide95 l.jpg

PRAWA I ZASADY Lucasa Cranacha Starszego, 1526

SZTUKI WOJENNEJ

www.koziej.pl


Typy dzia a strategicznych l.jpg
Typy działań strategicznych Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • P = ZxW

    P – siła przeciwnika; Z – zdolności (potencjał fizyczny) przeciwnika; W – wola działania

  • Dwie strategie pokonania przeciwnika:

    a) redukcja potencjału – podejście fizyczne (niszczenie, paraliżowanie sprawności działania): Clausewitz

    b) redukcja woli – podejście psychologiczne (Douhet, operacje informacyjne): Sun Tzu

www.koziej.pl


Stopniowanie sukcesu w wojnie l.jpg
Stopniowanie sukcesu w wojnie Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Klęska (Defeat) – bezwarunkowa ostateczna katastrofa

  • Przegrana (Lose)

  • Nie wygrana (Not win)

  • Remis (Tie)

  • Nie przegrana (Not lose)

  • Wygrana (Win)

  • Zwycięstwo (Victory) – sukces totalny i ostateczny

www.koziej.pl


Miara sukcesu na wojnie l.jpg
Miara sukcesu na wojnie Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Victory is completely fulfillingwhile defeat is catastrophic,but the other possible results contain aspects of both winning andlosing to some extent.Note that thismodel draws distinctions betweenwinningand victory and losing and defeat.While the words are ooften used interchangeably,they offer a unique opportunity to distinguish important gradations thatexist in the condition of success inwar. The ssertion here is that victorywill beessentially total and probably final; that it will resolve the underlying politicalissues. It is certainly possible, however, to succeed in a war without achievingeverything one sought or resolving all the extant issues.

Winning impliesachieving success on the battlefield and in securing some political goals, butnot, for whatever reason, reaching total political success (victory). Lesser levelsof success reflect lesser degrees of battlefield achievement or lesser degreesof decisiveness in solving or resolving underlying issues. On the losing end,defeat is also a total concept. It implies failure to achieve battlefield success orto attain political goals and simultaneously not only not resolving underlyingissues but actually exacerbating them. Thus, the two components of success inwar are portrayed here as the scales of achievement and decisiveness. Theseare related yet independent variables.

Wg - Theory ofVictory, J. BOONE BARTHOLOMEES, PARAMETERS, SUMMER 2008, P. 28

www.koziej.pl


Metody osi gania cel w przy pomocy si zbrojnych l.jpg
Metody osiągania celów przy pomocy sił zbrojnych: Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Pokonanie (fizyczne rozbicie, pobicie) przeciwnika

    • Obrona (odparcie ataku)

    • Ofensywa

      • Kontrofensywa (przejście do ataku po początkowej fazie obronnej)

      • Atak uprzedzający (reakcja na groźbę natychmiastowego ataku)

      • Atak prewencyjny (reakcja na nieuchronny atak w przyszłości)

  • Wymuszanie (wykorzystanie siły bez jej użycia)

    • Odstraszanie (ewentualne zyski nie są warte kosztów, które są nie do zaakceptowania; oparte na groźbie kary za akcję lub na upewnieniu przeciwnika, że nie uzyska swych celów poprzez użycie siły)

    • Powstrzymywanie i przymuszanie do zmiany działania

  • Inne

    • Upewnianie (zabezpieczanie sojuszników)

    • Perswazja (przekonywanie o niecelowości)

www.koziej.pl


Prawid owo ci i prawa l.jpg
Prawidłowości i prawa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Prawidłowości – powtarzające się zależności

    • Np. precyzyjniejsza broń – mniejsze straty uboczne

  • Prawa - naukowy opis prawidłowości

    • np. wyposażanie wojska w broń precyzyjną pozwala zmniejszać straty wśród ludności cywilnej

www.koziej.pl


Zasady dzia ania w tym zasady strategii walki l.jpg
Zasady działania, w tym zasady strategii walki Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Prakseologiczne wskazówki (reguły) sprawnego (ekonomicznego – wydajnego, oszczędnego - i skutecznego) działania

  • Zasady strategii – historycznie ukształtowane reguły sprawnego przygotowania i prowadzenia walki (kooperacji negatywnej), zwiększające prawdopodobieństwo uzyskania w niej sukcesu (zwycięstwa) przy jak najmniejszych kosztach (stratach własnych - Fuller: „stały czynnik taktyczny”)

  • Są one podstawą racjonalnego postępowania dowódców

www.koziej.pl


Przewaga istota zasad superzasada zasada zasad l.jpg
Przewaga – istota zasad (superzasada, zasada zasad) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • wszystkie zasady mają prowadzić do uzyskania, utrzymania i wykorzystania przewagi

  • Przewaga narzuca sposób walki. (Sun-Tzu: jeśli przeważasz przeciwnika 10x – okrąż go; 5x – atakuj; 2x – podziel; równowaga – możesz walczyć; jeśli słabszy – zapewnij sobie wycofanie)

  • Zwycięża silniejszy (jak w naturze – Arciszewski).

  • Napoleon – jak zwyciężyć liczniejszego przeciwnika? – manewrem, kolejne rozbijanie częściami

  • Wymiary przewagi: materialny i niematerialny (Sun-Tzu – mnożniki siły: rozpoznanie, fortel, zaskoczenie, manewr, działania pośrednie, presja psychologiczna)

www.koziej.pl


Lista zasad l.jpg
Lista zasad Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Sun-Tzu – j.w,

  • Clausewitz – klasyczne 9: zmasowanie, cel, ekonomia sił, prostota, zaskoczenie, jedność dowodzenia, ubezpieczenie, ofensywa, manewr

  • Mnożenie zasad?

  • Optimum

www.koziej.pl


Podstawy zmiany strategicznej w wiecie pozimnowojennym l.jpg
Podstawy zmiany strategicznej w świecie Lucasa Cranacha Starszego, 1526pozimnowojennym

  • Nieadekwatność i nieefektywność globalnych procedur symetrycznych (dwubiegunowość i równoważne relacje między mocarstwami) z czasów zimnej wojny

  • Zmierzch Clausewitza – renesans Sun-Tzy

www.koziej.pl


Zasady strategii narodowych w warunkach sojuszniczych l.jpg

ZASADY STRATEGII NARODOWYCH W WARUNKACH SOJUSZNICZYCH Lucasa Cranacha Starszego, 1526

www.koziej.pl


Odpowiedzialno narodowa i powszechno obrony l.jpg
ODPOWIEDZIALNOŚĆ NARODOWA I POWSZECHNOŚĆ OBRONY Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Sojusze czynnikiem wspomagającym

  • Powszechność – odpowiedzialność wszystkich obywateli i struktur państwa

  • Zintegrowany system obronności

www.koziej.pl


Solidarno i integracja sojusznicza l.jpg
SOLIDARNOŚĆ I INTEGRACJA SOJUSZNICZA Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Solidarne wypełnianie zobowiązań sojuszniczych

  • Integracja i aktywne uczestnictwo w operacjach

www.koziej.pl


Wsp praca i partnerstwo l.jpg
WSPÓŁPRACA I PARTNERSTWO Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Udział w programach sojuszniczych (np. PdP)

  • Współpraca z sąsiadami

www.koziej.pl


Umacnianie zaufania i regionalnej stabilno ci militarnej l.jpg
UMACNIANIE ZAUFANIA I REGIONALNEJ STABILNOŚCI MILITARNEJ Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • potencjał militarny na poziomie uregulowanym porozumieniami i traktatami

  • Potencjał militarny dostosowany do potrzeb

www.koziej.pl


Odstraszanie i wiarygodno l.jpg
ODSTRASZANIE I WIARYGODNOŚĆ Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Potencjał odpowiedni do odstraszania przeciwników i umacniania wiarygodności wśród sojuszników

  • Poziom jakościowy

  • Zaufanie do potencjału sojuszu, w tym nuklearnego (nie wyklucza ewentualności praktycznego włączenia się w realizację przedsięwzięć w tym zakresie)

www.koziej.pl


Elastyczno reagowania obronnego l.jpg
ELASTYCZNOŚĆ REAGOWANIA OBRONNEGO Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Skład i struktura systemu obronnego, w tym sił zbrojnych, uniwersalna

  • Ciągłość działania w czasie P, K i W

www.koziej.pl


Wsp praca cywilno wojskowa l.jpg
WSPÓŁPRACA CYWILNO-WOJSKOWA Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Zadania wojska i struktur cywilnych

    na własnym terytorium (w tym np. HNS)

  • W operacjach poza granicami kraju

www.koziej.pl


Bilansowanie potrzeb obronnych i mo liwo ci kraju l.jpg
BILANSOWANIE POTRZEB OBRONNYCH I MOŻLIWOŚCI KRAJU Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Optymalizacja relacji potrzeby-możliwości

  • Potrzeby bieżące i perspektywiczne

www.koziej.pl


Slide114 l.jpg

SYSTEMY Lucasa Cranacha Starszego, 1526

BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Sk ad l.jpg
Skład Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Podsystem kierowania

  • Podsystemy wykonawcze

    • Wyspecjalizowane

    • Wsparcia

www.koziej.pl


Cechy system w bezpiecze stwa l.jpg
Cechy systemów bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Integracja

  • Sieciowość

www.koziej.pl


Slide117 l.jpg

PODSYSTEM Lucasa Cranacha Starszego, 1526

KIEROWANIA BEZPIECZEŃSTWEM

www.koziej.pl


Kierowanie i administrowanie bezpiecze stwem l.jpg
Kierowanie i administrowanie bezpieczeństwem Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • kierowanie i administrowanie bezpieczeństwem - jedna z podstawowych funkcji wszystkich organów władzy i administracji publicznej (rządowej i samorządowej)

  • cel: przygotowanie i bieżące utrzymywanie systemu bezpieczeństwa państwa na wszystkich jego szczeblach oraz kierowanie jego funkcjonowaniem w czasie pokoju, kryzysu i wojny

www.koziej.pl


Sk ad systemu kierowania i administrowania bezpiecze stwem l.jpg
Skład systemu kierowania i administrowania bezpieczeństwem Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Całość organów władzy i administracji odpowiedzialnych za realizację zadań obronnych, powiązanych informacyjnie i pozostających w ustanowionych prawnie relacjach kompetencyjnych, wraz z ich aparatem pomocniczym (administracyjnym, sztabowym, organizacyjnym) oraz niezbędną infrastrukturą

www.koziej.pl


Slide120 l.jpg

Uniwersalny model kierowania Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Decydent

Organ doradczy

doradztwo

propozycje

zadania

Organ sztabowy

(administracyjny)

obsługa

planowanie

monitoring

koordynacja

Podsystemy wykonawcze

www.koziej.pl


Slide121 l.jpg

SKŁAD SYSTEMU KIEROWANIA BEZPIECZEŃSTWEM NARODOWYM RP Lucasa Cranacha Starszego, 1526

RADA GABINETOWA

RADA MINISTRÓW

PREZYDENT

PREMIER

RADA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO

Koordynacja ON

Koordynacja BW

MINISTER OBRONY NARODOWEJ

MINISTER SPRAW

WEWNĘTRZNYCH

I ADMINISTRACJI

Ministrowie

Wojewodowie

Samorządy

www.koziej.pl


Slide122 l.jpg

PRZYGOTOWANIA W SFERZE BEZPIECZEŃSTWA Lucasa Cranacha Starszego, 1526

PLANOWANIE

* planowanie operacyjne

* wieloletnie programowanie rozwoju (transformacji) systemu bezpieczeństwa

ORGANIZOWANIE

* bieżące koordynowanie i budżetowanie zadań bezpieczeństwa

* szkolenie

* utrzymywanie zasobów i infrastruktury

www.koziej.pl


Slide123 l.jpg

K Lucasa Cranacha Starszego, 1526

O

N

C

E

P

C

Y

J

N

E

D

O

K

U

M

E

N

T

Y

STRATEGIE SEKTOROWE

P

L

A

N

I

S

T

Y

C

Z

N

E

Wieloletnie programy przygotowań obronnych RP

Polityczno-Strategiczna

Dyrektywa Obronna

D

O

K

U

M

E

N

T

Y

Plan użycia i działania

Sił Zbrojnych RP

Wieloletnie programy

rozwoju Sił Zbrojnych RP

Plany funkcjonowania

(resortu, województwa)

w czasie zagrożenia (kryzysu) i wojny

Wieloletnie programy przygotowań obronnych...

(resortu, województwa)

DOKUMENTY STRATEGICZNE

Strategia

Bezpieczeństwa Narodowego

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA RP

KONCEPCJA STRATEGICZNA NATO

STRATEGIA OBRONNOŚCI RP

Planowanie strategiczno-operacyjne

Programowanie i budżetowanie bezpieczeństwa

www.koziej.pl


Wyspecjalizowane ogniwa instytucje bezpiecze stwa l.jpg
Wyspecjalizowane ogniwa (instytucje) bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Siły zbrojne – MON, skład, struktura, transformacja SZ

  • Dyplomacja – MSZ, ambasady, konsulaty

  • Wywiad i kontrwywiad

  • Policja

  • Straże (graniczna, pożarna)

  • Służby ochrony i ratownicze

www.koziej.pl


Ogniwa instytucje wsparcia bezpiecze stwa l.jpg
Ogniwa (instytucje) wsparcia bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Gospodarcze

  • Informacyjne

  • Edukacyjne

  • Naukowe

  • inne

www.koziej.pl


Proces bezpiecze stwa l.jpg
Proces bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Idealny proces polityki zagranicznej, Wg John P. Lovell, The Challenge of American Foreign Policy:Purpose and Adaptation, New York: Collier MacMillan, 1985

www.koziej.pl


Slide127 l.jpg

NAUKA I DYDAKTYKA Lucasa Cranacha Starszego, 1526

BEZPIECZEŃSTWA

www.koziej.pl


Znaczenie bada i analiz w dziedzinie bezpiecze stwa l.jpg
Znaczenie badań i analiz Lucasa Cranacha Starszego, 1526w dziedzinie bezpieczeństwa

  • Bezpieczeństwo wymaga twórczego podejścia

  • Potrzeba wykorzystywania doświadczeń historycznych i wniosków z bieżącej praktyki

  • Dużo niewiadomych co do przyszłych warunków środowiska bezpieczeństwa – znaczenie prognoz, przewidywań

  • Konieczność ciągłego uaktualniania strategii, planów i programów oraz doskonalenia systemów bezpieczeństwa, w tym kadr

www.koziej.pl


Kategorie metod bada bezpiecze stwa narodowego l.jpg
Kategorie metod badań bezpieczeństwa narodowego Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Badania (oceny, analizy, studia) strategiczne

    • Określanie celów i strategii

  • Badania (analizy) systemowe

    • Badania zasobów i struktur (relacje: koszt-efekt)

  • Badania (analizy) operacyjne

    • Badania sposobów realizacji konkretnych zadań

      Uwaga: Wszystkie metody stosować łącznie, potrzeba zintegrowanego podejścia

www.koziej.pl


Slide130 l.jpg

www.koziej.pl Lucasa Cranacha Starszego, 1526


Cykl bada i analiz w dziedzinie bezpiecze stwa l.jpg
Cykl badań i analiz w dziedzinie bezpieczeństwa Lucasa Cranacha Starszego, 1526

1. Przygotowanie badań

2. Realizacja badań

3. Kontrola wyników

www.koziej.pl


Koncepcja analizy badawczej l.jpg
Koncepcja analizy badawczej Lucasa Cranacha Starszego, 1526

1. Geneza problemu (uzasadnienie potrzeby analizy badawczej) – jeśli jest to własna analiza!!!

2. Cel i problematyka badawcza (zagadnienia do analizy)

3. Założenia i hipotezy

4. Procedura analizy badawczej (tok – harmonogram - i metody badań)

5. Prezentacja wyników (układ pracy, referatu)

www.koziej.pl


Geneza problemu l.jpg
Geneza problemu Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Diagnoza stanu rzeczy

  • identyfikacja obszaru niewiedzy - stwierdzenie istnienia problemu

    • problemy subiektywne (dydaktyczne) i obiektywne (badawcze)

  • obiektywizacja („odsubiektywizowanie”) niewiedzy - przegląd literatury

  • uzasadnienie obiektywnej potrzeby (teoretycznej lub praktycznej) usunięcia niewiedzy (luki w wiedzy)

www.koziej.pl


Cel analizy badawczej l.jpg
Cel analizy badawczej Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • „druga strona” potrzeby badań

  • zdecydowanie się na realizację potrzeby - na rozwiązanie problemu w drodze badań naukowych - prowadzi wprost do ustanowienia celu badań

  • Cel: po co się prowadzi analizę badawczą, co zamierza się osiągnąć w jej rezultacie

www.koziej.pl


Problematyka badawcza zagadnienia do analizy l.jpg
Problematyka badawcza (zagadnienia do analizy) Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Problemy, zagadnienia badawcze - ”przeszkody” na drodze do celu

  • logicznie podporządkowane celowi badań

  • forma - pytania badawcze

www.koziej.pl


Rodzaje pyta badawczych l.jpg
Rodzaje pytań badawczych Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • pytania rozstrzygnięcia - zamknięte (czy?)

  • pytania dopełnienia - otwarte (dlaczego, jak, jaki, ile, kiedy, gdzie? ...)

www.koziej.pl


Za o enia badawcze l.jpg
Założenia badawcze Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Wiedza „nadsystemowa” wobec problemu (np. wyniki innych badań, wiedza podręcznikowa)

  • coś, co nie będzie podlegać badaniom, przyjmowane jest takie, jakie jest - a jednocześnie stanowi podstawę, ograniczenie lub część rozwiązania problemu

www.koziej.pl


Hipotezy l.jpg
Hipotezy Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Przypuszczenia co do rozwiązania problemu

  • próbne (wstępne) odpowiedzi na pytania badawcze

  • tezy, które będą weryfikowane w toku badań

  • hipotezy wstępne, robocze, rozwinięte, końcowe

www.koziej.pl


Procedura bada l.jpg
Procedura badań Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Tok (harmonogram) badań

  • Metody badawcze

  • Teren (miejsce, przestrzeń) badań

www.koziej.pl


Podej cia badawcze l.jpg
Podejścia badawcze Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Ogląd „zewnętrzny”: rola wśród innych zjawisk, cele, funkcje, relacje …

Ogląd „wewnętrzny”: skład, struktura, zasady funkcjonowania …

www.koziej.pl


Tok harmonogram bada fazy i etapy l.jpg
Tok (harmonogram) badań: Lucasa Cranacha Starszego, 1526fazy i etapy

1. Faza przygotowania badań (opracowanie koncepcji i zorganizowanie badań) - hipoteza wstępna

2. Faza badań właściwych:

a) Etap badań teoretycznych - rozwinięcie hipotezy wstępnej w hipotezę roboczą

b) Etap badań praktycznych - weryfikacja wybranych elementów hipotezy roboczej i korekty cząstkowe badań

c) Etap syntezy badawczej – ustalenie ostatecznych wyników badań (finalna hipoteza naukowa)

3. Faza opracowania rezultatów badań i redakcyjnego ujęcia ich w postaci pracy naukowej

www.koziej.pl


Rodzaje metod badawczych l.jpg
Rodzaje metod badawczych Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Metody teoretyczne

    • Analiza (krytyczna i porównawcza), analogia, synteza, dedukcja, indukcja ...

  • Metody empiryczne

    • pomiary, eksperymenty, symulacje, ankiety, wywiady, konsultacje, dyskusje ...

www.koziej.pl


Slide143 l.jpg

System Lucasa Cranacha Starszego, 1526

Elementy składowe

Wyjście

Wejście

Otoczenie/środowisko

Relacje wewnętrzne

Granice systemu

www.koziej.pl


Badania historyczne l.jpg
Badania historyczne Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Ponieważ nie można badać w laboratoriach: przydatna metodą może być eksperyment myślowy „rozumowanie wbrew faktom” (twierdzenia przeciwfaktyczne – sprzeczne z rzeczywistością zdania warunkowe); co by było gdyby, któryś z faktów nie zaistniał lub zaistniał?

    • J. S Nye jr., Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii, WAiP, Warszawa 2009

www.koziej.pl


Metody bada operacyjnych l.jpg
Metody badań operacyjnych Lucasa Cranacha Starszego, 1526

  • Techniki statystyczne

  • Modelowanie działań oparte na prawdopodobieństwie (prawdopodobnościowe modele działań)

  • Modelowanie zderzenia sił (walki, w tym dynamiczne symulacje komputerowe)

  • Analizy wielo-atrybutowej użyteczności (przypisywanie ilościowych „wag” cechom jakościowym)

  • Analizy decyzyjne (drzewo decyzyjne)

  • Teoria gier (wybór optymalnych strategii)

  • Programowanie liniowe (osiąganie wielu celów przy ograniczonych zasobach)

www.koziej.pl


Slide146 l.jpg

Wg: R. L. Kugler, Policy Analysis in National Security Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

www.koziej.pl


Teren bada l.jpg
Teren badań Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Badania teoretyczne

    • biblioteki, media, internet

  • Badania empiryczne

    • badane wycinki rzeczywistości (rzeczy, organizacje, procesy)

    • laboratoria

www.koziej.pl


Uk ad pracy naukowej referatu analitycznego l.jpg
Układ pracy naukowej Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467(referatu analitycznego)

  • Wstęp

  • Rozdziały merytoryczne

  • Zakończenie

  • Bibliografia

  • Aneksy, załączniki

www.koziej.pl


Wst p l.jpg
Wstęp Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Wstęp - podstawy metodologiczne badań

  • Treścią wstępu jest koncepcja badań. Czytelna informacja o genezie problemu na tle krytyki dotychczasowej literatury oraz o celach i zagadnieniach badawczych, założeniach i hipotezach, procedurze badań i układzie pracy

www.koziej.pl


Rozdzia y merytoryczne 1 l.jpg
Rozdziały merytoryczne (1) Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Tyle rozdziałów ile głównych zagadnień (problemów) badawczych

  • Każdy rozdział to prezentacja wyników badań nad danym zagadnieniem

www.koziej.pl


Rozdzia y merytoryczne 2 l.jpg
Rozdziały merytoryczne (2) Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Układ rozdziału:

    • wprowadzenie - charakterystyka zagadnienia (pytania) badawczego; rozbicie na podzagadnienia

    • część główna - sprawozdanie z badań (materiał badawczy)

    • podsumowanie - synteza w postaci odpowiedzi na pytanie badawcze

www.koziej.pl


Zako czenie pracy naukowej l.jpg
Zakończenie pracy naukowej Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Nawiązanie do wstępu (lustrzane odbicie)

  • Synteza syntez z poszczególnych rozdziałów merytorycznych

  • Krytyczne spojrzenie na przebieg i rezultaty badań i ewentualne sugestie dalszych badań

www.koziej.pl


Edukacja dla bezpiecze stwa l.jpg
EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Affairs: New Methods for a New Era, NDU, Washington, 2006, p. 467

  • Szkolnictwo – specjalistyczne i ogólne

  • Szkolenie kadry i instytucji wyspecjalizowanych ogniw systemu bezpieczeństwa (kształcenie, kursy doskonalące, gry, ćwiczenia, treningi)

  • Powszechne szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa (kadr administracyjnych, ludności)

  • Popularyzowanie spraw bezpieczeństwa (stowarzyszenia, media)

www.koziej.pl