slam d nyas nda bilim n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
İslam Dünyasında Bilim PowerPoint Presentation
Download Presentation
İslam Dünyasında Bilim

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 46

İslam Dünyasında Bilim - PowerPoint PPT Presentation


  • 524 Views
  • Uploaded on

İslam Dünyasında Bilim. Genel bakış. Batı Roma İmparatorluğunun çöküşü Bilim merkezi İskenderiye’nin Müslümanların eline geçmesi (642) İslam topraklarının genişlemesi Sanskritçe ve Yunancadan Arapçaya çeviriler Geometri, cebir ve trigonometri Astronomi Fizik Tıp ve biyoloji Coğrafya

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'İslam Dünyasında Bilim' - hija


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
genel bak
Genel bakış
  • Batı Roma İmparatorluğunun çöküşü
  • Bilim merkezi İskenderiye’nin Müslümanların eline geçmesi (642)
  • İslam topraklarının genişlemesi
  • Sanskritçe ve Yunancadan Arapçaya çeviriler
    • Geometri, cebir ve trigonometri
    • Astronomi
    • Fizik
    • Tıp ve biyoloji
    • Coğrafya
    • Mekanik
genel bak1
Genel bakış
  • Fetihler neticesinde Bizanslılarla ve Perslerle karşılaşılmış ve kendilerinden önceki medeniyetlerin yarattığı eserlerden yararlanmak gerektiği inancı hakim olmuştur.
  • Özellikle Abbasîler döneminde yoğun bir çeviri faaliyetine girişerek, bilim ve felsefe alanlarında atağa kalkmışlar ve önce var olan birikimi anlamaya ve daha sonra da geliştirmeye çalışmışlardır.
genel bak2
Genel bakış

4

  • Yunanca'dan tercüme edilen eserler arasında:
    • Hipokrates'in Aforizmalar,
    • Platon'un Devlet ve Kanun,
    • Aristoteles'in Organon, Şiir Sanati, Oluş ve Bozuluş, Gök Olayları, Hayvanlar, Ruh,
    • Eukleides'in Elementler,
    • Ptolemaios'un Almagest, Coğrafya, Optik, Tetrabiblos,
    • Galenos'un Canlı Hayvan Teşrihi, Ölü Hayvan Teşrihi, Organların Yararları, ilaçların Terkibi, Ruh Hastalıkları adlı eserleri ile birlikte diğer ünlülere ait birçok ilmî ve felsefî eser de bulunmaktadır.
genel bak3
Genel bakış
  • Hint bilimi de İslâm biliminin biçimlenmesinde etkili olmuştur.
  • Brahmagupta'nın Siddhanta'sı aracılığıyla Hint astronomisini tanımışlar ve Ptolemaios'u keşfedinceye ve Arapçaya aktarıncaya kadar, araştırmalarını bu esere dayandırmışlardır.
  • İslam dünyasında bilimsel çalışmaların yapıldığı üç temel kurum vardır:
    • Gözlem evleri: Astronomi
    • Bilgelik evleri: Çeviriler
    • Hastahaneler: Tıp, karantina ve ilaç
slam d nyas nda matematik
İslam dünyasında matematik

Harezmi

  • Matematik ve astronomi alanında çalıştı,
  • En önemli eseri “Al Kitab Al Cabr Al Mugabalah”

(cebir konusundaki ilk bağımsız eser),

  • Al Cabr kelimesi Latinceye algebra olarak çevrilerek bugünkü batının kullandığı halini almıştır,
harezmi
Harezmi
  • Bilginin asıl kaynağının Allah olduğunu ve hakikati onun bileceğini savunmuştur,

“ çemberin çevresini hesaplama bir yaklaşık hesaplamadır. Hiç kimse çemberin çevresi için mutlak doğruyu yansıtacak bir hesap veremez. Bizim bildiğimiz en iyi yöntem, çapı 22/7 ile çarpmaktır. En iyisini Allah bilir.”

harezmi1
Harezmi
  • Bilinmeyen büyüklüğe → şey (x)
  • İkinci kuvvetine→ mal (x2)
  • Kareköküne → ced ( )
  • Birim olarak dirhem sözcüğünü kullandı
  • Birinci ve ikinci derece denklemlerin çözümü üzerine çalıştı,
  • İkinci derece denklemlerin çözümü ve binom açılımı için geometrik hesabı kullandı
  • Birinci dereceden denklemleri, bilinmeyen yanlış bir değer vererek çözmüştür
harezmi2
Harezmi
  • Harezmi; x2+ 10x = 39 kökü ifade eden (x) denklemindeki bilinmeyenini şu metotla buluyordu:
  • (X2 + 10x) ifadesini ihtiva edecek tarzda düzenlenen karenin alanı: 
  • (x+5)2 = x2 + 10x + 25 ve buradan x2 + 10x = 39 olduğundan
  • (x+5)2 = 25 + 39 = 64 yazıyor ve sonuçta; (X+5)2 = 64 veya (x + 5) = 8 ve buradan da x=3'ü elde ediyordu. Burada (x'in kat sayısı olan 10 sayısının yanı sıra (5)e kök diyor ve kareyi tamamlamak için "kök"ün karesini sabit terim olarak yazıyordu. Bugün de aynı işlem "Kareye tamamlamak" olarak bilinmekte ve kullanılmaktadır.
harezmi3
Harezmi

(a-b)2=a2+b2-2ab olduğunu gösteriniz

a

mer hayyam 1048 1131
Ömer Hayyam (1048-1131)
  • Felsefe, şiir, matematik, fizik, astronomi
  • Denklemlerle ilgili başarılı çalışmalar yaptı
  • Denklemleri çoğunlukla geometrik metot kullanarak çözdü ve çözümlerini konikler üzerinden yaptı
  • Öklid’in postulatları üzerine çalışmış ve Öklid dışı geometrinin kurulmasına öncülük etmiştir.
  • Binom açılımını buldu. Binom teoremini ve bu açılımdaki katsayıları ( (a+b)n ) bulan ilk kişi olduğu düşünülmektedir. (Pascal üçgeni diye bildiğimiz şey aslında bir Hayyam üçgenidir )
mer hayyam 1048 11311
Ömer Hayyam (1048-1131)
  • Üçüncü derece denklemleri terim sayılarına göre tasnif etmiş ve her grubun çözüm yöntemini belirlemiştir(2 --x3--, 3 ve 4 terimli)
  • Selçuklu Sultanı Melikşah’ın isteği üzerinde Melikşah gözlemevinde diğer bilginler ile birlikte Celali takvimini hazırlamıştır (365,2424 gün). Bu takvimin başlangıcı 15 Mart 1079 (9 Ramazan 471) Cuma olmuştur.
slam d nyas nda astronomi
İslam Dünyasında Astronomi
  • İslâm Dünyası'nda bilimsel faaliyetlerin gelişmesinde devrin devlet adamlarının ve bizzat halifelerin önemli rolü olmuştur. Bunlardan, örneğin Hârûn el-Reşid (775-809) ve Memûn (Beyt el-Hikme) (813- 833), bazı vezirler ve zengin aileler bilimsel faaliyetleri maddi ve manevi olarak desteklemişlerdir.
  • Bunlardan Memûn 830 Bağdat’ta Bilgelik Evi (Beyt el-Hikme) adıyla çevirilerin yoğun olarak gerçekleştirildiği bilimsel bir akademi kurmuştur.
slam d nyas nda astronomi1
İslam Dünyasında Astronomi
  • Hem pratik (doğrudan gözleme dayanan) hem de kuramsal astronomi üzerine çalışmışlardır.
  • Yeni gözlem araç-gereç, teknik ve teknolojileri üretmişlerdir (trigonometri kullanılmıştır).
  • Aristo’yu takip ederek Dünya merkezli evren modeli üzerinde çalışmışlardır.
  • Ptolemaios’un dış merkezli ve çember merkezli sistemlerini kullanmışlardır.
  • İç içe geçmiş küreler sistemi de tartışılmıştır.
slam d nyas nda astronomi2
İslam Dünyasında Astronomi
  • Fergani
    • Gezegenlerin ve sabit yıldızların uzaklıklarını hacimlerini ve çaplarını hesaplamıştır
    • Astronominin esasları adlı eseri batı dünyasında büyük ilgi görmüştür
slam d nyas nda astronomi3
İslam Dünyasında Astronomi

Battani

  • Rakka’da gözlemevi kurdu
  • Trigonometrik fonksiyonları ilk kullanan kişidir,
  • Presesyonun (devinme) yıllık değerini ve ekliptiğin eğimini hesapladı

dünya ekseninin 27.000 yılda bir tamamladığı 360 derecelik dönüş

slam d nyas nda astronomi4
İslam Dünyasında Astronomi

Battani

  • Sinüs fonksiyonunun cetvelini hazırladı
  • Gözleme dayalı astronomiyle uğraştı,
  • Kuramsal bilgilerin gözlemlerle doğrulanması çabasındaydı,
  • Gelişmiş aletlerle ölçüm yaptığı için çalışmaları hassas ve tutarlı olmuştur
slam d nyas nda astronomi5
İslam Dünyasında Astronomi

İbn el-Heysem

  • Ptolemaios (Batlamyus) un evren sistemini hem dinamik hem de matematik açıdan eleştirmiştir.

Beyruni

  • Daha hassas ölçümler almak amacıyla yeni teknikler geliştirdi (verniye ilkesinin)
  • Yerin çevresini 42000 km olarak buldu ( ~40000km)
slam d nyas nda astronomi6
İslam Dünyasında Astronomi

Tusi

  • Yeni bir yer merkezli sistem önerisinde bulunmuştur
  • Tusi çifti olarak adlandırılan iki dairesel hareketten doğrusal hareketin oluştuğu sistemi geliştirmiştir
slam d nyas nda fizik
İslam Dünyasında Fizik

İbn Sina

  • Havadaki hareketin nedeni hava değil nesneye aktarılan hareket etme isteği olarak tanımlamıştır
  • Direnç yoksa hareket sürekli olur
  • Momentum (kütle x hız)
slam d nyas nda fizik1
İslam Dünyasında Fizik

İbn el-Heysem

  • Optik alanında çığır açıcı çalışmalar yapmıştır
    • Görme
    • Yansıma-Kırılma
    • Gökkuşağı
    • Karanlık oda

Kemalüddin el-Farisi

  • Gökkuşağının oluşumu
slam d nyas nda kimya
İslam Dünyasında Kimya
  • Simyadan kimyaya
  • Yapısal dönüşüm kuramı
    • Bütün metaller kükürt-civa bileşimidir
    • Az değerlilerden değerli metaller elde edilebilir
  • İksir bulunumlaya çalışılmıştır
  • Elementlerin tanınması ve tekniklerin geliştirilmesine büyük katkıları olmuştur
slam d nyas nda kimya1
İslam Dünyasında Kimya

Cabir ibn Hayyan

  • Hem simya hem de kimya ile ilgilenmiştir
  • Kuramsal ve deneysel çalışmalar yapmıştır
  • Civa-kükürt kuramı: cıvadan oluşum ve kükürt ile katılaşma
  • İksir: ölümsüz yaşam ve altın elde etme
  • Maddeler: ruhlar (ateşte uçan), metaller (çekiçle dövülebilen) ve cisimler (eriyen ve erimeyen)
  • Kimyasal bileşikler ve çözücüler üzerine çalışmıştır
slam d nyas nda kimya2
İslam Dünyasında Kimya

Cabir ibn Hayyan

  • İşlemler: buharlaştırma, damıtma, kireçlendirme
  • Element ve nicelik kullanma anlayışlarına katkıda bulunmuştur

Zekeriya el-Razi

  • Atomcu anlayışı benimsemiştir
  • Maddelerin sınıflandırılması üzerine çalışmıştır: Mineraller ve bitkisel-hayvansal maddeler
  • İşlemler: Çözdürme, kristallendirme, süblimleşme
slam d nyas nda biyoloji ve t p al malar
İslam Dünyasında Biyoloji ve Tıp Çalışmaları
  • Çalışmalar çoğunlukla Antik Yunandaki bilim adamlarının etkisi altında kalınarak yürütülmüştür
  • Bilimsel veriler dini bilgilerle desteklenmeye ya da dini bilgiler bilimsel verilerle doğrulanmaya çalışılmıştır
cahiz
Cahiz
  • Kitab-el Hayvan (hayvanlar kitabı) en önemli eseridir.
  • Kitabın yazılış amacı, Allah’ın varlığını yaratılmışlardan örnekler vererek ispatlamaya çalışmıştır.
  • Canlı varlıklar hayvanlar ve bitkiler olarak ikiye, hayvanlar ise hareketlerine göre 4’e ayrmıştır: Yürüyenler, uçanlar, yüzenler ve sürünenler
zehravi
Zehravi
  • Cerrah olması dolayısıyla, cerrahi alanda çalışmalar yapmıştır.
  • Hayvanlar üzerinde deneysel çalışmalar ve kadavra incelemeleri yapmıştır.
  • Çalışmalarıyla batı dünyasına da öncülk etmiştir.
bn baytar
İbn Baytar
  • İki önemli eseri vardır
  • 1. Hastalıklar ve tedavisi yöntemleri hakkında
  • 2. Mineraller ve hayvanlardan ilaç yapma hakkındadır.
bn nefis
İbn Nefis
  • Dönemin ünlü hekimlerindendir,
  • Küçük kan dolaşımını tam olarak tanımlamıştır.
  • Çalışmaları 2yy. sonra batıda Servetus ve Colombus tarafından tekrar keşfedilmiştir.
slam d nyasinda co rafya
İSLAM DÜNYASINDA COĞRAFYA
  • İslam dünyasında coğrafya eserleri farklı özeliklerdedir
  • 1. (yer bilimi) Yerin sureti tarzı eserler, (şehirler arası yolları, fiziki ve siyasi haritaları içerenler)
  • 2. kitab-el buldan tarzı eserler, (şehirlerden ve ülkelerden söz eden, harita içermeyenler)
  • 3. yollar ve memleketlerden bahseden eserler
drisi
İdrisi
  • Dönemin en mükemmel dünya haritasını çizmiştir.
  • Bu haritada yer yüzü 70 parçaya bölünerek her parçanın coğrafi özellikleri belirtilmiştir.
slam d nyasinda mekan k
İSLAM DÜNYASINDA MEKANİK
    • Farabi
  • Hava ve boşluk üzerine çalışmalar yapmıştır,
    • Hava içinde bulunduğu kabın şeklini alır,
    • Cisimlerin boş bıraktığı bütün hacimleri her yöne doğru doldurur,
    • Havanın hacmi basınçla ters orantılı olarak değişir
    • Havası boşaltılmış bir şişe suya daldırıldığında suyu çeker (doğa boşluktan sakınır varsayımı)
hazini
Hazini
  • Denge, ölçme ve tartma aletleri geliştirme üzerinde çalışmıştır
  • 4,5 kg de 0,75 g lık farklı gösterebilen hassasiyetinde terazi yapmıştır
cezeri
Cezeri
  • Hava, boşluk, denge ve hidrostatik konularında çalışarak pek çok araç yaptı,
  • Otomat yapımı üzerine çalıştı,
  • Fil su saatini icat etti
orta a t rk d nyas nda bilim

Ortaçağ Türk Dünyasında Bilim

1. İslam Öncesi Dönem

2. İslam Sonrası Dönem

slam ncesi d nem
İslam Öncesi Dönem
  • Hun Devleti
    • Dokumacılık
    • Oymacılık
    • Boyama
    • Ayna yapımı
    • Mumyalamayı gerçekleştirdiler
  • Göktürk Devleti
    • Orhun yazıtları
    • 12 hayvanlı takvimini (her aya bir hayvan ismi) kullandılar
    • Bitkileri hastalıkların tedavisinde kullandılar,
  • Uygurlar
    • Yeni bir alfabe geliştirdiler
    • Mimariyi geliştirdiler ve taş binalar yaptılar
    • Demiri ve diğer madenleri kullandılar
slam sonras d nem
İslam Sonrası Dönem
  • Müslüman Türklerin bilime en büyük katkı sağladıkları dönemdir
  • Bilimsel eserler Yunancadan Arapçaya hızla çevrildi (özellikle 9. ve 10. yy)
slide38
Karahanlılar (İlk Müslüman Türk devleti)
    • Edip Ahmet Yükneki: Atabetü'l Hakayık (Gerçeklerin Eşiği)
    • Yusuf Has Hacib: Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi )
    • Kaşgarlı Mahmud: Divânu Lügati't-Türk (Türk Dili Sözlüğü)

Eserleri bu dönemde yazıldı

slide39
Kaşgarlı Mahmut, bir Türk tarafından çizilmiş ilk dünya haritasını Divânu Lügati't-Türk’te yayınladı
sel uklular d nemi
Selçuklular Dönemi
  • Türk bilim ve kültürünün Anadolu’ya yayılmasını sağladılar
  • Eğitim öğretime büyük önem verdiler
    • İlk medreseler: 1040 Nişabur, 1067 Nizamiye Medreselerini kurdular
  • Gözlemevlerini kurdular
    • Ömer Hayyam-İsfahan Gözlemevi
    • NasürüiddinTusi-Meraga Gözlemevi
    • Uluğbey- Semerkand Gözlemevi (bu gözlemevinde yapılan gözlem ve araştırmalarla Uluğ Bey Zici adlı eser yazıldı)
  • Tıp bilimine büyük katkılar sağladılar
  • Simya ile ilgilendiler
osmanl d nemi
Osmanlı Dönemi
  • 14 ve 15. yy’lardan itibaren eğitime önem verilmeye başlandı ve bir çok medrese açıldı
  • Ali Kuşçu
    • Dönemin en önemli matematikçisi
    • Medreselerde matematik öğretiminin kurucusu
    • Muhammediyye adlı eseri aritmetik ve arazi ölçümleri üzerine en çok okutulan kitap oldu
osmanl d nemi1
Osmanlı Dönemi
  • Takiyüddin
    • Matematik ve özellikle trigonometriyle ilgilendi
    • Kopernik’in kullanmadığı sinüsü kullandı, sinüs teoremini, tanjant ve kotanjantı tanımladı ve ispatlarını yaptı
    • Optikle uğraştı,
    • Güneş saatleri ve mekanik

saatleri tasarladı

slide43

Takiyüddin 1575 te İstanbul gözlemevini kurdu,

Avrupada Tyco Brahe’nin yaptığından daha fazla bilimsel gözlem yaptı ve güneş kuramı ortaya attı

piri reis
Piri Reis
  • Büyük Türk denizcisi,
  • Üç önemli eseri vardır:
    • Birinci Dünya Haritası;

Harita GB Avrupa, Batı Afrika, GD ve orta Amerika kıyılarını göstermektedir,

dağlar, denizler, kumlu sığ yerler, bölgelerin bitkisel ve hayvansal çeşitliliği yer almaktadır,

2. İkinci dünya Haritası;

ilk haritanın eksik ve hatalı kısımları düzeltilmiştir,

3. Denizcilik kitabı; Akdeniz, Kızıldeniz, Hint okyanusu ve Çin deniziyle ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir.

katip elebi
Katip Çelebi
  • Coğrafya ve tarih alanlarında eserler verdi
  • En önemli eseri Cihannüma

Cihânnümâ'da kırk adet renkli levha yer alıyor. Bunlardan 13'ü astronomi, kozmografya ve coğrafya ile ilgili. 27 tanesi ise haritalara ayrılmış. Haritalarda yerleşim birimlerinin Türkçe isimleri ya da Arapça yazılışları eksiksiz olarak belirtilmiş. Kitaptaki çizimlerden biri de pusulayı ve İstanbul'un manyetik sapmasını gösteriyor

slide46
Osmanlı Döneminde kurulan iki önemli kurum:
    • 1. Darül-Fünun (1863)
      • 1933 te İstanbul Üniversitesi oldu
    • 2. Kandilli Gözlemevi (1867)
      • Kandilli rasathanesi olarak günümüzde varlığını sürdürüyor..