Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek
Download
1 / 29

WCZESNA FILOZOFIA NOWO?YTNA XV-XVII wiek - PowerPoint PPT Presentation


  • 105 Views
  • Uploaded on

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek. HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII). Niccolò Machiavelli (1469-1527) a ś w . Tomasz z Akwinu (1225-1274 ) etyka i polityka. Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia: Arystoteles: doczesnego św. Tomasz: wiecznego.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'WCZESNA FILOZOFIA NOWO?YTNA XV-XVII wiek' - gram


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek

HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)


Niccol machiavelli 1469 1527 a w tomasz z akwinu 1225 1274 etyka i polityka

Niccolò Machiavelli (1469-1527)aśw. Tomasz z Akwinu (1225-1274)etyka i polityka


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia:

Arystoteles: doczesnego

św. Tomasz: wiecznego


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Człowiek jest istotą niesamodzielną

sens Arystotelesowskiej i Tomaszowej definicji człowieka jako istoty politycznej/społecznej (zoonpolitikon, animalsociale)


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

  • osiągnięcie szczęścia nie jest przedsięwzięciem samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

  • dzięki relacjom z innymi ludźmi, a także napomnieniom człowiek może ćwiczyć się w cnocie i dążyć do jej osiągnięcia.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Św. Tomasz: samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

szczęście, czyli osiągnięcie cnoty, wymaga oprócz tego, w wymiarze ponadnaturalnym, łaski Bożej, dzięki której cnoty wyuczone (naturalne), wsparte zostają cnotami wlanymi. To warunek osiągnięcia szczęścia wiecznego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Ma samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

Europa w XI-XIII w., Mały atlas historyczny, Warszawa: PPWK, 1979


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Europa w XIII samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej wieku


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Arystoteles, a za nim św. Tomasz, twierdzą, że państwo jest pełną wspólnotą (civitas est communitas perfecta), która umożliwia ludziom osiągnięcie tego, co konieczne do życia

z tego za wynika także, że „ludzie nie żyją sami, a żyją dobrze, na ile prawa państwowe ukierunkowują ich życie ku cnotom”.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Funkcjonalna konieczność istnienia czynnika kierującego - władzy politycznej,

władza polityczna zapewnia ład we wspólnocie politycznej,

ludzie bowiem zabiegają o to, „co im odpowiada”, dążąc tym samym do celów rozbieżnych,

nie są w stanie wytworzyć ładu samorzutnie, z wyjątkiem podziału pracy.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Władza polityczna: władzy politycznej

Analogia: władca - Bóg

władca, jeśli rządząc zmierza do dobra wspólnego, spełnia wobec wspólnoty rolę analogiczną do roli Boga, sprawującego pieczę nad całością wszechświata,


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Państwo władzy politycznej

  • wspólnota naturalna,

  • czynnik porządkujący,

  • podtrzymujący więzi społeczne i wytwarzający nowe,

  • narzędzie realizacji dobra wspólnego,

  • niezbędny warunek osiągnięcia cnoty i szczęścia wiecznego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Św. Tomasz władzy politycznejtraktuje problem ustroju politycznego, podobnie jak Arystoteles, biorąc pod uwagę:

  • liczbę sprawujących władzę

  • ich stosunek do dobra wspólnego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Wyróżnia: władzy politycznej

- rządy jednostki, nielicznych i wielu

  • rządy sprawiedliwe: monarchię,

    arystokrację i republikę

  • rządy niesprawiedliwe: tyranię, oligarchię i demokrację („cały lud jest jakby tyranem”)


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Nie traktuje republiki (odpowiednika Arystotelesowej władzy politycznejpolitei) jako ustroju najlepszego, lecz opowiada się za monarchią, czyli za sprawiedliwym jedynowładztwem.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Niccolò władzy politycznejMachiavelli (1469-1527)

Główne dzieła:

Książę,

Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Niccolò Machiavelli (1469-1527) władzy politycznej

  • odszedł od wielowiekowej tradycji myślenia o polityce

  • wyznaczył nowy sposób pojmowania problemów władzy politycznej, politycznego porządku i państwa.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Machiavelli, podobnie jak później Tomasz Hobbes (1588-1679), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Władza choćby najskuteczniejsza musi mieć (1588-1679), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia. społeczne wsparcie, które gwarantuje trwałość porządku politycznego.

Dlatego władca musi sprawiać wrażenie, że działa zgodnie z wzorcami etycznymi (cnotami), które podziela lud.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Podobnie jak św. Tomasz z Akwinu Machiavelli uważał za uzasadnione:

  • złamanie prawa przez władzę polityczną ze względu na pożytek społeczny (ratio publicaeutilitatis), gdy działa ona w warunkach wyższej konieczności dla obrony państwa

  • zasada działania państwa: „konieczność nie zna prawa/prawo nie obejmuje konieczności” (necessitas legem non habet).


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Różnica w stosunku do tradycji chrześcijańskiej (inspiracja tradycją rzymską):

konieczność przywrócenia równowagi w państwie przez zdobycie władzy politycznej, nawet w wyniku obalenia władzy legalnej, lecz nieudolnej.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Tego rodzaju rezultaty mogą osiągać ludzie silni, władcy lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni

virtù.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

V lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni irtù (cnota, z łac. virtus), pojmowana inaczej niż przez starożytnych:

  • rozumność,

  • umiejętność podejmowania decyzji,

  • rozwaga,

  • zdolność przewidywania skutków działań,

  • chytrość

    Wszystko jest podporządkowane interesom państwa.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

W filozofii politycznej Machiavellego: lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni

  • racja stanu, zastępuje kategorię etyczną dobra wspólnego,

  • odejście od koncepcji wychowania obywateli (paideia), a tym bardziej poddanych,

  • mechanizmy socjalizacyjne są ważniejsze: wytwarzają w ludziach trwałe sposoby postępowania, czyniąc ich bardziej przewidywalnymi.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

W księdze VIII lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni Księcia Machiavelli wskazuje na konieczność ograniczenia stosowania przemocy w utrwalaniu zdobytej władzy:


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni Okrucieństwa, można powiedzieć są dobrze użyte (jeżeli wolno o złym powiedzieć, że jest dobre) wówczas, gdy zostają wywarte raz jeden w koniecznej potrzebie utrwalenia władzy, w następstwie zaś już się do nich nie wraca, wyzyskując natomiast władzę utrwaloną ku jak największemu pożytkowi poddanych. (Książę, Ks. VIII)”